faza NREM
Faza NREM (Non-Rapid Eye Movement) to etap snu charakteryzujący się brakiem szybkich ruchów gałek ocznych, w przeciwieństwie do fazy REM. Stanowi około 75-80% całkowitego czasu snu i dzieli się na trzy stadia (według najnowszej klasyfikacji AASM): N1, N2 i N3.
Stadium N1 to płytki sen, trwający zwykle kilka minut, w którym następuje zwolnienie rytmu alfa EEG. Stadium N2 charakteryzuje się pojawieniem kompleksów K i wrzecion snu w zapisie EEG, natomiast stadium N3 (dawniej stadium 3 i 4) to sen głęboki, zwany także snem wolnofalowym (SWS) lub delta, z wysokonapięciowymi, wolnymi falami delta.
Podczas fazy NREM, zwłaszcza w stadium N3, zachodzi wiele procesów regeneracyjnych organizmu – wzmożona synteza białek, wzrost wydzielania hormonu wzrostu, naprawa tkanek oraz konsolidacja pamięci deklaratywnej. W odróżnieniu od fazy REM, w fazie NREM obserwuje się spadek ciśnienia tętniczego, zwolnienie akcji serca i oddychania oraz zmniejszenie napięcia mięśniowego.
Zaburzenia fazy NREM mogą manifestować się jako parasomnie NREM (somnambulizm, lęki nocne, częściowe przebudzenia), które typowo występują w pierwszej połowie nocy, gdy dominuje sen głęboki. Diagnostyka opiera się głównie na badaniu polisomnograficznym, które pozwala precyzyjnie ocenić architekturę snu, w tym czas trwania i jakość poszczególnych stadiów NREM.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Lęki nocne (parasomnia) – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Lęki nocne (sleep terrors) to parasomnia występująca głównie u dzieci w wieku 3-8 lat, charakteryzująca się nagłym wybudzeniem w pierwszej trzeciej nocy (1-3 godziny po zaśnięciu) podczas przejścia z głębokiego snu NREM (fazy 3 i 4) do lżejszej fazy. Epizody trwają od kilku sekund do nawet 45 minut i manifestują się intensywnym strachem, krzykiem, tachykardią, poceniem się, rozszerzonymi źrenicami oraz dezorientacją, przy braku pamięci zdarzenia następnego dnia. Etiologia jest wieloczynnikowa, obejmująca predyspozycje genetyczne, niedobór snu, stres, współistniejące zaburzenia snu (np. obturacyjny bezdech senny), gorączkę, refluks żołądkowo-przełykowy oraz wpływ leków i substancji pobudzających. Diagnostyka opiera się na wywiadzie klinicznym, obserwacji oraz w razie potrzeby badaniu polisomnograficznym, z wykluczeniem innych stanów, takich jak napady padaczkowe nocne czy koszmary senne, które różnią się m.in. czasem występowania i pamięcią epizodu.
benzodiazepina, bezdech senny, częstoskurcz, drgawki, dziennik snu, faza NREM, faza REM, higiena snu, hipersomnia, koszmar senny, lęk nocny, lek przeciwdepresyjny, padaczka nocna, parasomnia, polisomnografia, refluks przełykowy, układ autonomiczny, uraz psychiczny, wywiad kliniczny, zaburzenia lękowe, zaburzenia oddechowe, zespół niespokojnych nóg, zespół stresu pourazowego