ziarniniak okołowierzchołkowy
Ziarniniak okołowierzchołkowy (łac. granuloma periapicale) to przewlekły proces zapalny tkanek otaczających wierzchołek korzenia zęba. Stanowi rodzaj odczynu obronnego organizmu na zakażenie miazgi zębowej i kanałów korzeniowych. Zmiany zapalne rozwijają się na skutek przedostawania się bakterii i ich toksyn przez otwór wierzchołkowy korzenia do tkanek okołowierzchołkowych.
Pod względem histopatologicznym ziarniniak okołowierzchołkowy charakteryzuje się obecnością tkanki ziarninowej, bogatej w komórki zapalne (głównie limfocyty, plazmocyty i makrofagi), fibroblasty oraz nowo powstające naczynia krwionośne. W zaawansowanych stadiach może dochodzić do formowania się torebki łącznotkankowej oraz zmian osteolitycznych w kości wyrostka zębodołowego.
Diagnostyka ziarniniaka okołowierzchołkowego opiera się głównie na badaniu radiologicznym, gdzie uwidacznia się jako dobrze odgraniczone przejaśnienie wokół wierzchołka korzenia zęba. Zęby z ziarniniakiem okołowierzchołkowym mogą być bezobjawowe lub powodować dolegliwości bólowe, szczególnie podczas nagryzania. Leczenie polega przede wszystkim na prawidłowym leczeniu endodontycznym zęba przyczynowego, a w przypadkach nieskuteczności terapii zachowawczej – na zabiegu resekcji wierzchołka korzenia lub ekstrakcji zęba.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Guzy i torbiele szczęk – Etiologia i przyczyny
Guzy i torbiele szczęk, choć stosunkowo rzadkie, stanowią istotne wyzwanie diagnostyczne i terapeutyczne w stomatologii i chirurgii szczękowo-twarzowej. Zmiany te dzielą się na zębopochodne (odontogenne) i niezębopochodne (nieodontogenne), z przewagą pierwszych, które wywodzą się z tkanek zaangażowanych w odontogenezę. Patogeneza guzów zębopochodnych, takich jak ameloblastoma, wiąże się z mutacjami genów takich jak BRAF (obserwowaną w około 63% przypadków), KRAS, FHIT, P53 oraz dysregulacją szlaku MAPK. Zespół Gorlina-Goltza, związany z mutacjami genu PTCH, predysponuje do licznych keratotycznych torbieli zębopochodnych i zwiększa ryzyko raka podstawnokomórkowego skóry. Torbiele okołowierzchołkowe i zawiązkowe są najczęstszymi torbielami zębopochodnymi, często powstającymi w wyniku infekcji korzeniowej lub zatrzymania zębów mądrości. Czynniki takie jak urazy, stany zapalne, anomalie rozwojowe oraz wpływ hormonalny również odgrywają rolę w etiologii tych zmian.
ameloblastoma, guzy i torbiele szczęk, histiocytoza z komórek Langerhansa, mutacja BRAF, rak podstawnokomórkowy skóry, rak szczęki, reszty nabłonkowe Malasseza, śluzak zębopochodny, tętniakowata torbiel kostna, torbiel okołowierzchołkowa, torbiel pierwotna, torbiel resztkowa, torbiel urazowa kości, torbiel zawiązkowa, torbiel zębowa, włókniak kostniejący, ząb zatrzymany, zapalenie okołowierzchołkowe, zespół Gorlina, ziarniniak okołowierzchołkowy, zmiany niezębopochodne, zmiany zębopochodne