układ kalikreina-kininy

Układ kalikreina-kininy to złożony system enzymatyczny odgrywający kluczową rolę w procesach zapalnych, regulacji ciśnienia krwi oraz odpowiedzi naczyniowej. Podstawowym elementem tego układu są kalikreiny – proteazy serynowe występujące w osoczu i tkankach, które przekształcają kininogeny w aktywne biologicznie peptydy zwane kininami.

Najważniejszymi kininami są bradykinina i kalidyna (lizyl-bradykinina), które działają poprzez receptory bradykininowe B1 i B2. Receptor B2 jest konstytutywny i odpowiada za większość fizjologicznych efektów kinin, natomiast receptor B1 ulega ekspresji głównie w warunkach zapalnych. Kininy wywołują rozszerzenie naczyń krwionośnych, zwiększają przepuszczalność naczyń, stymulują syntezę tlenku azotu oraz prowadzą do uwolnienia prostaglandyn.

Układ kalikreina-kininy wykazuje liczne interakcje z innymi układami, w tym z układem renina-angiotensyna-aldosteron, układem krzepnięcia oraz dopełniacza. Kluczowym enzymem inaktywującym kininy jest enzym konwertujący angiotensynę (ACE), który przekształca angiotensynę I w angiotensynę II, jednocześnie degradując bradykininę.

Zaburzenia w funkcjonowaniu układu kalikreina-kininy wiążą się z patogenezą nadciśnienia tętniczego, obrzęku naczynioruchowego, wstrząsu septycznego oraz niektórych chorób zapalnych. W praktyce klinicznej znaczenie tego układu podkreśla mechanizm działania inhibitorów ACE, których efekt hipotensyjny częściowo wynika z hamowania degradacji bradykininy, co prowadzi do jej zwiększonego stężenia i nasilenia działania wazodylatacyjnego.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl