leukocytoza
Leukocytoza to stan podwyższonej liczby białych krwinek (leukocytów) we krwi obwodowej, przekraczającej normę fizjologiczną, która u dorosłych wynosi zazwyczaj 4000-10000 komórek/μl. Jest to objaw często towarzyszący ostrym i przewlekłym procesom zapalnym, infekcjom bakteryjnym, grzybiczym oraz niektórym zakażeniom wirusowym.
Fizjologiczna leukocytoza może występować po wysiłku fizycznym, w ciąży, po posiłku oraz w stresie (tzw. leukocytoza emocjonalna). Patologiczne przyczyny leukocytozy to przede wszystkim infekcje bakteryjne, choroby autoimmunologiczne, urazy tkanek, zawał mięśnia sercowego, nowotwory, szczególnie układu krwiotwórczego (białaczki, chłoniaki), oraz stosowanie niektórych leków (np. glikokortykosteroidów, adrenaliny, litu).
Diagnostyka leukocytozy obejmuje ocenę morfologii krwi z rozmazem, który pozwala określić, który rodzaj leukocytów jest odpowiedzialny za wzrost ich całkowitej liczby. Neutrofilia (wzrost liczby neutrofilów) sugeruje infekcję bakteryjną, proces zapalny lub stres, limfocytoza (wzrost liczby limfocytów) może wskazywać na infekcję wirusową lub niektóre nowotwory układu limfatycznego, a eozynofilia (wzrost liczby eozynofilów) często towarzyszy reakcjom alergicznym i pasożytniczym.
Leczenie leukocytozy jest ukierunkowane na eliminację przyczyny podstawowej. W przypadkach, gdy leukocytoza jest objawem infekcji, stosuje się odpowiednią antybiotykoterapię, leki przeciwwirusowe lub przeciwgrzybicze. Gdy podwyższona liczba leukocytów wynika z choroby autoimmunologicznej, stosuje się leki immunosupresyjne, a w przypadku nowotworów układu krwiotwórczego – odpowiednie protokoły chemioterapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Esotkaleno 50 mg
Produkt leczniczy Esotkaleno zawierający prednizon jest dostępny w tabletkach o dawkach od 1 mg do 50 mg. Działania niepożądane prednizonu są ściśle zależne od dawki i czasu trwania terapii, przy czym terapia substytucyjna w zalecanych dawkach wiąże się z niskim ryzykiem działań niepożądanych. W przypadku wyższych dawek i długotrwałego stosowania mogą wystąpić liczne powikłania obejmujące różne układy i narządy, takie jak zakażenia (w tym aktywacja węgorczycy), zaburzenia hematologiczne (leukocytoza, limfopenia), reakcje alergiczne i anafilaktyczne, niedoczynność kory nadnerczy, zespół Cushinga, zaburzenia metaboliczne (zatrzymanie sodu, hipokaliemia, cukrzyca, hipercholesterolemia), zaburzenia psychiczne (depresja, psychozy, myśli samobójcze), neurologiczne (rzekomy guz mózgu, drgawki), okulistyczne (zaćma, jaskra), sercowo-naczyniowe (bradykardia, nadciśnienie, ryzyko miażdżycy i zakrzepicy), żołądkowo-jelitowe (wrzody, krwawienia), skórne (rozstępy, trądzik steroidowy), mięśniowo-szkieletowe (miopatia, osteoporoza, aseptyczna martwica kości), nerkowe (twardzinowy przełom nerkowy) oraz zaburzenia układu rozrodczego (brak miesiączki, hirsutyzm, impotencja). Częstość występowania działań niepożądanych jest nieznana i zależy od dawki oraz czasu terapii.
aseptyczna martwica kości, bradykardia, eozynopenia, farmakoterapia, glikokortykosteroid, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hiperwolemia, hirsutyzm, impotencja, jaskra, leukocytoza, limfopenia, miażdżyca, miopatia, niedoczynność kory nadnerczy, obrzęk, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, padaczka utajona, policytemia, prednizon, produkt leczniczy, reakcja anafilaktyczna, rozstęp skórny, rzekomy guz mózgu, skurcz oskrzeli, teleangiektazja, terapia substytucyjna, tłuszczakowatość nadtwardówkowa, trądzik steroidowy, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, twarz księżycowata, węgorczyca, wrzód żołądka, wybroczyna, zaburzenie rytmu serca, zaćma, zakażenie wirusowe, zakrzepica, zapalenie naczyń, zapalenie ścięgna, zapalenie trzustki, zapaść krążeniowa, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Depo-Medrol 40 mg/ml
Lek Depo-Medrol (metyloprednizolonu octan) w dawce 40 mg/ml, stosowany w formie zawiesiny do wstrzykiwań, może wywoływać liczne działania niepożądane, które wymagają szczegółowego monitorowania przez personel medyczny. Szczególnie niebezpieczne są powikłania wynikające z nieprawidłowej drogi podania (dooponowo/nadtwardówkowo), takie jak zapalenie pajęczynówki, zapalenie opon mózgowych, niedowład poprzeczny, napady drgawkowe oraz zaburzenia czucia. Działania te stanowią bezpośrednie zagrożenie życia i podkreślają konieczność ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących drogi podania preparatu. Wszystkie działania niepożądane sklasyfikowano według systemu MedDRA, jednak ich częstość występowania określono jako „nieznaną” z powodu braku wystarczających danych epidemiologicznych.
atrofia skóry, bradykardia, ciśnienie śródczaszkowe, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dyspepsja, hiperglikemia, hipokaliemia, hirsutyzm, jaskra, leukocytoza, martwica kości, MedDRA, metyloprednizolon, metyloprednizolonu octan, miopatia posteroidowa, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, napad toniczno-kloniczny, niedowład poprzeczny, niewydolność serca, osteoporoza, owrzodzenie trawienne, parestezja, porażenie poprzeczne, reakcja anafilaktyczna, retencja sodu, stłuszczenie wątroby, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, wybroczyna, zaburzenia mikcji, zaburzenia perystaltyki, zaburzenie rytmu serca, zaćma, zakażenie oportunistyczne, zakrzepica, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowych, zapalenie pajęczynówki, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawroty błędnikowe, zespół Cushinga, złamanie patologiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie divertikul – Leczenie
Zapalenie divertikul jelita grubego to stan zapalny małych uwypukleń ściany okrężnicy, którego leczenie zależy od nasilenia objawów, obecności powikłań oraz stanu ogólnego pacjenta. W przypadku niepowikłanego zapalenia zaleca się leczenie ambulatoryjne z zastosowaniem odpoczynku, diety płynnej przez 2-3 dni, a następnie stopniowego rozszerzania diety do wysokobłonnikowej (20-35 g błonnika/dzień). Antybiotykoterapia nie jest rutynowo wskazana, a jej stosowanie jest selektywne, zalecane u pacjentów z obniżoną odpornością, objawami systemowymi lub powikłaniami. Standardowe schematy antybiotykowe obejmują ciprofloksacynę 500 mg co 12 h i metronidazol 500 mg co 8 h przez 7-10 dni, trimetoprim/sulfametoksazol 1DS 2x/dz. i metronidazol 500 mg 2x/dz. przez 4-7 dni lub amoksycylinę z kwasem klawulanowym 875/125 mg 2x/dz. przez 4-7 dni.
amoksycylina z kwasem klawulanowym, antybiotyk, antybiotykoterapia, antybiotykoterapia dożylna, ciprofloksacyna, dieta niskobłonnikowa, dieta wysokobłonnikowa, hioscyjamina, kolektomia, kolonoskopia, lek przeciwbólowy, lek rozkurczowy, leukocytoza, mesalazyna, metronidazol, niedrożność, niepowikłane zapalenie divertikul, nowotwór jelita grubego, operacja laparoskopowa, perforacja, powikłane zapalenie divertikul, probiotyk, przetoka, przetoka jelitowa, rifaksymina, ropień, stan ogólny pacjenta, trimetoprim-sulfametoksazol, zapalenie divertikul - Leksykon chorób i schorzeń
Limfadenitis mezenterialny – Objawy
Limfadenitis mezenterialny to zapalenie węzłów chłonnych krezki, najczęściej występujące u dzieci i młodzieży poniżej 20. roku życia. Choroba charakteryzuje się bólem brzucha, zwykle w prawym dolnym kwadrancie, który może mieć charakter tępy lub skurczowy, często mylonym z zapaleniem wyrostka robaczkowego. Towarzyszą mu objawy takie jak gorączka (zazwyczaj <38,5°C), nudności, wymioty, biegunka, tkliwość jamy brzusznej, podwyższona leukocytoza oraz ogólne złe samopoczucie. Objawy pojawiają się często po infekcji górnych dróg oddechowych, a nudności i wymioty zwykle poprzedzają ból brzucha, co odróżnia limfadenitis od zapalenia wyrostka. Przebieg jest zazwyczaj łagodny i samoograniczający się, z ustępowaniem symptomów w ciągu 1-4 tygodni, choć u około 50% pacjentów objawy mogą utrzymywać się od 3 do 10 tygodni. Pełny powrót do zdrowia następuje zwykle po 4 tygodniach lub dłużej, bez długotrwałych następstw.
artralgia, biegunka, ból brzucha, choroba zapalna jelit, ciąża pozamaciczna, gorączka, infekcja górnych dróg oddechowych, infekcja wirusowa, krezka, leukocytoza, limfadenitis mezenterialny, malaise, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, nudności i wymioty, posocznica, ropień, rumień guzowaty, SIRS, utrata apetytu, utrata masy ciała, węzeł chłonny, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, Yersinia enterocolitica, zaburzenia elektrolitowe, zapalenie otrzewnej, zapalenie węzłów chłonnych krezki, zapalenie wyrostka robaczkowego, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ketoprofen Dompé 50 mg
Ketoprofen Dompé 50 mg w formie granulatu powlekanego, stosowany w terapii, wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, głównie ze strony przewodu pokarmowego oraz układu nerwowego i krwiotwórczego. Najczęściej obserwuje się zakażenia i zarażenia pasożytnicze (≥1/10), aseptyczne zapalenie opon mózgowych (≥1/100 do <1/10), a także niedokrwistość pokrwotoczną (≥1/1 000 do <1/100). Rzadziej występują poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak małopłytkowość, agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna, leukopenia czy niewydolność szpiku kostnego (≥1/10 000 do <1/1 000). Ponadto, istnieje ryzyko reakcji anafilaktycznych, w tym wstrząsu, które choć bardzo rzadkie (<1/10 000), wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Zaburzenia elektrolitowe, takie jak hiperkalemia i hiponatremia, mogą wystąpić z nieznaną częstością i prowadzić do poważnych komplikacji kardiologicznych i mięśniowych.
agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, hiperkalemia, hiponatremia, ketoprofen, leukocytoza, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość pokrwotoczna, niewydolność szpiku kostnego, plamica małopłytkowa, przewód pokarmowy, reakcja anafilaktyczna, układ nerwowy, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie hematologiczne, zapalenie naczyń chłonnych - Leksykon chorób i schorzeń
Cyjanaza – Epidemiologia
Cyjanoza jest objawem klinicznym charakteryzującym się sinieniem skóry i błon śluzowych, wynikającym ze stężenia odtlenowanej hemoglobiny przekraczającego 5,0 g/dl, co odpowiada saturacji ≤85%. Wyróżnia się cyjanozę centralną (obejmującą usta, język, błony śluzowe i tułów) oraz obwodową (palce rąk i stóp), a także cyjanozę różnicową z asymetrycznym sinieniem. Centralna cyjanoza jest najczęściej związana z wrodzonymi wadami serca (występującymi u około 1000/100 000 osób globalnie, z cyjanotycznym objawem u 25% noworodków z wadami), chorobami płuc, anomaliami hemoglobiny (np. hemoglobina M, methemoglobinemia) oraz innymi stanami prowadzącymi do hipoksji. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, gazometrii krwi tętniczej oraz pulsoksymetrii, z uwzględnieniem kooksymetrii w podejrzeniu methemoglobinemii. Badania przesiewowe CCHD u noworodków wykorzystują porównanie saturacji przedprzewodowej i poprzewodowej, z progiem nieprawidłowości poniżej 90% saturacji tlenu.
choroba naczyń obwodowych, cyjanoza, cyjanoza centralna, cyjanoza obwodowa, cyjanoza różnicowa, czerwienica, fenomen Raynauda, gazometria krwi tętniczej, hemoglobina płodowa, hipoksemia, leukocytoza, methemoglobinemia, nadciśnienie płucne, obstrukcyjny bezdech senny, odtlenowana hemoglobina, przełożenie wielkich pni tętniczych, przetrwały przewód tętniczy, przewlekła obturacyjna choroba płuc, pulsoksymetria, saturacja tlenu, tetralogia Fallota, wrodzona wada serca - Leksykon substancji czynnych
Heksyl aminolewulinian – Działania niepożądane
Heksyl aminolewulinian (chlorowodorek) w stężeniu 8 mmol/l, stosowany w preparacie Hexvix do diagnostyki fotodynamicznej raka pęcherza moczowego, wykazuje profil bezpieczeństwa porównywalny do standardowych procedur cystoskopii i TURB. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu moczowego i obejmują skurcz pęcherza (2,0%), dyzurię (1,6%), ból pęcherza (1,4%) oraz krwiomocz (1,5%). Większość z nich ma charakter łagodny lub umiarkowany i ustępuje samoistnie. Niezwykle istotne jest monitorowanie potencjalnie ciężkich powikłań, takich jak wstrząs anafilaktoidalny, posocznica oraz zatrzymanie moczu, które mogą wymagać natychmiastowej interwencji medycznej, w tym cewnikowania i antybiotykoterapii.
ból pęcherza, cewnikowanie, chlorowodorek, cystoskopia, częstomocz, diagnostyka fotodynamiczna, dna moczanowa, dyzuria, heksyl aminolewulinian, hemoliza, Hexvix, hiperbilirubinemia, krwiomocz, leukocytoza, mięsień wypieracz pęcherza, niedokrwistość, parcie naglące, podwyższone enzymy wątrobowe, posocznica, przezcewkowa resekcja pęcherza, rak pęcherza moczowego, skurcz pęcherza, TURB, wstrząs anafilaktoidalny, zakażenie dróg moczowych, zapalenie pęcherza, zapalenie żołędzi prącia, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Symibace 5 mg
Cylazapryl, substancja czynna leku Symibace (5 mg, tabletki powlekane), jest inhibitorem konwertazy angiotensyny (ACE) i wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla tej klasy leków. Na podstawie danych klinicznych obejmujących 7171 pacjentów oraz obserwacji po wprowadzeniu do obrotu, najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi są kaszel, wysypka skórna oraz zaburzenia czynności nerek. Kaszel pojawia się częściej u kobiet i osób niepalących, a jego tolerowanie pozwala na kontynuację terapii, czasem z redukcją dawki. Działania niepożądane prowadzące do przerwania leczenia występują u mniej niż 5% pacjentów. Niedociśnienie, w tym ortostatyczne, oraz zaburzenia czynności nerek i hiperkaliemia są szczególnie istotne u pacjentów z grup ryzyka, takich jak osoby z ciężką niewydolnością serca, zwężeniem tętnicy nerkowej czy przyjmujące leki moczopędne oszczędzające potas.
aftowe zapalenie jamy ustnej, agranulocytoza, anafilaksja, arytmia, białkomocz, biegunka, ból głowy, cholestatyczne zapalenie wątroby, cylazapryl, częstoskurcz, dusznica bolesna, eozynofilia, ginekomastia, hiperkaliemia, hiponatremia, impotencja, inhibitor konwertazy angiotensyny, kaszel, kołatanie serca, leukocytoza, liszaj płaski, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie skóry, małopłytkowość, mięsak Kaposiego, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwienie mózgu, niedokrwistość, nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych, nieżyt nosa, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pęcherzyca, pemfigoid pęcherzowy, pokrzywka, przeciwciała przeciwjądrowe, przemijający atak niedokrwienny, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, udar niedokrwienny, wymioty, wysypka skórna, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia smaku, zapalenie języka, zapalenie naczyń, zapalenie nerek, zapalenie oskrzeli, zapalenie trzustki, zapalenie zatok, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zdarzenie niedokrwienne, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Gorączka q – Patofizjologia i mechanizm
Gorączka Q, wywoływana przez wewnątrzkomórkową bakterię Gram-ujemną Coxiella burnetii, charakteryzuje się złożoną patogenezą obejmującą dwie formy morfologiczne (SCV i LCV) oraz zmienność fazową LPS (faza I wirulentna i faza II awirulentna). Bakteria wykazuje tropizm do fagocytów, wnikając do nich poprzez integrynę αvβ3 i receptor CR3, a także do komórek niefagocytarnych za pomocą mechanizmu „zippering” z udziałem białka OmpA. Po internalizacji C. burnetii tworzy wakuolę zawierającą Coxiella (CCV), która dojrzewa w środowisku kwaśnym (pH 5,5-6) i integruje komponenty autofagii, co sprzyja replikacji bakterii. System sekrecji typu IVB (Icm/Dot) umożliwia bakteryjne białka efektorowe modulujące odpowiedź gospodarza, hamujące apoptozę i wspierające przeżycie bakterii. LPS fazy I chroni bakterię przed odpowiedzią immunologiczną, a jego toksyczność manifestuje się m.in. hipertermią i leukocytozą. C. burnetii wykazuje mechanizmy unikania odpowiedzi immunologicznej, w tym antagonizm receptorów TLR4 oraz indukcję IL-10, co sprzyja przewlekłemu zakażeniu.
bakteria Gram-ujemna, bakteriemia, białko efektorowe, Coxiella burnetii, czynnik martwicy nowotworu alfa, doksycyklina, fosfatydyloseryna, hydroksychlorochina, interferon gamma, interleukina-10, leukocytoza, lipopolisacharyd, makrofag, monocyt, patogen wewnątrzkomórkowy, posiew krwi, przetrwalnik bakteryjny, reaktywna forma azotu, reaktywna forma tlenu, system sekrecji typu IV, tętniak, układ siateczkowo-śródbłonkowy, zapalenie płuc, zapalenie szpiku kostnego, zapalenie wsierdzia, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół przewlekłego zmęczenia, ziarniniakowe zapalenie wątroby - Leksykon substancji czynnych
Filgrastym – Przedawkowanie
Filgrastym, rekombinowany ludzki czynnik pobudzający tworzenie kolonii granulocytów, dostępny m.in. w preparacie Neupogen w stężeniach 300 μg/ml, 600 μg/ml oraz 960 μg/ml, jest produkowany metodą r-DNA w szczepie E. coli K12. Pomimo braku jednoznacznych danych klinicznych dotyczących skutków przedawkowania filgrastymu, obserwacje farmakodynamiczne wskazują, że przerwanie terapii powoduje zmniejszenie liczby krążących granulocytów obojętnochłonnych o około 50% w ciągu 1-2 dni, z powrotem do wartości prawidłowych w okresie 1-7 dni. Przedawkowanie teoretycznie może nasilać objawy związane z nadmierną stymulacją układu granulocytarnego, jednak brak jest szczegółowych danych potwierdzających te efekty.
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół nadmiaru eozynofili – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zespół nadmiaru eozynofili (HES) cechuje się zróżnicowanym rokowaniem, zależnym od etiologii, nasilenia choroby oraz odpowiedzi na leczenie. Współczesne dane wskazują, że ponad 80% pacjentów przeżywa 5 lat od rozpoznania, a 15-letnie przeżycie wynosi około 42%. Czynniki prognostyczne korzystne obejmują obecność obrzęku naczynioruchowego, pokrzywki, podwyższonego poziomu IgE w surowicy oraz trwałą odpowiedź na kortykosteroidy. Z kolei rokowanie pogarszają cechy mieloproliferacyjne, leukocytoza >90 000/μL, zajęcie serca prowadzące do zwłóknienia mięśnia sercowego oraz brak odpowiedzi na standardowe leczenie. Najpoważniejszym powikłaniem jest zajęcie serca, które może skutkować niewydolnością i zgonem, niezależnie od stopnia eozynofilii.
eozynofilia, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, jakość życia pacjenta, kortykosteroid, kortykosteroid doustny, leukocytoza, mepolizumab, nawrót choroby, niepowodzenie leczenia, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, patofizjologia, podwyższony poziom IgE, pokrzywka, przeciwciało monoklonalne, przewlekła niewydolność serca, remisja choroby, uszkodzenie narządów końcowych, zaburzenie mieloproliferacyjne, zaburzenie szpiku kostnego, zajęcie serca, zdarzenie zakrzepowe, zespół nadmiaru eozynofili, zwłóknienie mięśnia sercowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Meprelon 16 mg
Meprelon, zawierający metyloprednizolon w dawkach 4 mg, 8 mg i 16 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki oraz czasu trwania terapii. W układzie krwiotwórczym obserwuje się leukocytozę, limfopenię, eozynopenię, poliglobulię, trombocytopenię oraz skłonność do trombocytozy. Lek osłabia układ immunologiczny, co może maskować zakażenia i nasilać utajone infekcje. W zakresie endokrynologicznym występują niedoczynność kory nadnerczy, zespół Cushinga, zahamowanie wzrostu u dzieci, zaburzenia wydzielania hormonów płciowych oraz ryzyko przełomu guza chromochłonnego. Metyloprednizolon powoduje zaburzenia metaboliczne, takie jak zatrzymanie sodu z obrzękami, hipokaliemię, zmniejszoną tolerancję glukozy, cukrzycę, hipercholesterolemię, hipertriglicerydemię oraz nasilony katabolizm białek. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego obejmują rzekomy guz mózgu, padaczkę, zawroty i bóle głowy, a okulistyczne – zaćmę, jaskrę, centralną retinopatię surowiczą i pogorszenie owrzodzeń rogówki. W układzie mięśniowo-szkieletowym obserwuje się osłabienie i zanik mięśni, osteoporozę, jałowe martwice kości oraz ryzyko złamań i zerwania ścięgien.
centralna retinopatia surowicza, eozynopenia, farmakoterapia, glikokortykosteroid, guz chromochłonny, hipercholesterolemia, jałowa martwica kości, jaskra, kardiomiopatia przerostowa, katabolizm białek, leukocytoza, limfopenia, lipomatoza nadtwardówkowa, metyloprednizolon, mięsak Kaposiego, niedoczynność kory nadnerczy, osteoporoza, ostra miopatia, owrzodzenie rogówki, poliglobulia, przełom miasteniczny, rozedma pęcherzykowa jelit, rozstępy skórne, rzekomy guz mózgu, teleangiektazja, terapia substytucyjna, trądzik steroidowy, trombocytopenia, trombocytoza, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, wrzód żołądka, zaćma, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zatrzymanie sodu, zespół Cushinga, zespół odstawienia steroidów, zespół rozpadu guza, zmniejszenie tolerancji glukozy - Leksykon chorób i schorzeń
Błoniaste zapalenie jelita grubego – Leczenie
Terapia błoniastego zapalenia jelita grubego (PMC) opiera się na szybkim odstawieniu antybiotyku wywołującego zakażenie Clostridioides difficile oraz wdrożeniu celowanej antybiotykoterapii. W łagodnych i umiarkowanych przypadkach stosuje się fidaksomycynę 200 mg doustnie 2 razy dziennie przez 10 dni lub wankomycynę 125 mg 4 razy dziennie przez 10 dni. W ciężkich przypadkach zalecana jest wankomycyna w dawce 125-500 mg 4 razy dziennie przez 10-14 dni, a w ciężkich powikłanych przebiegach terapię skojarzoną: wankomycynę doustnie lub przez sondę nosowo-żołądkową 500 mg co 6 godzin oraz metronidazol dożylnie 500 mg co 8 godzin, z możliwością dodania wankomycyny doodbytniczo 500 mg co 6 godzin w przypadku niedrożności jelita. Leczenie wspomagające obejmuje nawodnienie, wyrównanie zaburzeń elektrolitowych oraz unikanie leków spowalniających perystaltykę jelit. Nawrót zakażenia występuje u 20-27% pacjentów i wymaga stosowania schematów taperingu lub pulsacyjnych wankomycyny, fidaksomycyny lub przeszczepu mikrobioty kałowej (FMT), który wykazuje skuteczność 85-95% w zapobieganiu kolejnym nawrotom.
bezlotoksumab, błoniaste zapalenie jelita grubego, cholestyramina, Clostridioides difficile, eradykacja Helicobacter pylori, fidaksomycyna, Helicobacter pylori, hipoalbuminemia, kreatynina, kwas 5-aminosalicylowy, kwas mlekowy, leki przeciwgruźlicze, leukocytoza, loperamid, mesalazyna, metronidazol, opioidy, perforacja jelita, przeciwciało monoklonalne, przeszczep mikrobioty kałowej, Saccharomyces boulardii, schemat pulsacyjny, terapia empiryczna, toksyczne rozdęcie okrężnicy, wankomycyna, wstrząs, zaburzenia elektrolitowe, zapalenie otrzewnej - Leksykon leków
Interakcje leku – Lotensin 5 mg
Lotensin (chlorowodorek benazeprylu), jako inhibitor ACE, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne wpływające na jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Leki przeciwnadciśnieniowe, moczopędne, trójpierścieniowe przeciwdepresyjne, przeciwpsychotyczne oraz znieczulające mogą nasilać działanie hipotensyjne benazeprylu, zwiększając ryzyko objawowego niedociśnienia. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu nitrogliceryny, azotanów i leków rozszerzających naczynia, które mogą powodować nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego. Zaleca się odstawienie leków moczopędnych na 2-3 dni przed rozpoczęciem terapii benazeprylem. Sympatykomimetyki mogą osłabiać efekt przeciwnadciśnieniowy. Podwójna blokada układu RAA (inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II, aliskiren) zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i zaburzeń czynności nerek, w tym ostrej niewydolności. Ryzyko obrzęku naczynioruchowego wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu sakubitrylu z walsartanem (przeciwwskazane), racekadotrylu, inhibitorów mTOR (syrolimus, ewerolimus, temsyrolimus) oraz wildagliptyny.
aliskiren, allopurynol, amiloryd, antagonista receptora angiotensyny II, aurotiojabłczan sodu, azotan, cyklosporyna, cytostatyk, ewerolimus, glikokortykosteroid, heparyna, hiperkaliemia, hipoglikemia, inhibitor ACE, inhibitor mTOR, ko-trimoksazol, kwas acetylosalicylowy, lek immunosupresyjny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpsychotyczny, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, leukocytoza, leukopenia, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nitrogliceryna, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, profil bezpieczeństwa, prokainamid, racekadotryl, reakcja nitritoidalna, sakubitryl, spironolakton, sulfametoksazol, sympatykomimetyk, syrolimus, temsyrolimus, triamteren, trimetoprym, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wildagliptyna, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ambroksol Hasco Junior 15 mg/5 ml
Ambroksol Hasco Junior (15 mg/5 ml, syrop) może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, które dotyczą głównie układu nerwowego, oddechowego oraz przewodu pokarmowego. Do często obserwowanych należą zaburzenia smaku (dysguezia), niedoczulica gardła oraz nudności i niedoczulica jamy ustnej. Niezbyt często występują biegunka, wymioty, niestrawność, suchość błony śluzowej jamy ustnej i ból brzucha. Rzadko pojawiają się zmiany skórne, takie jak wysypka i pokrzywka, a z nieznaną częstością mogą wystąpić ciężkie reakcje skórne (rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica naskórka, ostra uogólniona krostkowica) oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy i świąd, które stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji.
ambroksol, dysguezia, hipoestezja, leukocytoza, niedoczulica gardła, niedoczulica jamy ustnej, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona krostkowica, osutka krostkowa, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, toksyczna martwica naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia immunologiczne, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia oddechowe, zaburzenia skórne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ayupil 100 mg
Ayupil (klozapina) w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (dawki 12,5 mg, 25 mg, 100 mg, 200 mg) wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych, z agranulocytozą jako najpoważniejszym powikłaniem hematologicznym, wymagającym regularnego monitorowania morfologii krwi. Skumulowana częstość agranulocytozy wynosi 0,78%, z 70% przypadków pojawiających się w pierwszych 18 tygodniach terapii (32,0 na 100 000 osobo-tygodni w tygodniach 0-18). Inne istotne działania niepożądane to napady padaczkowe (zależne od dawki i szybkości zwiększania dawki), działania sercowo-naczyniowe (częstoskurcz, niedociśnienie ortostatyczne, zapaść krążeniowa, zapalenie mięśnia sercowego), zaburzenia metaboliczne (rzadkie przypadki ciężkiej hiperglikemii, kwasicy ketonowej, śpiączki hiperosmolarnej), a także objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak zaparcia i nadmierne wydzielanie śliny. W trakcie leczenia obserwuje się również zmiany w EKG, majaczenie, rzadko późną dyskinezę oraz ryzyko poważnych powikłań wątroby, w tym piorunującej martwicy.
agranulocytoza, akatyzja, ciężka hiperglikemia, częstoskurcz, dysfagia, eozynofilia, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, kwasica ketonowa, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukocytoza, leukopenia, majaczenie, małopłytkowość, morfologia krwi, nadmierne wydzielanie śliny, nadpłytkowość, napad padaczkowy, napady miokloniczne, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niedrożność jelit, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, piorunująca martwica wątroby, posocznica, późna dyskineza, priapizm, śpiączka hiperosmolarna, śródmiąższowe zapalenie nerek, uspokojenie polekowe, wysięk osierdziowy, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia tolerancji glukozy, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błon surowiczych, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie wątroby, zapaść krążeniowa, zawroty głowy, zespół niespokojnych nóg, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Prepidil 0,5 mg/3 g
Prepidil, zawierający dinoproston w dawce 500 μg/3 g żelu, stosowany do miejscowej aplikacji na szyjkę macicy, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki i drogi podania. U matek obserwowano poważne zaburzenia sercowo-naczyniowe, w tym rzadkie przypadki zatrzymania akcji serca oraz nadciśnienie tętnicze. Reakcje immunologiczne mogą obejmować reakcje anafilaktyczne i wstrząs anafilaktyczny. Zaburzenia układu oddechowego manifestują się astmą, skurczem oskrzeli, kaszlem, dusznością i uczuciem ucisku w klatce piersiowej. Dodatkowo, mogą wystąpić objawy ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty), zmiany skórne (wysypka), ból pleców oraz objawy miejscowe w obrębie pochwy (uczucie ciepła, ból, podrażnienie). Szczególnie istotne są powikłania okołoporodowe, takie jak nieprawidłowe skurcze macicy, pęknięcie macicy (bardzo rzadkie, ale zagrażające życiu), odklejenie łożyska, zator tętnicy płucnej lub płynem owodniowym oraz nagłe rozszerzenie szyjki macicy, które wymagają natychmiastowej interwencji.
astma oskrzelowa, badanie diagnostyczne, dinoproston, działanie niepożądane, kwasica płodu, leczenie przeciwinfekcyjne, leukocytoza, nadciśnienie tętnicze, nieprawidłowy skurcz macicy, odklejenie łożyska, pęknięcie macicy, podanie zewnątrzowodniowe, poród martwego płodu, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rozszerzenie szyjki macicy, skala Apgar, skurcz oskrzeli, śmierć noworodka, ucisk w klatce piersiowej, wstrząs anafilaktyczny, zagrożenie płodu, zakażenie miejscowe, zator płynem owodniowym, zator tętnicy płucnej, zatrzymanie akcji serca, żel dopochwowy - Leksykon chorób i schorzeń
Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic – Diagnostyka i diagnoza
Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic (GCA) jest najczęstszym zapaleniem naczyń u osób >50 r.ż., niosącym ryzyko utraty wzroku i udaru mózgu. Diagnostyka opiera się na ocenie klinicznej, badaniach laboratoryjnych (OB zwykle >50 mm/h, często >100 mm/h; CRP podwyższone; morfologia z niedokrwistością normocytową, leukocytozą, trombocytozą) oraz obrazowych (USG, MRI, PET-CT). Biopsja tętnicy skroniowej pozostaje złotym standardem, choć jej czułość jest zmienna (15-87%), a wynik ujemny nie wyklucza choroby ze względu na obecność skip lesions. Nowe kryteria ACR/EULAR z 2022 roku uwzględniają zaawansowane metody obrazowe, a EULAR rekomenduje ultrasonografię tętnic skroniowych i pachowych jako badanie pierwszego wyboru, wykazujące objaw „halo”, kompresji, zwężenia lub niedrożności naczynia.
białko C-reaktywne, biopsja tętnicy skroniowej, całkowita niedrożność, czynniki ryzyka sercowo-naczyniowe, diagnostyka ultrasonograficzna, fluorodeoksyglukoza, komórki olbrzymie, kryteria ACR, leukocytoza, niedokrwistość normocytowa, objaw halo, objaw kompresji, obrazowanie PET, odczyn Biernackiego, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, polimialgia reumatyczna, pozytonowa tomografia emisyjna, rezonans magnetyczny, rezonans magnetyczny wysokiej rozdzielczości, tocilizumab, trombocytoza, udar mózgu, ultrasonografia dopplerowska, utrata wzroku - Leksykon leków
Działania niepożądane – Allospes 100 mg
Allopurynol, substancja czynna leku Allospes dostępnego w dawkach 100 mg i 300 mg, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, które są rzadkie w populacji ogólnej, lecz częstsze u pacjentów z chorobami nerek i/lub wątroby. Najważniejsze działania niepożądane obejmują reakcje skórne, w tym zagrażające życiu zespoły Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna), zaburzenia czynności wątroby oraz reakcje nadwrażliwości. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z większością poważnych zdarzeń występujących rzadko lub bardzo rzadko. Wśród objawów często obserwuje się wysypkę oraz podwyższone stężenie hormonu tyreotropowego (TSH), co wymaga monitorowania funkcji tarczycy.
agranulocytoza, allopurynol, aplazja układu czerwonokrwinkowego, ataksja, azotemia, biegunka, ból mięśni, bradykardia, choroba nerek, choroba wątroby, ciśnienie krwi, cukrzyca, czyraczność, dławica piersiowa, drogi moczowe, dysfagia, elementy morfotyczne krwi, enzym wątrobowy, eozynofilia, funkcja tarczycy, ginekomastia, gospodarka lipidowa, gospodarka węglowodanowa, granulocyt, granulocytoza, hiperlipidemia, hormon tyreotropowy, kamica moczowa, krwiomocz, leukocytoza, leukopenia, małopłytkowość, mialgia, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedokrwistość aplastyczna, niepłodność męska, nudności, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, plamka żółta, porażenie, reakcja nadwrażliwości, śpiączka, szpik kostny, test czynności wątroby, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, TSH, utrata włosów, wymioty, wysypka, wysypka polekowa, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie erekcji, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie widzenia, zaćma, zapalenie mieszków włosowych, zawroty głowy, zespół nadwrażliwości, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Esotkaleno 2,5 mg
Produkt leczniczy Esotkaleno zawierający prednizon wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie są ściśle związane z dawką oraz czasem terapii. W terapii substytucyjnej ryzyko działań niepożądanych jest niskie, natomiast w farmakoterapii mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak maskowanie objawów zakażeń, nasilenie lub wznowa zakażeń wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych i pasożytniczych, w tym aktywacja węgorczycy. Zaburzenia hematologiczne obejmują leukocytozę, limfopenię, eozynopenię i policytemię. Możliwe są reakcje alergiczne, w tym ciężkie anafilaksje z zaburzeniami rytmu serca, skurczem oskrzeli i zapaścią krążeniową. Długotrwałe stosowanie prednizonu może prowadzić do niedoczynności kory nadnerczy, zespołu Cushinga, zaburzeń elektrolitowych (retencja sodu, hipokaliemia), zaburzeń metabolicznych (cukrzyca, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia), a także zaburzeń psychicznych (depresja, psychozy, myśli samobójcze).
aseptyczna martwica kości, bradykardia, brak miesiączki, depresja, eozynopenia, farmakoterapia, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hirsutyzm, impotencja, jaskra, krwawienie z żołądka, leukocytoza, limfopenia, maskowanie objawów zakażenia, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność kory nadnerczy, nietolerancja glukozy, opóźnione gojenie ran, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, padaczka utajona, policytemia, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rozstępy skórne, rzekomy guz mózgu, skurcz oskrzeli, teleangiektazja, terapia substytucyjna, trądzik różowaty, trądzik steroidowy, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, twarz księżycowata, węgorczyca, wrzód żołądka, wydalanie potasu, zaburzenie wydzielania hormonów płciowych, zaćma, zakrzepica, zanik mięśni, zapalenie naczyń, zapalenie ścięgna, zapalenie trzustki, zapaść krążeniowa, zatrzymanie sodu, zerwanie ścięgna, zespół Cushinga - Leksykon chorób i schorzeń
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego – Diagnostyka i diagnoza
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego (OZPŻ) to stan zapalny najczęściej wywołany kamicą żółciową, prowadzący do niedrożności przewodu pęcherzykowego. Diagnostyka opiera się na ocenie objawów klinicznych (silny ból w prawym górnym kwadrancie brzucha, objaw Murphy’ego o swoistości 87-97%), badaniach laboratoryjnych (leukocytoza, podwyższone CRP, nieznaczne podwyższenie enzymów wątrobowych, bilirubina) oraz badaniach obrazowych. Ultrasonografia jamy brzusznej jest badaniem pierwszego wyboru, charakteryzującym się czułością 72-88% i swoistością 80-95,6%, pozwalającym na wykrycie kamieni, pogrubienia ściany pęcherzyka (>3 mm), płynu okołopęcherzykowego i powiększenia pęcherzyka. W przypadku niejednoznacznych wyników USG, zalecane jest wykonanie scyntygrafii HIDA, która cechuje się czułością 90,9-97% i swoistością 90-95%, lub tomografii komputerowej (czułość 85-90,3%, swoistość 85,7-100%) oraz rezonansu magnetycznego z cholangiopankreatografią (MRCP) o czułości i swoistości powyżej 95%.
badanie ultrasonograficzne, bezkamieniowe zapalenie pęcherzyka żółciowego, białko C-reaktywne, bilirubina, cholangiopankreatografia rezonansu magnetycznego, cholecystektomia laparoskopowa, enzym wątrobowy, kamicze zapalenie pęcherzyka żółciowego, kamień żółciowy, kolka żółciowa, leukocytoza, niedrożność dróg żółciowych, objaw Murphy’ego, ostre zapalenie dróg żółciowych, ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, ostre zapalenie trzustki, ostre zapalenie wyrostka robaczkowego, pogrubienie ściany pęcherzyka żółciowego, przewód pęcherzykowy, przewód żółciowy wspólny, ropień okołopęcherzykowy, ropień wątroby, scyntygrafia wątrobowo-żółciowa, ultrasonografia jamy brzusznej, Wytyczne Tokijskie, zapalenie otrzewnej żółciowe, zapalenie wątroby, zwieracz Oddiego - Leksykon chorób i schorzeń
Pediatryczne zaburzenia białych krwinek – Patofizjologia i mechanizm
Pediatryczne zaburzenia białych krwinek obejmują leukopenię i leukocytozę, które wpływają na odporność dziecka. Neutropenia definiowana jest jako ANC poniżej 1500/μL u dzieci powyżej 1 miesiąca życia (powyżej 10. roku życia granica to 1800/μL) i dzieli się na ciężką (ANC <500/μL), umiarkowaną (500-1000/μL) i łagodną (1000-1500/μL). Przyczyny neutropenii to m.in. niewystarczająca granulopoeza (np. anemia aplastyczna, zespół Kostmanna), przyspieszone niszczenie neutrofilów (np. toczeń rumieniowaty, splenomegalia) oraz toksyczność lekowa. Autoimmunologiczna neutropenia najczęściej występuje u niemowląt 7-9 miesięcy. Leukocytoza, zwłaszcza neutrofilowa, jest często reakcją na infekcje bakteryjne (np. Staphylococci) i charakteryzuje się leukocytozą z przesunięciem w lewo oraz obecnością ziarnistości toksycznych i ciałek Döhlego. Limfocytoza i eozynofilia mają swoje specyficzne mechanizmy patogenetyczne, związane m.in. z infekcjami i reakcjami alergicznymi.
anemia aplastyczna, anemia megaloblastyczna, autoimmunologiczna neutropenia, autoimmunologiczny zespół limfoproliferacyjny, bezwzględna liczba neutrofilów, biała krwinka, ciężka wrodzona neutropenia, ciężki złożony niedobór odporności, cykliczna neutropenia, eozynofilia, granulocytarny czynnik stymulujący kolonie, hemofagocytoza, leukocyt, leukocytoza, leukopenia, limfocytoza, limfohistiocytoza hemofagocytarna, monosomia 7, neutrofilia, neutrofilowa leukocytoza, neutropenia, niedobór adhezji leukocytów, niedobór mieloperoksydazy, ostra białaczka szpikowa, pierwotny niedobór odporności, pospolity zmienny niedobór odporności, przeszczep szpiku kostnego, przewlekła choroba ziarniniakowa, splenomegalia, toczeń rumieniowaty układowy, wielolekowa oporność, zespół Chediaka-Higashiego, zespół Downa, zespół Kostmanna, zespół Li-Fraumeni, zespół mielodysplastyczny, zespół Wiskotta-Aldricha - Leksykon chorób i schorzeń
Czkawka – Diagnostyka i diagnoza
Krztusiec (Pertussis) to ostra choroba zakaźna wywołana przez Bordetella pertussis, charakteryzująca się trzema fazami: nieżytem (kataralnym), napadowym kaszlem z charakterystycznym „whoopingiem” oraz fazą zdrowienia. Diagnostyka kliniczna opiera się na objawach takich jak kaszel trwający ponad 2 tygodnie, napady kaszlu z wymiotami, bezdech czy sinica, zwłaszcza u niemowląt. Potwierdzenie rozpoznania wymaga badań laboratoryjnych, których wybór zależy od czasu trwania objawów i statusu immunizacji pacjenta. Hodowla bakteryjna z nosogardła, uważana za złoty standard, cechuje się 100% specyficznością, ale jej czułość spada po 2-3 tygodniach od początku kaszlu i po rozpoczęciu antybiotykoterapii. PCR jest metodą preferowaną ze względu na wysoką czułość i szybkie wyniki (1-2 dni), wykrywającą materiał genetyczny bakterii nawet po leczeniu. Badania serologiczne, wykrywające przeciwciała IgG przeciwko toksynie krztuścowej, są użyteczne w późniejszych fazach (2-8 tygodni od początku kaszlu), z interpretacją uwzględniającą status szczepień; poziom przeciwciał >70 IU/ml sugeruje niedawne zakażenie.
antybiotykoterapia, aspirat z nosogardła, bezdech, Bordetella pertussis, choroba zakaźna, faza napadowa, faza zdrowienia, hodowla bakteryjna, krztusiec, leukocytoza, limfocytoza, miano przeciwciał, morfologia krwi, naciek zapalny, napad kaszlu, niedodma, PCR, przeciwciała IgG, przeziębienie, rtg klatki piersiowej, szczepienie, toksyna krztuścowa, wymaz z nosogardła, zakażenie, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie otrzewnej – Diagnostyka i diagnoza
Zapalenie otrzewnej to stan zapalny błony surowiczej jamy brzusznej, wymagający szybkiej diagnostyki i leczenia ze względu na wysokie ryzyko zgonu. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz badaniach laboratoryjnych, w tym morfologii krwi (leukocytoza >20 000/mm³), wskaźnikach stanu zapalnego (CRP, prokalcytonina) oraz paracentezie z oceną liczby neutrofili (>250 komórek/mm³) i posiewem płynu otrzewnowego. W diagnostyce różnicowej wyróżnia się pierwotne (SBP), wtórne i trzeciorzędowe zapalenie otrzewnej, z różnym podejściem terapeutycznym. Badania obrazowe, takie jak USG, RTG i tomografia komputerowa, są kluczowe w identyfikacji przyczyny i lokalizacji procesu zapalnego, a w trudnych przypadkach stosuje się diagnostyczną laparoskopię.
antybiotykoterapia, bakterie Gram-ujemne, dehydrogenaza mleczanowa, dializa otrzewnowa, laparoskopia diagnostyczna, leukocytoza, marskość wątroby, niedokrwistość, objaw Blumberga, oliguria, paracenteza, perforacja przewodu pokarmowego, płyn otrzewnowy, posiew krwi, prokalcytonina, sekwencjonowanie genetyczne, skala Child-Pugh, spektrofotometria, spektrometria masowa, spontaniczne bakteryjne zapalenie otrzewnej, tachykardia, tachypnoe, trombocytopenia, trzeciorzędowe zapalenie otrzewnej, wodobrzusze, wskaźniki stanu zapalnego, zapalenie otrzewnej, ziarenkowce Gram-dodatnie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hexvix 8 mmol/l
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Hexvix, zawierającego 85 mg heksylu aminolewulinianu (chlorowodorku) w jednej fiolce, wykazały brak istotnej toksyczności układowej u szczurów i psów. Po dopęcherzowym podaniu roztworu o stężeniu 1,7 mg/ml (8 mmol/l) obserwowano przejściowe zmiany miejscowe, takie jak leukocytoza, azotemia, czerwone zabarwienie moczu oraz spadek masy ciała u szczurów, a także marginalną hiperplazję i bazofilię nabłonka dróg moczowych u psów. Badania uczulające na modelu mysim wskazały na potencjalne działanie alergizujące przy kontakcie ze skórą, co jest istotne dla personelu medycznego. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, test mikrojąderkowy in vivo, test aberracji chromosomowych oraz test kometkowy z aktywacją światłem niebieskim, nie wykazały działania mutagennego ani uszkadzającego DNA. Badania reprodukcyjne na szczurach i królikach nie ujawniły wpływu heksylu aminolewulinianu na płodność, rozwój zarodkowy ani występowanie wad rozwojowych. Należy jednak podkreślić brak danych dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego substancji. Wyniki te potwierdzają korzystny profil bezpieczeństwa Hexvix w kontekście stosowania dopęcherzowego, z uwzględnieniem konieczności zachowania ostrożności przy kontakcie skórnym.
aberracja chromosomowa, aminolewulinian heksylu, azotemia, badanie przedkliniczne, bazofilia nabłonka, działanie genotoksyczne, działanie uczulające, heksyl aminolewulinianu, Hexvix, hiperplazja komórek, leukocytoza, nieprawidłowość rozwojowa, obumarcie zarodka, pęcherz moczowy, podanie dopęcherzowe, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, test Amesa, test kometkowy, test mikrojąderkowy, toksyczność układowa, tolerancja miejscowa - Leksykon substancji czynnych
Klozapina – Działania niepożądane
Klozapina, atypowy lek przeciwpsychotyczny, jest stosowana głównie w leczeniu schizofrenii opornej na leczenie oraz psychoz w przebiegu choroby Parkinsona. Najpoważniejszym działaniem niepożądanym jest agranulocytoza, której częstość występowania wynosi 32,0 na 100 000 osobo-tygodni w pierwszych 18 tygodniach terapii, a skumulowana częstość w okresie do 11,6 lat wynosi 0,78%. Agranulocytoza może prowadzić do posocznicy i śmierci, dlatego konieczne jest regularne monitorowanie liczby leukocytów, szczególnie w początkowym okresie leczenia. Inne istotne działania niepożądane to napady padaczkowe, zaburzenia sercowo-naczyniowe (częstoskurcz, niedociśnienie ortostatyczne, zapalenie mięśnia sercowego), senność, zawroty głowy, zaparcia oraz nadmierne wydzielanie śliny. Klozapina obniża próg drgawkowy w sposób zależny od dawki, co wymaga ostrożności u pacjentów z padaczką i unikania karbamazepiny ze względu na ryzyko zahamowania czynności szpiku kostnego.
agranulocytoza, cukrzyca, częstoskurcz, depresja oddechowa, dysfagia, działanie niepożądane sercowo-naczyniowe, eozynofilia, hiperglikemia, karbamazepina, kardiomiopatia, kwasica ketonowa, leczenie przeciwpadaczkowe, lek przeciwpsychotyczny atypowy, leukocytoza, leukopenia, majaczenie, małopłytkowość, nadpłytkowość, napad miokloniczny, napad padaczkowy, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niedrożność jelit, ostre zapalenie trzustki, piorunująca martwica wątroby, posocznica, późna dyskineza, priapizm, próg drgawkowy, psychoza w chorobie Parkinsona, schizofrenia lekooporna, sedacja polekowa, ślinotok, śpiączka hiperosmolarna, śródmiąższowe zapalenie nerek, szpik kostny, uogólniony napad padaczkowy, wielokształtny częstoskurcz komorowy, wysięk osierdziowy, zaburzenia tolerancji glukozy, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie wątroby, zaparcie, zapaść krążeniowa, zatrzymanie oddychania, zatrzymanie pracy serca, zawroty głowy, zespół iglica-fala, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba uchyłkowa jelit i zapalenie uchyłków – Diagnostyka i diagnoza
Choroba uchyłkowa jelit oraz zapalenie uchyłków wymagają zróżnicowanego podejścia diagnostycznego w zależności od fazy choroby – bezobjawowej, objawowej bez zapalenia lub ostrego zapalenia. Diagnostyka rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu i badania fizykalnego, zwracając uwagę na objawy takie jak ból w lewym dolnym kwadrancie brzucha, gorączka, zmiany rytmu wypróżnień oraz objawy systemowe. Badania laboratoryjne obejmują morfologię krwi (leukocytoza), oznaczenie białka C-reaktywnego (CRP), badanie moczu i kału, a także test ciążowy u kobiet w wieku rozrodczym. W przypadku podejrzenia powikłanego zapalenia uchyłków zaleca się pilne wykonanie TK jamy brzusznej z kontrastem, które charakteryzuje się czułością 94-98% i swoistością 98-100%, umożliwiając ocenę nasilenia stanu zapalnego, wykrycie powikłań (ropnie, perforacje) oraz wykluczenie innych patologii. Alternatywnie, u wybranych pacjentów (kobiety w ciąży, młodsi pacjenci) stosuje się USG jamy brzusznej o czułości 85-90% i swoistości 84% lub MRI.
badanie fizykalne, badanie per rectum, białko C-reaktywne, ból brzucha, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba uchyłkowa jelit, infekcja układu moczowego, jelito grube, kamica nerkowa, klasyfikacja Hinchey, kolonoskopia, leukocytoza, leukocyty, morfologia krwi, niedokrwienie jelita, nudności i wymioty, objawy otrzewnowe, ostre zapalenie uchyłków, rak jelita grubego, rezonans magnetyczny, ropień, sigmoidoskopia elastyczna, tomografia komputerowa, tomografia komputerowa z kontrastem, torbiel jajnika, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wywiad medyczny, zapalenie otrzewnej, zapalenie przydatków, zapalenie uchyłków, zapalenie wyrostka robaczkowego, zespół jelita drażliwego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Chlorek strontu 89SrCl2 POLATOM 37,5 MBq/ml
Chlorek strontu 89SrCl2 POLATOM (37,5 MBq/ml roztwór do wstrzykiwań) posiada szereg przeciwwskazań, które należy uwzględnić przed zastosowaniem. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na składniki preparatu, ciążę (potwierdzoną lub podejrzewaną) oraz karmienie piersią. Względne przeciwwskazania dotyczą obniżonych parametrów morfologii krwi: hemoglobina < 90 g/l, leukocytoza < 3,5 x 10⁹/l oraz trombocytoza < 100 x 10⁹/l, ze względu na ryzyko mielotoksyczności. W wyjątkowych przypadkach można rozważyć podanie u pacjentów z leukocytopenią > 2,4 x 10⁹/l i trombocytopenią > 60 x 10⁹/l, pod warunkiem wykluczenia zespołu DIC.
chlorek strontu 89SrCl2, ciąża, GFR, hemoglobina, karmienie piersią, klirens kreatyniny, leukocytopenia, leukocytoza, mielotoksyczność, morfologia krwi, nadwrażliwość, niewydolność nerek, patologiczne złamanie kości, przerzuty do kręgosłupa, radiofarmaceutyk, radioterapia zewnętrzna, trombocytopenia, trombocytoza, ucisk rdzenia kręgowego, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zespół DIC, zespół przewlekłego rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Daptomycin Accordpharma 500 mg
Daptomycyna, dostępna w dawkach 350 mg i 500 mg jako proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych obejmujących 2011 dorosłych pacjentów oraz 372 pacjentów pediatrycznych, z dawkami od 4 mg/kg mc. do 12 mg/kg mc. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (częstość ≥ 1/100 do < 1/10) obejmują zakażenia grzybicze, zakażenia dróg moczowych, niedokrwistość, zaburzenia psychiczne (niepokój, bezsenność), neurologiczne (zawroty głowy, ból głowy), sercowo-naczyniowe (nadciśnienie, niedociśnienie), żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka), nieprawidłowe wyniki czynności wątroby (zwiększona aktywność AlAT, AspAT, ALP), wysypkę, świąd, ból kończyn oraz podwyższoną aktywność fosfokinazy kreatynowej (CPK). Profil działań niepożądanych jest porównywalny do produktów porównawczych stosowanych w badaniach klinicznych.
AGEP, aminotransferazy, anafilaksja, bezsenność, ból żołądkowo-jelitowy, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, czas protrombinowy, daptomycyna, dehydrogenaza mleczanowa, DRESS, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, fosfokinaza kreatynowa, fungemia, hiperglikemia, INR, kandydoza, lek przeciwbakteryjny, leukocytoza, małopłytkowość, mioglobina, miopatia, nadciśnienie, nadkomorowa tachykardia, nadwrażliwość, neuropatia obwodowa, niedociśnienie, niedokrwistość, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja na infuzję, skurcz dodatkowy, tachykardia, trombocytoza, wysypka pęcherzykowo-pęcherzowa, zakażenie Clostridioides difficile, zakażenie dróg moczowych, zakażenie grzybicze, zapalenie języka, zapalenie mięśni, zapalenie pochwy, zawroty głowy, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie osierdzia – Diagnostyka i diagnoza
Zapalenie osierdzia diagnozuje się na podstawie co najmniej dwóch z czterech kryteriów: typowego bólu w klatce piersiowej (>85% przypadków), tarcia osierdziowego (~30%), charakterystycznych zmian w EKG (~60%) oraz obecności płynu w worku osierdziowym (~60%). Diagnostyka obejmuje szczegółowy wywiad, badanie fizykalne z osłuchiwaniem serca, badania laboratoryjne (podwyższone CRP u ~80% pacjentów, OB, leukocytoza, podwyższone troponiny u ~30% wskazujące na myoperikarditis) oraz badania obrazowe, w tym echokardiografię przezklatkową (TTE) jako badanie pierwszego rzutu do oceny wysięku i funkcji serca. Charakterystyczne zmiany w EKG przechodzą przez cztery etapy, z rozlanym uniesieniem odcinka ST o kształcie wklęsłym i obniżeniem odcinka PR jako cechą wyróżniającą od zawału serca. Diagnostyka różnicowa obejmuje wykluczenie zawału, rozwarstwienia aorty, zatorowości płucnej i innych przyczyn bólu w klatce piersiowej.
białko C-reaktywne, biopsja osierdzia, ból w klatce piersiowej, cewnikowanie serca, echokardiografia przezklatkowa, gruźlicze zapalenie osierdzia, idiopatyczne zapalenie osierdzia, leukocytoza, nawracające zapalenie osierdzia, obniżenie odcinka PR, odczyn Biernackiego, ostre zapalenie osierdzia, perikardiektomia, perikardiocenteza, płyn w worku osierdziowym, przewlekłe zapalenie osierdzia, rezonans magnetyczny serca, ropne zapalenie osierdzia, rozwarstwienie aorty, tamponada serca, tarcie osierdziowe, tomografia komputerowa serca, troponina, uniesienie odcinka ST, wysięk osierdziowy, zaciskające zapalenie osierdzia, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie opłucnej, zapalenie osierdzia, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zmiany w EKG - Leksykon leków
Działania niepożądane – Predasol 1000 mg
Predasol, zawierający prednizolonu sodu bursztynian, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie są ściśle związane z dawką oraz czasem terapii. Do najważniejszych należą maskowanie objawów infekcji oraz ryzyko wystąpienia, pogorszenia lub reaktywacji zakażeń wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych i pasożytniczych, w tym oportunistycznych, ze szczególnym uwzględnieniem strongyloidozy. W zakresie układu immunologicznego obserwuje się reakcje alergiczne od wysypki polekowej po ciężkie anafilaksje z zaburzeniami rytmu serca i zapaścią krążeniową. Morfologia krwi może wykazywać umiarkowaną leukocytozę, limfopenię, eozynopenię oraz policytemię. Długotrwałe stosowanie prednizolonu prowadzi do supresji czynności nadnerczy i zespołu Cushinga, a także zaburzeń metabolicznych takich jak retencja sodu z obrzękami, hipokaliemia, wzrost masy ciała, cukrzyca, hipercholesterolemia i hipertriglicerydemia. Ponadto, terapia może indukować szerokie spektrum zaburzeń psychiatrycznych, w tym psychozy, manię, stany lękowe oraz myśli samobójcze.
bradykardia, eozynopenia, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hirsutyzm, impotencja, jałowa martwica kości, jaskra, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukocytoza, limfopenia, maskowanie objawów infekcji, miażdżyca, miopatia, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, padaczka, patogeny oportunistyczne, policytemia, prednizolon sodu bursztynian, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rozstępy, rzekomy guz mózgu, skurcz oskrzeli, strongyloidoza, tolerancja glukozy, trądzik różowaty, trądzik steroidowy, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, twarz księżycowata, wrzód żołądka, wybroczyny, wydalanie potasu, zaćma, zaćma tylna podtorebkowa, zahamowanie czynności nadnerczy, zakrzepica, zanik mięśni, zapalenie naczyń, zapalenie ścięgna, zapalenie trzustki, zapaść krążeniowa, zatrzymanie sodu, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Medoxa 1 mg
Prednizon, będący glikokortykosteroidem o silnym działaniu przeciwzapalnym i immunosupresyjnym, wykazuje profil działań niepożądanych silnie zależny od dawki i czasu terapii. W terapii substytucyjnej ryzyko działań niepożądanych jest niskie, natomiast w leczeniu długotrwałym lub wysokodawkowym obserwuje się szerokie spektrum powikłań, w tym zwiększoną podatność na infekcje (wirusowe, bakteryjne, grzybicze, pasożytnicze i oportunistyczne), reakcje alergiczne i anafilaktyczne, zespół Cushinga, niedoczynność kory nadnerczy, zaburzenia metaboliczne (zatrzymanie sodu, hipokaliemia, cukrzyca, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia), a także poważne powikłania ze strony układu nerwowego (depresja, psychozy, myśli samobójcze), sercowo-naczyniowego (nadciśnienie, ryzyko miażdżycy, zakrzepicy, bradykardia) oraz przewodu pokarmowego (wrzody, krwawienia, zapalenie trzustki).
aseptyczna martwica kości, działanie immunosupresyjne, eozynopenia, glikokortykosteroid, hipercholesterolemia, hirsutyzm, impotencja, jaskra, kruchość naczyń włosowatych, krwawienie z żołądka, leukocytoza, limfopenia, Medoxa, miażdżyca, miopatia, myśl samobójcza, niedoczynność kory nadnerczy, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, padaczka utajona, policytemia, prednizon, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rozstępy skórne, rzekomy guz mózgu, skurcz oskrzeli, teleangiektazja, terapia substytucyjna, trądzik steroidowy, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, twarz księżycowata, węgorczyca, wrzód żołądka, wydalanie potasu, zaburzenie psychiczne, zaburzenie wydzielania hormonów płciowych, zaćma, zakażenie wirusowe, zanik mięśni, zapalenie naczyń, zapalenie ścięgien, zapalenie trzustki, zapaść krążeniowa, zatrzymanie sodu, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Medoxa 50 mg
Lek Medoxa zawierający prednizon wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których nasilenie i częstość są ściśle zależne od dawki oraz czasu terapii. W terapii substytucyjnej, przy zalecanych dawkach, ryzyko działań niepożądanych jest stosunkowo niskie, co jest istotne przy leczeniu niedoborów hormonów kory nadnerczy. Natomiast w farmakoterapii prednizonem obserwuje się liczne powikłania, w tym immunosupresję prowadzącą do maskowania i wznowy zakażeń (wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych, oportunistycznych), aktywację węgorczycy oraz reakcje alergiczne, w tym ciężkie anafilaksje. Morfologia krwi może ujawnić leukocytozę, limfopenię, eozynopenię i policytemię. Długotrwałe stosowanie prednizonu może wywołać niedoczynność kory nadnerczy, jatrogenne zespoły Cushinga, zaburzenia metaboliczne (zatrzymanie sodu, hipokaliemia, hiperglikemia, cukrzyca, dyslipidemie) oraz psychiczne (depresja, psychozy, mania, myśli samobójcze). W układzie nerwowym możliwe są objawy rzekomego guza mózgu i zaostrzenie padaczki.
aseptyczna martwica kości, bradykardia, brak miesiączki, depresja, eozynopenia, farmakoterapia, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hiperwolemia, hirsutyzm, hormony kory nadnerczy, impotencja, jaskra, lek immunosupresyjny, leukocytoza, limfopenia, morfologia krwi, niedoczynność kory nadnerczy, osteoporoza, padaczka, policytemia, prednizon, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rozstępy skórne, rzekomy guz mózgu, skurcz oskrzeli, teleangiektazja, terapia substytucyjna, tłuszczakowatość nadtwardówkowa, trądzik steroidowy, trudno gojące się rany, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, twarz księżycowata, wrzód żołądka, zaćma, zanik mięśni, zapalenie trzustki, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Plerixafor MSN 20 mg/ml
Profil bezpieczeństwa pleryksaforu w skojarzeniu z G-CSF (10 μg/kg mc. przez 4 dni przed podaniem pleryksaforu) został oceniony w badaniach fazy III (301 pacjentów) oraz fazy II (242 pacjentów) u chorych na chłoniaka i szpiczaka mnogiego. Dawka pleryksaforu wynosiła 0,24 mg/kg mc. podskórnie, a czas ekspozycji od 1 do 7 dni (mediana 2 dni). W trakcie mobilizacji komórek macierzystych i aferezy częściej obserwowano działania niepożądane w grupie leczonej pleryksaforem i G-CSF niż w grupie placebo i G-CSF, w tym biegunki i nudności (bardzo często), reakcje w miejscu wstrzyknięcia (bardzo często), bóle głowy i zawroty (często), bezsenność (często), reakcje alergiczne i anafilaktyczne (niezbyt często), splenomegalię i pęknięcie śledziony (częstość nieznana). U 7% pacjentów leczonych pleryksaforem stwierdzono leukocytozę ≥ 100 x 10^9/L bez objawów leukostazy. Zawał mięśnia sercowego wystąpił u 7 z 679 pacjentów, jednak bez jednoznacznego związku czasowego z podaniem leku.
biegunka, hipoksemia, leukocytoza, leukostaza, macierzyste komórki krwiotwórcze, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk okołogałkowy, omdlenie, parestezja, pleryksafor, pokrzywka, profil bezpieczeństwa leku, przeszczep autologiczny, reakcja anafilaktyczna, reakcja wazowagalna, splenomegalia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie mikrokrążenia, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zawał mięśnia sercowego