działanie teratogenne
Działanie teratogenne oznacza szkodliwy wpływ czynników zewnętrznych na rozwijający się płód, prowadzący do powstania wad wrodzonych. Czynniki teratogenne mogą zaburzać prawidłowy rozwój embrionu i płodu, szczególnie w okresie organogenezy (między 3. a 8. tygodniem ciąży), kiedy kształtują się narządy płodu.
Do substancji o udokumentowanym działaniu teratogennym należą niektóre leki (np. talidomid, izotretynoina, warfaryna, niektóre leki przeciwpadaczkowe), alkohol etylowy, narkotyki, metale ciężkie, a także czynniki fizyczne (promieniowanie jonizujące) oraz niektóre infekcje (np. różyczka, cytomegalia, toksoplazmoza). Wpływ teratogenny zależy od dawki czynnika, czasu ekspozycji oraz okresu rozwoju płodu.
W praktyce klinicznej istotna jest klasyfikacja leków według kategorii FDA (A, B, C, D, X) określająca potencjalne ryzyko teratogenne. Lekarz przepisujący leki kobietom w wieku rozrodczym powinien zawsze rozważyć stosunek korzyści do ryzyka oraz poinformować pacjentkę o potencjalnych zagrożeniach. Niektóre substancje teratogenne mogą powodować poważne malformacje nawet przy jednorazowej ekspozycji w krytycznym okresie rozwoju.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – ApoMigra 100 mg
Sumatryptan (ApoMigra) stosowany u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży lub karmiących piersią wymaga szczegółowej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Dane z obserwacji ponad 1000 kobiet stosujących sumatryptan w pierwszym trymestrze nie wykazały zwiększonego ryzyka wad wrodzonych, jednak są one niewystarczające do jednoznacznych wniosków. Doświadczenie kliniczne dotyczące stosowania leku w drugim i trzecim trymestrze jest ograniczone, co wymaga ostrożności i indywidualnej oceny korzyści terapeutycznych względem potencjalnego ryzyka dla płodu. Badania przedkliniczne nie wykazały działania teratogennego, choć u królików odnotowano zmniejszoną przeżywalność embrionów i płodów.
- Leksykon substancji czynnych
Progesteron – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Progesteron, jako endogenny hormon steroidowy, odgrywa kluczową rolę w procesach reprodukcyjnych, a badania przedkliniczne potwierdzają jego dobrą tolerancję przy stosowaniu terapeutycznym. W badaniach na modelach zwierzęcych preparaty dopochwowe zawierające 100 mg progesteronu podawane dwa razy na dobę przez 28 dni nie wykazywały działania drażniącego. Podawanie podskórne dawką 6,7 mg/kg/dobę przez 7 dni nie powodowało istotnych zmian histopatologicznych, natomiast domięśniowe wstrzyknięcia wiązały się z miejscową martwicą i reakcją zapalną, choć zmiany te były ograniczone i nieklinicznie istotne. Dłuższe podawanie progesteronu w dawkach 1 mg/kg (s.c.) i 4 mg/kg (i.m.) nie wywołało znaczących objawów klinicznych ani istotnych zmian histopatologicznych po 28 dniach leczenia i 14-dniowej obserwacji.
badanie farmakologiczne, badanie histopatologiczne, badanie toksyczności, działanie drażniące, działanie genotoksyczne, działanie karcinogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie uczulające, hormon płciowy, hormon steroidowy, martwica tkanki, mięsak zrębu endometrium, mutacja punktowa, nowotwór z komórek ziarnistych, podanie domięśniowe, podanie pozajelitowe, preparat dopochwowy, progresja guza, rak sutka, reakcja makrofagów, rozrost nowotworowy, supresja spermatogenezy, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja pochwowa, uszkodzenie chromosomalne, wstrzyknięcie podskórne, zahamowanie owulacji, żel dopochwowy, zwłóknienie wątroby - Leksykon substancji czynnych
Mepartrycyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Mepartrycyna, substancja czynna preparatu Ipertrofan 40, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony szerokim zakresem badań przedklinicznych. W badaniach toksyczności ostrej doustnej u myszy i szczurów wartość LD50 przekracza 4000 mg/kg masy ciała, co wskazuje na bardzo niską toksyczność. Badania toksyczności podostrej i przewlekłej (6 miesięcy) u szczurów i psów nie wykazały zmian patologicznych, potwierdzając dobrą tolerancję substancji przy długotrwałym stosowaniu. Ponadto, mepartrycyna nie wykazuje działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność i śmiertelność okołoporodową u zwierząt laboratoryjnych (szczury, króliki). Badania genotoksyczności, przeprowadzone zarówno in vitro, jak i in vivo, nie wykazały działania mutagennego, co eliminuje ryzyko uszkodzeń DNA i potencjalnego działania rakotwórczego. Kompleksowa ocena bezpieczeństwa mepartrycyny wskazuje, że substancja nie stanowi szczególnego zagrożenia dla ludzi przy stosowaniu w dawkach terapeutycznych. Brak toksycznych efektów w badaniach wielokrotnych dawek, brak teratogenności oraz brak mutagenności potwierdzają jej bezpieczeństwo kliniczne i uzasadniają dalsze stosowanie w terapii.
badania farmakologiczne, badania przedkliniczne, badania reprodukcyjne, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, LD50, mepartrycyna, mutacja genetyczna, płodność, proces nowotworowy, profil bezpieczeństwa, śmiertelność okołoporodowa, substancja czynna, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie DNA, wady rozwojowe, zmiany patologiczne - Leksykon substancji czynnych
Talidomid – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Talidomid, substancja czynna leku Thalidomide Accord, wykazuje w badaniach przedklinicznych potencjalne ryzyko hepatotoksyczności przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek (1,9-krotność dawki ludzkiej) u psów płci męskiej, manifestujące się nawracającymi czopami żółciowymi. U psów płci żeńskiej zaobserwowano zmiany w gruczołach mlekowych oraz wydłużony okres rui przy dawkach 1,8- i 3,6-krotnie wyższych niż u ludzi, choć ich znaczenie kliniczne pozostaje niejasne. W modelach gryzoni stwierdzono trombocytopenię przy dawce 2,4-krotnej dawce ludzkiej, przebiegającą bez objawów klinicznych, co wskazuje na subkliniczny charakter hematologicznego działania talidomidu. Wpływ na funkcję tarczycy wykazał różnice międzygatunkowe – brak istotnych zmian u psów, natomiast u szczurów obserwowano dawkozależne obniżenie całkowitego i wolnego T4, szczególnie u samic. Testy genotoksyczności i kancerogenności nie wykazały działania mutagennego ani rakotwórczego, nawet przy ekspozycji wielokrotnie przekraczającej dawki kliniczne (do 39-krotności AUC u szczurów samic). Najpoważniejszym ograniczeniem stosowania talidomidu pozostaje jego udokumentowane działanie teratogenne u ludzi, wymagające ścisłych środków ostrożności.
badanie przedkliniczne, czop żółciowy, dawka terapeutyczna, długoterminowe stosowanie leku, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcja tarczycy, hepatotoksyczność, hormon T4, parametr hematologiczny, płytki krwi, potencjał kancerogenny, substancja czynna, toksyczność postnatalna, toksyczność prenatalna, toksyczność przedkliniczna, trombocytopenia, zwyrodnienie jąder - Leksykon substancji czynnych
Nadroparyna wapniowa – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania nad nadroparyną wapniową, zawartą w preparatach Fraxiparine, Fraxiparine Multi oraz Fraxodi, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. Konwencjonalne testy farmakologiczne nie ujawniły istotnych działań niepożądanych na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy. Wielokrotne podawanie leku w różnych dawkach i drogach podania nie spowodowało toksyczności narządowej ani innych efektów toksycznych, które mogłyby stanowić przeciwwskazanie do stosowania w dawkach terapeutycznych. Badania genotoksyczności nie wykazały potencjału mutagennego ani uszkodzeń DNA, a długoterminowe testy kancerogenności nie potwierdziły zwiększonego ryzyka nowotworów u zwierząt doświadczalnych.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, Fraxiparine, Fraxiparine Multi, Fraxodi, heparyna drobnocząsteczkowa, nadroparyna wapniowa, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, profil bezpieczeństwa, rozwój postnatalny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA, wpływ na rozród - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nitromint 0,4 mg/dawkę
Przedkliniczne badania toksykologiczne triazotanu glicerolu, substancji czynnej aerozolu podjęzykowego Nitromint (0,4 mg/dawkę), wykazały potencjalne działanie rakotwórcze u szczurów przy podawaniu doustnym w wysokich dawkach do 434 mg/kg/dobę przez 2 lata. Zaobserwowano zależne od dawki zmiany nowotworowe w wątrobie (w tym raka wątrobowokomórkowego z częstością 52% vs. 0% w grupie kontrolnej) oraz nowotwory komórek śródmiąższowych jąder (52% vs. 8%). W badaniach na myszach, którym podawano dawki do 1058 mg/kg/dobę, nie stwierdzono indukcji nowotworów. Triazotan glicerolu wykazywał słabe właściwości mutagenne w teście Ames’a in vitro, jednak badania in vivo u szczurów (dawki do 363 mg/kg/dobę) oraz testy cytogenetyczne in vitro na tkankach szczura i psa nie potwierdziły działania mutagennego.
aerozol podjęzykowy, badanie cytogenetyczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie mutagenności, badanie rakotwórczości, badanie rozrodczości, badanie toksykologiczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, nowotwór jąder, rak wątrobowokomórkowy, spermatogeneza, spożycie pokarmu, test Amesa, triazotan glicerolu, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vitamin D3 Krka 500 IU
Badania przedkliniczne dotyczące cholekalcyferolu, substancji czynnej produktu Vitamin D3 Krka, wykazały zależność między dawką a toksycznością. Wielokrotne podawanie wysokich dawek (do 100 000 IU/kg masy ciała) u szczurów prowadziło do hiperkalcemii, hiperfosfatemii oraz hiperlipoproteinemii, natomiast dawki rzędu 500 000 IU/kg indukowały zmiany w układzie sercowo-naczyniowym. W badaniach teratogenności u myszy, szczurów i królików stwierdzono wady rozwojowe, takie jak małogłowie, wady serca oraz zaburzenia rozwoju szkieletu, przy dawkach znacznie przekraczających te stosowane u ludzi. Badania genotoksyczności i karcynogenności nie wykazały mutagennego ani rakotwórczego potencjału cholekalcyferolu.
cholekalcyferol, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hiperlipoproteinemia, karcynogenność, małogłowie, podawanie wielokrotne, teratogenność, wada serca, witamina D3, właściwości mutagenne, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej, zaburzenie rozwoju szkieletu, zmiany kardiologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Flonidan 1 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa loratadyny, obejmujące ocenę farmakologiczną, toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność oraz potencjał rakotwórczy, potwierdzają korzystny profil bezpieczeństwa substancji przy stosowaniu terapeutycznym. Loratadyna, jako selektywny antagonista obwodowych receptorów histaminowych H₁, nie wykazuje istotnych działań niepożądanych w układzie sercowo-naczyniowym ani ośrodkowym układzie nerwowym. Badania toksyczności wielokrotnego podania nie ujawniły patologicznych zmian w narządach zwierząt doświadczalnych, a parametry biochemiczne, hematologiczne i histopatologiczne pozostawały w normie. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności ani uszkodzeń DNA, a długoterminowe badania karcynogenności na gryzoniach nie potwierdziły zwiększonego ryzyka nowotworów, nawet przy dawkach wielokrotnie przekraczających terapeutyczne.
aberracje chromosomowe, antagonista receptorów histaminowych H1, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, loratadyna, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne i hematologiczne, potencjał mutagenny, stężenie w osoczu, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA, wady rozwojowe płodu, wydłużony poród, zmiany histopatologiczne, zmiany nowotworowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ximve 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa symwastatyny, substancji czynnej produktu leczniczego Ximve, obejmowały kompleksową ocenę farmakodynamiki, toksyczności po podaniu dawek wielokrotnych, genotoksyczności oraz karcynogenności na modelach zwierzęcych. Wyniki tych badań nie wykazały działania teratogennego, negatywnego wpływu na płodność, funkcje rozrodcze ani rozwój noworodków u szczurów i królików, nawet przy stosowaniu maksymalnych tolerowanych dawek. Ponadto, symwastatyna nie wykazała potencjału genotoksycznego ani rakotwórczego, co pozwala wykluczyć dodatkowe ryzyko toksykologiczne dla pacjentów stosujących ten lek.
badanie genotoksyczności, badanie karcynogenności, badanie toksykologiczne, działanie niepożądane, działanie terapeutyczne, działanie teratogenne, farmakodynamika, farmakokinetyka symwastatyny, funkcja rozrodcza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, mechanizm farmakologiczny, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, symwastatyna, teratogenność, toksyczność dawek wielokrotnych, zniekształcenie płodu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Tussidex 30 mg
Stosowanie dekstrometorfanu bromowodorku (Tussidex, 30 mg, kapsułki miękkie) u kobiet w wieku rozrodczym, zwłaszcza planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią, wymaga szczególnej ostrożności. Lek nie jest zalecany w okresie ciąży ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa, mimo że dostępne badania retrospektywne nie wykazały działania teratogennego ani embriotoksycznego. Szczególnie istotne jest unikanie stosowania w trzecim trymestrze ciąży, gdyż może to prowadzić do zaburzeń czynności oddechowej u noworodka. Lekarz powinien szczegółowo poinformować pacjentkę o potencjalnych zagrożeniach i konieczności monitorowania stanu zdrowia dziecka po ekspozycji na lek w końcowym okresie ciąży.
dekstrometorfan, dekstrometorfan bromowodorek, depresja oddechowa, działania niepożądane, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, hipotensja, karmienie piersią, leczenie przeciwkaszlowe, mleko kobiece, obniżenie ciśnienia tętniczego, trzeci trymestr ciąży, zaburzenia czynności oddechowej, zaburzenia oddychania, zatrzymanie oddechu - Leksykon substancji czynnych
Amiodaron – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Amiodaron wykazuje toksyczność narządową potwierdzoną w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt, ze szczególnym uwzględnieniem uszkodzeń płuc (zwłóknienie i fosfolipidoza) oraz wątroby. Mechanizm toksycznego działania na płuca wiąże się z powstawaniem wolnych rodników i zaburzeniami energetycznymi w komórkach. Amiodaron wpływa również na metabolizm lipidów poprzez modulację stężeń hormonów tarczycy. Badania genotoksyczności (test Amesa in vitro oraz test mikrojądrowy in vivo) wykazały brak działania mutagennego. Jednak amiodaron chlorowodorek charakteryzuje się silną fototoksycznością, generując cytotoksyczne wolne rodniki pod wpływem promieniowania UV, co może prowadzić do fotomutagenności i potencjalnych efektów fotokarcynogennych, choć te ostatnie nie zostały jeszcze dokładnie zbadane eksperymentalnie.
amiodaron, amiodaron chlorowodorek, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, fosfolipidoza, fotokarcynogenność, fotomutagenność, fototoksyczność, genotoksyczność, gruczolak, guz pęcherzykowy tarczycy, hormony tarczycy, karcynogenność, mechanizm epigenetyczny, promieniowanie ultrafioletowe, rozrost pęcherzykowy tarczycy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność narządowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wątrobowa, toksyczność wielokrotnej dawki, uszkodzenie DNA, wolne rodniki, zwłóknienie - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Toctino 30 mg
Alitretynoina, substancja czynna w produkcie TOCTINO (kapsułki 10 mg i 30 mg), jest silnym teratogenem z grupy retynoidów, co stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania leku w ciąży oraz podczas karmienia piersią. Ekspozycja na alitretynoinę w okresie ciąży lub do miesiąca po zakończeniu terapii wiąże się z wysokim ryzykiem ciężkich wad rozwojowych płodu, takich jak nieprawidłowości ośrodkowego układu nerwowego (wodogłowie, mikrocefalia), dysmorfia twarzy, rozszczep podniebienia, wady ucha zewnętrznego, mikroftalmia, wady sercowo-naczyniowe (np. tetralogia Fallota) oraz zaburzenia rozwoju grasicy i przytarczyc. Ponadto, stosowanie alitretynoiny zwiększa ryzyko samoistnych poronień. Ze względu na silną lipofilność, lek przenika do mleka kobiecego, co wyklucza jego stosowanie u kobiet karmiących piersią.
alitretynoina, dysmorfia twarzy, działanie teratogenne, kapsułki miękkie, karmienie piersią, mikrocefalia, mikroftalmus, nieprawidłowości grasicy, nieprawidłowości móżdżku, ośrodkowy układ nerwowy, przełożenie dużych naczyń, retynoidy, rozszczep podniebienia, samoistne poronienie, substancja lipofilna, tetralogia Fallota, Toctino, wada przegrody, wady rozwojowe płodu, wiek rozrodczy, wodogłowie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ranofren 10 mg
Olanzapina, substancja czynna leku Ranofren, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym oceniającym jej profil bezpieczeństwa. W badaniach toksyczności ostrej u myszy i szczurów LD50 wynosiła odpowiednio około 210 mg/kg i 175 mg/kg masy ciała, a u psów i małp tolerowano dawki do 100 mg/kg bez śmiertelnych skutków. Objawy toksyczności obejmowały sedację, ataksję, drżenia, drgawki oraz zahamowanie przyrostu masy ciała. W badaniach wielokrotnego podawania (do 3 miesięcy u myszy i do roku u szczurów i psów) zaobserwowano hamowanie aktywności OUN, działanie przeciwcholinergiczne oraz obwodowe zaburzenia hematologiczne, w tym odwracalną neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, odpowiadających AUC 12-15-krotnie wyższemu niż u ludzi przy dawce 12 mg. Zmiany hormonalne u szczurów obejmowały wzrost prolaktyny i zmiany w narządach rozrodczych, a u potomstwa obserwowano opóźnienie rozwoju przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawki terapeutyczne u ludzi.
cykl płciowy, cytopenia, dawka śmiertelna, drgawki kloniczne, duszność, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie teratogenne, jadłowstręt, komórki progenitorowe, leukocyt, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, parametry hematologiczne, profil bezpieczeństwa, prolaktyna, prostracja, szpik kostny, tachykardia, zaburzenia hematologiczne, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Melatonina Biofarm 2 mg
Przedkliniczne badania preparatu Melatonina Biofarm wykazały korzystny profil bezpieczeństwa, bez istotnych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego. W badaniach toksyczności ostrej ustalono LD50 na poziomie 1250 mg/kg masy ciała u myszy po podaniu doustnym, co wskazuje, że toksyczność pojawia się jedynie przy bardzo wysokich dawkach. Długotrwałe podawanie melatoniny nie wykazało istotnych nieprawidłowości ani zagrożeń toksycznych. Testy genotoksyczności i kancerogenności nie potwierdziły działania mutagennego ani rakotwórczego substancji czynnej. Ponadto, badania reprodukcyjne nie wykazały działania teratogennego, co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży.
badanie przedkliniczne, dawka letalna średnia, działanie teratogenne, efekt toksyczny, genotoksyczność, kancerogenność, melatonina, model zwierzęcy, potencjał kancerogenny, profil bezpieczeństwa, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ nerwowy, układ oddechowy, układ rozrodczy, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sympramol 50 mg
Przedkliniczny profil bezpieczeństwa dichlorowodorku opipramolu został oceniony w badaniach toksyczności ostrej, subchronicznej i przewlekłej, a także pod kątem genotoksyczności oraz wpływu na rozrodczość i rozwój płodu. Substancja wykazuje niską toksyczność ostrą, z objawami głównie ze strony ośrodkowego układu nerwowego przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Długoterminowe podawanie bardzo dużych dawek powodowało zaburzenia neurologiczne, uszkodzenia wątroby i płuc, zmiany skórne oraz powstawanie katarakty u zwierząt laboratoryjnych. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego, co potwierdza brak potencjału genotoksycznego opipramolu.
aberracja chromosomowa, badanie genotoksyczności, dawka terapeutyczna, dichlorowodorek opipramolu, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne, potencjał genotoksyczny, przedawkowanie, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra, toksyczność subchroniczna, uszkodzenie płuc, uszkodzenie wątroby, wpływ na rozrodczość, zmiany skórne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Telmisartan Viatris 40 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa telmisartanu wykazały, że ekspozycja na dawki terapeutyczne u ludzi prowadzi do obniżenia parametrów czerwonokrwinkowych (liczba erytrocytów, hemoglobina, hematokryt) oraz zmian hemodynamicznych nerek, manifestujących się wzrostem stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny w surowicy. U zwierząt z prawidłowym ciśnieniem tętniczym zaobserwowano również hiperkaliemię. Morfologiczne zmiany nerek obejmowały poszerzenie i zanik kanalików nerkowych, przerost aparatu przykłębuszkowego oraz wzrost aktywności reninowej osocza, co jest charakterystyczne dla leków modulujących układ renina-angiotensyna-aldosteron. Dodatkowo, telmisartan indukował uszkodzenia błony śluzowej żołądka (nadżerki, owrzodzenia, zapalenia), które można było zapobiec poprzez doustną suplementację soli, co wskazuje na mechanizm farmakologiczny leku jako przyczynę tych działań niepożądanych.
aktywność reninowa osocza, antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy nerki, azot mocznikowy, badanie genotoksyczności, ciśnienie tętnicze, działanie teratogenne, efekt klastogenny, erytrocyt, hematokryt, hemodynamiczna czynność nerek, hemoglobina, inhibitor konwertazy angiotensyny, kanalik nerkowy, kreatynina, nadciśnienie tętnicze, nadżerka, owrzodzenie, parametr czerwonokrwinkowy, stężenie potasu w surowicy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zmiana zapalna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Axotret 10 mg
Axotret, zawierający izotretynoinę w dawkach 10 mg lub 20 mg, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy ściśle respektować w praktyce klinicznej. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na izotretynoinę lub składniki pomocnicze, w tym olej sojowy, a także u kobiet w ciąży i karmiących piersią ze względu na silne działanie teratogenne i przenikanie substancji do mleka. U kobiet w wieku rozrodczym stosowanie izotretynoiny jest możliwe wyłącznie przy pełnym przestrzeganiu Programu Zapobiegania Ciąży. Ponadto, Axotret jest przeciwwskazany u pacjentów z niewydolnością wątroby, znacznym podwyższeniem stężenia lipidów (trójglicerydów i cholesterolu) oraz hiperwitaminozą A, a także przy jednoczesnym stosowaniu tetracyklin ze względu na ryzyko nadciśnienia śródczaszkowego.
alergia na orzeszki ziemne, ciąża, działanie teratogenne, enzymy wątrobowe, hepatotoksyczność, hiperlipidemia, hiperwitaminoza A, izotretynoina, karmienie piersią, nadciśnienie śródczaszkowe, nadwrażliwość na izotretynoinę, niewydolność wątroby, olej sojowy, pochodna witaminy A, profil lipidowy, Program Zapobiegania Ciąży, substancja czynna, tetracykliny, trądzik, zaburzenia psychiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Carboplatin Pfizer 10 mg/ml
Przedkliniczne badania toksyczności karboplatyny wykazały, że LD50 dla myszy wynosi od 131 do 170 mg/kg masy ciała (podanie dożylne lub dootrzewnowe), natomiast u szczurów jest niższe i wynosi od 61 do 85 mg/kg masy ciała (podanie dożylne), co wskazuje na większą wrażliwość szczurów na toksyczność tego leku. Karboplatyna wykazuje wyraźne działanie mutagenne, związane z tworzeniem wiązań krzyżowych z DNA, co prowadzi do zaburzeń replikacji i transkrypcji materiału genetycznego. Ponadto, badania na modelach zwierzęcych potwierdziły działanie teratogenne karboplatyny, co podkreśla konieczność przeciwwskazań do stosowania u kobiet w ciąży oraz wymóg stosowania skutecznej antykoncepcji u pacjentów w wieku rozrodczym podczas terapii.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Gliclazide Medreg 30 mg
Gliklazyd w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży, planujących ciążę oraz karmiących piersią ze względu na ograniczone dane kliniczne (mniej niż 300 przypadków) oraz potencjalne ryzyko dla płodu i noworodka. Mimo braku działania teratogennego w badaniach na zwierzętach, zaleca się unikanie stosowania gliklazydu w ciąży. U pacjentek planujących ciążę konieczne jest przejście z gliklazydu na insulinoterapię przed koncepcją, aby zapewnić optymalną kontrolę glikemii i zmniejszyć ryzyko wad rozwojowych płodu. W przypadku potwierdzenia ciąży u pacjentki leczonej gliklazydem, lek należy niezwłocznie odstawić i rozpocząć insulinoterapię.
cukrzyca ciążowa, doustny lek hipoglikemizujący, działanie teratogenne, Gliclazide Medreg, gliklazyd, hipoglikemia, insulina, insulinoterapia, kontrola glikemii, leczenie hipoglikemizujące, niewyrównana cukrzyca, pochodna sulfonylomocznika, przeciwwskazanie, sulfonylomocznik, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wada rozwojowa, wada rozwojowa płodu - Leksykon substancji czynnych
Mebendazol – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Mebendazol, substancja czynna preparatu Vermox, wykazuje potencjalne działanie embriotoksyczne i teratogenne, co potwierdzają badania przedkliniczne na zwierzętach laboratoryjnych. Z tego względu lek nie jest zalecany u kobiet ciężarnych, zwłaszcza w pierwszym trymestrze ciąży, kiedy zachodzi organogeneza i ryzyko teratogenności jest największe. W przypadku konieczności leczenia zakażeń pasożytniczych u kobiet ciężarnych, lekarz powinien dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka, rozważyć alternatywne terapie o lepszym profilu bezpieczeństwa oraz stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas, monitorując jednocześnie stan pacjentki i płodu. Ponadto, ze względu na ograniczone dane dotyczące przenikania mebendazolu do mleka kobiecego, zaleca się ostrożność podczas stosowania leku u kobiet karmiących piersią, a w niektórych przypadkach rozważenie przerwania karmienia lub odroczenia terapii.
- Leksykon substancji czynnych
Kalcyfediol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kalcyfediolu wykazały, że toksyczność tej substancji jest stosunkowo niska przy stosowaniu dawek terapeutycznych zalecanych u ludzi. W badaniach na zwierzętach zaobserwowano działanie rakotwórcze oraz teratogenne przy dawkach 4-15 razy (rakotwórczość) oraz 6-12 razy (teratogenność) przekraczających dawki kliniczne. Szczególnie istotne jest ryzyko hiperkalcemii u kobiet w ciąży, która może prowadzić do poważnych zaburzeń rozwojowych u płodu, takich jak nadzastawkowe zwężenie aorty, retinopatia czy niepełnosprawność intelektualna noworodków. Przedawkowanie kalcyfediolu w preparatach takich jak Calfos (0,266 mg) i Devisol-25 (150 µg/ml) wiąże się z ryzykiem toksyczności, co podkreśla konieczność zachowania ostrożności w dawkowaniu, zwłaszcza u kobiet ciężarnych.
dawka terapeutyczna, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hiperkalcemia, hiperkalcemia ciążowa, kalcyfediol, margines bezpieczeństwa, nadzastawkowe zwężenie aorty, niepełnosprawność intelektualna, objawy toksyczności, potencjał rakotwórczy, przedawkowanie kalcyfediolu, przedawkowanie witaminy D, retinopatia, toksyczność rozwojowa - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Flucorta 50 mg
Flukonazol, dostępny w dawkach 50 mg, 100 mg i 200 mg (lek Flucorta), wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Badania kliniczne wskazują na zwiększone ryzyko samoistnego poronienia przy stosowaniu flukonazolu w pierwszym trymestrze oraz potencjalne ryzyko teratogenne przy wysokich dawkach (400-800 mg/dobę przez co najmniej 3 miesiące), związane z wadami wrodzonymi takimi jak brachycefalia, dysplazja uszu, duże ciemiączko przednie, skrzywienie kości udowej oraz kościozrost kości promieniowej z kością ramienną. Mimo braku jednoznacznej zależności przyczynowo-skutkowej, stosowanie flukonazolu w ciąży powinno być ograniczone do sytuacji, gdy korzyści przewyższają ryzyko, a szczególnie unikać stosowania dużych dawek i długotrwałej terapii. Flukonazol przenika do mleka matki, osiągając stężenia niższe niż w surowicy, co pozwala na kontynuację karmienia piersią przy pojedynczej dawce do 200 mg, natomiast wielokrotne lub wysokie dawki stanowią przeciwwskazanie do karmienia.
brachycefalia, ciemiączko przednie, dawka standardowa, duża dawka, dysplazja uszu, działanie teratogenne, flukonazol, kokcydioidomikoza, kościozrost, mleko kobiece, płodność, pojedyncza dawka, reprodukcja, samoistne poronienie, skrzywienie kości udowej, surowica krwi, trymestr ciąży, wady wrodzone, wiek rozrodczy, zakażenie grzybicze - Leksykon substancji czynnych
Tlen – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Analiza danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tlenu medycznego wskazuje na istotne różnice w zależności od stężenia i formy podania. Dla tlenu w wysokim stężeniu (≥99,5% V/V) dostępność danych jest ograniczona, a dokumentacja większości produktów nie wykazuje szczególnych zagrożeń toksykologicznych. Produkty takie jak Tlen medyczny skroplony SIAD oraz Tlen medyczny sprężony SIAD nie wykazują istotnych działań niepożądanych w badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym. Natomiast dla mieszanin tlenu z podtlenkiem azotu (Entonox, Kalinox, 50% + 50%) dostępne są bardziej szczegółowe dane, które wskazują na potencjalne działania niepożądane podtlenku azotu, zwłaszcza przy długotrwałej ekspozycji, w tym neuropatię i teratogenność u zwierząt przy stężeniach ≥50% oraz przewlekłym narażeniu. W badaniach genotoksyczności i rakotwórczości nie stwierdzono istotnych zagrożeń dla ludzi przy stosowaniu tych produktów w warunkach klinicznych.
badanie farmakologiczne, badanie niekliniczne, badanie przedkliniczne, dane niekliniczne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, narząd rozrodczy, neuropatia, ocena ryzyka, podtlenek azotu, powietrze atmosferyczne, resorpcja, tlen medyczny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wada wrodzona, wpływ na płodność - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Betahistine dihydrochloride Accord 24 mg
Betahistyna dichlorowodorek (Betahistine dihydrochloride Accord 24 mg) nie posiada wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania u kobiet w ciąży, co uniemożliwia pełną ocenę ryzyka teratogennego. Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych nie wykazały jednoznacznych dowodów na działanie teratogenne przy dawkach terapeutycznych, jednak ze względu na brak danych klinicznych zaleca się unikanie stosowania betahistyny w okresie ciąży zgodnie z zasadą ostrożności terapeutycznej. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o braku wystarczających danych oraz konieczności unikania leku w tym okresie. W odniesieniu do płodności, badania na szczurach nie wykazały negatywnego wpływu betahistyny na parametry rozrodcze, jednak brak jest danych klinicznych u ludzi, co wymaga poinformowania pacjentek w wieku rozrodczym o ograniczeniach w dostępnych danych.
- Leksykon substancji czynnych
Alteplaza – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksyczności alteplazy, substancji czynnej Actilyse, przeprowadzone na szczurach i małpach marmoset wykazały brak nieoczekiwanych działań niepożądanych, potwierdzając akceptowalny profil bezpieczeństwa. Testy mutagenności nie wykazały potencjału mutagennego, co eliminuje ryzyko kancerogenne związane z terapią. W kontekście bezpieczeństwa reprodukcyjnego alteplaza nie wykazywała działania teratogennego przy dawkach terapeutycznych podawanych dożylnie w okresie organogenezy. Jednakże, w badaniach na królikach zaobserwowano embriotoksyczność przy dawkach przekraczających 3 mg/kg/dobę, znacznie wyższych niż stosowane klinicznie. Badania na szczurach potwierdziły brak negatywnego wpływu na rozwój okołoporodowy i poporodowy przy dawkach do 10 mg/kg/dobę.
aktywność biologiczna, aktywność specyficzna, alteplaza, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, komórki jajowe chomika chińskiego, organogeneza, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, rekombinacja DNA, rozwój okołoporodowy, ryzyko kancerogenne, śmiertelność zarodków, test mutagenności, toksyczność podostra, wada wrodzona płodu, zahamowanie wzrostu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Clindamycin-MIP 300 300 mg
Klindamycyna, dostępna w dawkach 300 mg i 600 mg w postaci tabletek powlekanych (np. Clindamycin-MIP), nie wykazuje działania teratogennego w okresie ciąży, co potwierdzają liczne badania kliniczne. Mimo to, decyzja o jej zastosowaniu u kobiet ciężarnych powinna uwzględniać dokładną ocenę stosunku korzyści do ryzyka, biorąc pod uwagę ciężkość zakażenia, dostępność alternatywnych terapii oraz etap ciąży. Monitorowanie stanu klinicznego matki i płodu jest niezbędne w przypadku bezwzględnej konieczności terapii klindamycyną w tym okresie.
badanie farmakokinetyczne, biegunka, Clindamycin-MIP, dysfagia, działanie teratogenne, flora jelitowa, kandydoza pieluszkowa, klindamycyna w ciąży, organogeneza, pleśniawki jamy ustnej, przenikanie do mleka kobiecego, reakcja nadwrażliwości, równowaga mikrobiologiczna, wada wrodzona, wysypka skórna, zaburzenie wchłaniania, zakażenie drożdżakowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – PULNOZIN MUCO Junior o smaku malinowym 250 mg
Produkt leczniczy PULNOZIN MUCO Junior (karbocysteina 250 mg, tabletki do ssania) wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Pomimo braku dowodów na działanie teratogenne w badaniach przedklinicznych, nie zaleca się stosowania karbocysteiny w pierwszym trymestrze ciąży. Decyzja o podaniu leku w dalszych etapach ciąży powinna być oparta na dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka, uwzględniając charakter schorzenia, nasilenie objawów oraz dostępność bezpieczniejszych alternatyw. W okresie laktacji stosowanie karbocysteiny nie jest rekomendowane ze względu na brak danych dotyczących przenikania substancji czynnej do mleka kobiecego oraz potencjalnego wpływu na dziecko karmione piersią.
badanie przedkliniczne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, karbocysteina, karbocysteina doustna, karmienie piersią, metoda terapeutyczna, mleko kobiece, okres laktacji, pierwszy trymestr ciąży, płodność, PULNOZIN MUCO Junior, stężenie leku, stosunek korzyści do ryzyka, tabletki do ssania, wiek rozrodczy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Prestozek Combi 8 mg + 10 mg
Prestozek Combi, zawierający peryndopryl z tert-butyloaminą i amlodypinę w dawkach 4 mg + 5 mg, 4 mg + 10 mg, 8 mg + 5 mg oraz 8 mg + 10 mg, posiada liczne przeciwwskazania wynikające z właściwości obu składników. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na peryndopryl, inhibitory ACE, amlodypinę lub substancje pomocnicze, a także u osób z obrzękiem naczynioruchowym (w tym dziedzicznym i idiopatycznym) oraz w ciąży, szczególnie w II i III trymestrze ze względu na ryzyko teratogenne. Dodatkowo, nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężkim niedociśnieniem tętniczym, wstrząsem (w tym kardiogennym), zwężeniem drogi odpływu z lewej komory (np. zwężenie zastawki aorty) oraz niestabilną niewydolnością serca po zawale mięśnia sercowego. Interakcje lekowe stanowią kolejne istotne przeciwwskazania, zwłaszcza jednoczesne stosowanie z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub GFR <60 ml/min/1,73 m² oraz z sakubitrylem z walsartanem, gdzie konieczny jest odstęp co najmniej 36 godzin między terapiami.
amlodypina, cukrzyca, działanie teratogenne, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemia, hipotensja, idiopatyczny obrzęk naczynioruchowy, inhibitor ACE, lek złożony, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, peryndopryl, pochodna dihydropirydyny, reakcja alergiczna, sakubitryl z walsartanem, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie elektrolitowe, zawał mięśnia sercowego, zwężenie zastawki aorty - Leksykon substancji czynnych
Izokonazol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Izokonazol azotan, stosowany miejscowo w preparatach dermatologicznych i ginekologicznych, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi. Nie stwierdzono działania toksycznego ani ogólnoustrojowego przy stosowaniu dawek terapeutycznych, a badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności ani teratogenności. Również badania reprodukcyjne nie wskazały na negatywny wpływ na cykl rozrodczy ani na rozwój płodu. Miejscowe stosowanie izokonazolu nie powoduje podrażnień skóry i błon śluzowych, choć kontakt z oczami może wywołać podrażnienie spojówki, co potwierdzają badania na królikach. Brak jest danych wskazujących na potencjał kancerogenny, a długotrwałe stosowanie nie powoduje zmian proliferacyjnych.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, diflukortolonu walerianian, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, glikokortykosteroid, izokonazol azotan, komponent steroidowy, mutacja chromosomalna, mutacja chromosomowa, mutacja genetyczna, mutacja genomowa, mutacja genowa, opatrunek okluzyjny, podrażnienie miejscowe, podrażnienie spojówki, potencjał kancerogenny, potencjał teratogenny, preparat dermatologiczny, preparat ginekologiczny, ryzyko onkogenne, śmierć zarodkowa, substancja przeciwgrzybicza, toksyczność dawki wielokrotnej, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zocor 20 20 mg
Symwastatyna, substancja czynna leku ZOCOR w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym, które potwierdziły jej bezpieczeństwo stosowania u ludzi. Badania farmakodynamiczne na modelach zwierzęcych wykazały, że symwastatyna działa jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, zgodnie z oczekiwanym mechanizmem hamowania syntezy cholesterolu, bez istotnych niepożądanych efektów farmakodynamicznych. Testy toksyczności po wielokrotnym podaniu nie ujawniły nieoczekiwanych działań toksycznych, a obserwowane zmiany były typowe dla inhibitorów HMG-CoA reduktazy. Ponadto, badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego ani genotoksycznego, a długoterminowe testy karcynogenności nie potwierdziły potencjału rakotwórczego symwastatyny.
biosynteza cholesterolu, działanie mutagenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, inhibitor HMG-CoA, inhibitor HMG-CoA reduktazy, karcynogenność, potencjał rakotwórczy, symwastatyna, synteza cholesterolu, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, zaburzenie funkcji rozrodczych, zaburzenie lipidowe, zniekształcenie płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zypsila 40 mg
Zyprazydon, substancja czynna leku Zypsila dostępnego w dawkach 20 mg, 40 mg, 60 mg i 80 mg w formie kapsułek twardych, został poddany szerokim badaniom przedklinicznym oceniającym bezpieczeństwo farmakologiczne, genotoksyczność, potencjał rakotwórczy oraz wpływ na reprodukcję. Badania nie wykazały działania mutagennego, genotoksycznego ani rakotwórczego, co wskazuje na niskie ryzyko tych działań przy stosowaniu klinicznym. Ponadto, nie stwierdzono teratogenności, co sugeruje niskie ryzyko wad wrodzonych. Jednakże, w badaniach na modelach zwierzęcych (szczury i króliki) zaobserwowano negatywny wpływ na płodność, zmniejszenie masy ciała potomstwa, zwiększoną śmiertelność okołourodzeniową oraz opóźniony rozwój czynnościowy potomstwa, szczególnie przy dawkach wywołujących toksyczność matczyną.
bezpieczeństwo farmakologiczne, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, kapsułka twarda, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, potencjał rakotwórczy, rozwój czynnościowy, śmiertelność okołourodzeniowa, stężenie w osoczu, stosunek korzyści do ryzyka, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, układ nerwowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie materiału genetycznego, wady wrodzone, zyprazydon - Leksykon substancji czynnych
Bacytracyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Bacytracyna, antybiotyk peptydowy stosowany miejscowo, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych, mimo ograniczonych danych dotyczących jej potencjału genotoksycznego i kancerogennego. Nie stwierdzono działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność i rozwój potomstwa w badaniach na królikach i szczurach, nawet przy dawkach do 500 mg/kg masy ciała (bacytracyna cynkowa). Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka, a preparaty zawierające bacytracynę, takie jak Scaldex, Multibiotic czy TRUE Test 36, nie wskazują na ryzyko działania rakotwórczego lub mutagennego.
aberracja chromosomalna, alergia kontaktowa, antybiotyk peptydowy, antybiotyki, bacytracyna cynkowa, badanie farmakologiczne, działanie alergizujące, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie nefrotoksyczne, działanie teratogenne, genotoksyczność, neomycyna, polimyksyna B, preparat złożony, rozród, toksyczność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Convival Chrono 300 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sodu walproinianu, substancji czynnej leku Convival Chrono, wykazały brak mutagenności w testach bakteryjnych i in vitro na komórkach chłoniaka myszy oraz brak indukcji naprawy DNA w hepatocytach szczura. Wyniki badań in vivo były zależne od drogi podania: po podaniu doustnym nie stwierdzono aberracji chromosomowych ani cech dominujących letalnych, natomiast po podaniu dootrzewnowym zaobserwowano uszkodzenia DNA u gryzoni. W badaniach klinicznych u pacjentów z padaczką leczonych sodu walproinianem odnotowano zwiększoną wymianę chromatyd siostrzanych, jednak znaczenie kliniczne tych zmian pozostaje nieustalone. Badania rakotwórczości nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka.
aberracja chromosomowa, badanie in vivo, badanie mutagenności, chłoniak myszy, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, hepatocyt szczura, naprawa DNA, niepłodność męska, nieprawidłowa spermatogeneza, padaczka, pękanie nici DNA, potencjał mutagenny, sód walproinianu, szpik kostny, test bakteryjny, układ słuchowy, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, wpływ transgeneracyjny, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenie zachowania, zanik jąder, zmiana behawioralna, zmiana morfologiczna, zwyrodnienie jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tifay 14 mg
Przedkliniczne badania teriflunomidu, substancji czynnej leku Tifay (14 mg), wykazały toksyczność wielonarządową, obejmującą szpik kostny (hematopoeza), narządy limfatyczne (układ odpornościowy), błonę śluzową przewodu pokarmowego, narządy rozrodcze oraz trzustkę. Obserwowano hematologiczne skutki, takie jak niedokrwistość, trombocytopenia, leukopenia i limfopenia, co wiązano z hamowaniem proliferacji komórek. Zwierzęta laboratoryjne (myszy, szczury, psy) wykazywały większą wrażliwość na toksyczność teriflunomidu niż ludzie, przy dawkach odpowiadających lub niższych niż terapeutyczne. Badania genotoksyczności nie potwierdziły mutagenności ani klastogenności in vivo, a długoterminowe testy na szczurach i myszach nie wykazały działania rakotwórczego. Metabolit 4-trifluorometyloanilina (TFMA) wykazywał mutagenność in vitro, lecz nie potwierdzono jej in vivo.
4-trifluorometyloanilina, dehydrogenaza dihydroorotanowa, działanie embriotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hematopoeza, leukopenia, limfocyt B, limfocyt T, limfopenia, małopłytkowość, narząd limfatyczny, niedokrwistość, odpowiedź limfoidalna, potencjał genotoksyczny, przeciwciało IgG, przeciwciało IgM, szpik kostny, teriflunomid, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ odpornościowy, zakażenie wtórne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dihydroergotaminum Filofarm 2 mg/g
Przedkliniczne badania toksyczności ostrej dihydroergotaminy mezylanu podawanego doustnie wykazały stosunkowo niski potencjał toksyczny, z wartościami LD50 wynoszącymi 8000 mg/kg u myszy, >2000 mg/kg u szczurów oraz >1000 mg/kg u królików. Dane te sugerują szeroki margines bezpieczeństwa w odniesieniu do dawek terapeutycznych stosowanych u ludzi. Badania teratogenności nie wykazały istotnego wzrostu ryzyka wad rozwojowych w modelach zwierzęcych, jednak ze względu na farmakologiczne działanie oksytocynowe oraz wpływ na układ sercowo-naczyniowy matki, stosowanie dihydroergotaminy w ciąży jest przeciwwskazane ze względu na potencjalne ryzyko dla przebiegu ciąży i rozwoju płodu.
dawka śmiertelna, dihydroergotamina, dihydroergotamina mezylan, działanie oksytocynowe, działanie teratogenne, genotoksyczność, karcynogeneza, LD50, metoda Millera i Taintera, mięśniówka macicy, mutacja genetyczna, naprawa DNA, potencjał genotoksyczny, potencjał teratogenny, przepływ łożyskowy, roztwór doustny, test mutagenności, toksyczność ostra, układ sercowo-naczyniowy, właściwości mutagenne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Etform 1000 mg
Metformina, substancja czynna leku Etform 1000 mg w formie tabletek powlekanych, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym obejmującym standardowe testy farmakologiczne bezpieczeństwa, toksyczność po wielokrotnym podaniu, genotoksyczność, kancerogenność oraz wpływ na funkcje reprodukcyjne. Badania te nie wykazały istotnych efektów toksycznych na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy przy dawkach terapeutycznych. Analizy biochemiczne, hematologiczne oraz histopatologiczne potwierdziły dobry profil bezpieczeństwa metforminy przy długotrwałym stosowaniu. Testy genotoksyczności (m.in. test Amesa, testy aberracji chromosomowych i mikrojądrowe in vivo) nie wykazały potencjału uszkodzenia materiału genetycznego, a badania kancerogenności na modelach zwierzęcych nie potwierdziły działania rakotwórczego.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie kancerogenności, badanie toksyczności, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcja reprodukcyjna, metformina chlorowodorek, ośrodkowy układ nerwowy, parametr biochemiczny, parametr rozrodczy, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, test Amesa, test mikrojądrowy, układ sercowo-naczyniowy, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Antithrombin III NF Takeda 50 j.m./ml; 500 j.m.
Antytrombina ludzka, będąca naturalnym składnikiem osocza, jest aktywnym składnikiem preparatu Antithrombin III NF Takeda, który po rekonstytucji zawiera około 50 j.m./ml antytrombiny. Ze względu na naturalne występowanie antytrombiny w organizmie ludzkim oraz dobrze poznany profil farmakologiczny i bezpieczeństwa, standardowe badania toksyczności pojedynczej dawki na zwierzętach mają ograniczoną wartość prognostyczną. Ponadto, powtarzane podawanie ludzkiej antytrombiny zwierzętom jest utrudnione przez reakcję immunologiczną przeciwciał przeciwko białku obcogatunkowemu, co uniemożliwia rzetelną ocenę toksyczności długoterminowej w modelach zwierzęcych.
aktywność swoista, antytrombina III, antytrombina ludzka, bezpieczeństwo wirusologiczne, białko obcogatunkowe, działanie farmakologiczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, osocze ludzkie, przeciwciała przeciwbiałkowe, reakcja immunologiczna, rekonstytucja, toksyczność dawki powtarzanej, toksyczność pojedynczej dawki - Leksykon leków
Skład i postać leku – Lenalidomide Fresenius Kabi 20 mg
Lenalidomide Fresenius Kabi dostępny jest w siedmiu dawkach: 2,5 mg, 5 mg, 7,5 mg, 10 mg, 15 mg, 20 mg oraz 25 mg, każda w postaci twardych kapsułek o zróżnicowanym wyglądzie ułatwiającym identyfikację. Substancją czynną jest lenalidomid, a kapsułki zawierają różne ilości laktozy, od 33,2 mg w dawce 2,5 mg do 332,2 mg w dawce 25 mg, co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy. Skład pomocniczy obejmuje m.in. celulozę mikrokrystaliczną, kroskarmelozę sodową oraz magnezu stearynian, a otoczka kapsułek zawiera żelatynę, dwutlenek tytanu (E171) oraz barwniki takie jak indygotyna (E132) i tlenki żelaza (E172). Kapsułki są pakowane w blistry oPA/Aluminium/PVC/Aluminium, w opakowaniach po 7 lub 21 sztuk, z okresem ważności 3 lata i bez specjalnych wymagań dotyczących przechowywania.
blister, celuloza mikrokrystaliczna, dwutlenek tytanu, działanie teratogenne, indygotyna, kapsułka nieprzezroczysta, kapsułka twarda, kroskarmeloza sodowa, laktoza, lenalidomid, nietolerancja laktozy, środek rozsadzający, stearynian magnezu, substancja poślizgowa, tlenek żelaza czarny, tlenek żelaza żółty, wodorotlenek potasu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Contractubex (50 IU + 100 mg + 10 mg)/g
Produkt leczniczy Contractubex w postaci żelu zawiera heparynę sodową (50 IU/g), wyciąg płynny z cebuli (100 mg/g) oraz alantoinę (10 mg/g). Badania przedkliniczne nie wykazały działania mutagennego, teratogennego ani rakotwórczego tego preparatu, co wskazuje na brak indukcji mutacji genetycznych, wad rozwojowych płodu oraz procesów karcynogenezy w modelach doświadczalnych. Składniki aktywne produktu wykazują korzystny profil bezpieczeństwa w kontekście potencjalnych zagrożeń genotoksycznych i rozwojowych.
alantoina, badanie farmakologiczne, Contractubex, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, heparyna sodowa, karcynogeneza, leczenie blizn, mutacja genetyczna, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, uszkodzenie materiału genetycznego, wada rozwojowa płodu, wyciąg z cebuli