hiperwolaemia
Hiperwolaemia (hiperwolemii) to stan zwiększonej objętości krwi krążącej, charakteryzujący się nadmiernym wypełnieniem łożyska naczyniowego. W warunkach fizjologicznych objętość krwi krążącej podlega ścisłej regulacji, a jej zaburzenia mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych.
Do najczęstszych przyczyn hiperwolaemii należą: nadmierna podaż płynów dożylnych, niewydolność nerek z upośledzeniem wydalania wody i sodu, niewydolność serca, marskość wątroby oraz zespół nerczycowy. Stan ten może również towarzyszyć ciąży lub być skutkiem działania niektórych leków, w tym kortykosteroidów i niesteroidowych leków przeciwzapalnych.
Objawy kliniczne hiperwolaemii obejmują: obrzęki obwodowe, zwiększenie masy ciała, duszność (szczególnie w pozycji leżącej), poszerzenie żył szyjnych, trzeszczenia u podstawy płuc oraz podwyższone ciśnienie tętnicze. W ciężkich przypadkach może prowadzić do obrzęku płuc, stanowiącego bezpośrednie zagrożenie życia.
Diagnostyka hiperwolaemii opiera się na badaniu fizykalnym, pomiarach ciśnienia tętniczego, ocenie bilansu płynów, badaniach laboratoryjnych (stężenie elektrolitów, mocznika, kreatyniny) oraz badaniach obrazowych (RTG klatki piersiowej, echokardiografia). W monitorowaniu pacjentów z hiperwolaemią pomocne jest codzienne ważenie oraz dokładna kontrola bilansu płynów.
Leczenie hiperwolaemii zależy od jej przyczyny i ciężkości. Obejmuje ograniczenie podaży płynów i soli, stosowanie leków moczopędnych, a w ciężkich przypadkach również metody pozaustrojowego oczyszczania krwi (hemodializa, hemofiltracja). U pacjentów z niewydolnością serca może być konieczne zastosowanie leków inotropowych oraz wazodylatacyjnych.