ostra nefropatia moczanowa

Ostra nefropatia moczanowa to stan chorobowy charakteryzujący się nagłym uszkodzeniem nerek na skutek wytrącania się kryształów kwasu moczowego w kanalikach nerkowych. Powstaje w wyniku znacznej hiperurykemii, najczęściej przekraczającej 15 mg/dl, co prowadzi do wytrącania kryształów moczanów w drogach moczowych i obstrukcji kanalików nerkowych.

Schorzenie to występuje najczęściej w przebiegu zespołu rozpadu guza (TLS) u pacjentów z nowotworami hematologicznymi (głównie chłoniaki, białaczki) poddawanych intensywnej chemioterapii. Może również wystąpić w przypadku zatrucia etanolem, ciężkiego odwodnienia, rabdomiolizy, stosowania diuretyków tiazydowych czy przyjmowania dużych dawek witaminy B12.

Objawy kliniczne obejmują nagłe obniżenie diurezy, wzrost stężenia kreatyniny i mocznika w surowicy, hiperurykemię, hiperfosfatemię, hipokalcemię oraz kwasicę metaboliczną. W badaniu moczu stwierdza się krystalurię z obecnością charakterystycznych kryształów kwasu moczowego, które mają kształt romboidalny lub przypominają osełki.

Leczenie polega na intensywnym nawadnianiu pacjenta, alkalizacji moczu (pH >6,5), podawaniu allopurynolu lub febuksostatu jako inhibitorów oksydazy ksantynowej, a w ciężkich przypadkach stosowaniu rasburykazy – enzymu rozkładającego kwas moczowy. W przypadku nasilonej niewydolności nerek może być konieczne wdrożenie leczenia nerkozastępczego.

Profilaktyka ostrej nefropatii moczanowej u pacjentów z grupy ryzyka obejmuje odpowiednie nawodnienie, alkalizację moczu oraz wczesne wdrożenie inhibitorów oksydazy ksantynowej przed rozpoczęciem chemioterapii. Prawidłowo prowadzona profilaktyka i wczesne leczenie znacząco zmniejszają ryzyko rozwoju ostrej niewydolności nerek i poprawiają rokowanie.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl