wchłanianie przezskórne

Wchłanianie przezskórne to proces, w którym substancje czynne przenikają przez skórę do krwiobiegu. Jest to jedna z dróg podania leków, wykorzystywana w farmakoterapii zarówno miejscowej, jak i ogólnoustrojowej. Mechanizm obejmuje kilka etapów: penetrację przez warstwę rogową naskórka, dyfuzję przez żywe warstwy naskórka i skóry właściwej, a następnie wchłonięcie do naczyń krwionośnych lub limfatycznych.

Skuteczność wchłaniania przezskórnego zależy od wielu czynników, w tym od właściwości fizykochemicznych substancji (masa cząsteczkowa, lipofilność, rozpuszczalność), stanu skóry pacjenta (grubość warstwy rogowej, nawodnienie, temperatura, pH), miejsca aplikacji (różna przepuszczalność w różnych obszarach ciała) oraz postaci farmaceutycznej preparatu (plastry, maści, kremy, żele).

W praktyce klinicznej wchłanianie przezskórne wykorzystuje się w terapii bólu (fentanyl, lidokaina), chorobach układu sercowo-naczyniowego (nitrogliceryna), terapii hormonalnej (estrogeny, testosteron), chorobach skóry oraz w terapii uzależnień (nikotyna). Zaletami tej drogi podania są omijanie efektu pierwszego przejścia przez wątrobę, możliwość długotrwałego uwalniania leku oraz nieinwazyjność aplikacji.

Warto pamiętać, że wchłanianie przezskórne może być również drogą ekspozycji na substancje toksyczne i alergeny, co ma znaczenie w medycynie pracy, toksykologii i alergologii. W diagnostyce dermatologicznej wykorzystuje się testy płatkowe, które bazują właśnie na zjawisku wchłaniania przezskórnego potencjalnych alergenów.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl