odbarwienie skóry
Odbarwienie skóry (depigmentacja) to utrata naturalnego koloru skóry, spowodowana zmniejszeniem ilości melaniny – barwnika odpowiedzialnego za pigmentację. Może objawiać się jako jasne plamy lub obszary o jaśniejszym odcieniu niż otaczająca skóra.
Najczęstszą przyczyną odbarwienia skóry jest bielactwo (vitiligo) – choroba autoimmunologiczna, w której układ odpornościowy atakuje melanocyty. Inne przyczyny obejmują albinizm (wrodzony brak melaniny), pebaldyzm, liszaj twardzinowy, zakażenia grzybicze (np. łupież pstry), urazy, oparzenia oraz stosowanie niektórych leków czy substancji chemicznych.
Diagnostyka odbarwienia skóry obejmuje badanie dermatoskopowe, lampę Wooda (do różnicowania przyczyn hipopigmentacji), a w niektórych przypadkach biopsję skóry. W przypadku bielactwa charakterystyczne jest występowanie symetrycznych, dobrze odgraniczonych plam o mlecznobiałym zabarwieniu, często na twarzy, dłoniach, stopach i w okolicach naturalnych otworów ciała.
Leczenie zależy od przyczyny i może obejmować miejscowe kortykosteroidy, inhibitory kalcyneuryny, fototerapię (szczególnie UVB o wąskim spektrum), przeszczepy skóry w przypadku bielactwa, czy leczenie przeciwgrzybicze w przypadku infekcji. Ważnym elementem terapii jest także wsparcie psychologiczne, gdyż zmiany skórne mogą znacząco wpływać na jakość życia pacjentów.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Kalafonia – Działania niepożądane
Kalafonia, stosowana w produkcie TRUE Test 36 w stężeniu 1200 mikrogramów/cm² (972 mikrogramów/płatek), może wywoływać różnorodne działania niepożądane podczas testów płatkowych. Najczęściej obserwuje się przewlekłe reakcje zapalne i pieczenie w miejscu aplikacji (≥1/10), a także przejściowe odbarwienia lub przebarwienia skóry oraz rumień (≥1/100 do <1/10). Niezbyt często dochodzi do zaostrzenia istniejących zmian zapalnych skóry (≥1/1 000 do <1/100), zwłaszcza gdy test wykonywany jest w okresie aktywnego zapalenia. Rzadko występują reakcje uczuleniowe (≥1/10 000 do <1/1 000), a choć teoretycznie możliwe, to nie odnotowano przypadków reakcji anafilaktycznych po zastosowaniu TRUE Test 36. Dodatkowo, bardzo często obserwuje się podrażnienie skóry spowodowane taśmą chirurgiczną (≥1/10).
alergen kontaktowy, działanie niepożądane, hiperpigmentacja, hipopigmentacja, kalafonia, nadwrażliwość, odbarwienie skóry, pieczenie skóry, plaster testowy, podrażnienie skóry, profil bezpieczeństwa, przebarwienie skóry, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja przewlekła, reakcja skórna, reakcja uczuleniowa, rumień, substancja aktywna, test płatkowy, TRUE Test, układ immunologiczny, zapalenie skóry, zmiana pigmentacyjna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sunitynib Adamed
Sunitynib Adamed wymaga ścisłego monitorowania ze względu na liczne potencjalne działania niepożądane i interakcje farmakologiczne. Należy unikać jednoczesnego stosowania z silnymi induktorami lub inhibitorami CYP3A4, które mogą odpowiednio obniżać lub podwyższać stężenia leku w osoczu. Do najczęstszych działań niepożądanych należą reakcje skórne (np. odbarwienie, suchość, pęcherze), które zwykle są odwracalne, jednak istnieje ryzyko ciężkich reakcji, takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) czy martwica toksyczno-rozpływna naskórka (TEN), które wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Zdarzenia krwotoczne, w tym krwotoki z nosa i krwawienia z guza nowotworowego, mogą prowadzić do zgonu, szczególnie u pacjentów z guzami płuc. Zaleca się regularne badania morfologii krwi, czynników krzepnięcia oraz dokładne badanie fizykalne, zwłaszcza u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe. Ponadto, często obserwuje się działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, nudności, wymioty i zapalenie jamy ustnej, które wymagają leczenia wspomagającego. Sunitynib może również indukować nadciśnienie tętnicze, w tym ciężkie postacie z ciśnieniem skurczowym >200 mmHg lub rozkurczowym 110 mmHg, co wymaga regularnej kontroli i ewentualnego czasowego przerwania terapii.
białkomocz, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, kardiomiopatia, krwawienie z guza, krwawienie z nosa, krwioplucie, krwotok płucny, małopłytkowość, martwica nowotworu, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, odbarwienie skóry, ostra niewydolność nerek, perforacja przewodu pokarmowego, piodermia zgorzelinowa, przemijający napad niedokrwienny, przetoka, rozwarstwienie tętnicy, rumień wielopostaciowy, tętniak, tętnicze zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, torsade de pointes, udar naczyniowy mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie gojenia ran, zakażenie neutropeniczne, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie jamy ustnej, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zgrubienie skóry, zmniejszenie frakcji wyrzutowej, zwiększenie aktywności lipazy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Diprogenta (0,64 mg + 1 mg)/g
Diprogenta to krem zawierający 0,64 mg betametazonu dipropionianu (odpowiadającego 0,5 mg betametazonu) oraz 1 mg gentamycyny siarczanu na gram preparatu. Działania niepożądane obserwowane są bardzo rzadko (<1/10 000) i obejmują nadwrażliwość oraz odbarwienie skóry. Ze względu na obecność silnego kortykosteroidu, miejscowe stosowanie może prowadzić do typowych dla tej grupy leków powikłań, zwłaszcza przy stosowaniu pod opatrunkiem okluzyjnym, długotrwałym użyciu na rozległe powierzchnie skóry lub na obszarach o zwiększonej absorpcji (twarz, pachy, pachwiny). Do potencjalnych działań niepożądanych należą zanik skóry, rozstępy, trądzik posteroidowy, zapalenie mieszków włosowych, hirsutyzm, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry oraz wtórne zakażenia. Gentamycyna może wywoływać miejscowe podrażnienie objawiające się rumieniem i świądem, które zwykle nie wymagają przerwania terapii.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, betametazonu dipropionian, glikokortykosteroid, hirsutyzm, kortykosteroid, maceracja skóry, nadmierne owłosienie, nadwrażliwość, nieostre widzenie, odbarwienie skóry, opatrunek okluzyjny, podrażnienie skóry, potówki, rozstępy, rumień, siarczan gentamycyny, suchość skóry, świąd, trądzik posteroidowy, uczucie pieczenia, wtórne zakażenia, zanik skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry wokół ust - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fucibet Lipid (20 mg + 1 mg)/g
Fucibet Lipid, krem zawierający kwas fusydynowy 20 mg/g oraz betametazonu walerianian 1 mg/g, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają szczegółowego monitorowania. Najczęściej zgłaszanym objawem jest świąd skóry, co jest istotne przy wyborze terapii u pacjentów z predyspozycją do świądu. Działania niepożądane klasyfikowane są według systemu MedDRA i obejmują reakcje nadwrażliwości (≥1/1000 do <1/100), kontaktowe zapalenie skóry, pogorszenie wyprysku, uczucie pieczenia, suchość skóry oraz rzadziej rumień, pokrzywkę i wysypkę. W obrębie układu immunologicznego obserwuje się reakcje alergiczne, a w obrębie oka – nieostre widzenie, co jest szczególnie ważne przy aplikacji w okolicy oczu, ze względu na ryzyko wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego i rozwoju jaskry przy długotrwałym stosowaniu kortykosteroidów.
atrofia skóry, betametazonu walerianian, ciśnienie wewnątrzgałkowe, hirsutyzm, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, kwas fusydynowy, nadpotliwość, nieostre widzenie, obrzęk, odbarwienie skóry, pęcherzyki skórne, pieczenie skóry, podrażnienie miejsca aplikacji, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rozstępy skórne, rumień, suchość skóry, supresja nadnerczy, świąd, teleangiektazja, trądzik różowaty, wybroczyny, wyprysk, wysypka rumieniowa, zapalenie okołowargowe, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Kliochinol – Działania niepożądane
Kliochinol, stosowany w preparatach dermatologicznych takich jak Betnovate C (1,22 mg + 30 mg/g) i Lorinden C (0,2 mg + 30 mg/g), wykazuje działanie przeciwgrzybicze, przeciwbakteryjne i przeciwpierwotniakowe, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych. Do najczęstszych należą miejscowe reakcje skórne, takie jak pieczenie, ból i świąd, a także kontaktowe zapalenie skóry i przebarwienia. W testach alergicznych TRUE Test 36 kliochinol może wywoływać reakcje alergiczne, w tym rzadkie uczulenia (≥1/10 000 do <1/1 000) oraz potencjalnie zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na neurotoksyczność, której częstość występowania jest nieznana, oraz na zaburzenia wzroku, takie jak nieostre widzenie, jaskra i zaćma, które mogą być związane z jednoczesnym stosowaniem kortykosteroidów.
alergiczne zapalenie skóry, atrofia skóry, ciśnienie tętnicze krwi, działanie przeciwgrzybicze, glikozuria, hiperglikemia, jaskra, kliochinol, kontaktowe zapalenie skóry, łuszczyca krostkowa, łysienie, marszczenie skóry, nadciśnienie tętnicze, nadmierne owłosienie, nadwrażliwość miejscowa, neurotoksyczność, nieostre widzenie, objaw neurologiczny, odbarwienie skóry, odbarwienie włosów, opóźnienie wzrostu, osteoporoza, otyłość, pieczenie skóry, plamica posteroidowa, podrażnienie skóry, pokrzywka, przebarwienie, przebarwienie skóry, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rozstępy, rozszczep węzłowaty włosa, rumień, suchość skóry, świąd, teleangiektazja, trądzik, wysypka, wysypka plamisto-grudkowa, zaćma, zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zakażenie oportunistyczne, zakażenie wtórne, zaostrzenie objawów, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry okołoustne, zespół Cushinga, zmniejszenie odporności, zmniejszenie stężenia kortyzolu - Leksykon substancji czynnych
Balsam peruwiański – Działania niepożądane
Balsam peruwiański (Balsamum peruvianum) jest składnikiem aktywnym wielu preparatów stosowanych miejscowo, takich jak żele, maści oraz plastry do testów prowokacyjnych (np. TRUE Test 36 zawierający 800 µg/cm², 648 µg/płatek). Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są reakcje nadwrażliwości skórnej, w tym przewlekłe reakcje utrzymujące się tygodniami lub miesiącami, pieczenie, rumień, świąd oraz przejściowe odbarwienia lub przebarwienia skóry. Zaobserwowano także zaostrzenie istniejących zmian zapalnych, szczególnie przy testach prowokacyjnych wykonywanych w okresie aktywnego zapalenia skóry. Rzadko występują reakcje uczuleniowe i indukcja nadwrażliwości, a bardzo rzadko – reakcje anafilaktyczne, które mogą zagrażać życiu poprzez gwałtowny spadek ciśnienia tętniczego, obrzęk krtani i zaburzenia oddychania. W preparatach zawierających 6% balsamu peruwiańskiego (np. Depulol) odnotowano również wysypkę i duszności u osób predysponowanych do alergii.
balsam peruwiański, działanie niepożądane, farmakovigilance, indukcja nadwrażliwości, manifestacja kliniczna, nadwrażliwość, obrzęk krtani, odbarwienie skóry, personel medyczny, pieczenie skóry, plaster samoprzylepny, plaster TRUE Test, podrażnienie skóry, przebarwienie skóry, reakcja alergiczna skórna, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, reakcja uczuleniowa, rumień, spadek ciśnienia tętniczego, stosowanie miejscowe, taśma chirurgiczna, test płatkowy, test prowokacyjny, zaburzenie oddychania, zapalenie skóry - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aknemycin Plus (40 mg + 0,25 mg)/g
Produkt leczniczy Aknemycin Plus, zawierający erytromycynę (40 mg/g) oraz tretynoinę (0,25 mg/g), wykazuje szeroki margines bezpieczeństwa przy stosowaniu miejscowym. Badania toksykologiczne erytromycyny wskazują na bardzo niską toksyczność ostrą oraz brak działania mutagennego i karcynogennego w testach in vitro i in vivo na zwierzętach. Tretynoina, mimo że w dawkach 2000-20 000 razy wyższych niż stosowane terapeutycznie wykazuje toksyczność ostrą, nie wykazuje działania mutagennego w testach bakteryjnych, jednak brak jest długoterminowych badań karcynogenności. Test maksymalizacji na świnkach morskich potwierdził brak działania uczulającego produktu, a erytromycyna charakteryzuje się bardzo niskim potencjałem fotouczulającym. Miejscowe stosowanie tretynoiny może powodować odwracalne podrażnienia skóry, takie jak zaczerwienienie, obrzęk, złuszczanie i proliferację naskórka, sporadycznie prowadząc do odbarwień skóry niezależnych od dawki.
Aknemycin Plus, badanie toksykologiczne, błona śluzowa oka, dawka teratogenna, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, erytromycyna i tretynoina, fotokancerogeneza, fotouczulenie, odbarwienie skóry, odczyn zapalny, podrażnienie skóry, proliferacja naskórka, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uczulenie skórne, wada wrodzona, właściwość karcynogenna, właściwość mutagenna, złuszczanie naskórka - Leksykon substancji czynnych
Azotan mikonazolu – Działania niepożądane
Azotan mikonazolu, stosowany w preparatach takich jak Daktarin, może wywoływać działania niepożądane o bardzo rzadkiej częstości (<1/10 000). Do najpoważniejszych należą reakcje anafilaktyczne, nadwrażliwość oraz obrzęk naczynioruchowy, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej ze względu na ryzyko zagrożenia życia i potencjalne zagrożenie drożności dróg oddechowych. Ponadto obserwuje się rzadkie reakcje skórne, takie jak pokrzywka, kontaktowe zapalenie skóry, wysypka, rumień, świąd, uczucie pieczenia, zapalenie skóry oraz odbarwienia skóry, które mogą powodować dyskomfort i wpływać na kontynuację terapii. Reakcje miejscowe w miejscu podania, takie jak podrażnienie, pieczenie, świąd czy uczucie ciepła, również występują bardzo rzadko, ale mogą obniżać komfort stosowania preparatu.
azotan mikonazolu, badanie kliniczne, Daktarin, działanie niepożądane, kontaktowe zapalenie skóry, monitorowanie działań niepożądanych, nadwrażliwość, obrzęk dróg oddechowych, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, odbarwienie skóry, pieczenie miejsca podania, pieczenie skóry, podrażnienie miejsca podania, pokrzywka, problem dermatologiczny, raport spontaniczny, reakcja anafilaktyczna, rumień, stan zagrożenia życia, świąd, świąd miejsca podania, Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, wysypka, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Eter monobenzylowy hydrochinonu – Dawkowanie i sposób podawania
Eter monobenzylowy hydrochinonu (monobenzon) w stężeniu 200 mg/g (preparat Monobenzone VIS) stosowany jest miejscowo w leczeniu przebarwień skóry. Zalecany schemat dawkowania obejmuje fazę aktywnego leczenia, podczas której maść aplikuje się 2-3 razy na dobę przez maksymalnie 3 miesiące. Jeśli po tym czasie nie uzyskano zadowalających efektów, terapię należy przerwać. Po osiągnięciu odpowiedniego stopnia depigmentacji, wprowadza się fazę leczenia podtrzymującego, w której preparat stosuje się zwykle 2 razy w tygodniu, z indywidualnym dostosowaniem częstotliwości aplikacji. Preparat przeznaczony jest wyłącznie do stosowania miejscowego, na oczyszczoną i osuszoną skórę z przebarwieniami. Nie zaleca się stosowania u pacjentów pediatrycznych bez dokładnej oceny korzyści i ryzyka przez specjalistę.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Amlopin 5 mg 5 mg
Profil bezpieczeństwa amlodypiny (Amlopin, amlodypina bezylan) obejmuje szeroki zakres działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwowane objawy to senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, zaczerwienienie twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęk kostek oraz uczucie zmęczenia. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Wśród rzadkich, ale poważnych zdarzeń wymienia się m.in. leukocytopenię, małopłytkowość, reakcje alergiczne, hiperglikemię, zaburzenia rytmu serca (w tym migotanie przedsionków), zawał mięśnia sercowego, zapalenie wątroby, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka) oraz obrzęk naczynioruchowy. Monitorowanie pacjentów, zwłaszcza w początkowej fazie terapii, jest kluczowe dla wczesnego wykrywania tych powikłań.
amlodypina, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, duszność, enzymy wątrobowe, ginekomastia, hiperglikemia, impotencja, kołatanie serca, kurcze mięśni, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, niestrawność, nokturia, nudności, obrzęk kostek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, odbarwienie skóry, parestezje, plamica, przerost dziąseł, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, senność, splątanie, szumy uszne, tachykardia komorowa, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zaburzenia metabolizmu, zaburzenia oddawania moczu, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia psychiczne, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia smaku, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia widzenia, zaczerwienienie twarzy, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zmęczenie, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Daivobet (50 mcg + 0,5 mg)/g
Produkt leczniczy Daivobet, stosowany miejscowo w terapii łuszczycy, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na danych z badań klinicznych oraz monitoringu spontanicznego. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym jest świąd skóry (częstość ≥1/100 do <1/10). Inne działania niepożądane obejmują m.in. złuszczanie się skóry, atrofia skóry, zaostrzenie łuszczycy, zapalenie skóry, rumień, wysypkę, plamicę, uczucie pieczenia, podrażnienie, trądzik, suchość skóry oraz zmiany pigmentacji w miejscu aplikacji (częstość od ≥1/1000 do <1/100). Rzadziej obserwuje się zakażenia skóry, czyrak, nadwrażliwość, hiperkalcemię, nieostre widzenie, łuszczycę krostkową, rozstępy skórne, reakcje nadwrażliwości na światło oraz efekt z odbicia po zakończeniu leczenia (częstość ≥1/10 000 do <1/1000). W badaniu pediatrycznym (33 dzieci, 12-17 lat, dawka do 56 g/tydzień przez 4 tygodnie) nie zaobserwowano nowych działań niepożądanych ani objawów ogólnoustrojowych.
atrofia skóry, betametazon, czyrak, efekt z odbicia, hiperkalcemia, hiperkalciuria, jaskra, kalcypotriol, kontaktowe zapalenie skóry, łuszczyca krostkowa, łuszczyca zwyczajna, nadmierne owłosienie, nadwrażliwość, nadwrażliwość na światło, nieostre widzenie, odbarwienie skóry, plamica, prosak koloidowy, rozstęp, rozstępy skórne, rumień, suchość skóry, świąd, teleangiektazja, trądzik, uogólniona łuszczyca krostkowa, wzrost ciśnienia śródgałkowego, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie skóry, zanik skóry, zaostrzenie łuszczycy, zapalenie grudek chłonnych, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry, zapalenie skóry okołoustne, złuszczanie skóry - Leksykon substancji czynnych
Tetrakaina – Działania niepożądane
Tetrakaina, będąca miejscowym środkiem znieczulającym, stosowana jest w preparatach takich jak plaster Rapydan (70 mg tetrakainy i 70 mg lidokainy) oraz doodbytniczy Ruskorex (25 mg tetrakainy + 25 mg ruskogeniny w czopkach, 10 mg + 10 mg w maści). Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są miejscowe reakcje skórne, w tym rumień (≥10%, ok. 71% pacjentów Rapydan), obrzęk i zblednięcie skóry (ok. 12%). Inne reakcje to wysypka (≥1/100 do <1/10), wysypka pęcherzykowa, świąd, kontaktowe zapalenie skóry (≥1/1000 do <1/100), a także rzadkie pokrzywki, wysypki grudkowo-plamkowe i odbarwienia skóry (≥1/10 000 do ≤1/1000). Rzadko (≥1/10 000 do ≤1/1000) występują zaburzenia układu nerwowego, takie jak ból i zaburzenia smaku. Układowe działania niepożądane są mało prawdopodobne ze względu na ograniczoną absorpcję systemową, zwłaszcza plastra Rapydan. Preparat Ruskorex może powodować pieczenie w okolicy odbytu oraz luźne stolce, co jest istotne u pacjentów z zaburzeniami jelitowymi.
drgawki, działanie ogólnoustrojowe, hipotensja, kontaktowe zapalenie skóry, lidokaina, luźne stolce, obrzęk, odbarwienie skóry, pieczenie odbytu, plaster leczniczy, pokrzywka, preparat doodbytniczy, reakcja alergiczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, reakcja skórna, rumień, ruskogenina, środek znieczulający miejscowy, świąd, tetrakaina, wysypka grudkowo-plamkowa, wysypka pęcherzykowa, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie smaku, zaburzenie układu nerwowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Advantan 1 mg/g
Metyloprednizolonu aceponian, substancja czynna maści Advantan (1 mg/g), jest kortykosteroidem stosowanym miejscowo, którego terapia wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, głównie miejscowych. Najczęściej obserwowanymi reakcjami są pieczenie oraz zapalenie mieszków włosowych, występujące u ≥1/100 do <1/10 pacjentów. Inne miejscowe objawy obejmują krosty, pęcherzyki, nadmierne owłosienie, świąd, ból, rumień, grudki, a także zmiany strukturalne skóry takie jak ścieńczenie (atrofia), pęknięcia, teleangiektazje, trądzik, rozstępy, zapalenie skóry wokół ust oraz odbarwienia. Wchłanianie substancji do krwiobiegu może prowadzić do ogólnoustrojowych działań niepożądanych, w tym zaburzeń widzenia, zwłaszcza nieostrego widzenia, co wymaga uwagi podczas monitorowania pacjenta.
atrofia skóry, konwencja MedDRA, kortykosteroid do stosowania miejscowego, maść Advantan, metyloprednizolonu aceponian, miejscowe działanie niepożądane, nadmierne owłosienie, nieostre widzenie, odbarwienie skóry, ogólnoustrojowe działanie niepożądane, pęknięcie skóry, pieczenie w miejscu aplikacji, reakcja nadwrażliwości na lek, reakcja nadwrażliwości skóry, rozstęp skórny, rumień, ścieńczenie skóry, teleangiektazja, trądzik, wchłanianie substancji czynnej do krwiobiegu, zaburzenie narządu wzroku, zaburzenie układu immunologicznego, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry wokół ust - Leksykon substancji czynnych
Natamycyna – Działania niepożądane
Natamycyna, polienowy antybiotyk makrolidowy, jest stosowana głównie w leczeniu grzybic skóry i błon śluzowych, wykazując niski potencjał wywoływania poważnych działań niepożądanych. Preparaty zawierające wyłącznie natamycynę, takie jak Pimafucin (globulki dopochwowe), mogą powodować sporadyczne, łagodne objawy, np. uczucie pieczenia w okolicy narządów płciowych oraz reakcje nadwrażliwości na substancje pomocnicze (np. alkohol cetylowy). Działania te są zazwyczaj przemijające i nie wymagają przerwania terapii. W przypadku preparatów złożonych, takich jak Pimafucort (natamycyna + hydrokortyzon + neomycyna), ryzyko działań niepożądanych jest znacznie większe i obejmuje m.in. rzadkie, ale potencjalnie nieodwracalne zmiany skórne (zanik skóry, teleangiektazje, plamica, rozstępy), zahamowanie czynności kory nadnerczy, reakcje alergiczne na neomycynę oraz powikłania okulistyczne (zwiększenie ciśnienia śródgałkowego, ryzyko zaćmy). Częstość występowania tych działań jest określona jako rzadkie lub bardzo rzadkie, a nieostre widzenie występuje z nieznaną częstością.
alergia kontaktowa, antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk makrolidowy polienowy, ciśnienie śródgałkowe, efekt z odbicia, globulka dopochwowa, hirsutyzm, hydrokortyzon, jaskra, monitorowanie działań niepożądanych, nadwrażliwość, natamycyna, neomycyna, nieostre widzenie, odbarwienie skóry, okołowargowe zapalenie skóry, pieczenie, podrażnienie skóry, preparat złożony, preparat złożony z natamycyną, rozstępy skórne, rumień, substancja przeciwgrzybicza, świąd, teleangiektazja, trądzik różowaty, zaburzenie endokrynologiczne, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie grzybicze błon śluzowych, zakażenie grzybicze skóry, zanik skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Caramlo 16 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Caramlo, zawierający kandesartan cyleksetyl (16 mg) oraz amlodypinę (5 mg), wykazuje profil działań niepożądanych charakterystyczny dla obu składników. Najczęściej obserwowane działania niepożądane związane z amlodypiną to senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, zaczerwienienie twarzy, obrzęki (w tym obrzęki wokół kostek), nudności oraz uczucie zmęczenia. Kandesartan najczęściej powoduje zawroty głowy ośrodkowego i/lub błędnikowego pochodzenia, ból głowy oraz infekcje dróg oddechowych, które w badaniach klinicznych miały zwykle łagodny i przemijający charakter. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana.
agranulocytoza, amlodypina, astenia, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból mięśni, ból pleców, ból stawów, bolesny skurcz mięśni, bradykardia, depresja, drżenie, duszność, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiponatremia, impotencja, infekcja dróg oddechowych, kandesartan cyleksetylu, kaszel, kołatanie serca, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadmierne pocenie, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie, niedoczulica, niestrawność, niewydolność nerek, nokturia, nudności, obrzęk kostek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, odbarwienie skóry, omdlenie, osutka, parestezja, plamica, podwójne widzenie, pokrzywka, przerost dziąseł, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, senność, splątanie, suchość błony śluzowej jamy ustnej, świąd, szumy uszne, tachykardia komorowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uczucie zmęczenia, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wymioty, wysypka, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie mikcji, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie smaku, zaburzenie widzenia, zaczerwienienie twarzy, zakażenie dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zmiana nastroju, żółtaczka, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Diprogenta 0,64 mg/g + 1 mg/g
Diprogenta to maść zawierająca betametazonu dipropionian (kortykosteroid) oraz gentamycynę (antybiotyk aminoglikozydowy), której stosowanie wiąże się z bardzo rzadkim (<1/10 000) ryzykiem działań niepożądanych, w tym reakcji alergicznych wymagających natychmiastowego przerwania terapii. Kortykosteroid może wywoływać miejscowe reakcje skórne, takie jak odbarwienie, pieczenie, świąd, podrażnienie, suchość, zapalenie mieszków włosowych, hirsutyzm, trądzik posteroidowy, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, macerację, zanik skóry, rozstępy oraz potówki. Dodatkowo, możliwe są wtórne zakażenia skórne oraz zaburzenia widzenia (nieostre widzenie o nieznanej częstości). Gentamycyna może powodować łagodne podrażnienie skóry objawiające się rumieniem i świądem.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, antybiotyk aminoglikozydowy, betametazonu dipropionian, gentamycyna, hirsutyzm, kortykosteroid, maceracja skóry, maść Diprogenta, nieostre widzenie, odbarwienie skóry, opatrunek okluzyjny, podrażnienie skóry, potówki, reakcja nadwrażliwości, rozstępy, rumień, steroidoterapia miejscowa, suchość skóry, trądzik posteroidowy, uczucie pieczenia, wtórne zakażenie, zanik skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry wokół ust - Leksykon leków
Działania niepożądane – Afloderm 0,5 mg/g
Krem Afloderm zawierający alklometazon dipropionian w dawce 0,5 mg/g jest stosowany miejscowo i w dawkach terapeutycznych rzadko wywołuje działania niepożądane. Najczęściej obserwowane objawy miejscowe, występujące u 1-2% pacjentów, to świąd, pieczenie, rumień, suchość skóry, podrażnienie oraz grudkowa wysypka. Bardzo rzadko (<1/10 000 pacjentów) mogą pojawić się poważniejsze reakcje, takie jak zapalenie mieszków włosowych, zmiany trądzikopodobne, odbarwienia skóry, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, wtórne zakażenia, zanikowe zmiany skóry, potówki, rozstępy, rozszerzenie powierzchniowych naczyń krwionośnych oraz nadmierne owłosienie. W trakcie stosowania kortykosteroidów odnotowano również nieostre widzenie, choć częstość tego działania niepożądanego nie jest określona.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alklometazonu dipropionian, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych, działanie niepożądane, hormon sterydowy, kortykosteroid, nadmierne owłosienie, nieostre widzenie, odbarwienie skóry, okład zamknięty, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, potówki, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rumień, suchość skóry, świąd, wtórne zakażenie, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zanikowe zmiany skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry wokół ust, zmiany trądzikopodobne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Advantan 1 mg/g
Advantan krem zawiera 1 mg/g (0,1%) metyloprednizolonu aceponianu, będącego kortykosteroidem do stosowania miejscowego. W badaniach klinicznych najczęściej obserwowano działania niepożądane takie jak pieczenie i świąd w miejscu aplikacji. Częstość występowania działań niepożądanych według klasyfikacji MedDRA obejmuje m.in. grzybicze zapalenie skóry (≥1/100 do <1/10), pieczenie, świąd, suchość, rumień, pęcherzyki, zapalenie mieszków włosowych, wysypkę oraz parestezje w miejscu podania (≥1/1 000 do <1/100). Rzadziej (1/10 000 do <1/1 000) mogą wystąpić cellulitis, obrzęk, podrażnienie, nadmierne owłosienie. Działania niepożądane o nieznanej częstości to m.in. nadwrażliwość, pęknięcia skóry, trądzik, ropne zapalenie skóry, teleangiektazje, ścieńczenie skóry (atrofia), rozstępy, zapalenie skóry wokół ust, odbarwienia oraz zaburzenia widzenia, w tym nieostre widzenie.
atrofia skóry, cellulitis, grzybica skóry, hirsutyzm, kortykosteroid miejscowy, metyloprednizolonu aceponian, nadkażenie, nadkażenie grzybicze, nieostre widzenie, obrzęk skóry, odbarwienie skóry, parestezja, ropne zapalenie skóry, rozstępy skórne, świąd skóry, teleangiektazja, trądzik, zaburzenia naczyniowe, zaburzenia wzroku, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry wokół ust - Leksykon leków
Działania niepożądane – Psotriol (50 mcg + 0,5 mg)/g
Psotriol w formie maści zawiera kalcypotriol (50 µg/g) oraz betametazon dipropionian (0,5 mg/g) i wykazuje specyficzny profil bezpieczeństwa, który wymaga uważnej obserwacji. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi są reakcje skórne, takie jak świąd i złuszczanie się skóry, występujące często (≥1/100 do <1/10). Rzadziej obserwuje się zakażenia skóry (≥1/1000 do <1/100), czyraki (≥1/10 000 do <1/1000), nadwrażliwość, hiperkalcemię (≥1/10 000 do <1/1000) oraz poważne powikłania, takie jak łuszczyca krostkowa (≥1/10 000 do <1/1000). Długotrwałe stosowanie betametazonu może prowadzić do atrofii skóry, rozstępów, teleangiektazji i innych zmian skórnych, a także do ogólnoustrojowych działań niepożądanych, w tym zahamowania czynności kory nadnerczy, zaćmy i wzrostu ciśnienia śródgałkowego, szczególnie przy stosowaniu na duże powierzchnie lub pod okluzją.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atrofia skóry, czyrak, efekt z odbicia, gronkowiec złocisty, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hirsutyzm, jaskra, kalcypotriol i betametazon, klasyfikacja MedDRA, łuszczenie skóry, łuszczyca krostkowa, łuszczyca pospolita, nadwrażliwość, nadwrażliwość na światło, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, odbarwienie skóry, opatrunek okluzyjny, plamica, prosak koloidowy, rozstępy skórne, rumień, suchość skóry, świąd, teleangiektazje, trądzik, uogólniona łuszczyca krostkowa, wzrost ciśnienia śródgałkowego, zaburzenia metaboliczne, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie skóry, zanik skóry, zaostrzenie łuszczycy, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry, zapalenie skóry okołoustne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Undofen Max 10 mg/g
Undofen Max w postaci kremu zawiera terbinafiny chlorowodorek w stężeniu 10 mg/g oraz substancje pomocnicze, takie jak 115 mg alkoholu cetostearylowego i 10 mg alkoholu benzylowego na 1 g kremu, które mogą wpływać na profil działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą skóry i obejmują łuszczenie, świąd, ból, podrażnienie, zaburzenia pigmentacji, uczucie pieczenia, rumień oraz powstawanie strupów. Reakcje te mają różną częstość występowania, od bardzo często (≥1/10) do rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000). Rzadko dochodzi do paradoksalnego nasilenia infekcji grzybiczej, co wymaga ponownej oceny leczenia. Kontakt preparatu z oczami może wywołać podrażnienie, klasyfikowane jako rzadkie działanie niepożądane.
alkohol benzylowy, alkohol cetostearylowy, ból w miejscu podania, egzema, infekcja grzybicza, kontakt preparatu z oczami, kontaktowe zapalenie skóry, łuszczenie skóry, nasilenie objawów, odbarwienie skóry, podrażnienie oczu, podrażnienie w miejscu podania, przebarwienie, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, reakcja zapalna, rumień, stan zapalny skóry, strup, suchość skóry, swędzenie skóry, świąd, terbinafiny chlorowodorek, uczucie pieczenia, uczucie pieczenia skóry, wyprysk, wysypka, zaburzenie ogólne, zaburzenie pigmentacji, zaburzenie skóry, zaburzenie układu immunologicznego, zaczerwienienie skóry, złuszczanie naskórka, zmiana skórna - Leksykon substancji czynnych
Trifaroten – Działania niepożądane
Trifatoren, substancja czynna kremu Aklief (50 µg/g), wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych, głównie miejscowych reakcji skórnych, które były monitorowane w 12-tygodniowych badaniach klinicznych fazy 3 z udziałem 1220 pacjentów. Najczęstsze działania niepożądane to rumień, złuszczanie, suchość oraz uczucie kłucia/pieczenia skóry, z nasileniem łagodnym, umiarkowanym i ciężkim odpowiednio u 39%, 29,7% i 6,2% pacjentów na twarzy oraz 32,9%, 18,9% i 5,2% na tułowiu. Maksymalne nasilenie objawów występowało zwykle w 1. tygodniu na twarzy i w 2-4. tygodniu na tułowiu, po czym intensywność działań niepożądanych malała, wskazując na rozwój tolerancji skóry. Dodatkowo, często zgłaszano podrażnienie i świąd w miejscu aplikacji (1,2–6,5% pacjentów) oraz oparzenia słoneczne, co podkreśla fotosensytyzujące właściwości trifatoren i konieczność stosowania ochrony przeciwsłonecznej (SPF 50+). Rzadziej obserwowano reakcje alergiczne, zaburzenia pigmentacji, a także zmiany dotyczące narządu wzroku i układu pokarmowego.
alergiczne zapalenie skóry, bariera naskórkowa, fotosensytyzacja, hiperpigmentacja, łojotokowe zapalenie skóry, nadżerka skóry, obrzęk miejscowy, obrzęk powiek, odbarwienie skóry, oparzenie słoneczne, pękanie skóry, pieczenie skóry, podrażnienie miejscowe, przesuszenie skóry, rumień, suchość skóry, świąd miejscowy, trądzik, trifatoren, wyprysk asteatotyczny, zapalenie czerwieni wargowej, złuszczanie powiek, złuszczanie skóry - Leksykon substancji czynnych
21-piwalan tiksokortolu – Działania niepożądane
21-piwalan tiksokortolu, stosowany w testach płatkowych TRUE Test 36 w stężeniu 3,0 µg/cm² (2,4 µg/płatek), jest substancją aktywną wykorzystywaną w diagnostyce alergii kontaktowej. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są reakcje skórne, w tym przewlekłe reakcje i pieczenie w miejscu aplikacji (≥1/10), przejściowe odbarwienia lub przebarwienia oraz rumień (≥1/100 do <1/10). Podrażnienie spowodowane taśmą chirurgiczną jest również bardzo częste (≥1/10) i wynika z mechanicznego działania plastra. Rzadziej (≥1/1 000 do <1/100) może dochodzić do zaostrzenia istniejących zmian zapalnych, a jeszcze rzadziej (≥1/10 000 do <1/1 000) do uczulenia aktywnego i reakcji alergicznych. Reakcje anafilaktyczne są bardzo rzadkie i ich częstość nie jest określona, jednak do tej pory nie odnotowano ich specyficznie po zastosowaniu TRUE Test 36.
alergia kontaktowa, alergia na kortykosteroidy, ciśnienie tętnicze, działanie niepożądane, nadwrażliwość, odbarwienie skóry, oddział alergologiczny, piwalan tiksokortolu, przebarwienie skóry, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja przewlekła, reakcja skórna, reakcja uczuleniowa, reaktywność krzyżowa, rumień, stan zapalny skóry, substancja lecznicza, taśma chirurgiczna, test płatkowy, uczulenie aktywne, uwrażliwienie, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie skóry, zmiana zapalna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Daivobet (50 mcg + 0,5 mg)/g
Daivobet to złożony preparat miejscowy zawierający kalcypotriol (50 μg/g) oraz betametazon (0,5 mg/g), stosowany w terapii łuszczycy. Kalcypotriol, będący analogiem witaminy D, moduluje proliferację i różnicowanie keratynocytów, natomiast betametazon wykazuje wielokierunkowe działanie przeciwzapalne, przeciwświądowe, zwężające naczynia oraz immunosupresyjne. Stosowanie opatrunków okluzyjnych może zwiększać przenikanie leku i ryzyko działań niepożądanych. W badaniach klinicznych obejmujących 634 pacjentów, częstość działań niepożądanych wyniosła 21,7% przy stosowaniu samej maści Daivobet przez 52 tygodnie, z najczęstszymi objawami jak świąd (5,8%) i nasilenie łuszczycy (5,3%). Działania niepożądane typowe dla długotrwałego stosowania kortykosteroidów, takie jak atrofia skóry czy zapalenie mieszków włosowych, wystąpiły u 4,8% pacjentów.
analog witaminy D, atrofia skóry, betametazon, czyrak, dipropionian betametazonu, działanie immunosupresyjne, działanie niepożądane, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne, hamowanie proliferacji, hiperkalcemia, hiperkalciuria, kalcypotriol, keratynocyt, kortykosteroid, lek przeciwłuszczycowy, łuszczyca, metabolizm wapnia, odbarwienie skóry, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, plamica, różnicowanie keratynocytów, stężenie kortyzolu, stymulacja ACTH, warstwa rogowa naskórka, zapalenie mieszków włosowych, zwężenie naczyń krwionośnych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Differin 1 mg/g
Stosowanie adapalenu w postaci żelu Differin (1 mg/g) wiąże się z występowaniem działań niepożądanych głównie ze strony skóry w miejscu aplikacji. Najczęściej obserwuje się suchość skóry, podrażnienie, uczucie pieczenia oraz rumień, które występują z częstością ≥1/100 do <1/10 i zwykle ustępują samoistnie po kilku dniach terapii. Rzadziej (≥1/1000 do <1/100) mogą pojawić się kontaktowe zapalenie skóry, wyprysk, świąd, łuszczenie się naskórka, oparzenie słoneczne oraz zaostrzenie trądziku. Z nieustaloną częstością zgłaszane są bóle i obrzęki skóry, alergiczne kontaktowe zapalenie, oparzenia miejscowe (w tym oparzenia II stopnia), hipopigmentacja i hiperpigmentacja. Działania niepożądane dotyczące powiek, takie jak podrażnienie, rumień, świąd i obrzęk, wynikają najczęściej z przypadkowego kontaktu leku z okolicą oczu i wymagają edukacji pacjenta w zakresie unikania aplikacji w tym obszarze.
adapalen, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, ból skóry, dyskomfort skóry, działanie niepożądane, fotosensybilizacja, hiperpigmentacja skóry, hipopigmentacja skóry, kontaktowe zapalenie skóry, konwencja MedDRA, łuszczenie naskórka, łuszczenie skóry, monitorowanie pacjenta, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk powiek, obrzęk skóry, odbarwienie skóry, oparzenie drugiego stopnia, oparzenie słoneczne, oparzenie w miejscu aplikacji, pieczenie skóry, podrażnienie powiek, podrażnienie skóry, przebarwienie skóry, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja zapalna, rumień, rumień powiek, skórne działanie niepożądane, sucha skóra, świąd, świąd powiek, trądzik, wyprysk z podrażnienia, zaburzenie oka, zaburzenie układu immunologicznego, zaczerwienienie skóry, zaostrzenie trądziku, złuszczanie naskórka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ovixan 1 mg/g
Mometazonu furoinian w kremie o stężeniu 1 mg/g (Ovixan) może wywoływać zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe działania niepożądane, których ryzyko wzrasta przy częstym stosowaniu, na dużych powierzchniach skóry, długotrwałym leczeniu, aplikacji w fałdach skóry oraz pod opatrunkiem okluzyjnym. U dzieci i młodzieży, ze względu na większy stosunek powierzchni skóry do masy ciała, obserwuje się zwiększone ryzyko zahamowania osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej, zespołu Cushinga, zaburzeń wzrostu oraz nadciśnienia wewnątrzczaszkowego, objawiającego się uwypukleniem ciemiączka, bólami głowy i obustronną tarczą zastoinową. Działania niepożądane obejmują m.in. zakażenia wtórne, zapalenie mieszków włosowych, parestezje, pieczenie, teleangiektazje, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, odbarwienia, nadmierne owłosienie, rozstępy, suchość i świąd skóry oraz reakcje w miejscu podania.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, czyraczność, działanie immunosupresyjne, glikokortykosteroid, hipertrychoza, maceracja skóry, mometazonu furoinian, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadwrażliwość, niewydolność nadnerczy, odbarwienie skóry, oś podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowa, parestezja, potówka, reakcja trądzikowata, rozstęp, tarcza zastoinowa, teleangiektazja, wybroczynę krwawe, zaburzenie pigmentacji, zahamowanie czynności nadnerczy, zanik skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry wokół ust, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aklief 50 mcg/g
Krem Aklief zawierający trifatoren w stężeniu 50 mikrogramów/g jest stosowany w terapii trądziku, jednakże jego stosowanie wiąże się z występowaniem działań niepożądanych, głównie o charakterze miejscowym. Najczęściej obserwowane reakcje skórne to rumień, złuszczanie, przesuszenie oraz uczucie kłucia i pieczenia, które występują bardzo często, z nasileniem łagodnym u 39% pacjentów na twarzy, umiarkowanym u 29,7%, a ciężkim u 6,2%. Na tułowiu reakcje te występują z częstością 32,9% (łagodne), 18,9% (umiarkowane) i 5,2% (ciężkie). Maksymalne nasilenie działań niepożądanych pojawia się w 1. tygodniu terapii na twarzy oraz w 2. i 4. tygodniu na tułowiu, po czym ich intensywność stopniowo się zmniejsza. W badaniach klinicznych najczęściej zgłaszano podrażnienie, świąd oraz oparzenia słoneczne, występujące u 1,2–6,5% pacjentów.
Analiza 12-tygodniowych badań fazy 3 z udziałem 1220 pacjentów wykazała, że działania niepożądane o częstości ≥1/100 do <1/10 obejmują podrażnienie, świąd i oparzenia słoneczne w miejscu aplikacji. Rzadziej (≥1/1000 do <1/100) obserwowano ból, suchość, odbarwienia, nadżerki, wysypkę, obrzęk, a także reakcje poza miejscem aplikacji, takie jak podrażnienie skóry, zaostrzenie trądziku czy alergiczne zapalenie skóry. Bardzo rzadkie działania (≥1/10000 do <1/1000) obejmują rumień, pokrzywkę, wyprysk asteatotyczny, łojotokowe zapalenie skóry, pękanie skóry, nadmierną pigmentację oraz zmiany w obrębie powiek i czerwieni wargowej. Kluczowe jest edukowanie pacjentów o konieczności stosowania preparatów nawilżających, unikania ekspozycji na UV oraz możliwości modyfikacji częstości aplikacji w przypadku nasilonych reakcji, co pozwala na skuteczne i bezpieczne prowadzenie terapii.
alergiczne zapalenie skóry, fotoprotekcja, hiperpigmentacja skóry, kontaktowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry, nadżerka skóry, obrzęk powiek, obrzęk skóry, odbarwienie skóry, oparzenie słoneczne, pękanie skóry, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, pokrzywka, promieniowanie UV, rumień, suchość skóry, świąd skóry, trądzik, trifatoren, wyprysk asteatotyczny, zapalenie czerwieni wargowej, złuszczanie powiek, złuszczanie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Daktarin 20 mg/g
Podczas stosowania pudru leczniczego Daktarin zawierającego 20 mg/g azotanu mikonazolu odnotowano bardzo rzadkie działania niepożądane, głównie ze strony układu immunologicznego oraz skóry i tkanek podskórnych. Do najpoważniejszych należą reakcje anafilaktyczne, nadwrażliwość oraz obrzęk naczynioruchowy, które mogą stanowić zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Ponadto obserwowano różnorodne reakcje skórne, takie jak pokrzywka, kontaktowe zapalenie skóry, wysypka, rumień, świąd, uczucie pieczenia, zapalenie skóry oraz odbarwienie skóry w miejscu aplikacji. Reakcje miejscowe obejmowały podrażnienie, uczucie pieczenia, świąd, uczucie ciepła oraz inne niesklasyfikowane zaburzenia w miejscu podania.
azotan mikonazolu, bąbel pokrzywkowy, Daktarin, działanie niepożądane, kontaktowe zapalenie skóry, nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk tkanek, odbarwienie skóry, odpowiedź immunologiczna, pieczenie skóry, podrażnienie miejsca podania, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja immunologiczna, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rumień, świąd, układ immunologiczny, wysypka, zaburzenia skóry, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Aldehyd cynamonowy – Działania niepożądane
Aldehyd cynamonowy, obecny w mieszaninie substancji zapachowych TRUE Test 36 w ilości około 70 µg na płatek (co stanowi 10% z 348 µg całkowitej mieszaniny), jest istotnym alergenem kontaktowym. Ekspozycja na tę substancję może wywoływać różnorodne reakcje skórne, w tym bardzo często (≥1/10) przewlekłe reakcje zapalne z pieczeniem, często (≥1/100 do <1/10) przejściowe odbarwienia i rumień, a niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) zaostrzenie istniejących zmian zapalnych. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) obserwuje się uczulenie i reakcje alergiczne, natomiast reakcje anafilaktyczne mają nieznaną częstość, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności podczas wykonywania testów. Dodatkowo, podrażnienie może być wywołane także przez nośnik testu (taśmę chirurgiczną), co zdarza się bardzo często (≥1/10).
aldehyd cynamonowy, alergia kontaktowa, alkohol cynamonowy, fałszywie ujemny wynik, mieszanina substancji zapachowych, obniżenie ciśnienia tętniczego, odbarwienie skóry, pieczenie skóry, przebarwienie skóry, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, reakcja przewlekła, reakcja uczuleniowa, reakcja zapalna, rumień i świąd, schorzenie dermatologiczne, sensytyzacja, test płatkowy, tkanka podskórna, tolerancja immunologiczna, TRUE Test, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie skóry, zaburzenie układu immunologicznego, zaostrzenie zmian zapalnych, zapalenie skóry, zmiana pigmentacyjna - Leksykon substancji czynnych
Parahydroksybenzoesan butylu – Działania niepożądane
Parahydroksybenzoesan butylu, będący składnikiem mieszaniny parabenów w produkcie TRUE Test 36, stosowanym w diagnostyce alergii kontaktowej, występuje w stężeniu 1000 µg/cm² (810 µg/płatek). W trakcie testów mogą pojawić się różnorodne działania niepożądane, głównie skórne, takie jak przewlekłe reakcje utrzymujące się tygodnie lub miesiące, uczucie pieczenia (bardzo często ≥1/10), przejściowe odbarwienia, rumień (często ≥1/100 do <1/10) oraz zaostrzenie istniejących zmian zapalnych (niezbyt często ≥1/1000 do <1/100). Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) może dojść do uczulenia na parahydroksybenzoesan butylu lub inne parabeny z mieszaniny. Ponadto, bardzo często (≥1/10) obserwuje się podrażnienie spowodowane taśmą chirurgiczną mocującą plaster testowy, które jest reakcją mechaniczną, niezwiązaną bezpośrednio z substancją testową.
alergen testowy, alergia kontaktowa, diagnostyka alergii kontaktowej, mieszanina parabenów, nadwrażliwość, obniżenie ciśnienia tętniczego, odbarwienie skóry, paraben, parahydroksybenzoesan benzylu, parahydroksybenzoesan butylu, parahydroksybenzoesan etylu, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, reakcja anafilaktyczna, reakcja ogólnoustrojowa, reakcja przewlekła, reakcja uczuleniowa, rumień, test płatkowy, TRUE Test, uczulenie, zaburzenia immunologiczne, zaburzenia skóry, zaczerwienienie skóry, zaostrzenie zmian zapalnych, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Geraniol – Działania niepożądane
Geraniol, jako składnik mieszaniny zapachowej w plastrach TRUE Test 36 (Panel nr 1, płatek 6), może wywoływać różnorodne działania niepożądane, głównie dotyczące skóry i tkanki podskórnej. Najczęstsze reakcje to przewlekłe reakcje skórne oraz uczucie pieczenia, występujące bardzo często (≥1/10), które mogą utrzymywać się przez tygodnie lub miesiące. Często (≥1/100 do <1/10) obserwuje się przejściowe odbarwienia lub przebarwienia skóry oraz rumień w miejscu aplikacji. Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) może dojść do zaostrzenia istniejących zmian zapalnych, zwłaszcza przy aktywnym zapaleniu skóry, a rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) występuje uczulenie na geraniol. Ponadto, bardzo często (≥1/10) obserwuje się podrażnienie spowodowane taśmą chirurgiczną mocującą plaster, które zwykle ustępuje po jego usunięciu.
aldehyd amylocynamonowy, aldehyd cynamonowy, alkohol cynamonowy, dodatnia reakcja testowa, eugenol, geraniol, hydroksycytronelal, izoeugenol, mieszanina substancji zapachowych, mieszanina zapachowa, nadwrażliwość, obniżenie ciśnienia tętniczego, odbarwienie skóry, pieczenie skóry, próba prowokacyjna, przewlekła reakcja skórna, reakcja anafilaktyczna, reakcja uczuleniowa, rumień, taśma chirurgiczna, test płatkowy, TRUE Test 36, uczulenie, wyciąg z mchu dębowego, zaostrzenie zmian zapalnych, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Chlorek kobaltu – Działania niepożądane
Chlorek kobaltu, obecny w preparacie TRUE Test 36 w dawce 20 µg/cm² (16 µg/płatek), jest stosowany w testach płatkowych do diagnostyki alergii kontaktowej. Personel medyczny powinien być świadomy potencjalnych działań niepożądanych związanych z jego stosowaniem, które obejmują przede wszystkim reakcje skórne. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to przewlekła reakcja i pieczenie skóry (≥1/10), przejściowe odbarwienia lub przebarwienia oraz rumień (≥1/100 do <1/10), a także zaostrzenie zmian zapalnych (≥1/1000 do <1/100). Rzadziej występują uczulenia (≥1/10 000 do <1/1000) oraz reakcje uczuleniowe układu immunologicznego, w tym reakcje anafilaktyczne o nieznanej częstości. Podrażnienie spowodowane taśmą chirurgiczną jest również bardzo częste (≥1/10) i zwykle ustępuje po usunięciu plastra.
chlorek kobaltu, ciśnienie tętnicze krwi, dodatnia reakcja testowa, działanie niepożądane, nadwrażliwość, odbarwienie skóry, podrażnienie skóry, przebarwienie skóry, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja przewlekła, reakcja skórna, rumień, taśma chirurgiczna, test płatkowy, test TRUE Test, uczulenie, układ immunologiczny, zapalenie skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Monobenzone VIS 200 mg/g
Monobenzone VIS to maść dermatologiczna zawierająca 200 mg/g eteru monobenzylowego hydrochinonu (Monobenzonum), klasyfikowana pod kodem ATC D11AX13. Mechanizm działania leku nie jest w pełni poznany, jednak badania na modelach zwierzęcych wskazują na zwiększone wydalanie melaniny z melanocytów oraz potencjalne hamowanie syntezy melaniny. Preparat stosowany miejscowo prowadzi do stopniowego odbarwienia skóry, które pojawia się po 1-4 miesiącach regularnej aplikacji, a całkowite odbarwienie może nastąpić po 9-12 miesiącach terapii.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Ovixan 1 mg/g
Ovixan, zawierający 1 mg/g mometazonu furoinianu, jest miejscowym glikokortykosteroidem, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych zarówno miejscowych, jak i ogólnoustrojowych. Ryzyko to wzrasta przy aplikacji na duże powierzchnie skóry, długotrwałym leczeniu, stosowaniu w fałdach skórnych lub pod opatrunkiem okluzyjnym. Do najczęstszych działań niepożądanych należą zmiany skórne, takie jak alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, odbarwienia, nadmierne owłosienie, rozstępy, miejscowy zanik skóry, reakcje trądzikowate oraz suchość i podrażnienie skóry. Wśród rzadkich objawów wymienia się zapalenie mieszków włosowych, telangiektazje, pieczenie i świąd w miejscu aplikacji, a także zaburzenia widzenia związane z systemowym wchłanianiem leku. Szczególną ostrożność należy zachować u dzieci i młodzieży, u których istnieje zwiększone ryzyko zahamowania osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej, zespołu Cushinga, zaburzeń wzrostu oraz nadciśnienia wewnątrzczaszkowego.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, czyraczność, efekt z odbicia, erytrodermia łuszczycowa, hirsutyzm, łuszczyca, łuszczyca krostkowa, maceracja skóry, miejscowy glikokortykosteroid, mometazonu furoinian, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadwrażliwość, nieostre widzenie, odbarwienie skóry, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowa, parestezje, potówki, reakcja trądzikowata, rozstępy, telangiektazja, trądzik różowaty, wybroczyny krwawe, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie wtórne, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry wokół ust, zespół Cushinga - Leksykon substancji czynnych
Parahydroksybenzoesan benzylu – Działania niepożądane
Parahydroksybenzoesan benzylu jest jednym z pięciu składników mieszaniny parabenów w preparacie TRUE Test 36, stosowanym w testach płatkowych do diagnozowania alergii kontaktowych. Mieszanina zawiera równe proporcje wagowe parahydroksybenzoesanu metylu, etylu, propylu, butylu oraz benzylu, a całkowite stężenie wynosi 1000 µg/cm² (810 µg/płatek) w panelu nr 1 (pozycja 8). Działania niepożądane związane z parahydroksybenzoesanem benzylu obejmują przewlekłe reakcje (≥1/10), pieczenie skóry (≥1/10), przejściowe odbarwienia/przebarwienia i rumień (≥1/100 do <1/10), zaostrzenie zmian zapalnych (≥1/1000 do <1/100), uczulenie (≥1/10 000 do <1/1000) oraz reakcje uczuleniowe i podrażnienia mechaniczne spowodowane taśmą chirurgiczną (≥1/10). Reakcje anafilaktyczne i nadwrażliwość mają nieznaną częstość występowania, jednak do tej pory nie odnotowano anafilaksji po zastosowaniu TRUE Test 36.
aktywna sensytyzacja, alergia kontaktowa, mieszanina parabenów, nadwrażliwość, odbarwienie skóry, parahydroksybenzoesan benzylu, parahydroksybenzoesan metylu, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, reakcja anafilaktyczna, reakcja dodatnia, reakcja przewlekła, reakcja uczuleniowa, rumień, test płatkowy, uczulenie, zaostrzenie stanu zapalnego, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Nadtlenek benzoilu – Interakcje
Nadtlenek benzoilu, stosowany miejscowo w leczeniu trądziku pospolitego, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne z innymi preparatami dermatologicznymi. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z retinoidami (tretynoina, izotretynoina, tazaroten), gdyż nadtlenek benzoilu może zmniejszać ich skuteczność i nasilać podrażnienia skóry. Zaleca się aplikację tych leków o różnych porach dnia. Ponadto, preparaty łączone zawierające nadtlenek benzoilu i klindamycynę nie powinny być stosowane równocześnie z erytromycyną ze względu na działanie antagonistyczne wobec klindamycyny. Współstosowanie z sulfonamidami miejscowo może powodować przejściowe odbarwienie skóry i włosów na twarzy (żółte lub pomarańczowe zabarwienie). Należy również zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu preparatów o działaniu drażniącym i wysuszającym, takich jak mydła lecznicze, kosmetyki z alkoholem o wysokim stężeniu czy środki ściągające, aby uniknąć nadmiernego przesuszenia i podrażnienia skóry.
alkohol etylowy, antybiotyk miejscowy, bariera ochronna skóry, Benzacne Duo, Duac, działanie niepożądane, erytromycyna, interakcje antybiotyków, interakcje z alkoholem, izotretynoina, klindamycyna, nadtlenek benzoilu, odbarwienie skóry, podrażnienie skóry, preparat złożony, przesuszenie skóry, retinoidy, środki zwiotczające mięśnie, stan zapalny, sulfonamidy, tazaroten, trądzik pospolity, tretynoina, złuszczanie naskórka, zwiotczenie mięśni - Leksykon leków
Działania niepożądane – Skinoren 200 mg/g
Skinoren, krem zawierający kwas azelainowy w stężeniu 200 mg/g, jest stosowany miejscowo, jednak jego aplikacja może wiązać się z występowaniem działań niepożądanych, głównie w miejscu podania. Najczęściej obserwowane reakcje to pieczenie, świąd oraz rumień, które zwykle pojawiają się na początku terapii i mają charakter przejściowy. Częstość działań niepożądanych klasyfikowana jest według MedDRA, gdzie bardzo często (≥ 1/10) występują objawy miejscowe, takie jak pieczenie, świąd i rumień, a często (≥ 1/100 do < 1/10) obserwuje się ból, łuszczenie, suchość, odbarwienie i podrażnienie skóry. Rzadziej mogą pojawić się reakcje nadwrażliwości, takie jak obrzęk naczynioruchowy, kontaktowe zapalenie skóry, obrzęk oka i twarzy, a także pogorszenie objawów astmy u pacjentów z tą chorobą.
astma, dyskomfort, egzema, kontaktowe zapalenie skóry, kwas azelainowy, łuszczenie skóry, MedDRA, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk oka, obrzęk twarzy, odbarwienie skóry, owrzodzenie, parestezja, pęcherz skórny, pieczenie, podrażnienie skóry, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień, świąd, trądzik, wysypka, zapalenie łojotokowe skóry, zapalenie skóry, zapalenie warg - Leksykon substancji czynnych
Chlorowodorek cynchokainy – Działania niepożądane
Chlorowodorek cynchokainy (dibucaina) jest składnikiem mieszaniny testowej TRUE Test 36, stosowanej w diagnostyce alergii kontaktowej, obecnej w płatku testowym nr 5 w dawce 630 µg/cm² (510 µg/płatek). Test ten może wywoływać różnorodne reakcje niepożądane, od łagodnych miejscowych objawów, takich jak pieczenie i podrażnienie skóry, po rzadkie, ale potencjalnie ciężkie reakcje ogólnoustrojowe, w tym anafilaksję. Dodatnia reakcja testowa zwykle ustępuje w ciągu 1-2 tygodni, choć w niektórych przypadkach może utrzymywać się przez tygodnie lub miesiące, powodując także przejściowe odbarwienia lub przebarwienia skóry. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zaostrzenia zmian zapalnych przy wykonywaniu testu w okresie aktywnego zapalenia skóry.
benzokaina, chlorowodorek cynchokainy, chlorowodorek tetrakainy, ciśnienie tętnicze krwi, diagnostyka alergii kontaktowej, dibukaina, mieszanina kain, nadwrażliwość, odbarwienie skóry, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, przewlekła reakcja, reakcja anafilaktyczna, reakcja uczuleniowa, rumień, sensytyzacja, taśma chirurgiczna, test płatkowy, uczulenie, wywiad alergologiczny, zaburzenia skóry, zaburzenia układu immunologicznego, zaostrzenie zmian zapalnych, zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Locoid 1 mg/ml
Locoid, zawierający 17-maślan hydrokortyzonu w stężeniu 1 mg/ml, jest miejscowym kortykosteroidem, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, głównie miejscowych. Do rzadkich, ale istotnych działań należą zanik skóry (atrofia) ze ścieńczeniem naskórka, teleangiektazje, plamica, rozstępy, trądzik krostkowy, zapalenie skóry wokół ust, efekt z odbicia, odbarwienia skóry oraz kontaktowe zapalenie skóry. Działania te występują z częstością od ≥1/10 000 do ≤1/1000 i są szczególnie niebezpieczne przy długotrwałym stosowaniu. Ponadto, pomimo miejscowego podania, lek może wywoływać ogólnoustrojowe efekty, takie jak zahamowanie czynności kory nadnerczy (<1/10 000) oraz zaburzenia widzenia o nieznanej częstości, co wymaga szczególnej ostrożności w terapii, zwłaszcza u dzieci, przy stosowaniu pod opatrunkiem okluzyjnym, na dużych powierzchniach skóry oraz podczas długotrwałego leczenia.
atrofia skóry, efekt z odbicia, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid miejscowy, maślan hydrokortyzonu, nadwrażliwość, nieostre widzenie, niewydolność kory nadnerczy, odbarwienie skóry, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, perioral dermatitis, plamica, rozstępy skórne, roztwór na skórę, ścieńczenie naskórka, teleangiektazje, trądzik krostkowy, wybroczyny podskórne, wyprysk, zaburzenia oka, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zmiany trądzikopodobne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Duac (10 mg + 30 mg)/g
DUAC 10 mg/g + 30 mg/g, żel, zawiera klindamycynę fosforan (10 mg/g) oraz benzoilu nadtlenek (30 mg/g) i jest stosowany miejscowo w terapii trądziku. Działania niepożądane preparatu zostały sklasyfikowane według systemu MedDRA i obejmują m.in. bardzo często występujący ból głowy oraz często parestezje. Reakcje skórne, takie jak świąd, pieczenie, przesuszenie, rumień, łuszczenie, zapalenie skóry i reakcje fototoksyczne, występują często, natomiast reakcje alergiczne, w tym anafilaktyczne, pojawiają się niezbyt często. Poważne powikłania ze strony przewodu pokarmowego, takie jak rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy i biegunka krwotoczna, są rzadkie, ale wymagają natychmiastowego zaprzestania terapii i interwencji medycznej. W badaniu klinicznym u 327 pacjentów obserwowano nasilenie objawów miejscowych, takich jak pieczenie/kłucie skóry (do 20% w trakcie leczenia) oraz świąd (do 29%), a także wzrost częstości przesuszenia (do 24%), zaczerwienienia (do 26%) i łuszczenia się skóry (do 17%).
biegunka krwotoczna, ból głowy, działanie niepożądane, klindamycyny fosforan, łuszczenie skóry, nadtlenek benzoilu, nadwrażliwość na światło, odbarwienie skóry, parestezja, pieczenie skóry, pokrzywka, przesuszenie skóry, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rumień, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, świąd, tolerancja miejscowa, wysypka rumieniowa, zaczerwienienie skóry, zaostrzenie trądziku, zapalenie okrężnicy, zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Duosone (50 mcg + 0,5 mg)/g
Lek Duosone, zawierający kalcypotriol 50 µg/g oraz betametazon 0,5 mg/g w formie żelu, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z których najczęściej zgłaszanym jest świąd. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o nieznanej częstości. Do najważniejszych działań należą zakażenia skóry (bakteryjne, grzybicze, wirusowe), reakcje alergiczne, zapalenie mieszków włosowych, podrażnienie i świąd skóry, zaostrzenie łuszczycy, rumień, wysypki, trądzik, suchość i pieczenie skóry, a także zmiany pigmentacji i rozstępy skórne. W obrębie oczu mogą wystąpić podrażnienie oraz nieostre widzenie, potencjalnie związane z działaniem kortykosteroidów.
betametazon, betametazon dipropionian, fotowrażliwość, hiperkalcemia, hiperkalciuria, jaskra, kalcypotriol, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, łuszczyca, łuszczyca krostkowa, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk naczynioruchowy, odbarwienie skóry, opatrunek okluzyjny, prosak koloidowy, rozstępy skórne, rumień, świąd, teleangiektazje, trądzik, wyprysk, zaćma, zanik skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okołowargowe, zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Daktarin 20 mg/g
Preparat Daktarin krem zawiera azotan mikonazolu w stężeniu 20 mg/g i może wywoływać działania niepożądane o bardzo rzadkiej częstości występowania (<1/10 000). Do najpoważniejszych należą reakcje anafilaktyczne, nadwrażliwość oraz obrzęk naczynioruchowy, które stanowią nagłe i potencjalnie zagrażające życiu reakcje immunologiczne. W obrębie skóry i tkanki podskórnej obserwowano pokrzywkę, kontaktowe zapalenie skóry, wysypkę, rumień, świąd, uczucie pieczenia, zapalenie skóry oraz odbarwienie skóry. Ponadto, w miejscu aplikacji mogą wystąpić podrażnienie, uczucie pieczenia, świąd, uczucie ciepła oraz inne nieokreślone zaburzenia. Wszystkie działania niepożądane zgłaszane są na podstawie raportów spontanicznych, co może nie odzwierciedlać rzeczywistej częstości ich występowania w badaniach klinicznych.
azotan mikonazolu, butylohydroksyanizol, Daktarin krem, działanie niepożądane, kontaktowe zapalenie skóry, kwas benzoesowy, nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy, odbarwienie skóry, pieczenie skóry, podrażnienie miejsca podania, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień, świąd, uczucie ciepła, wysypka, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie układu immunologicznego, zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Locoid 1 mg/g
Locoid w postaci kremu zawiera 1 mg/g 17-maślanu hydrokortyzonu i jest glikokortykosteroidem stosowanym miejscowo, który może wywoływać zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe działania niepożądane. Szczególnie istotne jest monitorowanie ryzyka zahamowania czynności kory nadnerczy, które występuje bardzo rzadko (<1/10 000), ale może mieć poważne konsekwencje kliniczne, zwłaszcza przy długotrwałej terapii. Ryzyko działań niepożądanych wzrasta przy stosowaniu pod opatrunkami okluzyjnymi, na rozległe powierzchnie skóry, u pacjentów pediatrycznych oraz podczas długotrwałego leczenia. Do najczęściej obserwowanych działań należą zanik skóry, teleangiektazje, plamica, rozstępy, trądzik krostkowy, zapalenie skóry wokół ust, efekt z odbicia oraz odbarwienia skóry, z częstością rzadką (≥1/10 000 do ≤1/1000). Ponadto mogą wystąpić reakcje alergiczne i kontaktowe zapalenie skóry związane z substancjami pomocniczymi kremu.
działanie niepożądane, efekt z odbicia, glikokortykosteroid miejscowy, kontaktowe zapalenie skóry, maślan hydrokortyzonu, miejscowa reakcja skórna, nieostre widzenie, odbarwienie skóry, okołoustne zapalenie skóry, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, plamica, reakcja alergiczna, rozstępy skórne, teleangiektazja, trądzik krostkowy, wyprysk, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zanik skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Provingo 40 mg/5 ml
Indygotyna zawarta w preparacie Provingo 40 mg/5 ml (roztwór do wstrzykiwań) wykazuje silną aktywność alfa-adrenergiczną, co przekłada się na częstość występowania działań niepożądanych głównie ze strony układu sercowo-naczyniowego. Najczęściej obserwowane reakcje to przejściowe nadciśnienie tętnicze oraz bradykardia (poniżej 60 uderzeń na minutę), które występują bardzo często (≥1/10). Rzadziej, ale istotnie, mogą pojawić się tachykardia, niedociśnienie, blok przedsionkowo-komorowy oraz reakcje anafilaktoidalne, które mimo bardzo rzadkiego występowania (<1/10 000) stanowią potencjalne zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji. Dodatkowo, bardzo rzadko mogą wystąpić zaburzenia układu oddechowego, takie jak duszność i nadreaktywność oskrzeli, a także zmiany skórne, w tym wysypka, rumień i odbarwienie skóry.
aktywność alfa-adrenergiczna, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, ciśnienie tętnicze krwi, duszność, indygotyna, nadciśnienie tętnicze, nadreaktywność oskrzeli, niedociśnienie, odbarwienie skóry, powikłanie hemodynamiczne, produkt leczniczy, reakcja anafilaktoidalna, roztwór do wstrzykiwań, rumień, tachykardia, wysypka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Betacal (50 mcg+ 0,5 mg)/g
Produkt leczniczy Betacal w postaci żelu zawiera kalcypotriol (50 µg/g) oraz betametazon dipropionian (0,5 mg/g). Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym jest świąd skóry (częstość ≥1/100 do <1/10). Inne działania niepożądane obejmują zakażenia skóry (niezbyt często, ≥1/1000 do <1/100), zapalenie mieszków włosowych (niezbyt często), podrażnienie oka (niezbyt często), a także rzadkie reakcje nadwrażliwości. Kalcypotriol może wywoływać miejscowe reakcje takie jak świąd, pieczenie, suchość skóry, rumień, wysypkę, a także bardzo rzadko hiperkalcemię i hiperkalciurię. Betametazon natomiast, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu, może powodować miejscowe zmiany skórne, takie jak zanik skóry, teleangiektazje, rozstępy, zapalenie mieszków włosowych, a także reakcje układowe, w tym zahamowanie czynności kory nadnerczy, zaćmę, wzrost ciśnienia śródgałkowego oraz ryzyko uogólnionej łuszczycy krostkowej.
betametazon, efekt z odbicia, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hirsutyzm, infekcja skórna, kalcypotriol, kontaktowe zapalenie skóry, łuszczyca krostkowa, nadwrażliwość, nieostre widzenie, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, odbarwienie skóry, pieczenie skóry, podrażnienie oka, podrażnienie skóry, prosak koloidowy, przebarwienie włosów, rozstępy skórne, rumień, suchość skóry, świąd, teleangiektazja, trądzik, wzrost ciśnienia śródgałkowego, zaćma, zahamowanie kory nadnerczy, zakażenie skóry, zanik skóry, zaostrzenie łuszczycy, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okołoustne, zapalenie skóry, złuszczanie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Psotriol (50 mcg + 0,5 mg)/g
Psotriol to preparat złożony w formie żelu, zawierający kalcypotriol (50 µg/g) oraz betametazon (0,5 mg/g), stosowany w terapii łuszczycy. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym jest świąd skóry, a także odnotowano przypadki łuszczycy krostkowej oraz hiperkalcemii. Działania niepożądane wynikają z farmakologicznych właściwości obu składników: kalcypotriol wywołuje głównie miejscowe reakcje zapalne i nadwrażliwości, w tym rzadkie przypadki obrzęku naczynioruchowego oraz hiperkalcemii i hiperkalciurii, natomiast betametazon może powodować zaniki skóry, teleangiektazje, rozstępy, zapalenie mieszków włosowych, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry oraz ryzyko uogólnionej łuszczycy krostkowej. Reakcje ogólnoustrojowe kortykosteroidów, takie jak zahamowanie czynności kory nadnerczy, zaćma, zakażenia oportunistyczne, zaburzenia kontroli glikemii i wzrost ciśnienia śródgałkowego, występują rzadko, ale są istotne klinicznie, zwłaszcza przy stosowaniu pod opatrunkiem okluzyjnym, na dużych powierzchniach skóry lub podczas długotrwałej terapii.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, betametazon, efekt z odbicia, hiperkalcemia, hiperkalciuria, jaskra, kalcypotriol, łuszczyca krostkowa, nadmierne owłosienie, nadwrażliwość na światło, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, odbarwienie skóry, opatrunek okluzyjny, podrażnienie skóry, podwyższone ciśnienie śródgałkowe, prosak koloidowy, rozstępy, rumień, suchość skóry, świąd, teleangiektazje, trądzik, uczucie pieczenia, uogólniona łuszczyca krostkowa, wyprysk, zaburzenie kontroli glikemii, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie oportunistyczne, zakażenie skóry, zanik skóry, zaostrzenie łuszczycy, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry, złuszczanie skóry, zmiana koloru włosów - Leksykon substancji czynnych
17-maślan hydrokortyzonu – Działania niepożądane
17-maślan hydrokortyzonu, stosowany miejscowo w dermatologii w preparatach takich jak Locoid (1 mg/g) oraz TRUE Test 36 (20 μg/cm² lub 16 μg/płatek), wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwświądowe i obkurczające naczynia. Miejscowe działania niepożądane, choć rzadkie, obejmują zanik skóry ze ścieńczeniem naskórka, teleangiektazje, plamicę, rozstępy, trądzik krostkowy, zapalenie skóry wokół ust, efekt z odbicia, odbarwienia oraz kontaktowe zapalenie skóry. W preparacie TRUE Test 36 często obserwuje się przewlekłe reakcje i pieczenie w miejscu aplikacji, a także odbarwienia i rumień. Ryzyko działań ogólnoustrojowych, takich jak zahamowanie czynności kory nadnerczy, wzrasta przy stosowaniu pod opatrunkiem okluzyjnym, na dużych powierzchniach skóry, u dzieci oraz podczas długotrwałej terapii.
działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne, efekt z odbicia, glikokortykosteroid, hipoglikemia, hipotonia, kontaktowe zapalenie skóry, maślan hydrokortyzonu, mikrokrążenie skórne, niewydolność nadnerczy, obkurczanie naczyń krwionośnych, odbarwienie skóry, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, plamica, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rozstępy skórne, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, teleangiektazje, trądzik krostkowy, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia oka, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zanik skóry, zapalenie skóry wokół ust - Leksykon substancji czynnych
Tiomersal – Działania niepożądane
Tiomersal, obecny w preparacie TRUE Test 36 w stężeniu 7 µg/cm² (6 µg/płatek) w panelu nr 2 (płatek 23), jest stosowany w diagnostyce alergologicznej w formie plastra do prób prowokacyjnych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą skóry i tkanki podskórnej, w tym bardzo często (≥1/10) przewlekłe reakcje oraz pieczenie w miejscu aplikacji, które mogą utrzymywać się tygodniami lub miesiącami, choć dodatnie reakcje testowe zwykle ustępują w ciągu 1-2 tygodni. Często (≥1/100 do <1/10) występują przejściowe odbarwienia lub przebarwienia skóry oraz rumień, a niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) obserwuje się zaostrzenie zmian zapalnych, zwłaszcza przy aktywnym zapaleniu skóry. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) może dojść do uczulenia na tiomersal, co stanowi istotny aspekt bezpieczeństwa stosowania.
ciężka reakcja alergiczna, diagnostyka alergologiczna, działanie niepożądane, nadwrażliwość, obniżenie ciśnienia tętniczego, odbarwienie skóry, oddział alergologiczny, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, próba prowokacyjna, przebarwienie skóry, reakcja anafilaktyczna, reakcja przewlekła, reakcja uczuleniowa, rumień, tiomersal, TRUE Test, zaburzenia skóry, zaburzenie ogólne, zaburzenie układu immunologicznego, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Chlorchinaldol – Działania niepożądane
Chlorchinaldol, będący pochodną chinoliny, występuje w mieszaninie chinolinowej w równych proporcjach wagowych z kliochinolem, stanowiącej składnik plastra do testów prowokacyjnych TRUE Test 36 (płatek nr 26, zawierający 190 µg/cm², tj. 154 µg substancji aktywnej na płatek). Stosowanie chlorchinaldolu w testach alergologicznych może wywoływać miejscowe reakcje skórne, takie jak przewlekłe reakcje i pieczenie (bardzo często ≥1/10), przejściowe odbarwienia lub rumień (często ≥1/100 do <1/10), a także zaostrzenie istniejących zmian zapalnych (niezbyt często ≥1/1 000 do <1/100). Reakcje uczuleniowe występują rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), natomiast reakcje anafilaktyczne, choć potencjalnie zagrażające życiu, nie zostały odnotowane po zastosowaniu TRUE Test 36. Dodatkowo, bardzo często (≥1/10) obserwuje się podrażnienie spowodowane taśmą chirurgiczną nośnika plastra, które ustępuje po jego usunięciu.
chlorchinaldol, dodatnia reakcja testowa, kliochinol, mieszanina chinolinowa, nadwrażliwość, obniżenie ciśnienia tętniczego, odbarwienie skóry, pieczenie skóry, plaster do testów prowokacyjnych, pochodna chinoliny, podrażnienie taśmą chirurgiczną, reakcja anafilaktyczna, reakcja immunologiczna, reakcja przewlekła, reakcja uczuleniowa, rumień, test alergologiczny, TRUE Test, zaburzenie immunologiczne, zaburzenie ogólne, zaburzenie skóry, zapalenie skóry, zmiana zapalna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Advantan 1 mg/g
Advantan (metyloprednizolonu aceponian) w stężeniu 1 mg/g, stosowany miejscowo w postaci emulsji, może wywoływać różnorodne działania niepożądane, głównie o charakterze miejscowym. Najczęściej obserwuje się pieczenie i świąd w miejscu aplikacji (często ≥1/100 do <1/10), a także rumień, pęcherzyki, suchość skóry, podrażnienie, wyprysk i grudki (niezbyt często ≥1/1 000 do <1/100). Rzadziej występują obrzęki obwodowe, zapalenie mieszków włosowych, nadmierne owłosienie, ścieńczenie skóry, wybroczyny, liszajec, tłusta skóra, trądzik, teleangiektazja, rozstępy, zapalenie skóry wokół ust, odbarwienia i reakcje nadwrażliwości (rzadko ≥1/10 000 do <1/1 000). Działania niepożądane mogą dotyczyć także układu immunologicznego (reakcje nadwrażliwości, częstość nieznana) oraz zaburzeń widzenia (nieostre widzenie, częstość nieznana). Wchłanianie systemowe kortykosteroidu, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu, dużych powierzchniach aplikacji lub pod opatrunkiem okluzyjnym, może prowadzić do objawów ogólnoustrojowych.
dermatoza, działanie ogólnoustrojowe, emulsja na skórę, hirsutyzm, kortykosteroid miejscowy, liszajec, metyloprednizolonu aceponian, nadwrażliwość na lek, nieostre widzenie, obrzęk obwodowy, odbarwienie skóry, opatrunek okluzyjny, pęcherzyki skórne, pieczenie skóry, preparat kortykosteroidowy, rozstępy skórne, rumień skóry, ścieńczenie skóry, suchość skóry, świąd skóry, teleangiektazja, tłusta skóra, trądzik, trądzik posteroidowy, wchłanianie systemowe kortykosteroidu, wybroczyny, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okołoustne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sunitinib Medical Valley
Sunitynib, stosowany w leczeniu nowotworów litych, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na liczne potencjalnie ciężkie działania niepożądane. Należy unikać jednoczesnego stosowania silnych induktorów i inhibitorów CYP3A4, które mogą odpowiednio obniżać lub podwyższać stężenia leku w osoczu, wpływając na skuteczność i toksyczność terapii. Do najczęstszych działań niepożądanych należą zmiany skórne (w tym odbarwienie włosów i skóry, wysypki, pęcherze), które mogą w rzadkich przypadkach przyjmować postać zagrażających życiu reakcji, takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) czy toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). W przypadku wystąpienia objawów SJS, TEN lub rumienia wielopostaciowego (EM) konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia. Ponadto, sunitynib wiąże się z ryzykiem poważnych zdarzeń krwotocznych, w tym krwotoków z przewodu pokarmowego, układu oddechowego i mózgu, a także ryzykiem krwotoku z guza nowotworowego, szczególnie w przypadku guzów płuc, co może prowadzić do zgonu.
aminotransferaza alaninowa, encefalopatia hiperamonemiczna, frakcja wyrzutowa lewej komory, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, kardiomiopatia, krwioplucie, małopłytkowość, martwica kości szczęki, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, odbarwienie skóry, piodermia zgorzelinowa, przemijający napad niedokrwienny, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, tętnicze zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, torsade de pointes, udar naczyniowy mózgu, wydłużenie odstępu QT, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie krwotoczne, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół ostrego rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa