Kod ICD-10: F95.1

Kod F95.1 to Przewlekłe tiki ruchowe lub głosowe

Kod F95.1 wg ICD-10 oznacza przewlekłe tiki ruchowe lub głosowe (ang. Chronic motor or vocal tic disorder). Schorzenie to charakteryzuje się obecnością ruchowych lub wokalnych tików, które utrzymują się przez okres dłuższy niż 12 miesięcy. W odróżnieniu od zespołu Tourette’a, kryteria diagnostyczne pozwalają na rozpoznanie F95.1 w przypadku występowania wyłącznie tików ruchowych lub głosowych, ale nie obu jednocześnie.

Wskazania do stosowania kodu

Kod F95.1 stosuje się w następujących sytuacjach:

• U pacjentów, u których występują powtarzające się, nierytmiczne, mimowolne ruchy mięśni (tiki ruchowe), lub niekontrolowane dźwięki lub wokalizacje (tiki głosowe)
• Objawy utrzymują się powyżej 12 miesięcy od wystąpienia pierwszych tików
• Brak jednoczesnego występowania zarówno tików ruchowych, jak i głosowych (gdy współistnieją, należy rozważyć kod F95.2 – Zespół Gillesa de la Tourette’a)
• Objawy pojawiają się przed 18 rokiem życia
• Wykluczono inne przyczyny objawów, m.in. skutki zażycia substancji psychoaktywnych lub stanów neurologicznych

Typowe leki stosowane w leczeniu

Leczenie przewlekłych tików ruchowych lub głosowych opiera się głównie na terapii farmakologicznej w przypadkach umiarkowanego lub ciężkiego nasilenia objawów. Wybór leków i ich stosowanie zależy od nasilenia tików, obecności objawów współistniejących oraz indywidualnej tolerancji pacjenta. Najczęściej stosowane są:

• Neuroleptyki (leki przeciwpsychotyczne): np. Rysperydon, Aripiprazol – najskuteczniejsze i najczęściej stosowane leki pierwszego wyboru
• Leki alfa-2-agonistyczne: np. Klonidyna, Guanfacyna – szczególnie przy współistniejącym ADHD
• Leki przeciwpadaczkowe: np. Topiramat – w przypadku niepowodzenia innych terapii
• Benzodiazepiny – w terapii krótkotrwałej u wybranych pacjentów
• Leków stosowanych miejscowo – w przypadku tików ograniczających się do jednej grupy mięśni

W leczeniu warto rozważyć również psychoterapię (CBIT – Comprehensive Behavioral Intervention for Tics), zwłaszcza u dzieci, jako terapię wspomagającą lub alternatywną.

Podsumowanie znaczenia i użyteczności kodu dla lekarza

Kod F95.1 pozwala na precyzyjną klasyfikację zaburzeń tikowych o przewlekłym przebiegu, odróżniając je od innych zespołów tikowych, m.in. zespołu Tourette’a. Właściwa identyfikacja tego schorzenia umożliwia dobranie odpowiedniego planu leczenia i ewentualną współpracę z neurologiem, psychiatrą lub psychologiem. Pozwala także na właściwe oszacowanie ryzyka występowania objawów współistniejących (ADHD, OCD). Stosowanie kodu F95.1 jest przydatne zarówno dla prowadzenia dokumentacji medycznej, jak i raportowania przypadków zaburzeń rozwojowych u dzieci i młodzieży.