eliminacja zewnątrzustrojowa

Eliminacja zewnątrzustrojowa to grupa technik medycznych stosowanych do usuwania substancji toksycznych lub metabolitów z krwi pacjenta poza jego organizmem. Metody te są wykorzystywane w sytuacjach ostrego zatrucia, niewydolności narządów odpowiedzialnych za detoksykację (głównie wątroby i nerek) oraz w celu usunięcia nadmiaru określonych substancji z organizmu.

Do najczęściej stosowanych metod eliminacji zewnątrzustrojowej należą: hemodializa, hemoperfuzja, plazmafereza, wymiana osocza oraz hemofiltracja. Wybór odpowiedniej techniki zależy od właściwości fizykochemicznych substancji, która ma zostać usunięta, stanu klinicznego pacjenta oraz dostępności sprzętu medycznego.

Wskazania do zastosowania eliminacji zewnątrzustrojowej obejmują ciężkie zatrucia niektórymi lekami (np. paracetamolem, litem, salicylanami, niektórymi lekami przeciwdepresyjnymi), zatrucia związkami chemicznymi, niewydolność nerek, ostrą niewydolność wątroby oraz stany wymagające szybkiego usunięcia toksyn endogennych. Skuteczność procedury zależy od wielu czynników, w tym od czasu, jaki upłynął od ekspozycji na toksynę, objętości dystrybucji substancji oraz jej zdolności do wiązania z białkami osocza.

Podczas kwalifikacji pacjenta do eliminacji zewnątrzustrojowej należy rozważyć potencjalne korzyści i ryzyko związane z procedurą. Komplikacje mogą obejmować zaburzenia hemodynamiczne, powikłania związane z dostępem naczyniowym, zaburzenia elektrolitowe oraz reakcje alergiczne na składniki używane w procesie oczyszczania krwi.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl