stany zapalne

Stany zapalne to naturalna odpowiedź immunologiczna organizmu na uszkodzenie tkanek lub obecność patogenów. Proces zapalny charakteryzuje się klasycznymi objawami określanymi jako pentada Celsusa: zaczerwienienie (rubor), obrzęk (tumor), ocieplenie (calor), ból (dolor) oraz upośledzenie funkcji (functio laesa).

Patofizjologicznie stan zapalny można podzielić na ostry i przewlekły. Zapalenie ostre rozwija się gwałtownie i trwa zwykle kilka dni, podczas gdy zapalenie przewlekłe może utrzymywać się przez wiele miesięcy lub lat, prowadząc do postępującego uszkodzenia tkanek. W procesie zapalnym uczestniczą komórki układu odpornościowego, w tym neutrofile, monocyty, makrofagi oraz limfocyty.

Mediatory zapalenia obejmują cytokiny (IL-1, IL-6, TNF-α), chemokiny, prostaglandyny, leukotrieny oraz składniki dopełniacza. Te substancje sygnałowe odpowiadają za regulację procesu zapalnego, rekrutację komórek odpornościowych oraz inicjację odpowiedzi układowej, takiej jak gorączka czy synteza białek ostrej fazy w wątrobie.

Leczenie stanów zapalnych zależy od ich etiologii i nasilenia. W terapii wykorzystuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), glikokortykosteroidy, leki przeciwhistaminowe oraz nowsze preparaty biologiczne, które działają na specyficzne elementy kaskady zapalnej. Coraz większą rolę w kontroli przewlekłych stanów zapalnych odgrywa też modyfikacja stylu życia, w tym dieta przeciwzapalna i regularna aktywność fizyczna.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl