Właściwości farmakokinetyczne leku Versatis 700 mg plaster leczniczy

Versatis to plaster leczniczy zawierający 700 mg lidokainy (5% w/w) o wymiarach 10 cm x 14 cm. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane farmakokinetyczne dotyczące wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji substancji czynnej po zastosowaniu przezskórnym.¹

Wchłanianie

Przy stosowaniu plastra z 700 mg lidokainy w maksymalnej zalecanej dawce (3 plastry jednocześnie przez 12 godzin), układowe wchłanianie substancji czynnej jest minimalne i wynosi zaledwie 3 ± 2% całkowitej podanej dawki. Ta wartość pozostaje podobna zarówno przy pojedynczym, jak i wielokrotnym zastosowaniu produktu.²

Analiza kinetyki populacyjnej przeprowadzona w ramach badań skuteczności klinicznej u pacjentów z neuralgią popółpaścową wykazała, że średnie maksymalne stężenie lidokainy w osoczu wynosi 45 ng/ml. Pomiar wykonano po zastosowaniu 3 plastrów jednocześnie przez 12 godzin na dobę, przy wielokrotnym stosowaniu przez okres do jednego roku. Wynik ten jest zgodny z obserwacjami z innych badań farmakokinetycznych, gdzie u pacjentów z neuralgią popółpaścową osiągnięto stężenie 52 ng/ml, a u zdrowych ochotników 85 ng/ml i 125 ng/ml.³

Ważną obserwacją kliniczną jest brak tendencji do kumulacji zarówno lidokainy, jak i jej metabolitów (MEGX, GX i 2,6-ksylidyny). Stężenia w stanie stacjonarnym są osiągane szybko – w ciągu pierwszych czterech dni stosowania preparatu. Analizy kinetyki populacyjnej wskazują także, że zwiększenie liczby jednocześnie stosowanych plastrów z 1 do 3 prowadzi do wzrostu układowego stężenia lidokainy, jednak wzrost ten jest mniejszy niż proporcjonalny do liczby użytych plastrów.⁴

Dystrybucja

Po dożylnym podaniu lidokainy zdrowym ochotnikom objętość dystrybucji leku wynosi 1,3 ± 0,4 l/kg (średnia ± odchylenie standardowe, n = 15). Objętość dystrybucji lidokainy nie wykazuje zależności od wieku pacjenta, natomiast stwierdza się jej obniżenie u pacjentów z zastoinową niewydolnością serca i podwyższenie u pacjentów z chorobami wątroby.⁵

Przy stężeniach lidokainy w osoczu krwi, które są osiągane po zastosowaniu plastra Versatis, około 70% substancji czynnej występuje w postaci związanej z białkami osocza. Lidokaina ma zdolność przenikania przez łożysko oraz przez barierę krew-mózg, najprawdopodobniej w mechanizmie biernej dyfuzji.⁶

Metabolizm

Lidokaina podlega szybkiemu procesowi metabolizmu w wątrobie, przekształcając się w szereg metabolitów. Głównym szlakiem biotransformacji lidokainy jest N-dealkilacja prowadząca do powstania monoetyloglicynianu ksylidyny (MEGX) i glicynianu ksylidyny (GX). Oba te metabolity wykazują mniejszą aktywność farmakologiczną od lidokainy i występują w niższych stężeniach niż związek macierzysty.⁷

W dalszej kolejności metabolity te ulegają hydrolizie do 2,6-ksylidyny, która następnie jest przekształcana do sprzężonej 4-hydroksy-2,6-ksylidyny. Aktywność farmakologiczna metabolitu lidokainy, 2,6-ksylidyny, nie jest dokładnie poznana, jednak wykazano, że związek ten posiada właściwości rakotwórcze u szczurów.⁸

Analiza kinetyki populacyjnej wykazała, że średnie maksymalne stężenie 2,6-ksylidyny po codziennym stosowaniu plastrów Versatis przez okres do jednego roku wynosi 9 ng/ml. Wynik ten został potwierdzony w badaniu farmakokinetycznym fazy I. Należy zaznaczyć, że brak jest danych dotyczących metabolizmu lidokainy bezpośrednio w skórze.⁹

Eliminacja

Lidokaina i jej metabolity są wydalane głównie przez nerki. Ponad 85% podanej dawki lidokainy występuje w moczu w postaci metabolitów lub niezmienionej substancji czynnej. Mniej niż 10% dawki lidokainy jest wydalane w postaci niezmienionej.¹⁰

Głównym metabolitem lidokainy wykrywanym w moczu jest związek sprzężony 4-hydroksy-2,6-ksylidyna, który odpowiada za około 70-80% dawki wydalanej z moczem. Natomiast 2,6-ksylidyna u człowieka jest wydalana z moczem w stężeniu niższym niż 1% podanej dawki.¹¹

Okres półtrwania lidokainy po zastosowaniu plastra u zdrowych ochotników wynosi 7,6 godziny. Istotną informacją kliniczną jest to, że wydalanie lidokainy i jej metabolitów może być opóźnione u pacjentów z niewydolnością serca, nerek i wątroby, co należy uwzględnić przy długotrwałym stosowaniu produktu u tych grup pacjentów.¹²

Podsumowanie parametrów farmakokinetycznych lidokainy z plastra Versatis