szczepionka przeciwko wściekliźnie
Szczepionka przeciwko wściekliźnie to preparat stosowany zarówno profilaktycznie, jak i w ramach postępowania poekspozycyjnego po kontakcie z potencjalnie zakażonym zwierzęciem. Jest to szczepionka inaktywowana, zawierająca zabite wirusy wścieklizny, co gwarantuje jej bezpieczeństwo przy zachowaniu wysokiej immunogenności.
Zgodnie z wytycznymi WHO, schemat postępowania poekspozycyjnego obejmuje podanie szczepionki w dniach 0, 3, 7, 14 i 28 po ekspozycji. W przypadku osób z obniżoną odpornością lub po ciężkich ekspozycjach, wskazane jest również równoczesne podanie swoistej immunoglobuliny przeciwko wściekliźnie (RIG), najlepiej w ciągu 7 dni od pierwszej dawki szczepionki.
Szczepionka przeciwko wściekliźnie jest wysoko skuteczna w zapobieganiu rozwojowi choroby, która nieleczona ma praktycznie 100% śmiertelność. Wykazuje niewiele działań niepożądanych, najczęściej obejmujących miejscowe reakcje w miejscu wstrzyknięcia oraz rzadko występujące objawy ogólnoustrojowe. U osób z grupy wysokiego ryzyka (weterynarzów, leśników, laborantów) stosuje się szczepienia profilaktyczne według schematu trzech dawek podawanych w dniach 0, 7 i 21 lub 28.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wścieklizna – Epidemiologia
Wścieklizna (rabies) pozostaje śmiertelną, ale w pełni zapobiegającą chorobą wirusową, która rocznie powoduje około 59 000 zgonów na świecie, z czego 95% przypadków występuje w Afryce i Azji, głównie wśród dzieci poniżej 15 roku życia. Głównym rezerwuarem i źródłem zakażeń u ludzi są psy, odpowiadające za 99% przypadków. W krajach rozwiniętych, takich jak USA i Kanada, wścieklizna u ludzi jest rzadka (<10 przypadków rocznie), a choroba u zwierząt domowych została znacznie ograniczona dzięki szczepieniom i nadzorowi epidemiologicznemu. W USA w 2022 roku odnotowano 3 579 przypadków wścieklizny u zwierząt, głównie dzikich (nietoperze 33,9%, szopy 28,1%, skunksy 18,9%, lisy 8,6%). Diagnostyka opiera się na testach immunofluorescencyjnych, immunohistochemii i RT-qPCR, a nadzór jest prowadzony przez sieć laboratoriów i departamentów zdrowia publicznego. Kluczowe działania prewencyjne obejmują szczepienia zwierząt domowych, profilaktykę poekspozycyjną (PEP) u ludzi oraz kontrolę populacji dzikich zwierząt poprzez doustne szczepienia (ORV).
- Leksykon substancji czynnych
Wirus wścieklizny – Przeciwwskazania stosowania
Preparat immunizacyjny Verorab zawiera inaktywowany wirus wścieklizny szczep Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M w dawce 3,25 j.m., namnażany w komórkach VERO i inaktywowany, co zapewnia jego bezpieczeństwo. Przeciwwskazania do szczepienia profilaktycznego obejmują nadwrażliwość na inaktywowany wirus, substancje pomocnicze (w tym fenyloalaninę w ilości 4,1 µg), antybiotyki takie jak polimyksyna B, streptomycyna, neomycyna oraz inne szczepionki o podobnym składzie. Czasowe przeciwwskazania to gorączka i ostra choroba, które wymagają odroczenia szczepienia do ustąpienia objawów. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z fenyloketonurią ze względu na obecność fenyloalaniny, choć jej ilość jest zazwyczaj klinicznie nieistotna.
fenyloalanina, fenyloketonuria, inaktywowany wirus, komórki Vero, nadwrażliwość na antybiotyki, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, neomycyna, polimyksyna B, postępowanie przeciwwstrząsowe, preparat immunizacyjny, streptomycyna, szczep Wistar Rabies, szczepienie poekspozycyjne, szczepienie profilaktyczne, szczepionka przeciwko wściekliźnie, test ELISA, wirus wścieklizny - Leksykon chorób i schorzeń
Autoimmunologiczne zapalenie mózgu – Zapobieganie i profilaktyka
Autoimmunologiczne zapalenie mózgu (AE) wymaga wielokierunkowego podejścia profilaktycznego, obejmującego wczesne wykrywanie nowotworów paraneoplastycznych oraz stosowanie aktualnych szczepień, takich jak MMR, przeciwko japońskiemu i kleszczowemu zapaleniu mózgu oraz wściekliźnie. Profilaktyka obejmuje także ochronę przed wektorami przenoszącymi wirusy (komary, kleszcze) poprzez stosowanie odzieży ochronnej, repelentów z DEET, impregnację odzieży permetryną 0,5%, eliminację miejsc rozwoju larw oraz zabezpieczenie domów moskitierami. Dodatkowo, kluczowe jest przestrzeganie zasad higieny oraz utrzymanie dobrego stanu zdrowia poprzez zbilansowaną dietę, aktywność fizyczną, odpowiednią ilość snu i redukcję stresu, co wspiera układ odpornościowy i zmniejsza ryzyko rozwoju chorób autoimmunologicznych.
autoimmunologiczne zapalenie mózgu, azatiopryna, badanie neurologiczne, badanie neuropsychologiczne, immunoglobulina dożylna, japońskie zapalenie mózgu, kleszczowe zapalenie mózgu, leczenie pierwszej linii, lek immunomodulujący, lek immunosupresyjny, mykofenolan mofetylu, permetryna, profilaktyka nawrotów, profilaktyka pierwotna, przeciwciało anty-NMDAR, reakcja autoimmunologiczna, repelent, rytuksymab, szczepienie ochronne, szczepionka przeciwko wściekliźnie, terapia drugiej linii, terapia immunosupresyjna, zespół paraneoplastyczny