antykoagulacja heparyną

Antykoagulacja heparyną to metoda leczenia przeciwzakrzepowego wykorzystująca heparynę – naturalny mukopolisacharyd o silnym działaniu hamującym krzepnięcie krwi. W praktyce klinicznej stosuje się dwa główne rodzaje heparyny: niefrakcjonowaną (UFH) oraz drobnocząsteczkową (LMWH), które różnią się masą cząsteczkową, profilem farmakokinetycznym oraz mechanizmem działania.

Heparyna niefrakcjonowana działa poprzez wiązanie się z antytrombiną III, co wielokrotnie zwiększa jej zdolność do inaktywacji czynników krzepnięcia: IIa (trombiny), Xa oraz IXa, XIa i XIIa. Wymaga częstego monitorowania parametrów koagulologicznych (APTT) i dostosowywania dawki. Z kolei heparyny drobnocząsteczkowe wykazują silniejsze działanie hamujące wobec czynnika Xa niż trombiny, cechują się dłuższym okresem półtrwania i bardziej przewidywalną odpowiedzią kliniczną.

Wskazania do antykoagulacji heparyną obejmują profilaktykę i leczenie żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, ostrych zespołów wieńcowych, zatorowości płucnej, a także zapobieganie wykrzepianiu w krążeniu pozaustrojowym. Stosowana jest również w sytuacjach wymagających szybkiego działania przeciwzakrzepowego lub gdy doustne antykoagulanty są przeciwwskazane.

Do najważniejszych powikłań terapii heparyną należą krwawienia, małopłytkowość indukowana heparyną (HIT) oraz przy długotrwałym stosowaniu – osteoporoza. W przypadku przedawkowania heparyny niefrakcjonowanej jako antidotum stosuje się siarczan protaminy, który jest mniej skuteczny w odwracaniu działania heparyn drobnocząsteczkowych.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl