grzybica skórna
Grzybica skórna to infekcja spowodowana przez grzyby, głównie z rodzajów Trichophyton, Microsporum i Epidermophyton. Występuje na różnych obszarach ciała, a klasyfikuje się ją według zajętej lokalizacji, np. tinea pedis (stóp), tinea corporis (tułowia), tinea cruris (pachwin) czy tinea capitis (głowy). Typowe objawy to zaczerwienienie, złuszczanie skóry, swędzenie oraz charakterystyczne pierścieniowate zmiany skórne z aktywnym, czerwonym brzegiem i centralnym wygojeniem.
Rozpoznanie grzybicy skórnej opiera się na badaniu klinicznym, potwierdzonym badaniem mikologicznym: mikroskopowym preparatem bezpośrednim z KOH oraz hodowlą na podłożach grzybiczych. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić łuszczycę, łojotokowe zapalenie skóry, wyprysk kontaktowy i liszaj płaski. Badanie w świetle lampy Wooda może być pomocne przy niektórych typach grzybic.
Leczenie grzybicy skórnej obejmuje miejscowe środki przeciwgrzybicze (azole, allylaminy, cyklopiroksolamina) oraz w przypadkach rozległych zmian lub grzybicy owłosionej skóry głowy – terapię ogólną lekami z grupy azoli (flukonazol, itrakonazol) lub terbinafiną. Ważne jest kontynuowanie leczenia przez odpowiedni czas po ustąpieniu objawów klinicznych, aby zapobiec nawrotom. Istotne jest również wdrożenie profilaktyki, szczególnie u osób z czynnikami ryzyka, takimi jak cukrzyca czy zaburzenia odporności.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Corsodyl 0,2% w/v
Corsodyl to preparat do stosowania miejscowego w jamie ustnej, zawierający chlorheksydynę glukonian w stężeniu 0,2% w/v, klasyfikowany jako środek przeciwzakaźny i antyseptyczny (kod ATC: A01AB03). Chlorheksydyna wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego, obejmujące bakterie Gram-dodatnie i Gram-ujemne w formach wegetatywnych, a także drożdżaki, grzyby skórne oraz wirusy lipofilne. Mechanizm działania opiera się na kationowym wiązaniu z ujemnie naładowanymi grupami na powierzchni komórek bakteryjnych, co prowadzi do zaburzenia integralności błony komórkowej, zwiększenia jej przepuszczalności i śmierci komórki. Preparat zawiera również substancje pomocnicze, takie jak glicerol (50 mg/ml), sorbitol (0,1 mg/ml) oraz kompozycję zapachową (2,5 mg/ml), które wspomagają komfort stosowania.
bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, błona komórkowa, błona śluzowa jamy ustnej, chlorheksydyny glukonian, drożdżak, działanie bakteriobójcze, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwdrobnoustrojowe, grzybica skórna, mikroorganizm patogenny, podłoże infekcyjne, schorzenie jamy ustnej, wirus lipofilny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Steper pro
Krem Steper pro zawiera bifonazol w stężeniu 10 mg/g, będący pochodną imidazolu, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z historią nadwrażliwości na inne przeciwgrzybicze imidazole, takie jak ekonazol, klotrymazol czy mikonazol, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. W trakcie terapii konieczne jest monitorowanie efektów leczenia; utrzymujące się objawy po zakończeniu aplikacji mogą wskazywać na oporność patogenu, błędną diagnozę lub potrzebę zmiany schematu terapeutycznego. Zaleca się unikanie kontaktu kremu z oczami oraz niedopuszczanie do połykania preparatu, gdyż jest przeznaczony wyłącznie do stosowania miejscowego.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Hascofungin 1 g/100 g
Hascofungin w postaci kremu o stężeniu 1g/100g, zawierający cyklopiroks z olaminą, jest wskazany do miejscowego leczenia szerokiego spektrum zakażeń grzybiczych skóry. Preparat wykazuje skuteczność przeciwko drożdżakom (Candida albicans), dermatofitom (Trichophyton rubrum, T. mentagrophytes, Epidermophyton floccosum, Microsporum canis) oraz grzybom drożdżopodobnym (Malassezia furfur). Klinicznie stosowany jest w terapii kandydozy skórnej, grzybicy ciała, podudzi, pachwin, stóp oraz łupieżu pstrego, charakteryzujących się typowymi objawami takimi jak rumieniowe, złuszczające się zmiany skórne, świąd oraz przebarwienia. Formuła kremu zapewnia efektywną penetrację substancji czynnej do warstw naskórka, co umożliwia skuteczne zwalczanie patogenów w miejscach zakażenia.
Candida albicans, ciclopirox olaminum, cyklopiroks z olaminą, dermatofit, drożdżak, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton floccosum, grzyb drożdżopodobny, grzybica ciała, grzybica pachwin, grzybica podudzi, grzybica skórna, grzybica stóp, kandydoza skórna, łupież pstry, Malassezia furfur, Microsporum canis, penetracja substancji czynnej, pityriasis versicolor, pityrosporum orbiculare, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum, zakażenie grzybicze skóry - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Canesten Control 10 mg/g
Canesten Control w postaci kremu o stężeniu 10 mg/g klotrymazolu jest skutecznym lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym miejscowo w terapii zakażeń skóry i zewnętrznych błon śluzowych wywołanych przez dermatofity, drożdżaki (głównie Candida) oraz pleśnie. Preparat znajduje zastosowanie w leczeniu grzybic skórnych, łupieżu pstrego (Pityriasis versicolor), pieluszkowego zapalenia skóry u dzieci, a także zapaleń sromu i żołędzi wywołanych przez Candida. Lek jest wskazany dla dorosłych, młodzieży oraz dzieci, z uwzględnieniem specyfiki zakażenia i lokalizacji zmian chorobowych.
alkohol benzylowy, alkohol cetostearylowy, Candida, dermatofit, drożdżak, działanie przeciwgrzybicze, grzyb chorobotwórczy, grzybica pochwy, grzybica skórna, infekcja skóry, kandydoza pochwy, klotrymazol, łupież pstry, nadwrażliwość, pieluszkowe zapalenie skóry, pityriasis versicolor, pleśń, pochodna imidazolowa, powierzchowne zakażenie skóry, zakażenie błony śluzowej, zakażenie grzybicze, zakażenie skóry, zapalenie sromu, zapalenie żołędzi - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ipozumax 100 mg
Ipozumax, zawierający 100 mg itrakonazolu w postaci twardych kapsułek, jest lekiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum działania, stosowanym zarówno w zakażeniach powierzchniowych, jak i układowych. W leczeniu powierzchniowym znajduje zastosowanie w kandydozie pochwy i sromu, kandydozie jamy ustnej i gardła, grzybicach skóry (tinea pedis, tinea cruris, tinea corporis, tinea manus), łupieżu pstrym oraz onychomykozach. Wskazania do leczenia układowego obejmują histoplazmozę, kryptokokozę (w tym kryptokokowe zapalenie opon mózgowych), aspergilozę oraz kandydozę układową, szczególnie u pacjentów z obniżoną odpornością lub w przypadku nieskuteczności leków pierwszego rzutu. Ipozumax jest także stosowany w leczeniu podtrzymującym u chorych z AIDS oraz w profilaktyce zakażeń grzybiczych u pacjentów z długotrwałą neutropenią, np. po intensywnej chemioterapii lub przeszczepach szpiku kostnego.
AIDS, Aspergillus, aspergiloza, Candida, długotrwała neutropenia, grzybica goleni, grzybica paznokci, grzybica rąk, grzybica skórna, grzybica skóry gładkiej, grzybica stóp, Histoplasma capsulatum, histoplazmoza, intensywna chemioterapia, itrakonazol, kandydoza jamy ustnej, kandydoza pochwy, kandydoza układowa, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, kryptokokoza, kryptokokoza ośrodkowego układu nerwowego, lek przeciwgrzybiczny, łupież pstry, Malassezia, nietolerancja sacharozy, onychomykoza, pityriasis versicolor, przeszczep szpiku kostnego, tinea corporis, tinea cruris, tinea manus, tinea pedis, zakażenie grzybicze, zakażenie grzybicze układowe, zespół nabytego niedoboru odporności - Leksykon substancji czynnych
Monoetanoloamid kwasu undecylenowego – Wskazania do stosowania
Monoetanoloamid kwasu undecylenowego jest substancją o działaniu przeciwgrzybiczym, stosowaną miejscowo w leczeniu różnych postaci grzybic skóry, takich jak grzybica drobnozarodnikowa skóry gładkiej i owłosionej, grzybica stóp, grzybica naskórkowa oraz egzema grzybicza. Preparaty dostępne są w formie pudru (np. Mykodermina zawierająca 30 mg/g monoetanoloamidu i 100 mg/g cynku undecylenianu) oraz maści (np. Mykodermina 60 mg/g monoetanoloamidu), co pozwala na dobór odpowiedniej formy w zależności od charakteru zmian – puder jest preferowany w miejscach wilgotnych, a maść w suchych, złuszczających się zmianach. Substancja ta jest także stosowana jako terapia wspomagająca w onychomikozach, drożdżycach skóry oraz profilaktycznie u osób z grup podwyższonego ryzyka zakażeń grzybiczych.
badanie mykologiczne, Candida, cynk undecylenian, dermatofity, drożdżaki, drożdżyca skóry, działanie przeciwgrzybicze, egzema grzybicza, grzybica naskórkowa, grzybica paznokci, grzybica skórna, grzybica stóp, infekcja mieszana, monoetanoloamid kwasu undecylenowego, onychomykoza, puder leczniczy, zakażenie grzybicze skóry - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Betadine 100 mg/ml
Betadine w postaci roztworu na skórę o stężeniu 100 mg/ml (powidon jodowany) jest szeroko stosowanym preparatem antyseptycznym w procedurach medycznych wymagających dezynfekcji skóry i błon śluzowych. Dostępny w opakowaniach 30 ml (3 g substancji czynnej), 120 ml (12 g) oraz 1000 ml (100 g), Betadine znajduje zastosowanie przed iniekcjami, pobraniem krwi, biopsjami igłowymi oraz transfuzjami, zapewniając sterylność miejsc inwazyjnych. Preparat jest również wykorzystywany do aseptycznego przygotowania pola operacyjnego, zarówno na skórze, jak i błonach śluzowych (jama ustna, pochwa, odbyt), a także do antyseptycznego zaopatrzenia ran pourazowych i pooperacyjnych, zmniejszając ryzyko wtórnych zakażeń.
badanie histopatologiczne, biopsja igłowa, błona śluzowa, dezynfekcja, dezynfekcja skóry, grzybica skórna, iniekcja, kąpiel antyseptyczna, nakłucie żyły, patogen, pobranie krwi, powidon jodowany, powikłanie infekcyjne, preparat krwiopochodny, terapia zakażeń, transfuzja, zabieg operacyjny, zakażenie bakteryjne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Gynoxin Uno 600 mg
Gynoxin Uno zawiera azotan fentikonazolu w dawce 600 mg w postaci miękkiej kapsułki dopochwowej, należący do pochodnych imidazolu o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego. Fentikonazol wykazuje zarówno działanie grzybostatyczne, jak i grzybobójcze wobec dermatofitów (Trichophyton, Microsporum) oraz drożdżaków, zwłaszcza Candida albicans. Mechanizm działania polega na hamowaniu enzymów utleniających w komórkach grzybów, co prowadzi do kumulacji nadtlenków i śmierci komórki grzyba, a także na bezpośrednim uszkodzeniu błony komórkowej. Dodatkowo, lek hamuje produkcję kwaśnej proteinazy przez Candida albicans, co może zwiększać jego skuteczność w zwalczaniu zakażeń grzybiczych. Badania in vivo na modelach zwierzęcych potwierdziły skuteczność leczenia grzybic skórnych w ciągu 7 dni terapii.
azotan fentikonazolu, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, Candida albicans, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, enzymy utleniające, grzybica skórna, infekcja pochwy, kwaśna proteinaza, leki przeciwzakaźne i antyseptyczne, Microsporum, patogen grzybiczny, pochodne imidazolu, spektrum przeciwgrzybicze, Trichomonas vaginalis, Trichophyton, zakażenie - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Pirolam 10 mg/g
Pirolam to zawiesina na skórę o stężeniu 10 mg/g cyklopiroksu z olaminą, wykazująca szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego. Preparat jest wskazany do leczenia grzybic skóry gładkiej, owłosionej, stóp oraz podudzi, skuteczny przeciwko dermatofitom (Trichophyton rubrum, T. mentagrophytes, Epidermophyton floccosum, Microsporum canis, M. gypseum), drożdżakom z rodzaju Candida (C. albicans, C. tropicalis, C. krusei, C. parapsilosis), a także Cryptococcus neoformans, Aspergillus fumigatus i Malassezia furfur. Terapia trwa zwykle od 2 do 4 tygodni, w zależności od lokalizacji i nasilenia zakażenia, z zaleceniem kontynuacji leczenia po ustąpieniu objawów w celu zapobiegania nawrotom.
Aspergillus fumigatus, aspergiloza, Candida albicans, Candida krusei, Candida parapsilosis, Candida tropicalis, Cryptococcus neoformans, cyklopiroks, dermatofity, drożdżaki, Epidermophyton floccosum, grzybica owłosionej skóry głowy, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica podudzi, grzybica skórna, grzybica skóry gładkiej, grzybica skóry owłosionej, grzybica stóp, kandydoza, kandydoza skórna, kryptokokoza, łupież pstry, Malassezia furfur, Microsporum canis, Microsporum gypseum, Pirolam, rumień, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum, zapalenie mieszków włosowych, złuszczanie naskórka - Leksykon substancji czynnych
Kwas undecylenowy – Wskazania do stosowania
Kwas undecylenowy, będący substancją czynną o działaniu przeciwgrzybiczym, znajduje zastosowanie w preparatach dermatologicznych o różnym składzie i wskazaniach. W maści Unguentum undecylenicum, zawierającej 50 mg/g kwasu undecylenowego oraz 200 mg/g cynku undecylenianu, preparat stosowany jest miejscowo w leczeniu grzybic skóry, takich jak grzybica pachwin, stóp, dłoni, głowy, powierzchowne postacie grzybicy strzygącej oraz łupież pstry. Preparat ten może być używany zarówno terapeutycznie, jak i profilaktycznie u pacjentów z grup ryzyka zakażeń grzybiczych, np. sportowców czy osób korzystających z basenów i saun.
alkohol izopropylowy, aseptyka, chlorek benzalkoniowy, cynku undecylenian, dermatofitoza, dezynfekcja rąk, działanie przeciwgrzybicze, grzybica dłoni, grzybica głowy, grzybica pachwin, grzybica skórna, grzybica stóp, grzybica strzygąca, infekcja grzybicza skóry, kwas undecylenowy, łupież pstry, maść przeciwgrzybicza, odkażanie rąk, pityriasis versicolor, preparat dermatologiczny, spektrum przeciwgrzybicze, terapia dermatologiczna, zakażenie grzybicze - Leksykon substancji czynnych
Ketokonazol – Wskazania do stosowania
Ketokonazol, dostępny w postaci doustnej (tabletki 200 mg) oraz miejscowej (krem 20 mg/g, szampony 20 mg/g lub 20 mg/ml), jest skutecznym lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym w leczeniu szerokiego spektrum zakażeń grzybiczych. Doustna forma jest wskazana w ciężkich, układowych zakażeniach grzybiczych wywołanych przez Candida oraz inne patogeny, takich jak blastomikoza czy histoplazmoza, a także w przewlekłych, nawracających grzybicach pochwy i opornych zakażeniach drożdżakowych przewodu pokarmowego. Ponadto, doustny ketokonazol znajduje zastosowanie w terapii grzybic skóry, włosów i paznokci, zwłaszcza gdy leczenie miejscowe jest niewystarczające lub niemożliwe do przeprowadzenia. W profilaktyce zakażeń grzybiczych lek jest rekomendowany u pacjentów z obniżoną odpornością, np. po przeszczepach czy w trakcie chemioterapii, z koniecznością monitorowania funkcji wątroby ze względu na potencjalną hepatotoksyczność.
blastomikoza, defekt immunologiczny, drożdżaki Candida, drożdżyca skóry, Epidermophyton floccosum, grzybica paznokci, grzybica pochwy, grzybica skórna, grzybica skóry, hepatotoksyczność, histoplazmoza, immunosupresja, kokcydioidomikoza, łojotokowe zapalenie skóry, łupież głowy, łupież owłosionej skóry głowy, łupież pstry, Malassezia ovale, Microsporum canis, obniżona odporność, parakokcydioidomikoza, pityriasis versicolor, Pityrosporum, Pityrosporum ovale, profilaktyka zakażeń grzybiczych, substancja przeciwgrzybicza, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum, zakażenie drożdżakowe przewodu pokarmowego, zakażenie grzybicze, zakażenie grzybicze układowe, zakażenie skóry, zapalenie mieszków włosowych