wyciąg z pięciornika
Wyciąg z pięciornika (Potentilla) to ekstrakt pozyskiwany z różnych gatunków roślin z rodzaju pięciornik (łac. Potentilla), należących do rodziny różowatych (Rosaceae). Najczęściej wykorzystywanym gatunkiem w medycynie jest pięciornik kurze ziele (Potentilla erecta), znany również jako pięciornik prosty lub kurze ziele.
Wyciąg z pięciornika charakteryzuje się wysoką zawartością tanin (do 20%), które nadają mu właściwości ściągające, przeciwzapalne i przeciwbakteryjne. Zawiera również flawonoidy, triterpeny, kwasy fenolowe oraz związki mineralne, które wzmacniają jego działanie lecznicze. Te składniki bioaktywne odpowiadają za szerokie spektrum zastosowań terapeutycznych.
W praktyce klinicznej wyciąg z pięciornika znajduje zastosowanie w leczeniu stanów zapalnych błon śluzowych jamy ustnej i gardła, biegunki, łagodnych krwawień z przewodu pokarmowego oraz w chorobach skóry, takich jak wypryski czy drobne rany. Badania wskazują na jego skuteczność jako środka wspomagającego w terapii chorób przyzębia oraz stanów zapalnych dziąseł.
Preparaty zawierające wyciąg z pięciornika dostępne są w formie naparów, nalewek, płynów do płukania jamy ustnej oraz maści i kremów do stosowania miejscowego. W fitoterapii stanowi cenny składnik wspomagający w leczeniu schorzeń wymagających działania ściągającego i przeciwzapalnego.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Wyciąg płynny z kłącza pięciornika – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania wyciągu płynnego z kłącza pięciornika (Tormentillae rhizomae extractum fluidum), będącego składnikiem produktu leczniczego Tormentiol, są ograniczone i fragmentaryczne. Brak jest dedykowanych badań oceniających wpływ tej substancji na reprodukcję, potencjał teratogenny, mutagenny oraz karcinogenny. W dokumentacji produktu wskazano, że inne składniki preparatu, takie jak boraks, wykazują kumulację w tkance jąder i indukują bezpłodność u zwierząt doświadczalnych (szczury, psy), natomiast ichtamol nie wykazuje działania teratogennego. Dane dotyczące genotoksyczności i rakotwórczości wyciągu z pięciornika nie są dostępne, co podkreśla potrzebę dalszych badań w tym zakresie.
badanie farmakologiczne, bezpłodność, boraks, dane niekliniczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, ichtamol, kumulacja w tkance jąder, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na reprodukcję, Tormentillae rhizomae extractum fluidum, wada rozwojowa płodu, wyciąg płynny z kłącza pięciornika, wyciąg z kłącza pięciornika, wyciąg z pięciornika - Leksykon substancji czynnych
Ichtamol – Właściwości farmakodynamiczne
Ichtamol, stosowany w stężeniu 2% w preparatach dermatologicznych takich jak Neo-Tormentil, Tormentiol oraz Tormexal forte, wykazuje istotne działanie przeciwzapalne i bakteriostatyczne. Jego mechanizm działania, choć nie w pełni poznany, obejmuje ograniczenie stanu zapalnego oraz zahamowanie namnażania bakterii, co jest kluczowe w terapii stanów zapalnych skóry i uszkodzeń naskórka. Preparaty te zawierają również inne składniki aktywne, takie jak tlenek cynku (20%), boraks (1%) oraz wyciąg płynny lub nalewkę z kłącza pięciornika (2-8%), które wykazują działanie ściągające, wysuszające, przeciwzapalne oraz bakterio- i grzybostatyczne, co potęguje efekt terapeutyczny i przyspiesza proces ziarninowania oraz gojenia ran.
boraks, działanie bakteriostatyczne, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwzapalne, działanie ściągające, działanie synergistyczne, ichtamol, klasyfikacja ATC, leczenie dermatologiczne, leczenie ran, lek dermatologiczny, lek zabliźniający, mechanizm terapeutyczny, nalewka z pięciornika, Neo-Tormentil, preparat złożony, stan zapalny skóry, tlenek cynku, Tormexal forte, właściwość bakteriostatyczna, wyciąg z pięciornika, ziarninowanie - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tormexal forte –
Tormexal forte to maść o złożonym składzie, zawierająca 20% tlenku cynku, 3% wyciągu z kłącza pięciornika, 2% ichtamolu oraz 1% boraksu, co zapewnia jej działanie przeciwzapalne, ściągające, antyseptyczne i łagodzące. Preparat jest wskazany w leczeniu różnych postaci wyprysków (kontaktowego, atopowego i innych), oparzeń I stopnia oraz łagodnego trądziku pospolitego. Tlenek cynku i ichtamol łagodzą stan zapalny, zmniejszają zaczerwienienie i świąd, a boraks i ichtamol wspomagają działanie antybakteryjne. W oparzeniach I stopnia maść przyspiesza regenerację naskórka i redukuje ból, natomiast w trądziku działa przeciwbakteryjnie i zmniejsza łojotok oraz rozszerzenie porów skóry.
- Leksykon substancji czynnych
Tlenek cynku – Interakcje
Tlenek cynku (ZnO) jest szeroko stosowany w dermatologii w stężeniach od 9,8% do 25%, głównie w formie maści lub zawiesin do stosowania miejscowego. Pomimo ograniczonych danych klinicznych dotyczących interakcji, zidentyfikowano istotne interakcje w preparatach złożonych zawierających tlenek cynku i benzokainę, np. Pudroderm. Nadtlenek benzoilu, często stosowany w terapii trądziku, osłabia miejscowe działanie znieczulające benzokainy, co wymaga dokładnego oczyszczenia skóry przed aplikacją. Ponadto benzokaina może zaburzać skuteczność sulfonamidów, co wskazuje na konieczność unikania jednoczesnego stosowania tych leków. Preparat Tormentiol, zawierający ZnO wraz z wyciągiem z pięciornika, ichtamolem i boraksem, nie wykazuje udokumentowanych interakcji, jednak zaleca się unikanie łączenia go z innymi lekami miejscowymi.
absorpcja ogólnoustrojowa, anestezyna, benzokaina, boraks, działanie ogólnoustrojowe, ichtamol, interakcja lekowa, interakcja systemowa, lek przeciwbakteryjny, nadtlenek benzoilu, preparat dermatologiczny, preparat przeciwtrądzikowy, preparat złożony, sulfonamid, tlenek cynku, wyciąg z pięciornika, zawiesina na skórę - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Tormexal forte –
Produkt leczniczy Tormexal forte w postaci maści zawiera cynku tlenek (20 g/100 g), wyciąg płynny z kłącza pięciornika (3 g/100 g), ichtamol (2 g/100 g) oraz boraks (1 g/100 g). Ze względu na miejscowe działanie i brak istotnej absorpcji ogólnoustrojowej, preparat nie wpływa na ośrodkowy układ nerwowy, a tym samym nie zaburza zdolności prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługiwania maszyn. Charakterystyka produktu leczniczego jednoznacznie wskazuje, że stosowanie Tormexal forte nie powoduje senności, zawrotów głowy ani innych objawów mogących upośledzać funkcje poznawcze i motoryczne, co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa farmakoterapii.
absorpcja ogólnoustrojowa, bezpieczeństwo farmakoterapii, boraks, charakterystyka produktu leczniczego, działanie antyseptyczne, działanie miejscowe, działanie ogólnoustrojowe, działanie przeciwzapalne, działanie ściągające, funkcja motoryczna, funkcja poznawcza, ichtamol, interakcja lekowa, ośrodkowy układ nerwowy, schorzenie dermatologiczne, senność, tlenek cynku, wyciąg z pięciornika, zawrót głowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tormexal forte –
Maść Tormexal forte zawiera cynku tlenek (20 g/100 g), wyciąg płynny z kłącza pięciornika (3 g/100 g), ichtamol (2 g/100 g) oraz boraks (1 g/100 g). Przeprowadzone badania przedkliniczne wykazały, że miejscowa aplikacja tych substancji nie wiąże się z istotnym ryzykiem toksycznym, genotoksycznym ani karcynogennym. Wielokrotne podawanie składników nie wywołało efektów toksycznych, a badania genotoksyczności i rakotwórczości potwierdziły brak uszkodzeń materiału genetycznego i ryzyka rozwoju nowotworów. Ponadto, substancje nie wykazały negatywnego wpływu na funkcje rozrodcze, co jest istotne dla pacjentów w wieku reprodukcyjnym.
aplikacja miejscowa, badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, bezpieczeństwo stosowania, boraks, działanie rakotwórcze, ekspozycja ogólnoustrojowa, ichtamol, potencjał genotoksyczny, proces rozrodczy, ryzyko karcynogenne, tlenek cynku, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na reprodukcję, Tormexal forte, uszkodzenie materiału genetycznego, wyciąg z pięciornika - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Tormentiol –
Preparat Tormentiol jest maścią zawierającą w 100 g: wyciąg płynny z kłącza pięciornika (2 g), ichtamol (2 g), boraks (1 g) oraz tlenek cynku (20 g). Zalecane dawkowanie dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat to aplikacja porcji wielkości ziarna grochu, rozsmarowanej cienką warstwą na zmienione chorobowo miejsca skóry, kilka razy na dobę przez 7-10 dni. Preparat jest przeznaczony wyłącznie do stosowania miejscowego i nie powinien być aplikowany na błony śluzowe ani otwarte rany. Należy unikać stosowania na duże powierzchnie skóry, a stosowanie u dzieci poniżej 12 lat jest przeciwwskazane.
- Leksykon substancji czynnych
Ichtamol – Właściwości farmakokinetyczne
Ichthamol (Ichthammolum) wykazuje wyłącznie miejscowe działanie farmakologiczne po aplikacji na skórę, bez dowodów na wchłanianie ogólnoustrojowe. Dane farmakokinetyczne dla ichtamolu są ograniczone, a charakterystyka produktu leczniczego Tormexal forte podkreśla brak szczegółowych informacji dotyczących jego absorpcji po podaniu miejscowym. Preparaty takie jak Neo-Tormentil, Tormentiol oraz Tormexal forte zawierają ichtamol jako substancję czynną, której działanie ogranicza się do obszaru aplikacji, co potwierdza brak systemowego wpływu na organizm.
absorpcja ogólnoustrojowa, boraks, charakterystyka produktu leczniczego, działanie miejscowe, ichtamol, krążenie ogólne, krążenie systemowe, Neo-Tormentil, parametr farmakokinetyczny, podanie miejscowe, preparat dermatologiczny, stężenie boranów we krwi, substancja aktywna, tlenek cynku, Tormentiol, Tormexal forte, wchłanianie ogólnoustrojowe, wyciąg z pięciornika, wydalanie z moczem - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tormexal forte –
Lek Tormexal forte w postaci maści jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne, takie jak tlenek cynku (20%), wyciąg płynny z kłącza pięciornika (3%), ichtamol (2%) oraz boraks (1%). Substancje te wykazują działanie ściągające, przeciwzapalne, przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze, jednak mogą wywoływać reakcje alergiczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na lanolinę, substancję pomocniczą o potencjale alergizującym, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycją do alergii kontaktowych. Reakcje nadwrażliwości mogą manifestować się miejscowym zaczerwienieniem, świądem, pieczeniem, wysypką kontaktową, obrzękiem, a w cięższych przypadkach pokrzywką lub wypryskiem kontaktowym.
alergia kontaktowa, boraks, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, działanie przeciwzapalne, ichtamol, lanolina, nadwrażliwość na składniki leku, obrzęk, pokrzywka, próba uczuleniowa, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, substancja pomocnicza, świąd, tlenek cynku, Tormexal forte, właściwości przeciwświądowe, właściwości ściągające, wyciąg z pięciornika, wyprysk kontaktowy, wysypka kontaktowa, zaczerwienienie skóry, związki boru - Leksykon leków
Skład i postać leku – Tormexal forte –
Tormexal forte to maść do stosowania zewnętrznego o złożonym składzie, zawierająca substancje czynne o działaniu przeciwzapalnym, ściągającym, antyseptycznym i przeciwgrzybiczym. W 100 g preparatu znajduje się 20 g tlenku cynku, 3 g wyciągu płynnego z kłącza pięciornika, 2 g ichtamolu oraz 1 g boraksu. Substancje te wykazują synergistyczne działanie łagodzące stany zapalne skóry, zmniejszające świąd oraz wspomagające dezynfekcję. Maść zawiera również wazelinę żółtą, lanolinę, wodę oczyszczoną i wanilinę jako substancje pomocnicze, które zapewniają odpowiednią konsystencję i właściwości fizykochemiczne preparatu.
boraks, działanie antyseptyczne, działanie odkażające, działanie przeciwgrzybicze, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne, działanie ściągające, ekstrakt roślinny, emulgator, ichtamol, lanolina, maść, maść do stosowania zewnętrznego, niezgodność farmaceutyczna, podłoże maściowe, postać farmaceutyczna, substancja zapachowa, tlenek cynku, Tormexal forte, wanilina, wazelina żółta, wyciąg z pięciornika - Leksykon substancji czynnych
Ichtamol – Dawkowanie i sposób podawania
Ichtamol, stosowany miejscowo w stężeniu 2 g/100 g w preparatach takich jak Neo-Tormentil, Tormentiol oraz Tormexal forte, jest wskazany do aplikacji na nieuszkodzoną skórę w postaci cienkiej warstwy maści. Zalecane dawkowanie dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat obejmuje nakładanie porcji wielkości ziarna grochu kilka razy na dobę, zwykle przez 7-10 dni. Preparaty te nie powinny być stosowane na błony śluzowe, otwarte rany ani na duże powierzchnie skóry. W przypadku dzieci poniżej 12 roku życia preparat Tormentiol jest przeciwwskazany. Podczas wywiadu medycznego należy zwrócić uwagę na prawidłowe zrozumienie przez pacjenta zasad stosowania oraz konieczność konsultacji w przypadku braku poprawy lub pogorszenia stanu skóry.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Tormentiol –
Produkt leczniczy Tormentiol, zawierający wyciąg płynny z kłącza pięciornika, ichtamol, boraks (1 g/100 g maści) oraz tlenek cynku, wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz u dzieci poniżej 12. roku życia. Brak jest wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo preparatu w okresie prokreacyjnym, co nakłada obowiązek indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka przez lekarza. U kobiet ciężarnych i karmiących decyzja o zastosowaniu Tormentiolu powinna być podejmowana wyłącznie wtedy, gdy korzyść terapeutyczna dla matki wyraźnie przewyższa potencjalne zagrożenia dla płodu lub dziecka. Szczególną uwagę zwraca się na możliwość zaburzeń płodności u dzieci poniżej 12. roku życia, co jest związane z obecnością boru w preparacie i jego potencjalnym wpływem na gospodarkę hormonalną oraz rozwój komórek rozrodczych.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Tormexal forte –
Charakterystyka produktu leczniczego Tormexal forte wskazuje na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży oraz w okresie laktacji. Badania na zwierzętach, obejmujące składniki takie jak ichtamol, tlenek cynku i boraks, nie wykazały działania teratogennego ani negatywnego wpływu na rozwój płodu. Niemniej jednak, brak danych klinicznych u ludzi wymaga zachowania szczególnej ostrożności przy przepisywaniu maści kobietom ciężarnym i karmiącym piersią. Zaleca się ograniczenie aplikacji do niezbędnego minimum terapeutycznego oraz kontrolę powierzchni ciała poddanej leczeniu, aby minimalizować wchłanianie składników aktywnych przez skórę.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Tormexal forte –
Tormexal forte to miejscowy preparat w postaci maści zawierający cynku tlenek (20%), wyciąg płynny z kłącza pięciornika (3%), ichtamol (2%) oraz boraks (1%). Zalecane jest aplikowanie cienkiej warstwy maści kilka razy na dobę na zmienione chorobowo obszary skóry, w zależności od nasilenia objawów i wskazań lekarza. Preparat jest przeznaczony do stosowania miejscowego i nie ma szczegółowych wytycznych dotyczących modyfikacji dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, wątroby, osób starszych czy dzieci, co wymaga indywidualnej konsultacji lekarskiej.