warstwa skóry

Warstwa skóry odnosi się do jednego z głównych poziomów strukturalnych w budowie skóry człowieka. Skóra składa się z trzech podstawowych warstw: naskórka (epidermis), skóry właściwej (dermis) oraz tkanki podskórnej (hypodermis).

Naskórek to najbardziej zewnętrzna warstwa, zbudowana głównie z keratynocytów, które przechodzą proces różnicowania w miarę przemieszczania się z warstwy podstawnej do rogowej. W naskórku znajdują się również melanocyty (odpowiedzialne za produkcję melaniny), komórki Langerhansa (uczestniczące w reakcjach immunologicznych) oraz komórki Merkla (receptory dotyku).

Skóra właściwa to warstwa znajdująca się pod naskórkiem, bogata w kolagen i elastynę, odpowiedzialna za wytrzymałość i elastyczność skóry. Zawiera naczynia krwionośne, zakończenia nerwowe, gruczoły potowe i łojowe oraz mieszki włosowe. Jej główne komórki to fibroblasty produkujące macierz międzykomórkową.

Tkanka podskórna (podskórze) to najgłębsza warstwa skóry, składająca się głównie z adipocytów tworzących tkankę tłuszczową. Pełni funkcję termoizolacyjną, amortyzującą i magazynującą energię. Zawiera również większe naczynia krwionośne i nerwy zaopatrujące wyższe warstwy skóry.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Steper pro 10 mg/ml

Steper pro zawiera bifonazol w stężeniu 10 mg/mL w formie aerozolu do stosowania miejscowego. Po aplikacji na skórę bifonazol wykazuje wysoką penetrację, osiągając stężenia około 1000 μg/cm³ w warstwie rogowej naskórka oraz około 5 μg/cm³ w warstwie brodawkowatej po 6 godzinach, co zapewnia skuteczność przeciwgrzybiczą w miejscach zakażenia. Działanie przeciwgrzybicze utrzymuje się przez 36-48 godzin, co umożliwia rzadsze dawkowanie preparatu. Absorpcja ogólnoustrojowa jest minimalna – w osoczu po aplikacji na nieuszkodzoną skórę stężenia bifonazolu są poniżej granicy wykrywalności (<1 ng/mL), a nawet przy skórze objętej stanem zapalnym nie przekraczają zwykle 5 ng/mL.
absorpcja ogólnoustrojowa, aerozol na skórę, aplikacja na skórę, bariera skórna, bifonazol, dysfagia, działanie przeciwgrzybicze, naskórek, proces zapalny, profil bezpieczeństwa leku, stężenie w osoczu, warstwa brodawkowata skóry, warstwa rogowa naskórka, warstwa skóry, zakażenie grzybicze
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dermovit F 25 mg/g

Preparat Dermovit F w postaci maści zawiera 25 mg witaminy F na gram i wykazuje działanie miejscowe ograniczone do obszaru aplikacji. Wchłanianie substancji czynnej odbywa się głównie przez naturalne przerwania ciągłości naskórka, a penetracja przez barierę skórną zachodzi poprzez ujścia mieszków włosowych, gruczołów łojowych oraz potowych. Ten specyficzny mechanizm absorpcji umożliwia wysokie stężenie witaminy F w obrębie zmian skórnych, co jest kluczowe dla skuteczności terapeutycznej w leczeniu schorzeń dermatologicznych.
absorpcja przezskórna, bariera skórna, działanie miejscowe, działanie niepożądane, efekt kliniczny, gruczoły łojowe, gruczoły potowe, mieszki włosowe, naskórek, preparat dermatologiczny, schorzenie dermatologiczne, sebum, składnik aktywny, warstwa skóry, wchłanianie ogólnoustrojowe, witamina F
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Monobenzone VIS 200 mg/g

Monobenzone VIS to maść dermatologiczna zawierająca 200 mg/g eteru monobenzylowego hydrochinonu (Monobenzonum), klasyfikowana pod kodem ATC D11AX13. Mechanizm działania leku nie jest w pełni poznany, jednak badania na modelach zwierzęcych wskazują na zwiększone wydalanie melaniny z melanocytów oraz potencjalne hamowanie syntezy melaniny. Preparat stosowany miejscowo prowadzi do stopniowego odbarwienia skóry, które pojawia się po 1-4 miesiącach regularnej aplikacji, a całkowite odbarwienie może nastąpić po 9-12 miesiącach terapii.
aplikacja miejscowa, eter monobenzylowy hydrochinonu, lek dermatologiczny, maść, melanina, melanocyt, odbarwienie skóry, substancja czynna, warstwa skóry, wytwarzanie melaniny
Leksykon substancji czynnych
Kwas azelainowy – Właściwości farmakokinetyczne

Kwas azelainowy, stosowany miejscowo w preparatach Skinoren w stężeniach 150 mg/g (żel) oraz 200 mg/g (krem), wykazuje zdolność penetracji przez wszystkie warstwy skóry, co jest kluczowe dla jego działania terapeutycznego. Penetracja jest szybsza przez skórę uszkodzoną, co może mieć znaczenie kliniczne u pacjentów z zaburzeniami bariery naskórkowej. Po jednorazowej aplikacji 1 g kwasu azelainowego (odpowiadającej 5 g kremu Skinoren) absorpcja systemowa wynosi około 3,6% dawki, co wskazuje na dominujące działanie miejscowe i niskie ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych.
absorpcja systemowa, badanie farmakokinetyczne, bariera naskórkowa, działanie niepożądane ogólnoustrojowe, krążenie ogólne, krem Skinoren, kwas azelainowy, kwas dwukarboksylowy, penetracja substancji, preparat Skinoren, produkt metabolizmu, profil farmakokinetyczny, warstwa skóry, β-oksydacja
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Skinoren 200 mg/g

Kwas azelainowy zawarty w kremie Skinoren (200 mg/g) wykazuje zdolność penetracji przez wszystkie warstwy skóry, co jest kluczowe dla jego skuteczności terapeutycznej w dermatologii. Penetracja ta jest istotnie szybsza w przypadku skóry uszkodzonej, co może wpływać na zwiększoną ekspozycję systemową substancji czynnej. Po jednorazowej aplikacji 1 g kwasu azelainowego (odpowiadającej 5 g kremu) do krwiobiegu wchłania się około 3,6% dawki, co wskazuje na niski stopień wchłaniania systemowego i korzystny profil bezpieczeństwa leku.
aplikacja miejscowa, badanie farmakokinetyczne, bariera naskórkowa, choroba dermatologiczna, droga nerkowa, dysfagia, działanie niepożądane, ekspozycja ogólnoustrojowa, ekspozycja systemowa, kwas azelainowy, kwas dwukarboksylowy, naskórek i skóra właściwa, penetracja przezskórna, preparat Skinoren, proces eliminacji, terapia dermatologiczna, warstwa skóry, wchłanianie systemowe, właściwość farmakokinetyczna, wydalanie nerkowe, wydalanie w postaci niezmienionej, β-oksydacja
Leksykon substancji czynnych
Bifonazol – Właściwości farmakokinetyczne

Bifonazol wykazuje korzystny profil farmakokinetyczny w miejscowym leczeniu zakażeń grzybiczych, cechując się efektywną penetracją do warstw skóry objętych infekcją. Po 6 godzinach od aplikacji preparatów zawierających bifonazol (Canespor, Canespor Onychoset, Steper pro) stężenia substancji wynoszą około 1000 μg/cm³ w warstwie rogowej naskórka oraz 5 μg/cm³ w warstwie brodawkowatej, co mieści się w zakresie aktywności przeciwgrzybiczej. Wchłanianie do krążenia ogólnoustrojowego jest minimalne – u zdrowej skóry wynosi 0,6-0,8% dawki, a stężenia w osoczu są poniżej 1 ng/ml. W stanach zapalnych absorpcja wzrasta do 2-4%, jednak stężenia w osoczu pozostają niskie (<5 ng/ml), co eliminuje ryzyko działań systemowych. W przypadku maści do paznokci (Canespor Onychoset) stężenia w osoczu są nieoznaczalne (<1 ng/ml).
aktywność przeciwgrzybicza, bariera łożyskowa, bifonazol, Canespor Onychoset, działanie przeciwgrzybicze, grzybica paznokci, krążenie ogólnoustrojowe, penetracja tkankowa, postać farmaceutyczna, profil farmakokinetyczny, stan zapalny skóry, stężenie w osoczu, warstwa brodawkowata, warstwa rogowa naskórka, warstwa skóry, wchłanianie przezskórne, zakażenie grzybicze
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Locoid Crelo 1 mg/g

Locoid Crelo to emulsja zawierająca 17-maślan hydrokortyzonu (Hydrocortisoni butyras) w stężeniu 1 mg/g, należąca do grupy miejscowo stosowanych kortykosteroidów. Preparat jest wskazany do leczenia chorób skóry, szczególnie zmian sączących oraz na obszarach owłosionych, gdzie emulsja zapewnia lepszą aplikację i dystrybucję substancji czynnej. Lek należy stosować w postaci cienkiej warstwy, rozprowadzanej równomiernie na zmienione chorobowo miejsca, z częstotliwością od 1 do 3 razy na dobę, w zależności od nasilenia objawów i zaleceń lekarza. Po uzyskaniu poprawy możliwe jest zmniejszenie częstotliwości aplikacji do raz na dobę lub 2-3 razy w tygodniu w ramach terapii podtrzymującej.
choroba skóry, dystrybucja leku, działanie niepożądane, emulsja, Hydrocortisoni butyras, kortykosteroid, leczenie podtrzymujące, Locoid Crelo, maślan hydrokortyzonu, miejscowy kortykosteroid, obszar owłosiony, penetracja substancji czynnej, warstwa skóry, zmiana chorobowa skóry, zmiana sącząca
Leksykon substancji czynnych
Mocznik – Właściwości farmakokinetyczne

Mocznik, stosowany miejscowo w dermatologii, wykazuje złożone właściwości farmakokinetyczne zależne od postaci farmaceutycznej i składu preparatu. Po aplikacji na skórę ulega absorpcji głównie do naskórka, skąd jest eliminowany wraz ze złuszczającymi się warstwami. Resorpcja ogólnoustrojowa jest minimalna i klinicznie nieistotna przy stosowaniu na nieuszkodzoną skórę. Przykładowo, krem emoliumLEK zawiera 20 mg mocznika i 200 mg glicerolu na 1 g, a jego absorpcja jest uznawana za znikomą. W preparatach złożonych, takich jak Canespor Onychoset (10 mg bifonazolu i 400 mg mocznika na 1 g maści), bifonazol wykazuje dobrą penetrację do zakażonych warstw skóry, osiągając stężenia od 1000 μg/cm³ w warstwie rogowej do 5 μg/cm³ w warstwie brodawkowatej po 6 godzinach od aplikacji, podczas gdy mocznik wykazuje minimalną absorpcję ogólnoustrojową, potwierdzoną stężeniami bifonazolu w osoczu poniżej granicy oznaczalności (<1 ng/ml).
absorpcja ogólnoustrojowa, bifonazol, Canespor Onychoset, działanie ogólnoustrojowe, działanie przeciwgrzybicze, emoliumLEK, farmakokinetyka, kwas salicylowy, maść do paznokci, mocznik, naskórek, postać farmaceutyczna, preparat dermatologiczny, proces zapalny, produkt leczniczy, stan zapalny skóry, warstwa brodawkowata, warstwa rogowa, warstwa skóry, wydalanie nerkowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Maść na odciski (400 mg + 100 mg)/g

Maść na odciski zawierająca kwas salicylowy w stężeniu 400 mg/g oraz kwas (S)-mlekowy 100 mg/g wykazuje brak udokumentowanych interakcji farmakologicznych przy miejscowym, krótkotrwałym stosowaniu zgodnie z zaleceniami. Dane kliniczne potwierdzają, że produkt nie wywołuje istotnych klinicznie interakcji z innymi lekami ani z alkoholem spożywanym doustnie, co jest związane z minimalną absorpcją ogólnoustrojową kwasu salicylowego. Należy jednak zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu innych preparatów miejscowych na tę samą powierzchnię skóry, zwłaszcza zawierających substancje keratolityczne, które mogą nasilać działanie maści i zwiększać ryzyko podrażnień.
absorpcja ogólnoustrojowa, działanie drażniące, działanie keratolityczne, interakcja lekowa, kwas mlekowy, kwas salicylowy, maść na odciski, penetracja składników aktywnych, podrażnienie skóry, preparat nawilżający, środek okluzyjny, stosowanie miejscowe, substancja keratolityczna, warstwa rogowa, warstwa skóry, wchłanianie ogólnoustrojowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fucidin 20 mg/g

Preparat Fucidin w formie maści zawiera 20 mg sodu fusydynianu na gram i charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które wpływają na jego skuteczność w terapii miejscowej. Badania in vitro wykazały, że kwas fusydynowy przenika przez barierę skórną z efektywnością porównywalną do kortykosteroidów, co jest kluczowe dla jego działania przeciwbakteryjnego. Po 2,5 godzinach aplikacji na sztucznie uszkodzoną skórę stężenia kwasu fusydynowego wynosiły 269,6 μg/ml w naskórku oraz 52,8 μg/ml w górnych warstwach skóry właściwej, co wskazuje na preferencyjną akumulację substancji czynnej w powierzchniowych warstwach skóry, istotnych w leczeniu zakażeń skórnych.
absorpcja ogólnoustrojowa, aplikacja miejscowa, bariera skórna, biodostępność leku, dystrybucja leku, działanie przeciwbakteryjne, ekspozycja ogólnoustrojowa, krążenie ogólne, kwas fusydynowy, leczenie miejscowe, maść Fucidin, naskórek, skóra właściwa, sodu fusydynian, uszkodzenie skóry, warstwa skóry, zakażenie skórne
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Flucinar N (0,25 mg + 5 mg)/g

Flucinar N w postaci maści zawiera fluocynolonu acetonid (0,25 mg/g) oraz neomycyny siarczan (5 mg/g). Fluocynolonu acetonid wykazuje znaczną kumulację w warstwie rogowej skóry, gdzie może być wykrywalny nawet do 15 dni po aplikacji. Wchłanianie do krążenia ogólnego zależy od miejsca aplikacji (większe na delikatnej skórze, np. twarzy), stanu skóry (uszkodzenia, zapalenie), stosowania opatrunków okluzyjnych, częstotliwości i powierzchni aplikacji oraz wieku pacjenta (większe u dzieci). Neomycyna przenika do głębszych warstw skóry, a długotrwałe stosowanie na rozległe zmiany może prowadzić do jej obecności w krążeniu ogólnym. Po wchłonięciu fluocynolonu acetonid jest metabolizowany w wątrobie i wydalany głównie z moczem w postaci sprzężonej z kwasem glukuronowym, natomiast neomycyna nie ulega metabolizmowi i jest wydalana z moczem w formie niezmienionej.
delikatna skóra, fluocynolonu acetonid, glikol propylenowy, krążenie ogólne, kwas glukuronowy, lanolina, metabolizm wątrobowy, neomycyny siarczan, niewydolność nerek, opatrunek okluzyjny, proces zapalny, uszkodzony naskórek, warstwa rogowa skóry, warstwa skóry, wchłanianie przezskórne, zmiana zapalna