zahamowanie wydzielania hormonów kory nadnerczy

Zahamowanie wydzielania hormonów kory nadnerczy (supresja kory nadnerczy) to stan, w którym dochodzi do zmniejszenia lub całkowitego zatrzymania produkcji endogennych steroidów nadnerczowych. Najczęściej jest to skutek długotrwałego stosowania egzogennych glikokortykosteroidów, które poprzez mechanizm ujemnego sprzężenia zwrotnego hamują oś podwzgórze-przysadka-nadnercza.

W warunkach fizjologicznych kortykoliberyna (CRH) uwalniana z podwzgórza stymuluje przysadkę do wydzielania hormonu adrenokortykotropowego (ACTH), który z kolei pobudza korę nadnerczy do produkcji kortyzolu. Egzogenne steroidy, naśladując działanie endogennego kortyzolu, powodują zmniejszenie wydzielania CRH i ACTH, co prowadzi do atrofii kory nadnerczy i spadku syntezy kortyzolu, aldosteronu oraz androgenów nadnerczowych.

Konsekwencją supresji kory nadnerczy może być wtórna niedoczynność nadnerczy, która objawia się zmęczeniem, osłabieniem, utratą masy ciała, hipoglikemią, hiponatremią i hipotensją. W skrajnych przypadkach, szczególnie przy nagłym odstawieniu glikokortykosteroidów, może dojść do przełomu nadnerczowego – stanu zagrożenia życia wymagającego natychmiastowej interwencji medycznej.

Zahamowanie wydzielania hormonów kory nadnerczy jest zjawiskiem odwracalnym, jednak regeneracja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza może trwać od kilku tygodni do roku, zależnie od czasu trwania i dawki stosowanej steroidoterapii. Z tego powodu odstawianie glikokortykosteroidów powinno odbywać się stopniowo, pod ścisłą kontrolą medyczną.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl