glukozo-6-fosfataza

Glukozo-6-fosfataza to kluczowy enzym metaboliczny odgrywający istotną rolę w procesie glukoneogenezy i utrzymaniu homeostazy glukozy we krwi. Zlokalizowany w siateczce śródplazmatycznej hepatocytów, enterocytów i komórek nerek, katalizuje on ostatni etap glukoneogenezy – hydrolizę glukozo-6-fosforanu do wolnej glukozy.

Deficyt glukozo-6-fosfatazy prowadzi do choroby spichrzeniowej glikogenu typu I (GSD-I, choroba von Gierkego), która charakteryzuje się ciężką hipoglikemią na czczo, kwasicą mleczanową, hiperlipidemią, hiperurykemią oraz powiększeniem wątroby. Zaburzenie to dziedziczy się autosomalnie recesywnie i wymaga ścisłego nadzoru medycznego z uwagi na ryzyko ciężkiej hipoglikemii.

Aktywność glukozo-6-fosfatazy jest regulowana hormonalnie – insulina hamuje jej ekspresję, natomiast glukagon i glikokortykosteroidy ją stymulują. Ta regulacja ma kluczowe znaczenie w procesach adaptacyjnych organizmu do głodzenia i wysiłku fizycznego, kiedy konieczne jest uwalnianie glukozy z wątroby do krwiobiegu.

W praktyce klinicznej ocena funkcji glukozo-6-fosfatazy może mieć znaczenie diagnostyczne przy podejrzeniu zaburzeń metabolizmu węglowodanów, zwłaszcza u pacjentów pediatrycznych z nawracającą hipoglikemią oraz hepatomegalią. Badania genetyczne w kierunku mutacji genu G6PC stanowią podstawę diagnostyki GSD-I.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl