glikokortykosteroid przeciwzapalny

Glikokortykosteroidy przeciwzapalne to syntetyczne pochodne kortyzolu, naturalnego hormonu kory nadnerczy, stosowane powszechnie w medycynie ze względu na ich silne działanie przeciwzapalne, immunosupresyjne i przeciwalergiczne. Leki z tej grupy, takie jak prednizon, deksametazon czy hydrokortyzon, są skuteczne w terapii wielu schorzeń o podłożu zapalnym lub immunologicznym.

Mechanizm działania glikokortykosteroidów przeciwzapalnych opiera się na wiązaniu ze specyficznymi receptorami wewnątrzkomórkowymi, co prowadzi do modulacji ekspresji genów. W efekcie hamują one produkcję mediatorów stanu zapalnego, takich jak cytokiny, prostaglandyny czy leukotrieny, zmniejszają aktywność limfocytów T, neutrofili oraz makrofagów, a także ograniczają przepuszczalność naczyń krwionośnych.

W praktyce klinicznej glikokortykosteroidy przeciwzapalne są stosowane w leczeniu chorób autoimmunologicznych (np. reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy), chorób układu oddechowego (astma, POChP), chorób skóry (atopowe zapalenie skóry, łuszczyca), chorób zapalnych jelit oraz w transplantologii. Mogą być podawane systemowo (doustnie, dożylnie) lub miejscowo (wziewnie, donosowo, miejscowo na skórę, dostawowo).

Długotrwałe stosowanie glikokortykosteroidów przeciwzapalnych, szczególnie w wysokich dawkach, wiąże się z ryzykiem wystąpienia poważnych działań niepożądanych, takich jak osteoporoza, nadciśnienie tętnicze, hiperglikemia, zaburzenia psychiczne, wzrost podatności na infekcje czy zespół Cushinga. Z tego względu terapia tymi lekami wymaga starannego monitorowania i indywidualnego dostosowania dawki do stanu klinicznego pacjenta.

Powiązane wpisy

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl