laryngektomia całkowita
Laryngektomia całkowita to zabieg chirurgiczny polegający na całkowitym usunięciu krtani. Procedura ta jest najczęściej wykonywana w przypadku zaawansowanego raka krtani, gdy inne metody leczenia, takie jak radioterapia czy częściowa resekcja, nie są skuteczne lub możliwe do zastosowania.
Podczas zabiegu usuwana jest cała krtań wraz z kośćmi gnykową, chrząstkami tarczowatą i pierścieniowatą oraz częścią nasady języka. Konsekwencją laryngektomii całkowitej jest trwałe rozdzielenie dróg oddechowych od przewodu pokarmowego, co wymaga wytworzenia stałej tracheostomii. Pacjent po zabiegu oddycha przez otwór w szyi (stomię), a utrata krtani prowadzi do utraty naturalnego głosu.
Rehabilitacja po laryngektomii całkowitej obejmuje naukę alternatywnych metod komunikacji, takich jak mowa przełykowa, używanie protez głosowych czy elektronicznych urządzeń wspomagających mowę. Pacjenci wymagają również kompleksowej opieki multidyscyplinarnej, obejmującej specjalistów z zakresu laryngologii, onkologii, foniatrii, logopedii oraz psychologii.
Współcześnie dąży się do maksymalnego zachowania funkcji krtani poprzez stosowanie metod oszczędzających narząd, jednak w przypadkach zaawansowanych nowotworów laryngektomia całkowita pozostaje standardem postępowania zapewniającym najlepsze wyniki onkologiczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak gardła – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Rak gardła, obejmujący nowotwory krtani i dolnej części gardła, stanowi około 2-3% wszystkich nowotworów złośliwych w Polsce, a w USA dotyka rocznie około 53 000 osób, z 11 000 zgonów. Główne czynniki ryzyka to palenie tytoniu oraz zakażenie HPV. Objawy kliniczne obejmują chrypkę, ból gardła, duszność, dysfagię, ból ucha oraz obecność guza na szyi. Wczesne wykrycie umożliwia skuteczne leczenie chirurgiczne i/lub radioterapię. Diagnostyka i opieka nad pacjentem wymagają interdyscyplinarnego podejścia, angażującego otolaryngologów, onkologów, logopedów, dietetyków, psychologów oraz pielęgniarki, które odgrywają kluczową rolę w monitorowaniu objawów, zarządzaniu powikłaniami oraz wsparciu biopsychospołecznym pacjentów.
badanie obrazowe, biopsja, chemioterapia, chrypka, duszność, dysfagia, krtań, laryngektomia, laryngektomia całkowita, laryngoskopia, mowa przełykowa, nowotwór głowy i szyi, obrzęk limfatyczny, opieka paliatywna, otolaryngolog, płukanka do ust, przeszczep tkankowy, radioterapia, rak gardła, rak krtani, rezonans magnetyczny, rurka tracheostomijna, stoma, tomografia komputerowa, tracheostomia, wirus brodawczaka ludzkiego, zgłębnik PEG - Leksykon chorób i schorzeń
Rak krtani – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Rak krtani (carcinoma laryngis) to złośliwy nowotwór najczęściej rozwijający się z nabłonka płaskonabłonkowego krtani, obejmujący nadgłośnię, głośnię i podgłośnię. Głównymi czynnikami ryzyka są palenie tytoniu, alkohol, wiek 60-70 lat oraz ekspozycja na czynniki rakotwórcze. Objawy kliniczne zależą od lokalizacji guza i obejmują chrypkę, kaszel, ból gardła, dysfagię, duszność oraz powiększenie węzłów chłonnych. Diagnostyka opiera się na laryngoskopii, biopsji, badaniach obrazowych (CT, MRI, PET), badaniach laboratoryjnych i ocenie funkcji mowy i połykania. Kompleksowa opieka pielęgniarska obejmuje ocenę objawów, zarządzanie drogami oddechowymi, pielęgnację stomii, wsparcie żywieniowe i komunikacyjne oraz edukację pacjenta i rodziny.
błona śluzowa jamy ustnej, chemioradioterapia, chrypka, drenaż, drożność dróg oddechowych, dysfagia, głośnia, integralność skóry, laryngektomia całkowita, laryngoskopia, mowa przełykowa, nadgłośnia, niedrożność nosa, niezrównoważone odżywianie, nowotwór głowy i szyi, nowotwór krtani, oczyszczanie dróg oddechowych, podgłośnia, pozytonowa tomografia emisyjna, proteza głosowa, przezskórna endoskopowa gastrostomia, radiologia, rak krtani, rak płaskonabłonkowy, rezonans magnetyczny, stomia, substancja rakotwórcza, tomografia komputerowa, zaburzenie połykania, zaburzony obraz ciała, zapalenie krtani, zgłębnik nosowo-żołądkowy - Leksykon chorób i schorzeń
Rak krtani – Leczenie
Rak krtani jest złośliwym nowotworem wymagającym zindywidualizowanego, wielodyscyplinarnego podejścia terapeutycznego, uwzględniającego stadium zaawansowania, lokalizację guza oraz stan pacjenta. W leczeniu wczesnych stadiów (I-II) stosuje się chirurgię endoskopową (TLM) lub radioterapię, z dawkami promieniowania od 60,75 Gy do 66 Gy, które zapewniają wysoką skuteczność i zachowanie funkcji krtani. W zaawansowanych stadiach (III-IV) standardem jest chemioradioterapia, najczęściej z cisplatyną w dawce 100 mg/m² podawaną w dniach 1, 22 i 43, a także leczenie chirurgiczne, w tym laryngektomia całkowita w przypadku masywnego nacieku. Terapie celowane, takie jak cetuksymab (przeciwciało monoklonalne przeciw EGFR), oraz immunoterapia (pembrolizumab, niwolumab blokujące PD-1) są stosowane w wybranych przypadkach zaawansowanych i nawrotowych, szczególnie gdy chemioterapia platynowa jest przeciwwskazana lub nieskuteczna.
5-fluorouracyl, cetuksymab, chemioradioterapia, chemioterapia adjuwantowa, chemioterapia indukcyjna, cisplatyna, dawka promieniowania, docetaksel, fałd głosowy, gastrostomia PEG, kapecytabina, karboplatyna, krioablacja, laryngektomia całkowita, metotreksat, mowa przełykowa, niwolumab, nowotwór złośliwy, paklitaksel, pembrolizumab, proteza głosowa, przetoka tchawiczo-przełykowa, radioterapia konformalna 3D, radioterapia z modulacją intensywności wiązki, rak krtani, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, terapia fotodynamiczna, tracheostomia, tyreoidektomia, węzeł chłonny szyi, zespół wielodyscyplinarny, żywienie dojelitowe