Kod ICD-10: F19.8

Kod F19.8 to Inne zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania spowodowane używaniem innych substancji psychoaktywnych

Kod F19.8 według klasyfikacji ICD-10 obejmuje inne zaburzenia psychiczne oraz zaburzenia zachowania związane z używaniem substancji psychoaktywnych, które nie są dokładniej sklasyfikowane w innych rubrykach. Kod ten ma zastosowanie w przypadku wystąpienia objawów psychicznych lub zaburzeń zachowania wywołanych przez używanie środków psychoaktywnych innych niż alkohol, opioidy, kanabinole, leki uspokajające, kokaina, kofeina, tytoń oraz lotne rozpuszczalniki.

Wskazania do stosowania kodu

• Stwierdzenie zaburzeń psychicznych (np. zaburzenia afektywne, psychoza, zaburzenia lękowe) lub zaburzeń zachowania wynikających z przyjmowania substancji, które nie mają oddzielnego kodu w grupie F10–F18.
• Niejednoznaczność rodzaju używanej substancji psychoaktywnej lub przypadki polinarkomanii związane z substancjami nieklasyfikowanymi gdzie indziej.
• Objawy utrzymujące się po okresie intoksykacji lub odstawienia, które w sposób wyraźny są połączone z wcześniejszym przyjmowaniem substancji psychoaktywnych.
• Diagnostyka różnicowa – kod stosowany jest po wykluczeniu innych zaburzeń psychicznych sklasyfikowanych w specyficznych rubrykach ICD-10.

Typowe leki stosowane w leczeniu

Leczenie zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania wywołanych przez substancje psychoaktywne obejmuje przede wszystkim postępowanie indywidualizowane zależnie od dominujących objawów klinicznych.

• Leki przeciwpsychotyczne (np. olanzapina, arypiprazol, risperidon) – w przypadku występowania objawów psychotycznych.
• Leki przeciwdepresyjne (np. sertralina, wenlafaksyna, mirtazapina) – gdy dominują objawy depresyjne.
• Leki przeciwlękowe (preferowane preparaty niestanowiące substancji uzależniających, np. buspiron, hydroksyzyna) – przy znaczącym nasileniu lęku.
• Terapia objawowa – leki nasenne, leki stabilizujące nastrój, jeśli istnieje takie wskazanie kliniczne.
• Farmakoterapia wspomagająca odstawienie lub leczenie zespołu odstawiennego, zależnie od rodzaju substancji.
• Leczenie niefarmakologiczne – psychoterapia indywidualna i grupowa, psychoedukacja, wsparcie psychosocjalne.

Podsumowanie znaczenia i użyteczności kodu dla lekarza

Kod F19.8 jest narzędziem diagnostycznym pozwalającym na prawidłową klasyfikację i sprawozdawczość zaburzeń psychicznych oraz zaburzeń zachowania wynikających z używania mniej typowych lub nienazwanych substancji psychoaktywnych. Jego zastosowanie ma znaczenie zarówno kliniczne, jak i statystyczne, umożliwiając prowadzenie odpowiedniej terapii oraz dokumentację przypadku w sposób zgodny z wytycznymi ICD-10. Pozwala również na wdrożenie leczenia ukierunkowanego na najistotniejsze objawy i monitorowanie efektów terapeutycznych.