zapalenie mieszków włosowych
Zapalenie mieszków włosowych (folliculitis) to powszechna dermatoza zapalna obejmująca mieszki włosowe. Charakteryzuje się występowaniem grudek lub krostek zlokalizowanych wokół mieszków włosowych, którym często towarzyszy zaczerwienienie i świąd. Zmiany mogą występować na całym ciele, jednak najczęściej lokalizują się na owłosionej skórze głowy, brodzie, kończynach oraz tułowiu.
Etiologia zapalenia mieszków włosowych jest zróżnicowana. Najczęstszą przyczyną są infekcje bakteryjne, głównie wywołane przez Staphylococcus aureus, jednak czynnikiem sprawczym mogą być również grzyby (np. Malassezia), wirusy czy pasożyty. Istotną rolę odgrywają także czynniki mechaniczne (ocieranie, golenie), chemiczne (ekspozycja na oleje mineralne) oraz zaburzenia immunologiczne.
Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym, a w przypadkach wątpliwych wykonuje się posiew bakteriologiczny zmian lub badanie histopatologiczne. Leczenie zależy od etiologii i obejmuje miejscowe środki przeciwbakteryjne (mupirocyna, kwas fusydowy), przeciwgrzybicze lub ogólne antybiotyki w przypadkach rozległych zmian lub nawrotów. Istotne jest również wdrożenie odpowiedniej higieny skóry oraz eliminacja czynników predysponujących.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wrzody i karbunkuły – Epidemiologia
Wrzody (czyraki) i karbunkuły stanowią powszechne schorzenia dermatologiczne, z częstością występowania w populacji 30-50 lat na poziomie 0,2-1,2 przypadków na 100 osób rocznie. Epidemiologicznie wrzody dominują u nastolatków i młodych dorosłych, natomiast karbunkuły częściej dotyczą mężczyzn w średnim i starszym wieku. Czynniki ryzyka obejmują m.in. egzemę, cukrzycę, niedobory immunologiczne, otyłość, złe warunki higieniczne oraz kolonizację MRSA. W Wielkiej Brytanii odnotowano wzrost hospitalizacji z powodu ciężkich ropni gronkowcowych, wrzodów i karbunkułów, z częstością 450 (95% CI 447-452) na 100 000 osobolat i wzrostem wskaźnika hospitalizacji z 123 do 236 na 100 000 osób w latach 1998/1999–2010/2011. W USA w siłach zbrojnych wskaźnik zakażeń skóry i tkanek miękkich wynosił 558,2 na 10 000 osobolat, z najwyższą zachorowalnością wśród rekrutów marynarki wojennej (695,1 na 10 000 osobolat).
atopowe zapalenie skóry, bliznowacenie, cefalosporyna, chlorheksydyna, cukrzyca, egzema, eozynofilowe zapalenie mieszków włosowych, flukloksacylina, furunkuloza, lek immunosupresyjny, łuszczyca, metycylinooporny gronkowiec złocisty, nacięcie i drenaż, nadmierna potliwość, niedobór immunologiczny, penicylina, pseudofolliculitis, ropień gronkowcowy, schorzenie dermatologiczne, środek antyseptyczny, Staphylococcus aureus, trądzik, triklosan, wrzód i karbunkuł, zakażenie skóry, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydrocortisonum Aflofarm 5 mg/g
Hydrocortisonum Aflofarm w kremie o stężeniu 5 mg/g, stosowany miejscowo, może wywoływać liczne działania niepożądane, szczególnie przy terapii dłuższej niż 14 dni. Do najczęstszych miejscowych efektów należą zanikowe zapalenie skóry (z ścieńczeniem naskórka i skóry właściwej), zapalenie mieszków włosowych, alergia kontaktowa, zapalenie okołooczne, hirsutyzm, opóźnione gojenie ran, wybroczyny, rozstępy, trądzik posteroidowy, dermatitis perioralis, pieczenie, zaczerwienienie oraz nadmierna suchość skóry. Długotrwałe stosowanie zwiększa ryzyko nadkażeń bakteryjnych, grzybiczych i wirusowych oraz wtórnych zakażeń. W obrębie naczyń krwionośnych obserwuje się teleangiektazje i wybroczyny, a w przypadku aplikacji w okolicy oczu – rzadziej jaskrę i zaćmę.
alergia kontaktowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukromocz, dermatitis perioralis, długotrwała terapia, działanie immunosupresyjne, hiperglikemia, hirsutyzm, jaskra, niewydolność nadnerczy, octan hydrokortyzonu, opatrunek okluzyjny, opóźnione gojenie ran, plamica posteroidowa, rozstępy, teleangiektazja, trądzik posteroidowy, wtórne zakażenie, wybroczyny, zaćma, zakażenie grzybicze, zanikowe zapalenie skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okołooczne, zespół Cushinga - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Taclar 250 mg
Taclar 250 mg, zawierający klarytromycynę, jest antybiotykiem makrolidowym o szerokim spektrum działania, wskazanym do leczenia zakażeń wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na ten lek. Stosuje się go w terapii zakażeń górnych i dolnych dróg oddechowych, takich jak ostre bakteryjne zapalenie gardła, zapalenie zatok przynosowych, zapalenie oskrzeli, pozaszpitalne zapalenie płuc o przebiegu łagodnym do umiarkowanego oraz zaostrzenia przewlekłego zapalenia oskrzeli. Ponadto, Taclar 250 mg jest skuteczny w leczeniu ostrego zapalenia ucha środkowego, zakażeń skóry i tkanek miękkich (liszajec zakaźny, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie tkanki łącznej, ropnie), a także zakażeń zębów i jamy ustnej, w tym ropnia okołowierzchołkowego i zapalenia ozębnej. Klarytromycyna wykazuje aktywność przeciwko paciorkowcom, gronkowcom oraz różnym gatunkom prątków, co czyni ją istotnym elementem terapii wielolekowej w zakażeniach Mycobacterium avium, intracellulare, chelonae, fortuitum i kansasii. U pacjentów z HIV i limfocytami CD4 ≤100/mm³ lek jest stosowany profilaktycznie przeciwko rozsianym zakażeniom MAC.
antagonista receptora H2, antybiotyk makrolidowy, gronkowiec, Helicobacter pylori, inhibitor pompy protonowej, klarytromycyna, kompleks Mycobacterium avium, limfocyt CD4+, liszajec zakaźny, Mycobacterium avium, Mycobacterium chelonae, Mycobacterium fortuitum, Mycobacterium intracellulare, Mycobacterium kansasii, mykobakteria, oporność bakterii, ostre zapalenie ucha środkowego, owrzodzenie dwunastnicy, paciorkowcowe zapalenie gardła, paciorkowiec, pozaszpitalne zapalenie płuc, przewlekłe zapalenie oskrzeli, ropień, ropień okołowierzchołkowy, terapia trójskładnikowa, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zapalenie gardła, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie ozębnej, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie zatok przynosowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Normaclin 10 mg/g
Podczas terapii miejscowej klindamycyną w postaci żelu Normaclin (10 mg/g) najczęściej obserwuje się działania niepożądane dotyczące skóry i tkanki podskórnej, takie jak nadmierne wysuszenie, pieczenie, świąd oraz rumień. Rzadziej występują kontaktowe zapalenie skóry, przetłuszczenie skóry, zapalenie mieszków włosowych oraz reakcje alergiczne typu późnego. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość podrażnienia skóry w okolicy oczu. Preparat zawiera także substancje pomocnicze, tj. 100 mg glikolu propylenowego i 1 mg metylu parahydroksybenzoesanu (E 218) na gram żelu, które mogą wywoływać dodatkowe reakcje u pacjentów z nadwrażliwością.
antybiotykoterapia, biegunka, ból brzucha, dyspepsja, glikol propylenowy, klindamycyna, kontaktowe zapalenie skóry, luźne stolce, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, przetłuszczenie skóry, reakcja alergiczna, rumień, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, świąd, wysuszenie skóry, wzdęcia, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okrężnicy, żel Normaclin - Leksykon substancji czynnych
Fluocynolon acetonid – Działania niepożądane
Fluocynolon acetonid, stosowany miejscowo w dermatologii (np. Flucinar, Flucinar N) oraz jako implant do ciała szklistego (Iluvien), wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych. Na skórze mogą wystąpić atrofia, teleangiektazje (częstość niezbyt często), hipertrichoza (rzadko), trądzikopodobne zmiany, plamica posteroidowa, rozstępy, a także subiektywne objawy jak pieczenie, świąd i podrażnienie. W okolicy oczu oraz przy implancie obserwuje się często zaćmę (≥82% pacjentów z naturalną soczewką, 80% wymaga operacji w ciągu 3 lat), zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego (37%, z koniecznością leczenia u części pacjentów), jaskrę, odwarstwienie siatkówki i krwawienia do ciała szklistego. Długotrwałe stosowanie, szczególnie u dzieci, może prowadzić do ogólnoustrojowych efektów ubocznych typowych dla kortykosteroidów, takich jak zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespół Cushinga, hiperglikemia, nadciśnienie tętnicze oraz zahamowanie wzrostu i rozwoju.
atrofia skóry, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukromocz, fluocynolon acetonid, hiperglikemia, hipertrichoza, implant do ciałka szklistego, infekcja bakteryjna, jaskra, kortykosteroid, krwawienie do ciałka szklistego, krwawienie do tarczy nerwu wzrokowego, krwawienie spojówkowe, nadciśnienie tętnicze, niedobór kortyzolu, odwarstwienie siatkówki, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, plamica posteroidowa, pokrzywka, rozstępy skórne, teleangiektazja, twarz księżycowata, zaćma, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie wewnątrzgałkowe, zespół Cushinga, zmiany trądzikopodobne, zwłóknienie plamki żółtej - Leksykon chorób i schorzeń
Hirsutyzm – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Hirsutyzm to nadmierny wzrost ciemnych, grubych włosów terminalnych u kobiet w lokalizacjach typowych dla męskiego owłosienia, dotykający 5-10% populacji. Najczęstszą przyczyną jest zespół policystycznych jajników (PCOS), odpowiadający za 70-80% przypadków, związany z podwyższonym poziomem androgenów lub zwiększoną wrażliwością mieszków włosowych. Diagnostyka obejmuje ocenę kliniczną, skalę Ferrimana-Gallweya oraz badania hormonalne: testosteron całkowity i wolny (>200 ng/dl sugeruje guz jajnika), DHEAS (>700 µg/dl wskazuje na guz nadnerczy), 17-hydroksyprogesteron (>200 ng/dl sugeruje nieklasyczną postać wrodzonego przerostu nadnerczy), a także LH/FSH, prolaktynę i TSH. U pacjentek z PCOS zaleca się badania przesiewowe w kierunku cukrzycy i dyslipidemii. Wskazana jest pilna konsultacja endokrynologiczna przy testosteronie ≥6 nmol/l (przed menopauzą) lub ≥3 nmol/l (po menopauzie) oraz przy objawach szybkiej wirylizacji.
17-hydroksyprogesteron, bliznowacenie, dehydroepiandrosteron, doustne środki antykoncepcyjne, dyskomfort emocjonalny, eflornitin, elektroliza, fotoepilacja, globulina wiążąca hormony płciowe, guz jajnika, guz nadnerczy, hirsutyzm, hormon luteinizujący, insulinooporność, laser diodowy, laser Nd:YAG, lek antyandrogenowy, metformina, PCOS, poziom androgenów, skala Ferrimana-Gallweya, spironolakton, testosteron wolny, wirylizacja, włosy terminalne, wrodzony przerost nadnerczy, zaburzenia lipidowe, zapalenie mieszków włosowych, zespół policystycznych jajników - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Acnatac
Produkt leczniczy Acnatac w postaci żelu zawiera klindamycynę (10 mg/g) oraz tretynoinę (0,25 mg/g) i jest przeznaczony wyłącznie do stosowania miejscowego na skórę. Należy unikać aplikacji na błony śluzowe, uszkodzoną skórę oraz okolice oczu i jamy ustnej. W trakcie terapii istnieje ryzyko wystąpienia podrażnień skóry, takich jak zaczerwienienie i pieczenie, zwłaszcza przy stosowaniu większych dawek lub częstszej aplikacji. W przypadku silnego podrażnienia zaleca się czasowe odstawienie leku lub zmniejszenie częstotliwości stosowania. Ze względu na potencjalne ryzyko poantybiotykowego zapalenia jelita grubego (CDAD), choć minimalne przy miejscowym stosowaniu klindamycyny, należy monitorować objawy takie jak długotrwała biegunka i bóle brzucha, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii i diagnostyki. Preparat nie powinien być stosowany jednocześnie z innymi miejscowymi preparatami keratolitycznymi lub silnie wysuszającymi, a także wymaga unikania ekspozycji na światło UV, stosowania filtrów SPF ≥30 oraz ochronnej odzieży, aby zapobiec nadwrażliwości na światło i oparzeniom słonecznym.
atopia, bakterie Gram-ujemne, ból brzucha skurczowy, butylohydroksytoluen, CDAD, działanie keratolityczne, erytromycyna, klindamycyna, kolonoskopia, kontaktowe zapalenie skóry, kwas salicylowy, linkomycyna, metylu parahydroksybenzoesan, nadtlenek benzoilu, nadwrażliwość na światło, oparzenie słoneczne, oporność krzyżowa, poantybiotykowe zapalenie jelita grubego, podrażnienie błon śluzowych, preparat siarkowy, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja alergiczna typu opóźnionego, rezorcynol, SPF, środek złuszczający, trądzik pospolity, tretynoina, wyprysk skórny, zapalenie mieszków włosowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Minoxidil Doppelherz dla mężczyzn 50 mg/g
Minoxidil Doppelherz dla mężczyzn to miejscowy preparat w postaci piany zawierający 5% (50 mg/g) minoksydyl, stosowany w terapii łysienia. Profil bezpieczeństwa leku został określony na podstawie licznych badań klinicznych oraz doświadczeń po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są reakcje miejscowe, takie jak świąd, wysypka, zapalenie skóry, trądzik, suchość skóry, złuszczanie naskórka oraz zapalenie mieszków włosowych. Hipertrichoza, czyli nadmierne owłosienie poza miejscem aplikacji, występuje niezbyt często i może wskazywać na ogólnoustrojowe wchłanianie minoksydylu. Ponadto, częstość występowania bólu głowy jest określona jako często, a zawroty głowy – niezbyt często. Reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy, mają częstość nieznaną, ale mogą wymagać pilnej interwencji.
ból głowy, duszność, działanie ogólnoustrojowe, hipertrichoza, kołatanie serca, łysienie, minoksydyl, nadwrażliwość, niedociśnienie tętnicze, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, podrażnienie dróg oddechowych, podrażnienie oka, reakcja alergiczna, suchość skóry, świąd, tachykardia, trądzik, wymioty, zaburzenia widzenia, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry, zawroty głowy, złuszczanie naskórka, zmiany łuszczycopodobne - Leksykon chorób i schorzeń
Wyprysk potowy (świerzb potowy) – Diagnostyka i diagnoza
Wyprysk potowy (miliaria) to dermatoza wynikająca z zablokowania gruczołów potowych i przewodów wyprowadzających pot, prowadząca do cofania się potu do naskórka lub skóry właściwej. Klinicznie manifestuje się jako małe, czerwone grudki o średnicy 2-4 mm, lokalizujące się w obszarach narażonych na pocenie, często z towarzyszącym świądem i uczuciem kłucia. Diagnostyka opiera się głównie na obrazie klinicznym i wywiadzie, uwzględniającym ekspozycję na wysoką temperaturę i wilgotność, noszenie obcisłej odzieży oraz nadmierne pocenie. W przypadkach trudnych do rozpoznania lub podejrzenia powikłań stosuje się dodatkowe metody, takie jak dermoskopia (obserwacja białych globuli otoczonych ciemniejszymi obwódkami), biopsja skóry z oceną histopatologiczną (miliaria crystallina – pęcherzyki w warstwie rogowej naskórka, miliaria rubra – spongioza i pęcherzyki spongiotyczne), badanie Tzancka, HR-OCT oraz posiewy w przypadku podejrzenia infekcji bakteryjnej.
badanie histopatologiczne, biopsja skóry, dermatolog, dermoskop, dermoskopia, gruczoł potowy, infekcja grzybicza, lampa Wooda, miliaria, miliaria crystallina, miliaria rubra, obraz histopatologiczny, opryszczka zwykła, optyczna tomografia koherencyjna, reakcja polekowa, spongioza, świerzb potowy, trądzik, wyprysk kontaktowy, wyprysk potowy, zakażenie bakteryjne, zapalenie mieszków włosowych - Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica pachwinowa – Etiologia i przyczyny
Grzybica pachwinowa (tinea cruris) jest zakażeniem dermatofitowym skóry, najczęściej wywoływanym przez Trichophyton rubrum, Epidermophyton floccosum oraz Microsporum spp. Infekcja lokalizuje się w okolicy pachwin, wewnętrznej powierzchni ud i pośladków, rozwijając się w warunkach ciepłych i wilgotnych. Drogi transmisji obejmują bezpośredni kontakt skóra-skóra, kontakt seksualny oraz pośredni przez zanieczyszczone ręczniki, odzież i sprzęt sportowy. Samozakażenie z innych miejsc, zwłaszcza z grzybicy stóp (tinea pedis) i paznokci (tinea unguium), jest częstym mechanizmem rozprzestrzeniania. Czynniki ryzyka to m.in. płeć męska, młody wiek, aktywność fizyczna, nadwaga, hiperhydroza, cukrzyca oraz immunosupresja. Charakterystyczne zmiany skórne mają postać pierścieniowatych, rumieniowych ognisk z aktywnym brzegiem i centralnym przejaśnieniem, często towarzyszy im świąd i stan zapalny.
Candida albicans, dermatofity, Epidermophyton floccosum, grzybica pachwinowa, grzybica paznokci, grzybica skóry gładkiej, grzybica stóp, hiperhydroza, keratyna, leczenie immunosupresyjne, liszajec zakaźny, mechanizmy obronne, Microsporum, reakcja immunologiczna, reakcja zapalna, stan zapalny, tinea cruris, Trichophyton interdigitale, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum, Trichophyton verrucosum, zakażenie grzybicze skóry, zakażenie kontaktowe, zakażenie wtórne, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie tkanki łącznej, zmiany pigmentacyjne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Klabax 500 mg
Klabax, zawierający klarytromycynę w dawce 500 mg w formie tabletek powlekanych, jest antybiotykiem makrolidowym stosowanym u dorosłych i młodzieży powyżej 12. roku życia w leczeniu zakażeń bakteryjnych wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na ten lek. Wskazania obejmują zakażenia dolnych i górnych dróg oddechowych (np. zapalenie oskrzeli, płuc, zatok, gardła), ostre zapalenie ucha środkowego, zakażenia skóry i tkanek miękkich (liszajec, zapalenie mieszków włosowych, tkanki łącznej, ropnie) oraz zakażenia wywołane przez Mycobacterium avium, intracellulare, chelonae, fortuitum i kansasii. U pacjentów z HIV i limfocytami CD4 ≤100/mm³ klarytromycyna jest stosowana profilaktycznie przeciw zakażeniom MAC. Zaleca się wykonywanie badań wrażliwości drobnoustrojów w przypadkach wątpliwych, ciężkich lub nawracających zakażeń, aby ograniczyć ryzyko antybiotykooporności.
antagonista receptora H2, antybiotyk makrolidowy, antybiotykooporność, choroba wrzodowa, drobnoustrój wrażliwy, Helicobacter pylori, HIV, inhibitor pompy protonowej, klarytromycyna, kompleks Mycobacterium avium, limfocyt CD4+, liszajec zakaźny, Mycobacterium avium, Mycobacterium chelonae, Mycobacterium fortuitum, Mycobacterium intracellulare, Mycobacterium kansasii, owrzodzenie dwunastnicy, patogen wielolekooporny, ropień, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie mykobakteryjne, zapalenie gardła, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Fromilid 125 mg/5 ml
Fromilid w postaci zawiesiny doustnej o stężeniu 125 mg/5 ml zawiera klarytromycynę, antybiotyk makrolidowy przeznaczony do stosowania u dzieci w wieku od 6 miesięcy do 12 lat. Lek jest wskazany w leczeniu zakażeń bakteryjnych wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na klarytromycynę, w tym infekcji górnych dróg oddechowych (np. paciorkowcowe zapalenie gardła), ostrego zapalenia ucha środkowego, zakażeń dolnych dróg oddechowych (ostre i zaostrzone przewlekłe zapalenie oskrzeli, pozaszpitalne zapalenie płuc) oraz infekcji skóry i tkanek miękkich (liszajec zakaźny, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie tkanki łącznej, ropnie). Klarytromycyna wykazuje dobrą penetrację do tkanek ucha środkowego i skóry oraz aktywność wobec typowych patogenów, takich jak Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis oraz bakterie atypowe (Mycobacterium avium, M. intracellulare, M. chelonae, M. fortuitum, M. kansasii).
angina paciorkowcowa, antybiotyk makrolidowy, Haemophilus influenzae, klarytromycyna, liszajec zakaźny, Moraxella catarrhalis, Mycobacterium avium, Mycobacterium chelonae, Mycobacterium fortuitum, Mycobacterium intracellulare, Mycobacterium kansasii, mykobakteria atypowa, oporność bakteryjna, ropień, sacharoza, Streptococcus pneumoniae, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie mykobakteryjne, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zapalenie gardła, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie płuc pozaszpitalne, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie ucha środkowego - Leksykon chorób i schorzeń
Torbiel pilonidalna – Diagnostyka i diagnoza
Torbiel pilonidalna to schorzenie skóry i tkanki podskórnej lokalizujące się najczęściej w okolicy szpary międzypośladkowej przy kości ogonowej. Diagnostyka opiera się głównie na badaniu klinicznym, w tym szczegółowym wywiadzie i badaniu fizykalnym, gdzie poszukuje się charakterystycznych objawów takich jak obecność dołków w linii pośrodkowej, zaczerwienienie, obrzęk, bolesność, ropna wydzielina czy wyczuwalna masa podskórna. Badania obrazowe (USG, MRI, CT) są wskazane w przypadkach niepewnej diagnozy, podejrzenia ropni, przetok lub w celu planowania leczenia chirurgicznego. Diagnostyka różnicowa obejmuje m.in. hidradenitis suppurativa, przetokę okołoodbytniczą, zapalenie mieszków włosowych, ropień okołoodbytniczy oraz choroby zapalne jelit. Wskazane jest także badanie odbytniczo-odbytowe w celu wykluczenia przetoki odbytniczej.
badanie fizykalne, badanie histopatologiczne, badanie obrazowe, biopsja skóry, choroba Leśniowskiego-Crohna, hidradenitis suppurativa, jama torbielowata, kanał przetokowy, morfologia krwi, okolica krzyżowo-ogonowa, posiew treści ropnej, procedura Cleft Lift, przetoka odbytnicza, przetoka okołoodbytnicza, pyoderma gangrenosum, reakcja typu ciała obcego, rezonans magnetyczny, ropień okołoodbytniczy, ropień pilonidalny, szpara międzypośladkowa, tkanka ziarninowa, tomografia komputerowa, torbiel dermoidalna, torbiel pilonidalna, USG przyłóżkowe, zapalenie mieszków włosowych - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ceclor 250 mg/5 ml
Cefaklor w formie granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej (125 mg/5 ml, 250 mg/5 ml, 375 mg/5 ml) jest cefalosporynowym antybiotykiem stosowanym w leczeniu zakażeń bakteryjnych wywołanych przez wrażliwe patogeny. Wskazania obejmują zakażenia górnych dróg oddechowych (np. zapalenie gardła i migdałków wywołane przez Streptococcus pyogenes, Moraxella catarrhalis), zapalenie ucha środkowego i zatok przynosowych (m.in. Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, gronkowce), a także zakażenia dolnych dróg oddechowych, takich jak pozaszpitalne zapalenie płuc. Cefaklor jest również skuteczny w leczeniu zakażeń układu moczowego, w tym odmiedniczkowego zapalenia nerek, zapalenia pęcherza moczowego oraz rzeżączkowego zapalenia cewki moczowej, wywołanych przez Escherichia coli, Proteus mirabilis, Klebsiella spp. i gronkowce koagulazo-ujemne. Ponadto lek znajduje zastosowanie w terapii zakażeń skóry i tkanek miękkich spowodowanych przez Staphylococcus aureus i Streptococcus pyogenes.
antybiotyk cefalosporynowy, antybiotykoterapia, badanie mikrobiologiczne, cefaklor, choroba reumatyczna, czyrak, Escherichia coli, gorączka reumatyczna, gronkowiec, gronkowiec koagulazo-ujemny, Haemophilus influenzae, Klebsiella, liszajec zakaźny, Moraxella catarrhalis, odmiedniczkowe zapalenie nerek, paciorkowiec beta-hemolizujący, pneumokok, Proteus mirabilis, ropień, róża, rzeżączkowe zapalenie cewki moczowej, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie paciorkowcowe, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zapalenie gardła i migdałków, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wsierdzia, zapalenie zatok przynosowych, zawiesina doustna - Leksykon substancji czynnych
Ketokonazol – Działania niepożądane
Ketokonazol, stosowany zarówno doustnie, jak i miejscowo, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych, które lekarz powinien uwzględnić przy doborze terapii. Doustne podanie leku wiąże się z ryzykiem hepatotoksyczności – u około 10% pacjentów obserwuje się wzrost aktywności enzymów wątrobowych, a u 1/10 000 poważne uszkodzenie wątroby, szczególnie u kobiet i osób powyżej 40. roku życia. Dawkowanie 200 mg/dobę może powodować przejściowe obniżenie stężenia testosteronu w osoczu przez 4-6 godzin, a dawki >400 mg/dobę są związane z rzadkimi przypadkami ginekomastii i oligospermii. Często występują także zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka) oraz reakcje skórne (wysypka, pokrzywka, świąd). Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaktoidalne, mogą pojawić się nawet po pierwszym podaniu i stanowią poważne zagrożenie dla życia.
badania funkcji wątroby, biegunka, ból brzucha, ciśnienie śródczaszkowe, cytochrom P450, enzymy wątrobowe, flukonazol, ginekomastia, hepatotoksyczność, itrakonazol, kontaktowe zapalenie skóry, nudności, obrzęk naczynioruchowy, oligospermia, parestezje, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, substancja przeciwgrzybicza, światłowstręt, terbinafina, testosteron, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, zaburzenia endokrynologiczne, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Azithromycin Teva 250 mg
Azithromycin Teva to antybiotyk makrolidowy zawierający azytromycynę w dawkach 250 mg i 500 mg, dostępny w formie tabletek do sporządzania zawiesiny doustnej. Lek znajduje zastosowanie w leczeniu szerokiego spektrum zakażeń bakteryjnych, w tym infekcji górnych i dolnych dróg oddechowych, takich jak zapalenie zatok, gardła, migdałków, ostre i przewlekłe zapalenie oskrzeli, pozaszpitalne zapalenie płuc o nasileniu łagodnym do umiarkowanego oraz śródmiąższowe zapalenie płuc. Ponadto, Azithromycin Teva jest wskazany w terapii ostrego zapalenia ucha środkowego, zakażeń skóry i tkanek miękkich (folliculitis, cellulitis, róża) oraz w leczeniu rumienia wędrującego jako alternatywa w boreliozie z Lyme, gdy antybiotyki pierwszego wyboru są przeciwwskazane. Lek jest także skuteczny w niepowikłanych zakażeniach cewki moczowej i szyjki macicy wywołanych przez Chlamydia trachomatis, często stosowany w schematach jednodawkowych.
amoksycyklina, antybiotyk makrolidowy, antybiotykoterapia, azytromycyna, azytromycyna dwuwodna, borelioza z Lyme, cefuroksymu aksetyl, Chlamydia trachomatis, doksycyklina, dolne drogi oddechowe, fenyloketonuria, górne drogi oddechowe, infekcja miąższu płucnego, lek przeciwbakteryjny, lekooporność, niepowikłane zapalenie cewki moczowej, ostre zapalenie oskrzeli, ostre zapalenie ucha środkowego, pozaszpitalne zapalenie płuc, róża, rumień wędrujący, śródmiąższowe zapalenie płuc, zakażenie bakteryjne, zakażenie skóry, zakażenie tkanek miękkich, zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli, zapalenie gardła, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie migdałków, zapalenie szyjki macicy, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie zatok - Leksykon chorób i schorzeń
Zakażenie gronkowcowe – Etiologia i przyczyny
Zakażenia gronkowcowe wywołuje głównie Staphylococcus aureus, Gram-dodatnia bakteria koagulazo- i katalazo-dodatnia, kolonizująca skórę i błony śluzowe u 30-50% populacji, z trwałym nosicielstwem w jamie nosowej u około 15%. Patogen ten wykorzystuje liczne czynniki wirulencji, takie jak antyfagocytarna otoczka, białko A, zdolność tworzenia biofilmu, produkcję enzymów (koagulaza, hialuronidaza) oraz toksyn (alfa-, beta-, gamma-, delta-toksyny, eksfoliatyny, enterotoksyny, leukocydyna Pantona-Valentine’a, TSST-1), co umożliwia kolonizację, inwazję tkanek i unikanie odpowiedzi immunologicznej gospodarza. Drogi transmisji obejmują kontakt bezpośredni, fomity, inhalację kropli oraz spożycie skażonej żywności. Szczepy MRSA, oporne na metycylinę i inne antybiotyki beta-laktamowe, posiadają gen mecA kodujący białko PBP-2a, co znacząco utrudnia terapię i zwiększa ryzyko powikłań, w tym sepsy i zakażeń inwazyjnych.
aerozol zakaźny, bakteria Gram-dodatnia, bakteriemia, białko wiążące penicylinę, biofilm bakteryjny, cellulitis, fomity, gronkowiec naskórkowy, gronkowiec złocisty, impetigo, infekcyjne zapalenie wsierdzia, karbunkuł, leukocydyna PVL, martwicze zapalenie płuc, mastitis, metycylinooporny gronkowiec złocisty, nosicielstwo gronkowca, penicylinaza, sepsa, toksyna TSST-1, zakażenie gronkowcowe, zapalenie kości i szpiku, zapalenie mieszków włosowych, zespół oparzonej skóry, zespół wstrząsu toksycznego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dalacin T 10 mg/g
Dalacin T w postaci żelu miejscowego zawiera klindamycynę w stężeniu 10 mg/g (1%) i jest związany z szeregiem działań niepożądanych, głównie miejscowych reakcji skórnych. Najczęstsze powikłania to podrażnienie skóry, kontaktowe zapalenie skóry, pokrzywka oraz nadmierne wysuszenie i przetłuszczenie skóry. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do zaburzenia flory bakteryjnej i rozwoju zapalenia mieszków włosowych wywołanego przez bakterie Gram-ujemne, często oporne na klindamycynę, co wymaga zmiany terapii. Pomimo miejscowej aplikacji, możliwa jest systemowa absorpcja klindamycyny, skutkująca zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, bólem brzucha oraz poważnym powikłaniem, jakim jest rzekomobłoniaste zapalenie jelit wywołane przez Clostridioides difficile, wymagające natychmiastowego przerwania leczenia.
bakterie Gram-ujemne, biegunka, ból brzucha, ból oka, Clostridioides difficile, Dalacin T, fosforan klindamycyny, glikol propylenowy, klindamycyna, kontaktowe zapalenie skóry, parahydroksybenzoesan metylu, podrażnienie skóry, pokrzywka, przetłuszczenie skóry, reakcja alergiczna, rumień, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, terminologia MedDRA, wysuszenie skóry, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie mieszków włosowych, złuszczanie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Allospes 100 mg
Allopurynol, substancja czynna leku Allospes dostępnego w dawkach 100 mg i 300 mg, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, które są rzadkie w populacji ogólnej, lecz częstsze u pacjentów z chorobami nerek i/lub wątroby. Najważniejsze działania niepożądane obejmują reakcje skórne, w tym zagrażające życiu zespoły Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna), zaburzenia czynności wątroby oraz reakcje nadwrażliwości. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z większością poważnych zdarzeń występujących rzadko lub bardzo rzadko. Wśród objawów często obserwuje się wysypkę oraz podwyższone stężenie hormonu tyreotropowego (TSH), co wymaga monitorowania funkcji tarczycy.
agranulocytoza, allopurynol, aplazja układu czerwonokrwinkowego, ataksja, azotemia, biegunka, ból mięśni, bradykardia, choroba nerek, choroba wątroby, ciśnienie krwi, cukrzyca, czyraczność, dławica piersiowa, drogi moczowe, dysfagia, elementy morfotyczne krwi, enzym wątrobowy, eozynofilia, funkcja tarczycy, ginekomastia, gospodarka lipidowa, gospodarka węglowodanowa, granulocyt, granulocytoza, hiperlipidemia, hormon tyreotropowy, kamica moczowa, krwiomocz, leukocytoza, leukopenia, małopłytkowość, mialgia, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedokrwistość aplastyczna, niepłodność męska, nudności, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, plamka żółta, porażenie, reakcja nadwrażliwości, śpiączka, szpik kostny, test czynności wątroby, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, TSH, utrata włosów, wymioty, wysypka, wysypka polekowa, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie erekcji, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie widzenia, zaćma, zapalenie mieszków włosowych, zawroty głowy, zespół nadwrażliwości, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydrokortyzon Allefin Max 10 mg/g
Stosowanie miejscowe kremów zawierających hydrokortyzonu octan, zwłaszcza przez okres przekraczający 14 dni, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, głównie dermatologicznymi. Do najczęstszych należą zanikowe zapalenie skóry, zapalenie mieszków włosowych, opóźnienie gojenia ran, trądzik posteroidowy, zaczerwienienie oraz nadmierna suchość skóry. Długotrwała terapia może również prowadzić do rozstępów, plamicy posteroidowej, alergii kontaktowej, nadmiernego owłosienia, wybroczyn oraz zapalenia okołoocznego. Ponadto, hydrokortyzon zwiększa ryzyko infekcji bakteryjnych, grzybiczych (dermatofitozy, kandydozy) oraz wirusowych (np. aktywacja opryszczki), a także wtórnych zakażeń na zmienionej skórze. W zakresie naczyń krwionośnych obserwuje się powierzchowne rozszerzenie naczyń i wybroczyny. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu w okolicy oczu, gdzie możliwe są poważne powikłania okulistyczne, takie jak jaskra i zaćma, a także nieostre widzenie (częstość ≥1/1000 do <1/100).
alergia kontaktowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukromocz, działanie immunosupresyjne, hiperglikemia, hirsutyzm, hydrokortyzon octan, jaskra, kandydoza, nadkażenie bakteryjne, opatrunek okluzyjny, opóźnione gojenie ran, plamica posteroidowa, rozstępy, supresja osi HPA, teleangiektazja, trądzik posteroidowy, wybroczyny, zaćma, zakażenie grzybicze, zakażenie wirusowe, zanikowe zapalenie skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okołooczne, zapalenie okołoustne, zespół Cushinga - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Taclar 500 mg
Klarytromycyna w dawce 500 mg w postaci tabletek powlekanych jest antybiotykiem makrolidowym stosowanym u dorosłych i dzieci powyżej 12 roku życia w leczeniu zakażeń wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na ten lek. Wskazania obejmują zakażenia górnych dróg oddechowych (paciorkowcowe zapalenie gardła, zapalenie zatok), dolnych dróg oddechowych (zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc), ostre zapalenie ucha środkowego oraz zakażenia skóry i tkanek miękkich (liszajec zakaźny, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie tkanki łącznej, ropnie). Ponadto klarytromycyna jest skuteczna w leczeniu zakażeń prątkami atypowymi, w tym Mycobacterium avium, intracellulare, chelonae, fortuitum i kansasii, a także stosowana profilaktycznie u pacjentów z HIV i limfocytami CD4 ≤ 100/mm³ w celu zapobiegania rozsianym zakażeniom MAC. W terapii skojarzonej z inhibitorami pompy protonowej i innym antybiotykiem jest zalecana w eradykacji Helicobacter pylori u pacjentów z owrzodzeniem dwunastnicy.
antagonista receptora H2, antybiotyk makrolidowy, badanie mikrobiologiczne, choroba wrzodowa, eradykacja Helicobacter pylori, etiologia paciorkowcowa, Helicobacter pylori, inhibitor pompy protonowej, klarytromycyna, kompleks Mycobacterium avium, limfocyt CD4+, liszajec zakaźny, Mycobacterium avium, Mycobacterium chelonae, Mycobacterium fortuitum, Mycobacterium intracellulare, Mycobacterium kansasii, oporność bakterii, owrzodzenie dwunastnicy, prątek atypowy, ropień, schemat eradykacji, wirus HIV, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie mykobakteryjne, zapalenie gardła, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok, zapalenie zatok przynosowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aknemycin 20 mg/g
Erytromycyna w postaci płynu na skórę (Aknemycin 20 mg/g) może wywoływać miejscowe działania niepożądane, które występują bardzo rzadko (<1/10 000). Do najczęstszych należą wysuszenie skóry, zaczerwienienie, uczucie palenia oraz świąd w miejscu aplikacji. W pojedynczych przypadkach może pojawić się alergiczny wyprysk kontaktowy, będący manifestacją reakcji nadwrażliwości, co stanowi wskazanie do przerwania terapii. W przypadku łagodnych objawów miejscowych zaleca się kontynuowanie leczenia z zastosowaniem maści Aknemycin lub naprzemienne stosowanie obu postaci leku. Kluczowe jest monitorowanie pacjentów, zwłaszcza tych z wrażliwą skórą lub wywiadem alergicznym.
Aknemycin, alergiczny wyprysk kontaktowy, bakterie Gram-ujemne, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, erytromycyna, ocena mikrobiologiczna, oporność bakteryjna, pieczenie skóry, postępowanie terapeutyczne, przesuszenie naskórka, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, rumień, suchość skóry, świąd skóry, wywiad alergiczny, zapalenie mieszków włosowych - Leksykon chorób i schorzeń
Wszawica – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Wszawica (pediculosis) to infestacja pasożytnicza wywołana przez wszy ludzkie (Pediculus humanus), obejmująca trzy główne typy: głowową (pediculosis capitis), odzieżową (pediculosis corporis) oraz łonową (pediculosis pubis). Wszy żywią się krwią, a ich cykl życiowy obejmuje jaja (gnidy), nimfy i postaci dorosłe. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, w tym inspekcji skóry głowy i włosów pod światłem oraz użyciu grzebienia przeciwwszawiczego. Objawy to przede wszystkim intensywny świąd skóry głowy, szczególnie w okolicy potylicy i za uszami, obecność dorosłych wszy (wielkości nasiona sezamu, barwa jasnobrązowa do szarobiałej) oraz gnid mocno przytwierdzonych do włosów. Powikłania obejmują wtórne zakażenia bakteryjne, liszajec zakaźny, zapalenie mieszków włosowych oraz powiększenie węzłów chłonnych.
badanie przesiewowe, cykl życiowy wszy, folliculitis, gnidy, grzebień przeciwwszawiczy, impetigo, iwermektyna, lindan, liszajec zakaźny, malathion, nadkażenie bakteryjne, naruszenie integralności skóry, pediculosis capitis, pediculosis pubis, permetryna, powiększenie węzłów chłonnych, środek ochrony osobistej, środek owadobójczy, świąd skóry głowy, wesz ludzka, wszawica głowowa, wszawica łonowa, wszawica odzieżowa, zakażenie bakteryjne wtórne, zapalenie mieszków włosowych - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie mieszków włosowych – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zapalenie mieszków włosowych (folliculitis) to zapalny proces obejmujący pojedyncze lub mnogie mieszki włosowe, manifestujący się czerwonymi grudkami lub krostkami, często z ropnym wypełnieniem, lokalizującymi się najczęściej na twarzy, owłosionej skórze głowy, szyi, ramionach, pachwinach i pośladkach. Etiologia jest najczęściej bakteryjna, z dominacją Staphylococcus aureus, choć możliwe są także infekcje grzybicze, wirusowe, pasożytnicze oraz czynniki nieinfekcyjne (mechaniczne, chemiczne, okluzja). Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym i wywiadzie, z możliwością wykonania wymazów do hodowli, badania mikroskopowego lub biopsji w przypadkach atypowych. W przebiegu łagodnym zaleca się samoopiekę, natomiast w cięższych lub nawracających przypadkach stosuje się miejscowe (kwas fusydowy, klindamycyna, erytromycyna) lub doustne antybiotyki (dikloksacylina, cefalosporyny, tetracykliny), a także leki przeciwgrzybicze i kortykosteroidy. Wskazane jest stosowanie ciepłych kompresów, higieny skóry oraz unikanie czynników drażniących.
antybiotyk doustny, antybiotyk miejscowy, azole, badanie mikroskopowe, biopsja skóry, blizna, blizna keloidowa, cefalosporyna, ciepły okład, czyrak, dikloksacylina, drenaż chirurgiczny, erytromycyna, fototerapia, głębokie zapalenie mieszków włosowych, gronkowiec złocisty, hodowla bakteryjna, ketokonazol, klindamycyna, kortykosteroid, krostki ropne, kwas fusydowy, laseroterapia, lek przeciwgrzybiczny, mupirocyna, nacięcie i drenaż, nosiciel S. aureus, okluzja mieszka włosowego, osłabiony układ odpornościowy, podrażnienie mechaniczne, rumień, terapia fotodynamiczna, tetracyklina, trimetoprim-sulfametoksazol, zapalenie mieszków włosowych - Leksykon chorób i schorzeń
Torbiel włosowa – Etiologia i przyczyny
Torbiel włosowa (Pilonidal sinus) to przewlekłe schorzenie zapalne skóry i tkanki podskórnej, najczęściej lokalizujące się w okolicy szpary międzypośladkowej przy kości ogonowej. Etiologia jest wieloczynnikowa i nabyta, z dominującą rolą mechanicznej penetracji włosów (grube, sztywne, kręcone) w głąb skóry, co wywołuje reakcję zapalną i tworzenie torbieli. Czynniki predysponujące obejmują płeć męską, wiek 16-40 lat, otyłość, siedzący tryb życia, głęboką szparę międzypośladkową oraz obciążenie rodzinne (ok. 38%). Patogeneza uwzględnia także zmiany hormonalne po dojrzewaniu, które zwiększają owłosienie i wydzielanie sebum. Infekcje bakteryjne, głównie Staphylococcus aureus i Bacteroides, mogą komplikować przebieg choroby. Nawracające zmiany i powikłania, takie jak ropnie czy rzadko rak płaskonabłonkowy, wymagają kompleksowego leczenia chirurgicznego i profilaktyki.
W profilaktyce i leczeniu kluczowe jest długoterminowe usuwanie włosów z okolicy szpary międzypośladkowej, utrzymanie higieny, unikanie długotrwałego siedzenia oraz kontrola masy ciała. Nowe badania podważają dotychczasową hipotezę o zwiększonej potliwości jako czynniku ryzyka, wykazując brak różnic w produkcji potu między pacjentami a grupą kontrolną. Etiologia torbieli włosowej jest złożona i obejmuje mechaniczne, fizjologiczne, anatomiczne, środowiskowe oraz genetyczne czynniki ryzyka. W praktyce klinicznej istotne jest rozpoznanie i usunięcie wszystkich zatok oraz resztkowych włosów, aby zminimalizować ryzyko nawrotów, a także edukacja pacjenta w zakresie profilaktyki wtórnej.
Bacteroides, czynnik patogenetyczny, gruczoł łojowy, gruczoł potowy, infekcja bakteryjna, kość ogonowa, nabłonek sześcienny, nawracająca infekcja, nawrót schorzenia, odpowiedź immunologiczna, okres dojrzewania, powikłanie, przewlekłe zapalenie, rak płaskonabłonkowy, reakcja na ciało obce, reakcja zapalna, ropień, Staphylococcus aureus, szpara międzypośladkowa, torbiel włosowa, wydzielanie sebum, zakażenie, zapalenie mieszków włosowych, zatoka, ziarninowanie, zmiana hormonalna, zmiana złośliwa - Leksykon chorób i schorzeń
Wrzody – Epidemiologia
Wrzody (furunculi) stanowią istotny problem zdrowotny o zmiennej częstości występowania, wynoszącej w Anglii około 450 na 100 000 osobo-lat (95% CI 447-452) z tendencją wzrostową hospitalizacji z powodu ciężkich ropni gronkowcowych i wrzodów (z 123 do 236 na 100 000 osobo-lat w latach 1998/1999–2010/2011). W USA, w populacji wojskowej, częstość SSTI, w tym wrzodów, wynosiła 352,8 na 10 000 osobo-lat, co stanowi 37% spadek względem lat 2013-2016, lecz pozostaje o 20% wyższa niż w populacji cywilnej. Czynniki ryzyka obejmują obniżoną odporność, cukrzycę, golenie, otyłość, palenie tytoniu, złe warunki higieniczne i przeludnienie. Szczególną uwagę zwraca rosnąca rola metycylinoopornego gronkowca złocistego (MRSA), zarówno szpitalnego (HA-MRSA), jak i pozaszpitalnego (CA-MRSA), który jest oporny na wiele antybiotyków i powoduje trudne do leczenia infekcje skórne, w tym czyraczność.
alergia skórna, bakteriemia, cukrzyca, czyrak, dermatoza, furunkuloza, hidradenitis suppurativa, karbunkuł, kolonizacja MRSA, metycylinooporny gronkowiec złocisty, mikrouszkodzenie skóry, nawracający wrzód, nawrót choroby, oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe, parazytemią, posocznica, pseudozapalenie mieszków włosowych, ropień, ropień gronkowcowy, sepsa, Staphylococcus aureus, wrzód, zakażenie gronkowcowe, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zakażenie szpitalne MRSA, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon chorób i schorzeń
Świerzb – Objawy
Świerzb to zakaźna dermatoza wywołana przez roztocza Sarcoptes scabiei, charakteryzująca się intensywnym świądem nasilającym się nocą i po rozgrzaniu skóry oraz obecnością charakterystycznych zmian skórnych, takich jak cienkie, faliste tunele (nory świerzbowca) do 1 cm długości, grudki, pęcherzyki i nadżerki. Lokalizacja zmian u dorosłych obejmuje przestrzenie międzypalcowe dłoni, nadgarstki, pachy, okolice pępka, narządów płciowych i fałdy pod pośladkami, natomiast u niemowląt i małych dzieci zmiany mogą obejmować również twarz, skórę głowy, szyję i podeszwy stóp. Okres inkubacji wynosi 2-6 tygodni przy pierwszym zakażeniu i 1-4 dni przy reinfekcji. Świąd jest wynikiem reakcji alergicznej typu komórkowego i natychmiastowego (IgE) na białka roztoczy, jaja i ich wydaliny, co tłumaczy jego narastanie i utrzymywanie się nawet po eradykacji pasożytów. W przebiegu świerzbu norweskiego, występującego u osób z immunosupresją, obserwuje się miliony roztoczy, grube, łuszczące się strupy i zmniejszony świąd, co zwiększa zakaźność choroby.
atopowe zapalenie skóry, inkubacja, jaskra, kłębuszkowe zapalenie nerek, liszaj płaski, liszajec zakaźny, łuszczyca, nadżerka, pęcherzyk skórny, pokrzywka, przeciwciało IgE, reakcja alergiczna, reakcja immunologiczna, reinfekcja, reumatyczna choroba serca, ropień skórny, Sarcoptes scabiei, świerzb guzkowy, świerzb norweski, świerzbowiec ludzki, układ immunologiczny, wszawica łonowa, wyprysk, zakażenie bakteryjne wtórne, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon chorób i schorzeń
Wypadanie włosów – Objawy
Wypadanie włosów (alopecia) to schorzenie o zróżnicowanej etiologii, obejmujące zarówno łysienie androgenowe, łysienie plackowate, telogen effluvium, jak i anagen effluvium. Fizjologiczna utrata włosów wynosi 50-100 dziennie, a patologiczne wypadanie definiuje się jako utratę powyżej 100 włosów dziennie lub brak ich odrastania. Łysienie androgenowe charakteryzuje się miniaturyzacją mieszków włosowych i różni się klinicznie u mężczyzn (wzór typu „M”, cofanie linii włosów) i kobiet (przerzedzenie centralne, poszerzenie przedziału). Łysienie plackowate to choroba autoimmunologiczna manifestująca się nagłymi, okrągłymi ogniskami łysienia z obecnością włosów wykrzyknikowych. Telogen effluvium objawia się równomiernym przerzedzeniem i zwiększonym wypadaniem do 300 włosów dziennie, zwykle 2-3 miesiące po stresie lub chorobie. Anagen effluvium to szybka, rozległa utrata włosów, najczęściej po chemioterapii, z odrostem w ciągu 3-6 miesięcy po zakończeniu terapii.
biopsja skóry głowy, cykl życia włosa, folliculitis decalvans, łojotokowe zapalenie skóry, łysienie, łysienie androgenowe, łysienie całkowite, łysienie plackowate, łysienie typu męskiego, łysienie typu żeńskiego, łysienie uniwersalne, miniaturyzacja mieszków włosowych, telogen effluvium, test pociągania, trichoskopia, trichotillomania, włosy terminalne, zapalenie mieszków włosowych - Leksykon substancji czynnych
Propionian klobetazolu – Działania niepożądane
Propionian klobetazolu, silny kortykosteroid stosowany miejscowo, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach klinicznych na 558 pacjentach, gdzie najczęstszym działaniem niepożądanym było uczucie pieczenia skóry (2,8%). Miejscowe działania niepożądane obejmują zapalenie mieszków włosowych, ból, świąd, trądzik, teleangiektazje, zanik skóry oraz alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, występujące z częstością od 0,2% do poniżej 1%. Preparat Clobex, stosowany jako szampon pozostający na skórze przez 15 minut, charakteryzuje się ograniczonym wchłanianiem ogólnoustrojowym, co redukuje ryzyko zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Niemniej jednak, długotrwałe stosowanie może prowadzić do poważnych powikłań endokrynologicznych, takich jak zespół Cushinga i zahamowanie czynności kory nadnerczy, a także do zaburzeń okulistycznych, w tym jaskry i zaćmy.
efekt z odbicia, hiperkortyzolizm, hirsutyzm, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid miejscowy, łuszczyca, łuszczyca krostkowa, niewydolność nadnerczy, okołowargowe zapalenie skóry, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, pieczenie skóry, plamica, propionian klobetazolu, teleangiektazje, trądzik różowaty, wyprysk krostkowy, zaćma, zakażenia oportunistyczne, zapalenie mieszków włosowych, zespół Cushinga - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Mupirox 20 mg/g
Mupirox w postaci maści zawierającej 20 mg/g mupirocyny jest wskazany do miejscowego leczenia bakteryjnych zakażeń skóry wywołanych przez wrażliwe szczepy bakterii, w szczególności Staphylococcus aureus, w tym metycylinoopornych (MRSA), oraz inne gronkowce i paciorkowce. Preparat znajduje zastosowanie w leczeniu pierwotnych zakażeń takich jak liszajec (impetigo), zapalenie mieszków włosowych (folliculitis) oraz czyraki (furunculi), a także wtórnych zakażeń skóry powstałych na tle dermatoz (np. wyprzenia, atopowe zapalenie skóry, łuszczyca), ran i otarć. Mupirox jest szczególnie efektywny w zakażeniach o potwierdzonej lub podejrzewanej etiologii bakteryjnej, zwłaszcza w środowisku szpitalnym, gdzie istnieje ryzyko zakażeń MRSA, oraz w przypadku niepowodzenia terapii innymi antybiotykami miejscowymi.
bakteryjne zakażenie skóry, czyrak, etiologia bakteryjna, etiologia gronkowcowa, liszajec, łuszczyca, maść, mupirocyna, nadkażenie bakteryjne, patogen bakteryjny, środek przeciwbakteryjny, Staphylococcus aureus, szczep metycylinooporny, wtórne zakażenie skóry, wyprysk atopowy, wyprzenie, zakażenie skóry, zakażona rana, zapalenie mieszków włosowych