obwodzenie
Obwodzenie (ang. rimming) to termin radiologiczny określający charakterystyczny objaw widoczny w badaniach obrazowych, głównie w tomografii komputerowej (TK) i rezonansie magnetycznym (MR). Zjawisko to polega na występowaniu strefy wzmocnienia kontrastowego na obwodzie zmiany, podczas gdy jej część centralna pozostaje hipodensyjna (o niższej gęstości) lub hipointensywna.
W diagnostyce onkologicznej obwodzenie jest często obserwowane w przypadku zmian nowotworowych z centralną martwicą lub w ropniach, gdzie strefa obwodowa odpowiada unaczynionym, aktywnym metabolicznie tkankom, a centrum zmiany zawiera treść martwiczą, płynową lub ropną. Objaw ten jest charakterystyczny dla niektórych guzów złośliwych (zwłaszcza przerzutów), ropni, a także torbieli z zapalnie zmienionym obwodem.
Prawidłowa interpretacja objawu obwodzenia wymaga korelacji z danymi klinicznymi i innymi cechami radiologicznymi zmiany. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić m.in. ropnie, przerzuty, pierwotne guzy złośliwe, gruźlicę, a także niektóre łagodne zmiany, takie jak torbiele krwotoczne czy naczyniak jamistą w fazie inwolucji. Obserwacja wzorca obwodzenia może dostarczyć istotnych wskazówek diagnostycznych, jednak ostateczne rozpoznanie często wymaga weryfikacji histopatologicznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Obwodzenie – Etiologia i przyczyny
Obrzęk naczynioruchowy (obwodzenie) to stan charakteryzujący się obrzękiem tkanek głęboko pod skórą lub błonami śluzowymi, wynikający ze zwiększonej przepuszczalności naczyń i wycieku płynu do tkanek. Etiologia dzieli się na obrzęk mediowany histaminą (alergiczny, często z pokrzywką) oraz bradykininą (niedobór/dysfunkcja inhibitora C1 esterazy lub leki, np. inhibitory ACE). Klinicznie wyróżnia się obrzęk alergiczny, idiopatyczny, polekowy (ok. 0,1-2,5% pacjentów na inhibitorach ACE) i dziedziczny (HAE, często mutacje w genie SERPING1 lub F12). Alergiczny obrzęk pojawia się zwykle w ciągu 30 min do 2 h po ekspozycji na alergen (orzechy, owoce morza, jaja, mleko, soja, pszenica, czekolada, pyłki, sierść, lateks, czynniki fizyczne, stres). Obrzęk polekowy najczęściej wywołują inhibitory ACE, NLPZ, antybiotyki, ARB i inne leki, z mechanizmem opartym na nadprodukcji bradykininy lub leukotrienów.
alergen pokarmowy, anafilaksja, chłoniak złośliwy, choroba limfoproliferacyjna, cyklooksygenaza-1, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, gammapatia monoklonalna, gen SERPING1, inhibitor C1-esterazy, inhibitor konwertazy angiotensyny, makroglobulinemia Waldenströma, nabyty obrzęk naczynioruchowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk alergiczny, obrzęk idiopatyczny, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk polekowy, obwodzenie, przepuszczalność naczyń krwionośnych, przewlekła białaczka limfocytowa, toczeń rumieniowaty układowy, układ dopełniacza, użądlenie owada, zespół Wellsa - Leksykon chorób i schorzeń
Obwodzenie – Leczenie
Leczenie obwodzenia (angioedema) wymaga precyzyjnej diagnostyki różnicowej między obwodzeniem histaminozależnym, bradykininozależnym a idiopatycznym, co determinuje wybór terapii. W przypadku obwodzenia histaminozależnego stosuje się leki przeciwhistaminowe drugiej generacji (np. cetyryzyna, desloratadyna) w dawkach nawet do 4-krotnie wyższych niż standardowe, kortykosteroidy (hydrokortyzol 200 mg i.v. lub metyloprednizolon 40-60 mg i.v.) oraz adrenalinę 1:1000 domięśniowo w dawce 0,01 mg/kg (max 0,3 mg) powtarzaną co 10-15 minut w ciężkich przypadkach. W obwodzeniu bradykininozależnym, w tym dziedzicznym obwodzeniu naczynioruchowym (HAE) i obwodzeniu indukowanym inhibitorami ACE, podstawą terapii są koncentraty inhibitora C1-esterazy (Berinert, Cinryze, Haegarda, Ruconest), inhibitory kalikreiny (ekalantyd, berotralstat) oraz antagoniści receptora bradykininy B2 (ikatybant). Profilaktyka obejmuje regularne podawanie tych preparatów, a także androgeny atenuowane i leki antyfibrynolityczne. W przypadku obwodzenia polekowego kluczowe jest natychmiastowe odstawienie leku wywołującego, zwłaszcza inhibitorów ACE, z możliwością zastąpienia antagonistami receptora angiotensyny (ARB).
adrenalina, androgeny atenuowane, antagonista receptora angiotensyny, berotralstat, cyklosporyna, danazol, ekalantyd, ikatybant, immunoglobulina dożylna, inhibitor ACE, inhibitor C1-esterazy, kalikreina osoczowa, kortykosteroid, kwas epsilon-aminokapronowy, kwas traneksamowy, lanadelumab, lek antyfibrynolityczny, lek przeciwhistaminowy, metyloprednizolon, niedrożność dróg oddechowych, obrzęk krtani, obwodzenie, omalizumab, plazmafereza, pokrzywka autoimmunologiczna, przeciwciało anty-IgE, świeżo mrożone osocze, tracheostomia, zapalenie trzustki - Leksykon chorób i schorzeń
Obwodzenie – Epidemiologia
Obrzęk naczynioruchowy (ON) to schorzenie charakteryzujące się przejściowym, ograniczonym obrzękiem tkanek podskórnych, podśluzówkowych lub błon śluzowych, spowodowanym wzrostem przepuszczalności naczyń. Epidemiologia wskazuje, że ON dotyka do 7,4% populacji w ciągu życia, z około 0,5% przypadków przewlekłych lub nawracających. Dziedziczny obrzęk naczynioruchowy (HAE), spowodowany niedoborem funkcjonalnego inhibitora C1 (C1-INH), występuje u około 1 na 50 000 osób, z typem 1 stanowiącym 80-85% przypadków, a typem 2 – 15-20%. ON wywołany przez inhibitory ACE występuje u 0,1-6% leczonych pacjentów, z wyższym ryzykiem u Afroamerykanów (4-krotnie większe). Nabyty obrzęk naczynioruchowy (AAE) z niedoborem C1-INH jest rzadki, z częstością 0,15 na 100 000. Opóźnienia diagnostyczne w HAE są znaczące, sięgając od 3,9 do 26 lat, co prowadzi do zwiększonej zachorowalności i śmiertelności, zwłaszcza z powodu ataków krtaniowych. Wskaźnik hospitalizacji z powodu ON rośnie o 3,0% rocznie, a śmiertelność związana z HAE wynosi około 8,6%, głównie z powodu uduszenia.
anafilaksja, atak krtaniowy, choroby współistniejące, drogi oddechowe, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, inhibitor ACE, jakość życia związana ze zdrowiem, nabyty obrzęk naczynioruchowy, niedobór inhibitora C1, obrzęk naczynioruchowy, obwodzenie, pokrzywka, przepuszczalność naczyń, przewód pokarmowy - Leksykon chorób i schorzeń
Obwodzenie – Objawy
Obrzęk naczynioruchowy (angioedema) to nagły, dobrze odgraniczony obrzęk głębokich warstw skóry i tkanki podskórnej lub podśluzówkowej, najczęściej lokalizujący się na twarzy (powieki, wargi), języku, kończynach, narządach płciowych, gardle oraz przewodzie pokarmowym. Objawy utrzymują się zwykle 1-3 dni, a w przypadku dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego (HAE) ataki narastają przez około 24 godziny i trwają 2-3 dni. Charakterystyczne jest brak świądu i pokrzywki w HAE, a także oporność na leczenie antyhistaminami, kortykosteroidami i adrenaliną. W przebiegu alergicznego obrzęku naczynioruchowego objawy pojawiają się szybko (w ciągu minut do godzin) po ekspozycji na alergen, towarzyszy im pokrzywka i świąd, a stan reaguje na leczenie przeciwhistaminowe. Szczególnie niebezpieczne są obrzęki gardła i dróg oddechowych, które mogą prowadzić do niedrożności dróg oddechowych i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
adrenalina, alergiczny obrzęk naczynioruchowy, angioedema, atak krtaniowy, automatyczny wstrzykiwacz adrenaliny, dysfagia, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, idiopatyczny obrzęk naczynioruchowy, inhibitor ACE, inhibitor C1, niewydolność oddechowa, obrzęk dróg oddechowych, obrzęk gardła, obrzęk jelit, obrzęk kończyn, obrzęk naczynioruchowy, obwodzenie, ostry brzuch, pokrzywka, przeciwciało monoklonalne, reakcja anafilaktyczna, rumień brzeżny, ślinotok, stridor, świszczący oddech, tkanka podskórna, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie spojówek