hiperalgezja
Hiperalgezja to stan zwiększonej wrażliwości na bodźce bólowe, w którym pacjent odczuwa silniejszy ból niż normalnie w odpowiedzi na bodziec, który zwykle wywołuje ból. Jest to patologiczna reakcja układu nerwowego, która może być zarówno obwodowa (zlokalizowana w miejscu uszkodzenia tkanek), jak i centralna (związana ze zmianami w ośrodkowym układzie nerwowym).
W mechanizmie powstawania hiperalgezji kluczową rolę odgrywają zmiany neuroplastyczne w układzie nerwowym, sensityzacja nocyceptorów oraz zaburzenia w funkcjonowaniu szlaków descendentnych kontroli bólu. Zjawisko to często towarzyszy stanom zapalnym, urazom, chorobom neurodegeneracyjnym oraz może być efektem ubocznym długotrwałego stosowania opioidów (hiperalgezja indukowana opioidami).
Klinicznie hiperalgezja manifestuje się jako obniżony próg bólowy, zwiększona odpowiedź na bodźce bólowe oraz zwiększony obszar odczuwania bólu (hiperalgezja wtórna). Diagnostyka obejmuje badania ilościowych testów czuciowych (QST), a leczenie zależy od przyczyny i może obejmować stosowanie leków przeciwzapalnych, przeciwdrgawkowych, antagonistów receptora NMDA oraz techniki modulacji układu nerwowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Tramal Retard 100 100 mg
Tramal Retard, zawierający tramadol chlorowodorek w dawkach 100 mg, 150 mg i 200 mg, jest dostępny w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Standardowa dawka początkowa u dorosłych i młodzieży powyżej 12 roku życia wynosi 50-100 mg podawane 2 razy na dobę, z możliwością stopniowego zwiększenia do maksymalnie 200 mg 2 razy na dobę (maksymalna dawka dobowa 400 mg). Leku nie zaleca się stosować u dzieci poniżej 12 lat ze względu na brak możliwości precyzyjnego dawkowania. U osób starszych powyżej 75 roku życia oraz u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby konieczne jest dostosowanie schematu dawkowania poprzez wydłużenie odstępów między dawkami, a w ciężkiej niewydolności tych narządów stosowanie Tramal Retard jest przeciwwskazane. Tabletki należy przyjmować w całości, niezależnie od posiłków, popijając odpowiednią ilością płynu.
dawka początkowa, długotrwałe leczenie, eliminacja tramadolu, farmakoterapia, hiperalgezja, kontrola bólu, leczenie przeciwbólowe, lek opioidowy, najmniejsza skuteczna dawka, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objawy odstawienia, strategia leczenia, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, terapia bólu, tolerancja lekowa, tramadol chlorowodorek, Tramal Retard - Leksykon leków
Działania niepożądane – Oramorph 20 mg/ml
Oramorph zawiera morfinę siarczan w stężeniu 20 mg/ml, gdzie 1 kropla odpowiada 1,25 mg morfiny. Morfina, jako opioid, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Do najczęstszych działań należą zmienność nastroju (euforia, dysforia), sedacja, zaburzenia poznawcze i sensoryczne, nudności, wymioty, zaparcia, mioza oraz reakcje skórne takie jak pokrzywka i świąd. Rzadziej obserwuje się reakcje anafilaktyczne, drgawki, hipotermię, zaburzenia sercowo-naczyniowe (np. palpitacje, hipotensja), depresję oddechową, a także poważne powikłania jak zespół nieprawidłowego wydzielania ADH (SIADH) czy zespół ośrodkowego bezdechu sennego.
AGEP, allodynia, antagonista opioidowy, atak astmy, bezdech senny centralny, bradykardia, depresja oddechowa, diplopia, drgawki, dysforia, halucynacja, hiperalgezja, hiponatremia, hipotermia, lek opioidowy, mioza, morfina siarczan, napad padaczkowy, niedrożność jelit, niekardiogenny obrzęk płuc, niewyraźne widzenie, oczopląs, palpitacja, reakcja anafilaktyczna, sedacja, skurcz dróg żółciowych, skurcz oskrzeli, skurcz zwieracza Oddiego, stan splątania, tachykardia, uzależnienie, zaburzenie poznawcze, zapalenie trzustki, zatrzymanie moczu, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia, zespół SIADH, zmienność nastroju - Leksykon substancji czynnych
Morfina – Dawkowanie i sposób podawania
Morfina, jako silny opioidowy lek przeciwbólowy, wymaga indywidualnego i ściśle kontrolowanego dawkowania, uwzględniającego wiek, masę ciała, stan kliniczny oraz wcześniejsze leczenie. U dorosłych dawki różnią się w zależności od drogi podania: doustnie tabletki o natychmiastowym uwalnianiu stosuje się w dawkach 10-20 mg co 4 godziny, tabletki o przedłużonym uwalnianiu 30-100 mg co 12 godzin, a podanie parenteralne obejmuje dawki 10-15 mg podskórnie lub domięśniowo co 4 godziny oraz 2-8 mg dożylnie z szybkością 2 mg/min. Specjalistyczne podania zewnątrzoponowe i podpajęczynówkowe wymagają doświadczenia i ścisłego monitorowania, z dawkami początkowymi odpowiednio 5 mg i 0,2-1 mg. U dzieci dawkowanie jest ściśle zależne od masy ciała i wieku, z dawkami dożylnymi od 0,025 mg/kg u noworodków do 0,1 mg/kg u starszych dzieci, a leczenie PCA możliwe jest od 6 roku życia. U pacjentów w podeszłym wieku oraz z niewydolnością nerek lub wątroby zaleca się zmniejszenie dawki i wydłużenie odstępów między podaniami ze względu na ryzyko kumulacji i zwiększoną wrażliwość na lek.
autostrzykawka, biodostępność leku, ból przewlekły, depresja oddechowa, dożylna infuzja ciągła, hiperalgezja, infuzja ciągła, motoryka przewodu pokarmowego, nalokson, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odcinek lędźwiowy kręgosłupa, opioid, pacjent pediatryczny, PCA, podanie domięśniowe, podanie doustne, podanie dożylne, podanie parenteralne, podanie podpajęczynówkowe, podanie podskórne, podanie zewnątrzoponowe, saturacja krwi, tabletka o natychmiastowym uwalnianiu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tolerancja na lek, zespół abstynencyjny, zespół odstawienny - Leksykon chorób i schorzeń
Wulwodynia – Patofizjologia i mechanizm
Wulwodynia to przewlekły zespół bólowy sromu trwający co najmniej 3 miesiące, charakteryzujący się neuropatycznym bólem o wieloczynnikowej etiologii, w tym dysfunkcją nerwową, neuroproliferacją, obwodową i centralną sensytyzacją oraz komponentą neuroinflammacyjną. W biopsjach przedsionka pochwy u pacjentek z LPV obserwuje się naciek limfocytarny oraz proliferację włókien nerwowych czuciowych, a także zwiększoną liczbę mastocytów. Wulwodynia często współistnieje z nawracającymi zakażeniami, zwłaszcza Candida albicans, które mogą inicjować stan zapalny i neuroproliferację. Dysfunkcja mięśni dna miednicy, zmiany hormonalne (np. spadek estrogenu w menopauzie) oraz predyspozycje genetyczne również odgrywają istotną rolę w patogenezie. Ponadto, niestabilność więzadeł kreszkowych macicy (USL) może powodować neuroinflammacyjny ból poprzez mechaniczne drażnienie splotów nerwowych miednicy. Wulwodynia często współwystępuje z innymi przewlekłymi zespołami bólowymi, takimi jak fibromialgia czy zespół jelita drażliwego, a także jest powiązana z czynnikami psychospołecznymi, w tym stresem, lękiem i zaburzeniami psychicznymi.
allodynia, Candida albicans, centralna sensytyzacja, czynnik hormonalny, czynnik martwicy nowotworów alfa, dysfunkcja mięśni dna miednicy, endometrioza, fibromialgia, gabapentyna, hiperalgezja, interleukina-1, mastocyt, mediator zapalenia, neuroproliferacja, pochwica, predyspozycja genetyczna, pregabalina, proces zapalny, śródmiąższowe zapalenie pęcherza moczowego, toksyna botulinowa, westibulektomia, wulwodynia, zespół jelita drażliwego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Accordeon 10 mg
Accordeon (oksykodonu chlorowodorek) jest wskazany do leczenia bólu u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat, z dawkowaniem dostosowanym do intensywności bólu oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. U opioidowo-naïwnych pacjentów dawka początkowa wynosi zwykle 10 mg co 12 godzin, z możliwością redukcji do 5 mg w celu zmniejszenia działań niepożądanych. U pacjentów z wcześniejszym doświadczeniem opioidowym dawka początkowa jest wyższa i indywidualnie dobierana. W leczeniu bólu nienowotworowego zwykle stosuje się dawkę dobową do 40 mg, natomiast w bólu nowotworowym dawki wahają się od 80 do 120 mg, a w wyjątkowych przypadkach mogą sięgać nawet 400 mg. Tabletki o przedłużonym uwalnianiu podaje się doustnie dwa razy na dobę, z możliwością przełamania tabletek o mocy 10 mg i wyższej, jednak bez żucia czy rozkruszania, co mogłoby prowadzić do niebezpiecznego szybkiego uwalniania leku. W przypadku bólu przebijającego stosuje się dodatkowe środki o szybkim uwalnianiu w dawce 1/6 dawki dobowej Accordeonu, nie częściej niż 2 razy na dobę; częstsze stosowanie wskazuje na konieczność zwiększenia dawki podstawowej.
ból nienowotworowy, ból nowotworowy, ból przebijający, choroba krążka międzykręgowego, choroba zwyrodnieniowa stawów, dawka dobowa, hiperalgezja, objaw odstawienia, oksykodonu chlorowodorek, opioid, postać o przedłużonym uwalnianiu, postać o szybkim uwalnianiu, siarczan morfiny, silny opioid, śmiertelna dawka, stężenie leku w osoczu, szybkie uwalnianie, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, terapia opioidowa, tolerancja, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Oxynador 40 mg + 20 mg
Oxynador, zawierający oksykodon chlorowodorek i nalokson chlorowodorek, wykazuje skuteczność przeciwbólowa równoważną innym lekom o przedłużonym uwalnianiu oksykodonu. Dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane do nasilenia bólu i wrażliwości pacjenta, z uwzględnieniem wcześniejszego stosowania opioidów. U opioidowo-naïwnych pacjentów zaleca się rozpoczęcie od dawki 10 mg oksykodonu + 5 mg naloksonu co 12 godzin, z możliwością stosowania mniejszych dawek w początkowym okresie terapii. Maksymalna dawka dobowa wynosi 160 mg oksykodonu i 80 mg naloksonu, z możliwością zwiększenia dawki u pacjentów wcześniej leczonych opioidami. W przypadku bólu przebijającego wskazane jest stosowanie leków o natychmiastowym uwalnianiu jako leku pomocniczego, w dawce stanowiącej jedną szóstą dawki dobowej oksykodonu. Dawkowanie Oxynadoru odbywa się zwykle co 12 godzin, z możliwością dostosowania schematu do indywidualnego charakteru bólu.
ból nienowotworowy, ból przebijający, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, dawkowanie asymetryczne, dawkowanie symetryczne, hiperalgezja, łagodne zaburzenie czynności wątroby, lek opioidowy, lek przeciwbólowy, naloksonu chlorowodorek, nasilenie bólu, objaw odstawienia, oksykodonu chlorowodorek, progresja choroby podstawowej, przedawkowanie, stosowanie opioidów, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tolerancja lekowa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Accordeon
Accordeon to preparat zawierający oksykodon chlorowodorek w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, dostępny w dawkach 5 mg, 10 mg, 20 mg, 40 mg oraz 80 mg. Lek należy podawać w całości lub dzielić wyłącznie na równe dawki, unikając rozkruszania lub żucia, co może prowadzić do szybkiego uwalniania i potencjalnie śmiertelnej dawki oksykodonu. Preparat nie jest wskazany u dzieci poniżej 12 roku życia. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ryzykiem depresji oddechowej, w tym osób w podeszłym wieku, z niewydolnością płuc, zaburzeniami czynności wątroby lub nerek, chorobami dróg żółciowych, zapaleniem trzustki, niedoczynnością tarczycy, chorobą Addisona, a także u pacjentów z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzczaszkowym czy stosujących inhibitory MAO. Oksykodon może powodować skurcz zwieracza Oddiego, zwiększając ryzyko powikłań dróg żółciowych i zapalenia trzustki, dlatego Accordeon wymaga ostrożności w tych stanach.
choroba Addisona, choroba dróg żółciowych, choroba zapalna jelit, delirium tremens, depresja oddechowa, hiperalgezja, hipowolemia, inhibitor MAO, kołatanie serca, majaczenie alkoholowe, niedociśnienie, niedoczynność tarczycy, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk śluzowaty, oksykodonu chlorowodorek, podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe, porażenna niedrożność jelit, przeczulica bólowa, przerost gruczołu krokowego, rozszerzenie źrenic, skurcz zwieracza Oddiego, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tolerancja na lek, uzależnienie fizyczne, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie trzustki, zespół abstynencji, zespół odstawienia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Reltebon 40 mg
Reltebon, zawierający oksykodon chlorowodorek w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (dawki 5 mg, 10 mg, 20 mg, 40 mg, 80 mg), wykazuje typowy dla opioidów profil działań niepożądanych. Najczęściej obserwuje się nudności, zaparcia oraz objawy ze strony układu nerwowego, takie jak senność, zawroty głowy i ból głowy (częstość ≥1/10). Kluczowym zagrożeniem klinicznym jest depresja oddechowa, szczególnie u osób starszych i osłabionych, która może prowadzić do hipoksji i zgonu. Inne istotne działania niepożądane obejmują skurcz oskrzeli, ośrodkowy bezdech senny, zmniejszenie odruchu kaszlowego oraz ciężkie niedociśnienie, zwłaszcza u pacjentów z współistniejącą niewydolnością krążenia lub przyjmujących leki hipotensyjne. Ponadto, Reltebon może wywoływać zaburzenia psychiczne, takie jak stan splątania, omamy, euforia, agresja oraz uzależnienie, które wymaga szczególnej uwagi podczas długotrwałej terapii.
cholestaza, choroba obturacyjna płuc, depresja oddechowa, drgawki, dysfagia, dysfonia, dysfunkcja zwieracza Oddiego, hiperalgezja, hipogonadyzm, hipoksja, hipowolemia, kolka żółciowa, krwiomocz, limfadenopatia, melaena, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedoczulica, niedrożność jelit, niestrawność, niewydolność krążenia, nudności, oksykodonu chlorowodorek, ośrodkowy bezdech senny, parestezja, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, skurcz mięśni gładkich, skurcz oskrzeli, stan splątania, tachykardia, zaburzenie percepcji, zapalenie tkanki łącznej podskórnej, zaparcia, zawrót głowy pochodzenia błędnikowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antidiuretycznego, zespół odstawienia, zespół odstawienny noworodka, złuszczające zapalenie skóry, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Oxycodone Polpharma
Oksykodon chlorowodorek w formie roztworu do wstrzykiwań lub infuzji wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko depresji oddechowej, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, z niewydolnością płuc, zaburzeniami wątroby, nerek, endokrynologicznymi, psychicznymi, urologicznymi, uzależnieniami, chorobami przewodu pokarmowego, układu krążenia, a także u osób z podwyższonym ciśnieniem śródczaszkowym. Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie oksykodonu z benzodiazepinami lub innymi lekami działającymi na OUN, co może prowadzić do ciężkiej sedacji, depresji oddechowej, a nawet zgonu. W takich przypadkach zaleca się stosowanie najmniejszych skutecznych dawek i skrócenie czasu terapii oraz dokładne monitorowanie pacjenta. Produkt nie powinien być stosowany przy podejrzeniu porażennej niedrożności jelit, a po zabiegach chirurgicznych w obrębie jamy brzusznej należy wstrzymać podawanie oksykodonu do czasu przywrócenia prawidłowej perystaltyki jelit.
agonista receptora opioidowego, ból nienowotworowy, choroba Addisona, ciśnienie śródczaszkowe, depresja oddechowa, hiperalgezja, hipowolemia, inhibitor MAO, kortyzol, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność płuc, obrzęk śluzowaty, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, perystaltyka jelit, porażenna niedrożność jelit, prolaktyna, przerost prostaty, psychoza toksyczna, sedacja, śpiączka, testosteron, tolerancja lekowa, uzależnienie fizyczne, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia endokrynologiczne, zaburzenia psychiczne, zapalna choroba jelit, zespół odstawienny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Morphini sulfas WZF 10 mg/ml
Morfina siarczan, stosowana jako silny opioidowy lek przeciwbólowy, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które mogą wystąpić zarówno przy krótkotrwałym, jak i przewlekłym stosowaniu. Do najpoważniejszych należą zaburzenia oddychania, reakcje anafilaktyczne (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1 000) oraz ryzyko rozwoju uzależnienia, które może pojawić się nawet przy dawkach terapeutycznych. Działania niepożądane obejmują m.in. zaburzenia układu nerwowego (senność, splątanie, podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe, allodynia, hiperalgezja), układu sercowo-naczyniowego (bradykardia, kołatanie serca, niedociśnienie tętnicze i ortostatyczne), układu oddechowego (zespół ośrodkowego bezdechu sennego), przewodu pokarmowego (suchość w ustach, zaparcia, nudności, wymioty, zapalenie trzustki) oraz reakcje skórne (pokrzywka, świąd, ostra uogólniona osutka krostkowa). Szczególną uwagę należy zwrócić na hiperalgezję indukowaną opioidami, która może obniżać skuteczność terapii przeciwbólowej.
allodynia, bezdech senny, bradykardia, dysforia, efekt antydiuretyczny, głód lekowy, hiperalgezja, hiperalgezja opioidowa, kolka brzuszna, kontaktowe zapalenie skóry, lek opioidowy, mioza, nadciśnienie śródczaszkowe, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, objawy grypopodobne, osutka krostkowa, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, siarczan morfiny, skurcz dróg żółciowych, skurcz zwieracza Oddiego, splątanie, sztywność mięśniowa, uzależnienie, zapalenie trzustki, zespół abstynencyjny, zespół niespokojnych nóg - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Accordeon 80 mg
Preparat Accordeon zawierający chlorowodorek oksykodonu jest wskazany do leczenia bólu umiarkowanego do silnego u dorosłych i młodzieży powyżej 12 roku życia, wymagającego opioidowej terapii przeciwbólowej. Dawkowanie wymaga indywidualnego dostosowania, z dawką początkową u opioidowo-naïwnych pacjentów wynoszącą standardowo 10 mg co 12 godzin, z możliwością rozpoczęcia od 5 mg w celu ograniczenia działań niepożądanych. U pacjentów wcześniej leczonych opioidami dawka początkowa powinna stanowić 50-75% wyliczonej dawki równoważnej oksykodonu. Tabletki o przedłużonym uwalnianiu podaje się dwa razy na dobę, nie żując ani nie rozkruszając, aby uniknąć ryzyka szybkiego uwalniania i potencjalnie śmiertelnej dawki. W przypadku bólu przebijającego zaleca się stosowanie dodatkowych leków o szybkim uwalnianiu w dawce 1/6 dobowej dawki Accordeon, a częstsze niż dwukrotne ich stosowanie w ciągu doby wymaga zwiększenia dawki podstawowej.
ból nienowotworowy, ból nowotworowy, ból przebijający, chlorowodorek oksykodonu, choroba krążka międzykręgowego, choroba podstawowa, choroba zwyrodnieniowa stawów, działanie niepożądane, hiperalgezja, leczenie doraźne, lek ratunkowy, monoterapia, opioidowy lek przeciwbólowy, przedłużone uwalnianie, siarczan morfiny, stężenie leku w osoczu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tolerancja lekowa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół odstawienny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Xancodal
Oksykodon, stosowany w leku Xancodal, niesie ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym zagrażającej życiu depresji oddechowej, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu z lekami uspokajającymi (np. benzodiazepinami). Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas oraz ścisłe monitorowanie pacjentów pod kątem objawów sedacji i zahamowania czynności oddechowej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów w podeszłym wieku, z ciężkimi zaburzeniami czynności płuc, wątroby, nerek, a także u osób z chorobami endokrynologicznymi, neurologicznymi i przewodu pokarmowego. Przeciwwskazane jest stosowanie oksykodonu w okresie przedoperacyjnym i w pierwszych 12-24 godzinach po operacji, zwłaszcza po zabiegach w obrębie jamy brzusznej, ze względu na ryzyko nasilenia pooperacyjnej niedrożności jelit. Tabletki Xancodal należy połykać w całości, aby uniknąć szybkiego uwalniania toksycznej dawki oksykodonu.
benzodiazepina, choroba Addisona, choroba alkoholowa, choroba dróg żółciowych, delirium tremens, depresja oddechowa, hiperalgezja, hipoksemia, hipowolemia, inhibitor MAO, majaczenie alkoholowe, mydriaza, napad drgawkowy, niedobór laktazy, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, niedrożność jelit, nietolerancja galaktozy, obniżone stężenie testosteronu, obrzęk śluzowaty, oś podwzgórze-przysadka-gonady, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ośrodkowy bezdech senny, padaczka, podwyższone stężenie prolaktyny, porażenna niedrożność jelit, psychoza toksyczna, rozrost gruczołu krokowego, rozszerzenie źrenic, sedacja, skurcz zwieracza Oddiego, tolerancja lekowa, uraz głowy, uzależnienie fizyczne, uzależnienie od opioidów, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności płuc, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie używania opioidów, zaburzenie związane z używaniem opioidów, zahamowanie czynności oddechowej, zapalenie trzustki, zespół odstawienia, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwiększenie ciśnienia śródczaszkowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Morphini sulfas WZF
Morphini Sulfas WZF, zawierający siarczan morfiny, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu ze względu na ryzyko działań niepożądanych i przeciwwskazań. Nie należy podawać leku podpajęczynówkowo ani nadtwardówkowo, a podanie podskórne jest niewskazane przy uszkodzeniach skóry lub stanach zapalnych. Konieczne jest dostosowanie dawki u pacjentów z niedoczynnością tarczycy, astmą, przerostem gruczołu krokowego, niedociśnieniem, chorobami jelit, miastenią oraz u osób nadużywających substancji. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do niewydolności nadnerczy, zaburzeń hormonalnych (np. zmniejszenie popędu seksualnego, impotencja, brak miesiączki) oraz zaburzeń czynności wątroby i zwieracza Oddiego, co zwiększa ryzyko powikłań dróg żółciowych i zapalenia trzustki. U pacjentów z niewydolnością nerek i osób w podeszłym wieku zaleca się zmniejszenie dawki. Preparat zawiera sodu pirosiarczyn (E 223), który może wywoływać reakcje nadwrażliwości.
astma, centralny bezdech senny, cholecystektomia, choroba zapalna jelit, depresja oddechowa, glikokortykosteroid, hiperalgezja, hipoksemia, inhibitor P2Y12, kolka wątrobowa, kryzys naczyniowo-okluzyjny, miastenia, niedociśnienie, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niewydolność nadnerczy, obrzęk limfatyczny, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostry zespół klatki piersiowej, podanie podskórne, prolaktyna, przerost gruczołu krokowego, reakcja nadwrażliwości, ryfampicyna, siarczan morfiny, skurcz oskrzeli, sodu pirosiarczyn, wstrząs, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie związane z używaniem opioidów, zahamowanie czynności oddechowej, zapalenie trzustki, zespół odstawienny, zmniejszona rezerwa oddechowa, zwieracz Oddiego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – MST Continus
Produkt leczniczy MST Continus (siarczan morfiny) w tabletkach o zmodyfikowanym uwalnianiu wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami oddechowymi (np. depresja oddechowa, centralny bezdech senny), neurologicznymi (np. padaczka, uraz głowy), kardiologicznymi, nerkowymi, wątrobowymi oraz u osób z zaburzeniami psychicznymi i uzależnieniami. Przeciwwskazania obejmują m.in. stosowanie przed i do 24 godzin po zabiegach operacyjnych, u dzieci poniżej 12 lat oraz w okresie pooperacyjnym u młodzieży powyżej 12 lat. Należy unikać jednoczesnego stosowania z inhibitorami MAO, lekami hamującymi OUN (np. benzodiazepiny) oraz alkoholem. W trakcie terapii konieczna jest kontrola objawów depresji oddechowej, nadmiernego uspokojenia, a także monitorowanie ryzyka rozwoju opioidowego zaburzenia używania (OUD). Tabletki MST Continus o mocach 10 mg, 30 mg i 60 mg zawierają odpowiednio 90 mg, 70 mg i 40 mg laktozy, a preparaty 30 mg i 60 mg dodatkowo barwnik żółcień pomarańczową (E 110), co może wywoływać reakcje alergiczne u wrażliwych pacjentów.
centralny bezdech senny, ciśnienie śródczaszkowe, delirium tremens, depresja oddechowa, dziedziczna nietolerancja galaktozy, guz chromochłonny, hiperalgezja, hipoksemia, inhibitor monoaminooksydazy, kolka nerkowa, kolka żółciowa, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niedrożność porażenna jelit, nieswoiste zapalenie jelit, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostry zespół klatki piersiowej, padaczka, przerost gruczołu krokowego, serce płucne, siarczan morfiny, tolerancja na lek, zaburzenia świadomości, zaburzenia związane z używaniem opioidów, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie trzustki, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie cewki moczowej, zwieracz Oddiego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Morphini sulfas WZF 20 mg/ml
Morfina, jako silny opioid, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących układy narządowe, z częstością występowania od rzadkich (≥1/10 000 do <1/1 000) po nieznaną. Kluczowe działania obejmują ryzyko uzależnienia psychicznego i fizycznego, rozwój tolerancji oraz zespół abstynencyjny manifestujący się objawami fizjologicznymi (bóle ciała, drgawki, biegunka, tachykardia, rozszerzenie źrenic) i psychicznymi (dysforia, niepokój, omamy). Morfina wpływa na OUN, powodując senność, splątanie, zawroty głowy, podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe, allodynię, hiperalgezję oraz zespół ośrodkowego bezdechu sennego, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami neurologicznymi i oddechowymi. Działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego to bradykardia, kołatanie serca, niedociśnienie tętnicze i ortostatyczne, natomiast ze strony przewodu pokarmowego – suchość w ustach, zaparcia, nudności, wymioty, zapalenie trzustki oraz skurcze dróg żółciowych i zwieracza Oddiego, co stanowi przeciwwskazanie u chorych z chorobami dróg żółciowych.
allodynia, bradykardia, działanie antydiuretyczne, głód lekowy, hiperalgezja, kolka brzuszna, kontaktowe zapalenie skóry, nastrój dysforyczny, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, ostra uogólniona osutka krostkowa, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, siarczan morfiny, skurcz dróg żółciowych, skurcz moczowodów, skurcz zwieracza Oddiego, sodu pirosiarczyn, sztywność mięśniowa, trudności w oddawaniu moczu, uzależnienie od morfiny, zapalenie trzustki, zespół abstynencyjny, zespół niespokojnych nóg, zespół ośrodkowego bezdechu sennego, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Accordeon 5 mg
Produkt leczniczy Accordeon, zawierający oksykodon chlorowodorek w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jest wskazany do stosowania u dorosłych oraz młodzieży powyżej 12 roku życia w leczeniu bólu przewlekłego, zarówno nowotworowego, jak i nienowotworowego. Dawkowanie rozpoczyna się zwykle od 10 mg co 12 godzin u pacjentów nieleczonych wcześniej opioidami, z możliwością redukcji do 5 mg u osób w podeszłym wieku lub o złym stanie odżywienia. U pacjentów z wcześniejszym doświadczeniem opioidowym dawka początkowa powinna stanowić 50-75% ekwiwalentu oksykodonu, uwzględniając indywidualną tolerancję. W przypadku zaburzeń czynności wątroby lub nerek zaleca się redukcję dawki o 50% oraz ścisłe monitorowanie. Standardowa dawka dla bólu nienowotworowego wynosi około 40 mg/dobę, natomiast w bólu nowotworowym dawki mogą sięgać 80-120 mg/dobę, a w wyjątkowych przypadkach nawet do 400 mg/dobę. Tabletki należy przyjmować doustnie dwa razy na dobę, nie żuć ani nie rozkruszać, aby uniknąć ryzyka szybkiego uwalniania i potencjalnie śmiertelnej dawki oksykodonu.
ból nienowotworowy, ból nowotworowy, ból przebijający, choroba krążka międzykręgowego, choroba zwyrodnieniowa stawów, dawka ekwiwalentna, działanie niepożądane, hiperalgezja, objawy odstawienia, oksykodonu chlorowodorek, postać o szybkim uwalnianiu, progresja choroby, siarczan morfiny, silny opioid, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, terapia opioidowa, tolerancja na lek, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Tramadol Krka 100 mg/ 2 ml
Tramadol Krka dostępny jest w formie roztworu do wstrzykiwań/infuzji w stężeniach 50 mg/ml oraz 100 mg/2 ml, z maksymalną dawką dobową 400 mg tramadolu chlorowodorku u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat. Dawkowanie należy indywidualizować w zależności od nasilenia bólu i odpowiedzi pacjenta, stosując najmniejszą skuteczną dawkę. Standardowo podaje się 50-100 mg co 4-6 godzin, z możliwością podania drugiej dawki 50 mg w ciągu 30-60 minut w przypadku niedostatecznego efektu. U pacjentów powyżej 75. roku życia oraz z niewydolnością nerek lub wątroby konieczne jest wydłużenie odstępów między dawkami, a u ciężkiej niewydolności tych narządów stosowanie leku jest przeciwwskazane. U dzieci powyżej 1. roku życia dawka wynosi 1-2 mg/kg mc., maksymalnie do 8 mg/kg mc. lub 400 mg na dobę, z koniecznością rozcieńczenia preparatu.
ból nowotworowy, ból pooperacyjny, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność wątroby, działanie przeciwbólowe, eliminacja leku, farmakoterapia bólu, hiperalgezja, infuzja dożylna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objawy odstawienia, podanie domięśniowe, podanie dożylne, podanie podskórne, progresja choroby, roztwór do wstrzykiwań, terapia bólu, tolerancja na lek, tramadol chlorowodorek, wydalanie leku - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vendal retard
Stosowanie morfiny w formie produktu leczniczego Vendal retard wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym zahamowania czynności oddechowej, szczególnie w przypadku przedawkowania. Produkt wymaga ostrożności u pacjentów z uzależnieniem od opioidów, podwyższonym ciśnieniem śródczaszkowym, niedociśnieniem, zaburzeniami świadomości, chorobami dróg żółciowych, kolką moczowodową, zapaleniem trzustki, zaparciami jelitowymi, przerostem gruczołu krokowego oraz niewydolnością kory nadnerczy. U pacjentów w wieku rozrodczym zaleca się stosowanie skutecznej antykoncepcji ze względu na mutagenne właściwości morfiny. Produkt jest przeciwwskazany w ciąży, podczas porodu, karmienia piersią oraz w okresie okołooperacyjnym ze względu na ryzyko depresji oddechowej u noworodka i pacjenta. W przypadku podejrzenia porażennej niedrożności jelit konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku.
chlorowodorek morfiny, choroby dróg żółciowych, depresja oddechowa, hiperalgezja, hiperprolaktynemia, hipowolemia, kolka moczowodowa, kryzys naczyniowo-okluzyjny, leki opioidowe, mutagenność morfiny, nadciśnienie śródczaszkowe, niedobór hormonów płciowych, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niedrożność porażenna jelit, niewydolność nadnerczy, ostry zespół klatki piersiowej, przerost prostaty, skurcz zwieracza Oddiego, tolerancja krzyżowa, uzależnienie od opioidów, zaburzenia świadomości, zapalenie jelit, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Działania niepożądane – MST Continus 200 mg
MST Continus to preparat zawierający siarczan morfiny w tabletkach o zmodyfikowanym uwalnianiu, dostępny w dawkach 10 mg, 30 mg, 60 mg, 100 mg oraz 200 mg. Morfina jako substancja aktywna wywołuje liczne działania niepożądane, które należy monitorować podczas terapii. Najczęstsze działania obejmują nudności i zaparcia (bardzo często), zaburzenia psychiczne takie jak obniżenie poziomu aktywności, bezsenność, zaburzenia funkcji poznawczych i sensorycznych (często), a także zawroty głowy, bóle głowy, nadmierną potliwość i senność (często). Istotne są również rzadziej występujące reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje anafilaktyczne o nieznanej częstości. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko uzależnienia, które może pojawić się nawet przy dawkach terapeutycznych, oraz na możliwość rozwoju tolerancji i zespołu odstawiennego. Morfina może powodować depresję ośrodka oddechowego zależną od dawki, co stanowi poważne zagrożenie kliniczne.
allodynia, amenorrhoea, anoreksja, centralny bezdech senny, depresja ośrodka oddechowego, dysforia, hiperalgezja, hiponatremia, kolka nerkowa, kolka żółciowa, mimowolny skurcz mięśni, napad drgawkowy, niedrożność jelit, niewydolność serca, noworodkowy zespół odstawienia, obrzęk obwodowy, obrzęk płuc, oczopląs, osutka krostkowa, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, siarczan morfiny, skurcz oskrzeli, skurcz zwieracza Oddiego, stan pobudzenia, stan splątania, sztywność mięśniowa, tachykardia, tolerancja lekowa, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenia erekcji, zaburzenia funkcji poznawczych, zapalenie trzustki, zatrzymanie moczu, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienny, zespół SIADH, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Durogesic
System transdermalny Durogesic zawiera fentanyl i wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich zdarzeń niepożądanych, w tym depresji ośrodka oddechowego, która może utrzymywać się nawet po usunięciu plastra. Stężenie fentanylu w surowicy obniża się o około 50% w ciągu 20-27 godzin po usunięciu plastra, co wymaga monitorowania pacjentów przez minimum 24 godziny. Produkt jest szczególnie niebezpieczny dla dzieci i powinien być przechowywany w miejscu niedostępnym dla nich. Durogesic nie jest wskazany jako terapia inicjująca u pacjentów nieprzyjmujących wcześniej opioidów, ze względu na ryzyko hipowentylacji nawet przy najmniejszej dawce 12 μg/h, zwłaszcza u osób starszych oraz z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek. Jednoczesne stosowanie z lekami sedatywnymi, alkoholem lub innymi opioidami zwiększa ryzyko depresji oddechowej, dlatego wymaga ograniczenia dawki i czasu terapii oraz ścisłej obserwacji pacjenta.
bradykardia, cytochrom P450 3A4, depresja ośrodka oddechowego, fentanyl, hiperalgezja, hiperalgezja wywołana opioidami, hipowentylacja, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, miastenia, niedociśnienie tętnicze, ośrodkowy bezdech senny, ośrodkowy układ nerwowy, przewlekła obturacyjna choroba płuc, zaburzenia związane ze stosowaniem opioidów, zaparcie, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zwiększone ciśnienie śródczaszkowe - Leksykon chorób i schorzeń
Neuralgia poopółpaścowa – Objawy
Neuralgia popółpaścowa (PHN) jest najczęstszym powikłaniem półpaśca, definiowanym jako przewlekły ból neuropatyczny utrzymujący się co najmniej 3 miesiące po wygojeniu wysypki. Ból ma charakter palący, przeszywający, kłujący lub tępy i lokalizuje się w obszarze skóry wcześniej zajętym przez półpasiec, najczęściej jednostronnie wokół tułowia lub w obrębie unerwienia nerwu trójdzielnego. PHN rozwija się u około 10-20% pacjentów po półpaścu, z ryzykiem wzrastającym wraz z wiekiem: u osób 60-65 lat ryzyko wynosi około 20%, a u pacjentów powyżej 70 roku życia sięga 70-75%. Czynniki ryzyka obejmują silny ból prodromalny i w fazie ostrej, rozległą wysypkę, lokalizację w obszarze unerwienia nerwu trójdzielnego lub splotu ramiennego, płeć żeńską, osłabiony układ odpornościowy oraz choroby współistniejące, takie jak cukrzyca.
allodynia, ból napadowy, ból neuropatyczny, centralna sensytyzacja, cukrzyca, depresja, drętwienie, hiperalgezja, leczenie przeciwwirusowe, mrowienie, nerw trójdzielny, neuralgia popółpaścowa, osłabienie mięśni, ospa wietrzna, parestezje, półpasiec, porażenie, przewlekły ból, splot ramienny, świąd, szczepionka przeciwko półpaścowi, układ odpornościowy, uszkodzenie włókien nerwowych, wirus varicella zoster, wysypka półpaścowa, zaburzenia snu, Zostavax - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – MST Continus
Preparat MST Continus zawiera siarczan morfiny, silny opioid, którego stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń terapeutycznych oraz szczególnej ostrożności u pacjentów z ryzykiem depresji oddechowej, zaburzeń czynności ośrodka oddechowego, chorób wątroby, nerek, układu żółciowego, a także u osób z uzależnieniami, zaburzeniami psychicznymi czy w podeszłym wieku. Nie zaleca się stosowania MST Continus u dzieci poniżej 12 lat oraz w okresie okołooperacyjnym i 24 godziny po operacji. W trakcie terapii należy monitorować objawy centralnego bezdechu sennego, hipoksemii oraz ostrej uogólnionej osutki krostkowej (AGEP), która może pojawić się w ciągu pierwszych 10 dni leczenia. Preparat może powodować zaparcia, dlatego konieczna jest profilaktyka od początku terapii. Dawkowanie powinno być stopniowo zwiększane, a w przypadku współistnienia inhibitorów MAO, leków uspokajających lub ryfampicyny, konieczna jest szczególna ostrożność i dostosowanie dawki.
benzodiazepina, centralny bezdech senny, delirium tremens, depresja oddechowa, depresja ośrodka oddechowego, guz chromochłonny, hiperalgezja, hormon płciowy, inhibitor MAO, kolka nerkowa, niedociśnienie tętnicze, niedrożność porażenna jelit, nieswoiste zapalenie jelit, niewydolność nadnerczy, oś podwzgórze-przysadka-gonady, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostry zespół klatki piersiowej, padaczka, prolaktyna, przerost gruczołu krokowego, serce płucne, siarczan morfiny, tolerancja na leki, uraz głowy, uzależnienie od opioidów, zaburzenie oddychania podczas snu, zaparcie, żółcień pomarańczowa, zwężenie cewki moczowej, zwieracz Oddiego - Leksykon chorób i schorzeń
Kalcifilaksja – Objawy
Kalcifilaksja, zwana także kalcyficzną arteriolopatią mocznicową, to rzadka, ale potencjalnie śmiertelna choroba charakteryzująca się kalcyfikacją małych naczyń krwionośnych, prowadzącą do niedokrwienia i martwicy tkanek. Najczęściej dotyczy pacjentów z końcowym stadium niewydolności nerek poddawanych dializoterapii, choć może wystąpić także u osób bez niewydolności nerek. Klinicznie manifestuje się intensywnym, często palącym bólem, który może poprzedzać widoczne zmiany skórne, takie jak siatkowy rumień (livedo reticularis), bolesne guzki i plamiste przebarwienia o barwie fioletowo-czerwonej lub brunatnej. Progresja choroby prowadzi do powstawania głębokich, niegojących się owrzodzeń pokrytych czarno-brązowym strupem, martwicy skóry i tkanek podskórnych (sucha gangrena), najczęściej lokalizujących się w obszarach bogatych w tkankę tłuszczową (brzuch, uda, pośladki, piersi). Wskaźnik śmiertelności jednorocznej wynosi od 45% do 80%, a u pacjentów z owrzodzeniami przekracza 80% w ciągu 6 miesięcy, głównie z powodu posocznicy wynikającej z zakażenia ran.
ból neuropatyczny, ból nocyceptywny, dializoterapia, hiperalgezja, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, iloczyn wapniowo-fosforanowy, kalcifilaksja, kalcyficzna arteriolopatia mocznicowa, kalcyfikacja naczyń krwionośnych, kortykosteroid, livedo reticularis, martwica skóry, martwica tłuszczowa, nadczynność przytarczyc, nagła śmierć sercowa, niegojące się owrzodzenie, niewydolność narządowa, niewydolność nerek, parathormon, posocznica, przetoka odbytniczo-pochwowa, sepsa, zakażenie wtórne, zespół niebieskiego palca, złamanie patologiczne, złóg wapnia - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Oxycodone Vitabalans
Stosowanie chlorowodorku oksykodonu wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko depresji oddechowej, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności płuc, wątroby, nerek oraz u osób w podeszłym wieku i wyniszczonych. Depresja oddechowa może prowadzić do hiperkapnii i hipoksemii, a ryzyko ośrodkowego bezdechu sennego (CSA) wzrasta proporcjonalnie do dawki oksykodonu. Wskazane jest monitorowanie pacjentów z CSA i rozważenie redukcji dawki. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z chorobami endokrynologicznymi, neurologicznymi, układu krążenia, przewodu pokarmowego oraz tych stosujących inhibitory MAO. Po zabiegach chirurgicznych w obrębie jamy brzusznej oksykodon powinien być stosowany dopiero po potwierdzeniu powrotu perystaltyki jelit, a u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby konieczne jest ścisłe monitorowanie ze względu na ryzyko dysfunkcji zwieracza Oddiego i powikłań dróg żółciowych.
benzodiazepiny, choroba Addisona, choroby dróg żółciowych, choroby układu żółciowego, choroby zapalne jelit, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, delirium tremens, depresja oddechowa, hiperalgezja, hiperkapnia, hipoksemia, hipowolemia, inhibitory MAO, kolka moczowodowa, kolka wątrobowa, kortyzol, martwica tkanek, niedociśnienie, niedoczynność tarczycy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność wątroby, objawy odstawienne, obrzęk śluzowaty, oś podwzgórze-przysadka-gonady, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ośrodkowy bezdech senny, padaczka, płyn mózgowo-rdzeniowy, poszukiwanie leku, prolaktyna, rozrost gruczołu krokowego, sedacja, skurcz zwieracza Oddiego, testosteron, tolerancja krzyżowa, uzależnienie fizyczne, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności płuc, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia perystaltyki jelit, zaburzenie związane ze stosowaniem opioidów, zapalenie trzustki, ziarniniak płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Oxydolor 5 mg
Oksykodon, zawarty w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu Oxydolor, wykazuje istotne działania niepożądane, które należy uwzględnić w trakcie terapii. Do najczęstszych należą nudności i zaparcia, występujące bardzo często (≥1/10). Depresja oddechowa, choć niezbyt częsta (≥1/1000 do <1/100), stanowi główne zagrożenie, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku i osłabionych. Inne istotne działania obejmują skurcz oskrzeli, duszność, suchość w jamie ustnej, bóle brzucha, biegunki oraz objawy ze strony OUN, takie jak senność, zawroty głowy, drżenie i drgawki. Ryzyko uzależnienia od oksykodonu jest znaczące i zależy od indywidualnych czynników, dawkowania oraz czasu trwania terapii. U noworodków matek stosujących oksykodon może wystąpić zespół odstawienny noworodka.
amenorrhea, cholestaza, depersonalizacja, depresja oddechowa, drgawka, dysfagia, dysfunkcja zwieracza Oddiego, hiperalgezja, hipogonadyzm, kolka żółciowa, krwiomocz, labilność emocjonalna, mimowolny skurcz mięśni, nadmierna potliwość, nadpobudliwość psychoruchowa, nadwrażliwość, niedoczulica, niedrożność jelit, oksykodon, ośrodkowy bezdech senny, parestezja, przedawkowanie opioidów, reakcja anafilaktyczna, sedacja polekowa, skurcz mięśni gładkich, skurcz oskrzeli, smoliste stolce, splątanie, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, uzależnienie lekowe, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenie łzawienia, zaburzenie oddychania, zaburzenie percepcji, zapalenie dziąseł, zapalenie jamy ustnej, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienny noworodka, zwężenie źrenicy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Durogesic 75 mcg/h
Produkt Durogesic, system transdermalny z fentanylem, wymaga indywidualnego dostosowania dawki uwzględniającego historię stosowania opioidów, masę ciała, wiek oraz stan kliniczny pacjenta. Dostępne dawki plastra zapewniają uwalnianie fentanylu w zakresie 12-100 μg/h, co odpowiada 0,3-2,4 mg fentanylu na dobę. U pacjentów wcześniej przyjmujących opioidy dawkę początkową ustala się na podstawie ekwianalgetycznej dawki morfiny doustnej, stosując przeliczniki z tabel (przelicznik morfina:fentanyl 150:1 dla pacjentów mniej stabilnych i 100:1 dla stabilnych). Terapia rozpoczyna się od najmniejszej skutecznej dawki, a plastry wymienia się co 72 godziny. W pierwszych 24 godzinach po aplikacji plastra ocena skuteczności jest ograniczona ze względu na narastające stężenie fentanylu w surowicy. Dawkę można zwiększać o 12 lub 25 μg/h, z zachowaniem co najmniej dwóch pełnych cykli 72-godzinnych przed kolejną modyfikacją.
analgezja, ból przebijający, dawka analgetyczna, dawka ekwianalgetyczna, depresja oddechowa, Durogesic, działanie przeciwbólowe, ekwianalgetyczny, fentanyl transdermalny, hiperalgezja, hipowentylacja, lek przeciwbólowy, morfina doustna, opioid o natychmiastowym uwalnianiu, plaster transdermalny, potencjał analgetyczny, skuteczność przeciwbólowa, stężenie fentanylu, tolerancja na opioidy, uzależnienie fizyczne, zespół odstawienia - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – AuroFena 400 mcg
Lek AuroFena w postaci tabletek podpoliczkowych dostępny jest w dawkach 100 μg, 200 μg oraz 400 μg, z możliwością stosowania dawek do 800 μg podczas doboru dawki. Terapia powinna być prowadzona przez lekarza doświadczonego w leczeniu opioidami u pacjentów onkologicznych, z uwzględnieniem ryzyka nadużywania fentanylu. Początkowa dawka u pacjentów nieleczonych wcześniej fentanylem wynosi 100 μg, a jej dostosowanie odbywa się indywidualnie na podstawie skuteczności analgezji i tolerancji działań niepożądanych. W trakcie doboru dawki można stosować do 4 tabletek (np. 2 × 100 μg po obu stronach jamy ustnej), jednak w leczeniu podtrzymującym zaleca się stosowanie maksymalnie 2 tabletek na epizod bólu przebijającego, z odstępem co najmniej 4 godzin między dawkami. W przypadku konieczności stosowania więcej niż jednej tabletki przez kilka kolejnych epizodów, wskazane jest zwiększenie dawki podtrzymującej. Nie ustalono maksymalnej dawki dobowej, jednak przy występowaniu ponad 4 epizodów bólu przebijającego na dobę należy rozważyć modyfikację terapii uzupełniającej opioidami.
analgezja, biodostępność leku, błona śluzowa jamy ustnej, ból przebijający, choroba nowotworowa, dawka skuteczna, epizod bólu przebijającego, hiperalgezja, lek opioidowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objawy odstawienne, podrażnienie błony śluzowej, progresja choroby, stężenie leku w osoczu, strategia leczenia, suchość jamy ustnej, tabletka podpoliczkowa, tolerancja na leki - Leksykon chorób i schorzeń
Fibromialgia – Patofizjologia i mechanizm
Fibromialgia to złożony zespół charakteryzujący się przewlekłym, rozlanym bólem mięśniowo-szkieletowym, związany z centralną sensytyzacją i dysfunkcją neuroprzekaźnictwa monoaminergicznego. U pacjentów obserwuje się obniżony próg bólu (o około 50% w porównaniu do osób zdrowych), hiperalgezję, allodynię oraz zwiększone stężenia substancji P (2-3-krotnie), endogennych opioidów (3-4-krotnie), glutaminianu (2-krotnie) i czynników neurotroficznych w płynie mózgowo-rdzeniowym. Patofizjologia obejmuje również neurogenne zapalenie z podwyższonymi poziomami cytokin prozapalnych (TNF, IL-1, IL-6, IL-8) oraz aktywację mikrogleju, co przyczynia się do utrzymania hiperalgezji i objawów takich jak zmęczenie. Dysfunkcja osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej manifestuje się nadprodukcją ACTH i obniżonym poziomem kortyzolu, a neuropatia małych włókien potwierdza udział dysautonomii i bólu neuropatycznego. Ponadto, zmiany w mikrobiomie jelitowym, w tym dysbioza i SIBO, mogą odgrywać rolę w patogenezie fibromialgii poprzez modulację układu immunologicznego i metabolizmu bakteryjnych metabolitów.
aktywacja mikrogleju, allodynia, ból mięśniowo-szkieletowy, ból neuropatyczny, centralna sensytyzacja, cytokiny prozapalne, dysautonomia, dysbioza, endogenne opioidy, glutaminian, hiperalgezja, hormon adrenokortykotropowy, hormon uwalniający kortykotropinę, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, komórki tuczne, kortyzol, mikrobiom jelitowy, mózgowy czynnik neurotroficzny, neurogeniczne zapalenie, neuropatia małych włókien, oś podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowa, ośrodkowy układ nerwowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, pozytronowa tomografia emisyjna, pregabalina, receptor NMDA, serotonina i noradrenalina, stan zapalny, substancja P, transmisja GABAergiczna, trójcykliczne leki przeciwdepresyjne, zapalenie neurogenne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Neurapas 60 mg + 32 mg + 28 mg
Produkt leczniczy Neurapas, zawierający wyciągi z ziela dziurawca (Hypericum perforatum), męczennicy (Passiflora incarnata) oraz korzenia kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis), może wywoływać działania niepożądane o nieznanej częstotliwości występowania. Do najczęściej zgłaszanych należą zaburzenia ze strony układu pokarmowego, takie jak nudności, ból brzucha oraz biegunka. Ponadto, mogą pojawić się reakcje alergiczne obejmujące wysypkę, świąd, obrzęk, a w ciężkich przypadkach reakcje anafilaktyczne. Ze strony układu nerwowego obserwuje się zmęczenie oraz niepokój. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko reakcji fotosensytywności, zwłaszcza u pacjentów o jasnej karnacji, manifestujących się mrowieniem, zwiększoną wrażliwością na zimno i ból oraz nasilonymi objawami przypominającymi oparzenia słoneczne po ekspozycji na promieniowanie UV, co jest związane z obecnością dziurawca w preparacie.
biegunka, ból brzucha, dolegliwości układu pokarmowego, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, fotosensytywność, hiperalgezja, interakcja lekowa, klasyfikacja MedDRA, kozłek lekarski, męczennica cielista, monitorowanie działań niepożądanych, nudności, oparzenie słoneczne, parestezja, pieczenie skóry, profil bezpieczeństwa leku, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, słownik MedDRA, zaburzenie czucia, zaburzenie układu nerwowego - Leksykon substancji czynnych
Siarczan morfiny – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Siarczan morfiny w formie MST Continus o zmodyfikowanym uwalnianiu wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u pacjentów z ryzykiem depresji ośrodka oddechowego, zaburzeń czynności ośrodka oddechowego, chorób wątroby, nerek, trzustki, a także u osób z zaburzeniami psychicznymi, uzależnieniami, padaczką czy w podeszłym wieku. Preparat nie jest zalecany u dzieci poniżej 12 lat oraz w okresie okołooperacyjnym (przed i 24 godziny po operacji). Należy unikać wysokich dawek na początku terapii, stosować profilaktykę zaparć oraz monitorować objawy centralnego bezdechu sennego (CBS) i hipoksemii, które mogą nasilać się wraz ze wzrostem dawki. W przypadku wystąpienia ostrej uogólnionej osutki krostkowej (AGEP) w ciągu pierwszych 10 dni leczenia, konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii. Preparaty MST Continus o mocach 10, 30 i 60 mg zawierają laktozę (od 40 mg do 90 mg) oraz barwnik żółcień pomarańczową (E 110) w dawkach 30 mg i 60 mg, co może mieć znaczenie u pacjentów z nietolerancją laktozy lub alergiami.
benzodiazepina, centralny bezdech senny, chordotomia, choroba Addisona, ciężkie skórne działania niepożądane, ciśnienie śródczaszkowe, delirium tremens, depresja oddechowa, guz chromochłonny, hiperalgezja, hipoksemia, inhibitor MAO, kolka nerkowa, kolka żółciowa, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niedrożność porażenna jelit, nieswoiste zapalenie jelit, niewydolność kory nadnerczy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostry zespół klatki piersiowej, próg drgawkowy, przerost gruczołu krokowego, serce płucne, siarczan morfiny, substancja psychoaktywna, zaburzenia związane z używaniem opioidów, zapalenie trzustki, zwężenie cewki moczowej, zwieracz Oddiego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Morphine Kalceks 10 mg/ml
Morphine Kalceks (chlorowodorek morfiny 10 mg/ml, odpowiadający 7,6 mg/ml morfiny) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie są w dużej mierze zależne od dawki. Najczęściej obserwuje się nudności i wymioty u około 20% pacjentów, a także zaparcia, sedację, zawroty głowy i zwężenie źrenic (mioza). Inne działania niepożądane obejmują m.in. reakcje anafilaktoidalne, zwiększone wydzielanie ADH, dysforię, euforię, depresję oddechową (zależną od dawki), skurcze dróg żółciowych i moczowych u osób predysponowanych, a także zespół odstawienny charakteryzujący się objawami fizjologicznymi (bóle mięśni, drgawki, biegunka, tachykardia) oraz psychicznymi (dysforia, niepokój, drażliwość). W trakcie długotrwałego stosowania niektóre działania, takie jak sedacja czy nudności, mają tendencję do ustępowania. Należy zwrócić szczególną uwagę na potencjał uzależniający morfiny, który może prowadzić do rozwoju tolerancji i uzależnienia fizycznego oraz psychicznego, zwłaszcza przy długotrwałej terapii.
allodynia, biegunka, chlorowodorek morfiny, depresja oddechowa, dezorientacja, drgawki, dysforia, euforia, głód lekowy, hiperalgezja, hormon antydiuretyczny, kołatanie serca, kolka brzuszna, MedDRA, mioklonie, mioza, mydriaza, nadciśnienie tętnicze, nalokson, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, nudności, objawy grypopodobne, obrzęk obwodowy, osutka krostkowa, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, sedacja, senność, skurcz dróg moczowych, skurcz dróg żółciowych, skurcz oskrzeli, suchość jamy ustnej, świąd, tachykardia, tolerancja lekowa, uzależnienie fizyczne, wymioty, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienny, zespół ośrodkowego bezdechu sennego, źrenica, zwieracz Oddiego - Leksykon leków
Działania niepożądane – MST Continus 30 mg
MST Continus to lek zawierający siarczan morfiny w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, dostępny w dawkach 10 mg, 30 mg, 60 mg, 100 mg i 200 mg. Morfina, jako silny opioid, wywołuje liczne działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, które należy monitorować podczas terapii. Do najczęstszych należą nudności i zaparcia (≥1/10), sedacja, zawroty głowy, bóle głowy, mimowolne skurcze mięśni oraz suchość w jamie ustnej (≥1/100 do <1/10). Depresja oddechowa jest zależna od dawki i stanowi poważne zagrożenie. Rzadziej obserwuje się reakcje alergiczne, zaburzenia psychiczne (np. bezsenność, splątanie, euforia), zaburzenia widzenia, zaburzenia rytmu serca, a także objawy zespołu odstawiennego i tolerancji na lek. MST Continus w dawkach 30 mg i 60 mg zawiera barwnik żółcień pomarańczową (E 110), który może wywoływać reakcje alergiczne.
allodynia, centralny bezdech senny, depresja oddechowa, dysforia, euforia, głód lekowy, hiperalgezja, hiponatremia, kolka nerkowa, kolka żółciowa, mioza opioidowa, niedrożność jelit, noworodkowy zespół odstawienia leku, obrzęk płuc, ostra uogólniona osutka krostkowa, przeczulica bólowa, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, sedacja, siarczan morfiny, skurcz oskrzeli, skurcz zwieracza Oddiego, tabletka powlekana o zmodyfikowanym uwalnianiu, tolerancja na lek, uzależnienie od leku, zapalenie trzustki, zaparcie, zatrzymanie moczu, zespół abstynencyjny, zespół niedostosowanego wydzielania hormonu ADH, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienny, zespół SIADH - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Matrifen 12 mikrogramów/godzinę system trandermalny 12 mcg/h
Produkt Matrifen w formie systemu transdermalnego dostarcza fentanyl w dawkach od 12 μg/h (0,3 mg/dobę) do 100 μg/h (2,4 mg/dobę), z indywidualnym doborem dawki na podstawie dotychczasowego stosowania opioidów, stanu klinicznego, masy ciała i tolerancji pacjenta. Przeliczenia dawki fentanylu na podstawie dobowej dawki morfiny doustnej (z użyciem tabel przeliczeniowych) umożliwiają bezpieczne przejście z innych opioidów, przy czym stosunek morfina:fentanyl wynosi około 150:1 u pacjentów niestabilnych i 100:1 u stabilnych. Plastry wymienia się co 72 godziny, a dawkę można zwiększać o 12 μg/h lub 25 μg/h, z uwzględnieniem czasu osiągnięcia pełnego efektu analgetycznego (około 6 dni po zwiększeniu dawki). W przypadku dawek powyżej 100 μg/h dopuszcza się stosowanie wielu plastrów, a powyżej 300 μg/h rozważa się alternatywne metody podawania opioidów. Terapia powinna być prowadzona z uwzględnieniem ryzyka depresji oddechowej, szczególnie u opioidowo-naïve, osób starszych oraz pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby, gdzie zaleca się dawkę początkową 12 μg/h i ścisłą obserwację.
aplikacja plastra, ból przebijający, dawka ekwianalgetyczna, depresja oddechowa, fentanyl, hiperalgezja, hipowentylacja, morfina doustna, objawy odstawienia, opioidowy lek przeciwbólowy, plaster transdermalny, potencjał analgetyczny, progresja choroby, przedawkowanie, system transdermalny, terapia bólu, tolerancja na opioidy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – OxyContin
Oksykodon w formie OxyContin, jako silny opioid o przedłużonym uwalnianiu, wymaga szczególnej ostrożności w terapii, zwłaszcza u pacjentów z upośledzoną funkcją oddechową, bezdechem sennym, stosujących inhibitory MAO, z uzależnieniem, chorobami wątroby, nerek, trzustki, czy zaburzeniami psychicznymi. Podstawowym zagrożeniem jest depresja oddechowa, szczególnie przy dawce 80 mg, która nie jest zalecana u opioidowo-naïwnych pacjentów. Tabletki należy połykać w całości, aby uniknąć szybkiego uwolnienia toksycznej dawki. Jednoczesne stosowanie z lekami uspokajającymi, np. benzodiazepinami, zwiększa ryzyko sedacji i śmierci, dlatego wymaga ograniczenia i ścisłego monitorowania. Oksykodon może powodować skurcz zwieracza Oddiego, co zwiększa ryzyko powikłań dróg żółciowych i zapalenia trzustki. W trakcie terapii należy monitorować objawy uzależnienia i stosować stopniowe odstawianie, aby zapobiec zespołowi abstynencyjnemu.
benzodiazepina, bezdech senny, choroba Addisona, ciśnienie śródczaszkowe, depresja oddechowa, hiperalgezja, hipoksemia, hipowolemia, inhibitor monoaminooksydazy, majaczenie alkoholowe, nadużywanie substancji, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk śluzowaty, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ośrodkowy bezdech senny, perystaltyka jelit, psychoza organiczna, tolerancja lekowa, uzależnienie fizyczne, zaburzenie czynności jelit, zespół odstawienny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwieracz Oddiego - Leksykon chorób i schorzeń
Neuralgia poprzeczna – Patofizjologia i mechanizm
Neuralgia popółpaścowa (PHN) to przewlekły ból neuropatyczny utrzymujący się co najmniej 3 miesiące po wygojeniu wysypki półpaścowej, wynikający z uszkodzenia neuronów obwodowych i ośrodkowych spowodowanego reaktywacją wirusa varicella-zoster (VZV). Patogeneza PHN obejmuje złożone mechanizmy, takie jak zapalenie indukowane przez prozapalne cytokiny (IL-1, IL-2, IL-6, IL-17, IL-18, TNF-α), demielinizację, zwyrodnienie Wallera, a także przebudowę kanałów jonowych (w tym kanałów wapniowych i receptorów NMDA) oraz receptorów TRP (TRPV1, TRPA1), które modulują transmisję bólu i prowadzą do uwrażliwienia obwodowego i ośrodkowego. Uszkodzenie neuronów powoduje spontaniczne wyładowania ektopowe i obniżenie progu pobudliwości, co skutkuje allodynią i hiperalgezją. Centralne mechanizmy obejmują reorganizację anatomiczną i funkcjonalną rogów grzbietowych rdzenia kręgowego, prowadząc do utrzymującego się bólu neuropatycznego. Czynniki ryzyka rozwoju PHN to m.in. wiek powyżej 60 lat, ciężki przebieg półpaśca, lokalizacja w obszarze nerwu trójdzielnego, immunosupresja oraz cukrzyca. Wczesne leczenie acyklowirem (do 72 godzin od wystąpienia wysypki) zmniejsza czas trwania i nasilenie bólu, ale nie zapobiega PHN.
acyklowir, allodynia, allodynia mechaniczna, antagoniści NMDA, ból neuropatyczny, cytokiny prozapalne, demielinizacja, długotrwała potencjalizacja, dyzestezja, hiperalgezja, inhibitor COX, interleukina-1, kanały wapniowe, komórki T CD4+, komórki Th17, leczenie neuralgii popółpaścowej, neuralgia popółpaścowa, OB i CRP, półpasiec, pregabalina, receptor TRPA1, receptor TRPV1, środek znieczulający miejscowy, substancja P, szczepionka przeciw półpaścowi, TNF-alfa, uszkodzenie neuronów, uwrażliwienie ośrodkowe, wirus varicella zoster, zwyrodnienie Wallera - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vendal retard 200 mg
Podczas terapii morfiną w postaci tabletek powlekanych o przedłużonym uwalnianiu (Vendal retard) najczęściej obserwuje się działania niepożądane takie jak nudności, wymioty, zaparcia, zwężenie źrenic (mioza) oraz senność. Częstość występowania działań niepożądanych została sklasyfikowana od bardzo częstych (≥1/100 do <1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000) oraz nieznanych. W zakresie układu nerwowego i psychicznego mogą pojawić się omamy (niezbyt często), bezsenność (rzadko), a także uzależnienie (częstość nieznana). Morfina może powodować zaburzenia poznawcze, mioklonie, allodynię i hiperalgezję, a także poważne zaburzenia oddechowe, w tym zahamowanie oddychania i zespół ośrodkowego bezdechu sennego. W układzie sercowo-naczyniowym odnotowano kołatanie serca, tachykardię lub bradykardię oraz zmiany ciśnienia krwi. W obrębie układu pokarmowego najczęstsze są nudności, wymioty i zaparcia, a rzadziej zapalenie trzustki i skurcze dróg żółciowych.
AGEP, allodynia, bezsenność, biegunka, bradykardia, depresja ośrodka oddechowego, hiperalgezja, kołatanie serca, kolka brzuszna, kolka nerkowa, kolka żółciowa, mioklonia, morfina chlorowodorek, nadmierna potliwość, nastrój dysforyczny, objawy grypopodobne, obrzęk płuc, oczopląs, omam, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, rozszerzenie źrenic, rumień, skurcz dróg żółciowych, skurcz moczowodu, skurcz oskrzeli, skurcz zwieracza Oddiego, stan splątania, suchość jamy ustnej, tachykardia, uzależnienie, Vendal retard, zaburzenie oddechowe, zaburzenie poznawcze, zapalenie trzustki, zaparcie, zatrzymanie moczu, zespół abstynencyjny, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienny, zespół ośrodkowego bezdechu sennego, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ultiva
Remifentanyl (Ultiva) jest silnym opioidem o bardzo szybkim działaniu analgetycznym, którego resztkowa aktywność zanika w ciągu 5-10 minut po zaprzestaniu podawania. Lek ten wymaga stosowania wyłącznie na oddziałach wyposażonych w sprzęt do monitorowania i wspomagania funkcji oddechowych oraz krążeniowych, a personel musi być przeszkolony w zakresie leczenia działań niepożądanych opioidów i resuscytacji. Stosowanie remifentanylu u pacjentów wentylowanych mechanicznie nie powinno przekraczać 3 dób ze względu na ryzyko zespołu odstawiennego, który może objawiać się tachykardią, nadciśnieniem tętniczym i pobudzeniem. W trakcie terapii należy uwzględnić ryzyko sztywności mięśniowej, szczególnie przy szybkich wstrzyknięciach (powinny trwać minimum 30 sekund), oraz konieczność wczesnego wdrożenia alternatywnego leczenia przeciwbólowego przed zakończeniem podawania remifentanylu, aby zapobiec nagłemu ustąpieniu analgezji.
aktywność opioidowa, antagonista opioidowy, asystolia, benzodiazepiny, ból pooperacyjny, bradykardia, depresja oddechowa, działanie analgetyczne, funkcje krążeniowe, funkcje oddechowe, hiperalgezja, hipowolemia, leczenie przeciwbólowe, lek blokujący przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, leki przeciwcholinergiczne, leki sedatywne, leki uspokajające, leki wazopresyjne, leki znieczulające, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na opioidy, niedociśnienie tętnicze, oddział intensywnej opieki medycznej, postępowanie przeciwbólowe, przedawkowanie, reakcja nadwrażliwości, remifentanyl, resuscytacja krążeniowa, silny opioid, sztywność mięśniowa, tachykardia, uzależnienie fizyczne, wentylacja mechaniczna, wentylacja wspomagana, zaburzenia czynności płuc, zaburzenia związane ze stosowaniem opioidów, zahamowanie ośrodka oddechowego, zatrzymanie krążenia, zespół odstawienny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – OxyContin 80 mg
OxyContin (chlorowodorek oksykodonu) w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu stosowany jest doustnie w leczeniu bólu o różnym nasileniu, z indywidualnym dostosowaniem dawki do potrzeb pacjenta. U opioidowo-naïve pacjentów zalecana dawka początkowa wynosi 10 mg co 12 godzin, natomiast u pacjentów wcześniej leczonych opioidami dawka jest ustalana indywidualnie, z uwzględnieniem konwersji z morfiny (10 mg oksykodonu odpowiada 20 mg morfiny doustnie). W przypadku bólu przebijającego stosuje się dodatkowo leki o natychmiastowym uwalnianiu, pojedyncza dawka doraźna powinna stanowić 1/6 dobowej dawki podstawowej. Dawkę OxyContin zwiększa się stopniowo co 1-2 dni, zwykle o około 1/3 aktualnej dawki, aż do uzyskania stabilnej i skutecznej kontroli bólu. W bólu nienowotworowym zwykle wystarcza dawka dobową 40 mg, natomiast w bólu nowotworowym dawki mogą sięgać 80-120 mg, a w wyjątkowych przypadkach nawet do 400 mg na dobę.
ból nienowotworowy, ból nowotworowy, ból przebijający, chlorowodorek oksykodonu, działanie niepożądane, hiperalgezja, konwersja z morfiny, lek przeciwbólowy o natychmiastowym uwalnianiu, morfina, objawy odstawienia, oksykodon, opioid, OxyContin, pacjent pediatryczny, pacjent w podeszłym wieku, silny ból, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tolerancja na lek, uzależnienie od leków, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – OxyNorm 10 mg/ml
Oksykodon, substancja czynna leku OxyNorm, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najpoważniejszym jest depresja oddechowa, szczególnie niebezpieczna u osób starszych i osłabionych. Do często obserwowanych efektów należą nudności i zaparcia, z zaparciami wymagającymi często profilaktyki środkami przeczyszczającymi. Neurologiczne działania niepożądane, takie jak senność, sedacja, zawroty głowy i bóle głowy, występują bardzo często i mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów oraz obsługi maszyn. Reakcje skórne, w tym świąd i wysypka, również są powszechne. Wśród rzadkich, ale istotnych powikłań wymienia się napady drgawkowe, niedrożność jelit oraz ośrodkowy bezdech senny. Ponadto oksykodon może powodować zmiany psychiczne, takie jak lęk, splątanie, euforia czy uzależnienie psychiczne, które mogą wystąpić nawet przy dawkach terapeutycznych.
cholestaza, dawka terapeutyczna, depresja oddechowa, dysfagia, halucynacje, hiperalgezja, hipogonadyzm, hipotonia ortostatyczna, kolka żółciowa, napad drgawkowy, niedrożność jelit, noworodkowy zespół odstawienny, objawy odstawienia, oksykodon, ośrodkowy bezdech senny, podwyższone enzymy wątrobowe, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, skurcz mięśni gładkich, skurcz oskrzeli, substancja lecznicza, uzależnienie od leku, uzależnienie psychiczne, zaburzenia percepcji, zatrzymanie moczu, zespół odstawienny, zwężenie źrenic