przerzuty do wątroby
Przerzuty do wątroby (metastazy wątrobowe) to wtórne ogniska nowotworowe, które powstają w wyniku rozprzestrzeniania się komórek rakowych z pierwotnego guza znajdującego się w innym narządzie. Wątroba jest jednym z najczęstszych miejsc tworzenia się przerzutów ze względu na bogate unaczynienie oraz funkcję filtrowania krwi.
Najczęstszymi nowotworami dającymi przerzuty do wątroby są rak jelita grubego, rak trzustki, rak żołądka, rak piersi, rak płuc oraz czerniak. Komórki nowotworowe docierają do wątroby głównie drogą krwionośną (przez żyłę wrotną lub tętnicę wątrobową) lub limfatyczną.
Objawy przerzutów do wątroby są często niespecyficzne i mogą obejmować utratę masy ciała, osłabienie, bóle w prawym podżebrzu, uczucie pełności, żółtaczkę oraz wodobrzusze w zaawansowanych przypadkach. Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (USG, TK, MRI, PET-CT), badania laboratoryjne oraz w wybranych przypadkach biopsję wątroby.
Leczenie przerzutów do wątroby zależy od wielu czynników, w tym typu nowotworu pierwotnego, liczby i lokalizacji zmian, stanu ogólnego pacjenta oraz chorób współistniejących. Metody terapeutyczne obejmują leczenie chirurgiczne (resekcja wątroby), ablację termiczną (RFA, MWA), chemoembolizację przeztętniczą (TACE), radioembolizację, chemioterapię systemową oraz terapie celowane.
Rokowanie u pacjentów z przerzutami do wątroby jest zróżnicowane i zależy głównie od typu nowotworu pierwotnego, zaawansowania choroby oraz odpowiedzi na zastosowane leczenie. W niektórych przypadkach, szczególnie w przypadku izolowanych przerzutów raka jelita grubego, możliwe jest osiągnięcie długotrwałej remisji, a nawet wyleczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Gemsol
Gemcytabina (produkt Gemsol) wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, w tym supresji szpiku kostnego manifestującej się leukopenią, małopłytkowością i niedokrwistością. Przed każdą dawką konieczna jest kontrola parametrów hematologicznych. Preparat należy podawać do dużej żyły po odpowiednim rozcieńczeniu, aby zapobiec wynaczynieniu. Istotne jest także monitorowanie funkcji wątroby i nerek, zwłaszcza u pacjentów z ich zaburzeniami, gdyż brak jest jednoznacznych wytycznych dawkowania w tej grupie. W trakcie terapii obserwowano ryzyko ciężkich reakcji skórnych (SCARs), takich jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz ostra uogólniona osutka krostkowa, które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia po pojawieniu się objawów.
ARDS, ciężkie skórne działania niepożądane, gemcytabina, hipoalbuminemia, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, napady drgawkowe, niedokrwistość, obrzęk płuc, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre nadciśnienie tętnicze, PRES, przerzuty do wątroby, rezonans magnetyczny, roztwór do infuzji, spermatogeneza, śródmiąższowe zapalenie płuc, substancja cytotoksyczna, supresja szpiku, szczepionka przeciwko żółtej gorączce, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wynaczynienie, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół ostrej niewydolności oddechowej dorosłych, zespół przesiąkania włośniczek, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Neocitec 10 mg/ml
Winorelbina, podawana dożylnie w postaci winianu (Neocitec 10 mg/ml), charakteryzuje się trójfazową eliminacją z końcowym okresem półtrwania około 40 godzin, co wskazuje na długotrwałe działanie leku. Farmakokinetyka winorelbiny jest liniowa do dawki 45 mg/m² powierzchni ciała, z dużą objętością dystrybucji (średnio 21,2 l/kg mc.) i silnym wiązaniem z elementami morfotycznymi krwi, zwłaszcza płytkami (78%), przy stosunkowo słabym wiązaniu z białkami osocza (13,5%). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez enzym CYP3A4, z powstaniem aktywnego metabolitu 4-O-deacetylowinorelbiny. Klirens leku jest wysoki (średnio 0,72 l/h/kg), zbliżony do przepływu krwi przez wątrobę, a eliminacja odbywa się głównie przez żółć, natomiast wydalanie nerkowe stanowi mniej niż 20% dawki, głównie w formie niezmienionej substancji czynnej.
4-O-deacetylowinorelbina, aminotransferazy, biotransformacja, cytochrom P450 3A4, efekty hematologiczne, elementy morfotyczne krwi, klirens, leukocyty, leukocyty wielojądrzaste, mielotoksyczność, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry hematologiczne, płytki krwi, profil farmakokinetyczny, przepływ krwi przez wątrobę, przerzuty do wątroby, roztwór do infuzji, stan stacjonarny, stężenie bilirubiny, wiązanie z białkami osocza, winian, winorelbina, wydalanie nerkowe, wydalanie z żółcią - Leksykon chorób i schorzeń
Rak piersi nawrotowy – Objawy
Rak piersi nawrotowy definiowany jest jako wznowa nowotworu po pierwotnym leczeniu, mogąca wystąpić miejscowo, regionalnie lub jako przerzuty odległe. Nawrót pojawia się najczęściej w ciągu pierwszych 5 lat od diagnozy, z najwyższym ryzykiem w pierwszych 2 latach, choć możliwy jest nawet po 10-20 latach. Lokalizacje przerzutów obejmują kości (ok. 70%), płuca (ok. 60%), wątrobę (ok. 50%) oraz mózg (10-15%). Objawy nawrotu są zróżnicowane i zależą od lokalizacji, obejmując m.in. guzki, zmiany skórne, ból kostny, duszność, żółtaczkę czy objawy neurologiczne. Progresja choroby jest determinowana przez typ molekularny (TNBC, HER2+ cechują się agresywniejszym przebiegiem), stadium zaawansowania, zajęcie węzłów chłonnych, wielkość guza, wiek pacjentki oraz zastosowane leczenie (radioterapia, terapia hormonalna). Wczesny nawrót definiowany jest jako występujący do 5 lat od diagnozy, późny – po tym okresie.
brodawka sutkowa, enzymy wątrobowe, guzek piersi, HER2-dodatni rak piersi, hiperkalcemia, inwazyjny rak zrazikowy, krążące DNA guza, lumpektomia, margines chirurgiczny, mastektomia, nawrót miejscowy, nawrót odległy, nawrót regionalny, potrójnie ujemny rak piersi, przerzuty do kości, przerzuty do mózgu, przerzuty do płuc, przerzuty do wątroby, radioterapia, rak piersi nawrotowy, rak przerzutowy, rak zrazikowy, receptor estrogenowy, terapia hormonalna, węzły chłonne, wysięk opłucnowy, zapalny rak piersi, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła choroba trofoblastyczna i choriokarcynoma – Objawy
Przewlekła choroba trofoblastyczna (PTD) oraz choriokarcynoma to rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu nowotwory z grupy ciążowej choroby trofoblastycznej (GTD), charakteryzujące się wysokim odsetkiem wyleczeń (98-100% dla PTD i 87,5-98% dla choriokarcynomy) przy wczesnym rozpoznaniu i leczeniu. PTD rozwija się na skutek utrzymania i wzrostu tkanki trofoblastycznej w macicy po usunięciu ciąży zaśniadowej, manifestując się najczęściej nieprawidłowym krwawieniem z pochwy (około 90% przypadków), powiększeniem macicy, bólem miednicy oraz niedokrwistością. Choriokarcynoma, występująca w około 1 na 50 000 ciąż, cechuje się szybkim wzrostem i wczesnym tworzeniem przerzutów, najczęściej do płuc, mózgu, wątroby, nerek i pochwy, co objawia się m.in. krwiopluciem, bólami głowy, żółtaczką czy krwawieniami z pochwy. Diagnostyka opiera się na monitorowaniu poziomu hCG, badaniach obrazowych (USG, TK, MRI) oraz histopatologii, a kryteria rozpoznania obejmują plateau lub wzrost hCG w kolejnych pomiarach oraz obecność przerzutów.
badanie histopatologiczne, ból głowy, chemioterapia, choriokarcynoma, ciąża zaśniadowa, ciążowa choroba trofoblastyczna, drgawki, duszność, gonadotropina kosmówkowa, hipertyreoza, krew w stolcu, krwawienie z pochwy, krwiomocz, krwioplucie, nadczynność tarczycy, niedokrwistość, powiększenie macicy, poziom hCG, przerzuty do mózgu, przerzuty do płuc, przerzuty do wątroby, przerzuty nowotworowe, przetrwała choroba trofoblastyczna, przewlekła choroba trofoblastyczna, USG miednicy, wodobrzusze, zaburzenia widzenia, żółtaczka - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Meaxin 100 mg
Imatynib charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną na poziomie 98% oraz okresem półtrwania około 18 godzin, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę. W osoczu wykazuje silne wiązanie z białkami (95%), głównie albuminą i kwaśną alfa-glikoproteiną. Głównym enzymem metabolizującym lek jest CYP3A4, a jego N-demetylowany metabolit, stanowiący 16% AUC imatynibu, wykazuje podobną aktywność farmakologiczną. Po podaniu doustnym około 81% dawki jest wydalane w ciągu 7 dni, głównie z kałem (68%) i w mniejszym stopniu z moczem (13%). Farmakokinetyka imatynibu wykazuje liniową zależność AUC w zakresie dawek 25-1000 mg, a kumulacja w stanie stacjonarnym wynosi 1,5-2,5-krotnie przy podawaniu raz na dobę.
5-fluorouracyl, biodostępność, CYP3A4, cytochrom P450, czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia, dystrybucja leku, inhibitor konkurencyjny, klirens leku, kumulacja leku, kwaśna alfa-glikoproteina, maksymalne stężenie leku, N-demetylowa pochodna piperazyny, niewydolność wątroby, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, objętość dystrybucji, okres półtrwania leku, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, paklitaksel, przerzuty do wątroby, przewlekła białaczka szpikowa, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie hematologiczne, znakowanie izotopowe - Leksykon chorób i schorzeń
Rak nerki – Objawy
Rak nerki (carcinoma renis, RCC) jest złośliwym nowotworem nabłonkowym nerek, stanowiącym jedno z dziesięciu najczęstszych nowotworów u dorosłych, z predylekcją do mężczyzn (2:1) i średnim wiekiem diagnozy około 64 lat. Wczesne stadia choroby są zazwyczaj bezobjawowe, a rozpoznanie często następuje przypadkowo podczas badań obrazowych. Klasyczna triada objawów (krwiomocz, ból w boku, wyczuwalny guz) występuje u mniej niż 15% pacjentów. Zaawansowane stadium może manifestować się objawami ogólnoustrojowymi, takimi jak gorączka, nocne poty, obrzęki, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, hiperkalcemia oraz objawami przerzutów do płuc, kości, mózgu czy wątroby. U 20-30% chorych obserwuje się zespoły paraneoplastyczne, w tym hiperkalcemię, erytrocytozę i zespół wyniszczenia nowotworowego.
ból okolicy lędźwiowej, dysfagia, erytrocytoza, hiperkalcemia, klasyfikacja TNM, krwiomocz, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, nowotwór złośliwy, policytemia, przerzuty do kości, przerzuty do mózgu, przerzuty do płuc, przerzuty do wątroby, przeszczep nerki, przewlekła choroba nerek, rak nerki, rak nerkowokomórkowy, stopień złośliwości nowotworu, triada objawów, utrata apetytu, wyczuwalny guz, zespół paraneoplastyczny, zespół von Hippla-Lindaua, złamanie patologiczne, żylaki powrózka nasiennego - Leksykon chorób i schorzeń
Guz rakowiowy – Leczenie
Guzy rakowiakowe (neuroendokrynne) to rzadkie nowotwory rozwijające się głównie w przewodzie pokarmowym i płucach. Podstawą leczenia jest chirurgia, która w przypadku wczesnego wykrycia umożliwia całkowitą resekcję i potencjalne wyleczenie. W zaawansowanych stadiach stosuje się operacje cytoredukcyjne (debulking) oraz leczenie ukierunkowane na przerzuty do wątroby, takie jak embolizacja tętnicy wątrobowej, chemoembolizacja, ablacja radiowa i krioablacja. W terapii farmakologicznej kluczową rolę odgrywają analogi somatostatyny (oktreotyd, lanreotyd), które hamują wydzielanie hormonów i spowalniają wzrost guza, skuteczne u 50-70% pacjentów. Telotristat, inhibitor hydroksylazy tryptofanu, jest stosowany w przypadku opornej na analogi somatostatyny biegunki. Zaawansowane guzy z ekspresją receptorów somatostatyny mogą być leczone peptydową terapią radioizotopową (PRRT), która zmniejsza ryzyko progresji choroby nawet o 72% (badanie NETTER-2).
ablacja radiowa, analog somatostatyny, angiogeneza, chemoembolizacja, chirurgia cytoredukcyjna, debulking, embolizacja tętnicy wątrobowej, ewerolimus, guz rakowiakowy, hydroksylaza tryptofanu, inhibitor kinazy tyrozynowej, interferon alfa, krioablacja, kryzys rakowiakowy, lanreotyd, lutet-177, niestabilność hemodynamiczna, oktreotyd, peptydowa terapia radioizotopowa, przerzuty do kości, przerzuty do wątroby, receptor somatostatyny, resekcja chirurgiczna, skurcz oskrzeli, sunitynib, szlak mTOR, telotristat, układ neuroendokrynny, zaczerwienienie skóry, zespół rakowiaka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Gemcitabine Accord
Gemcitabina Accord wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących czasu wlewu i częstości podawania, aby uniknąć nasilonej toksyczności. W trakcie terapii obserwowano ciężkie reakcje skórne zagrażające życiu, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz ostra uogólniona osutka krostkowa, co wymaga natychmiastowego przerwania leczenia po ich wystąpieniu. Lek może indukować mielosupresję manifestującą się leukopenią, trombocytopenią i niedokrwistością, dlatego przed każdą dawką konieczne jest monitorowanie morfologii krwi. U pacjentów z zaburzeniami czynności szpiku, wątroby lub nerek stosowanie gemcytabiny wymaga szczególnej ostrożności i regularnego monitorowania funkcji narządów. Ponadto, stosowanie gemcytabiny w skojarzeniu z radioterapią (≤7 dni) zwiększa ryzyko działań niepożądanych, a podawanie szczepionek żywych atenuowanych, w tym przeciw żółtej gorączce, jest przeciwwskazane.
aktywność drgawkowa, ciężkie skórne działania niepożądane, cytostatyk, gemcytabina, hamowanie szpiku kostnego, kriokonserwacja nasienia, leukopenia, marskość wątroby, mielosupresja, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, przepuszczalność naczyń włosowatych, przerzuty do wątroby, śródmiąższowa choroba płuc, szczepionka żywa atenuowana, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, toksyczność szpikowa, trombocytopenia, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół ostrej niewydolności oddechowej dorosłych, zespół przesiąkania włośniczek, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Rak skóry – Objawy
Rak skóry, obejmujący głównie rak podstawnokomórkowy (BCC), rak kolczystokomórkowy (SCC) oraz czerniaka, jest jednym z najczęściej diagnozowanych nowotworów. Wczesne rozpoznanie zmian skórnych, takich jak nowe guzki, zmiany w znamionach, rany niegojące się powyżej 4 tygodni czy zmiany pigmentacji, jest kluczowe dla skutecznego leczenia. BCC charakteryzuje się perłowymi guzkami, otwartymi ranami i zmianami przypominającymi blizny, natomiast SCC manifestuje się twardymi, czerwonymi guzkami lub łuszczącymi się zmianami, często na obszarach eksponowanych na słońce. Czerniak, będący najbardziej agresywnym typem, cechuje się asymetrycznymi, nieregularnymi znamionami o średnicy powyżej 6 mm, zróżnicowanym zabarwieniem i tendencją do szybkiego przerzutowania. Stadia czerniaka, od in situ (stadium 0) do zaawansowanego (stadium IV), determinują rokowanie i wybór terapii, przy czym wczesne stadium I charakteryzuje się grubością guza do 2 mm bez przerzutów, a stadium IV obejmuje przerzuty do odległych narządów.
anemia, badanie histopatologiczne, czerniak, czerniak in situ, czynnik ryzyka, drgawki, egzema, hiperkalcemia, kontrola dermatologiczna, łuszczyca, naskórek, owrzodzenie, przerzuty do kości, przerzuty do mózgu, przerzuty do płuc, przerzuty do wątroby, przerzuty do węzłów chłonnych, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak skóry, samobadanie skóry, węzeł chłonny, wodobrzusze, wysięk opłucnowy, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Rak gruczołu krokowego z przerzutami – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Przerzutowy rak gruczołu krokowego stanowi istotne wyzwanie kliniczne z 5-letnim względnym wskaźnikiem przeżycia około 34% dla stadium odległego. Średnia długość przeżycia po rozpoznaniu wynosi 5-6 lat, zróżnicowana w zależności od fazy choroby: hormonowrażliwy przerzutowy rak prostaty (mHSPC) cechuje się medianą przeżycia około 42 miesięcy przy terapii ADT, natomiast oporny na kastrację (mCRPC) pojawia się po 2-3 latach i wiąże się z kolejnymi 2-3 latami przeżycia. Rokowanie zależy od wielu czynników, w tym stopnia zaawansowania klinicznego, wyniku Gleasona (lepsze przy <7), poziomu PSA, lokalizacji przerzutów (najdłuższe przeżycie przy przerzutach do węzłów chłonnych – 32 miesiące, najgorsze przy przerzutach do wątroby – 14 miesięcy) oraz objętości choroby przerzutowej (mediana przeżycia 51,6 miesiąca dla małej objętości vs. 43,2 miesiąca dla dużej). Liczba przerzutów kostnych ≥10 wiąże się z wyższym ryzykiem oporności na kastrację i zgonu specyficznego dla nowotworu.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Gefitinib Krka 250 mg
Gefitynib Krka (250 mg) charakteryzuje się umiarkowanie wolnym wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po 3-7 godzinach. Biodostępność bezwzględna u pacjentów onkologicznych wynosi 59%. Wchłanianie leku jest istotnie obniżone (o 47%) przy pH soku żołądkowego powyżej 5, co wynika z ograniczonej rozpuszczalności substancji czynnej w środowisku o podwyższonym pH. Spożycie pokarmu nie wpływa na ekspozycję na gefitynib. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (1400 l) oraz wysoki stopień wiązania z białkami osocza (~90%), głównie albuminami i kwaśną alfa 1-glikoproteiną. Metabolizm tlenowy zachodzi głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6, a głównym metabolitem jest O-desmetylogefitynib, o 14-krotnie słabszym działaniu hamującym EGFR. Wydalanie odbywa się głównie z kałem w postaci metabolitów, z minimalnym (<4%) wydalaniem nerkowym. Klirens osoczowy wynosi około 500 ml/min, a okres półtrwania u pacjentów onkologicznych to 41 godzin, co powoduje kumulację leku 2-8-krotną przy dawkowaniu raz na dobę i osiągnięcie stanu stacjonarnego po 7-10 dawkach.
biodostępność bezwzględna, Cmax, Common Toxicity Criteria, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, fosfataza alkaliczna, gefitynib, guzy lite, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, kwaśna alfa-1-glikoproteina, marskość wątroby, niewydolność wątroby, O-desmetylogefitynib, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, przerzuty do wątroby, receptor EGFR, stan stacjonarny, wiązanie z białkami osocza - Leksykon chorób i schorzeń
Rak wątroby – Zapobieganie i profilaktyka
Rak wątroby, głównie rak wątrobowokomórkowy (HCC), stanowi około 80% pierwotnych nowotworów wątroby i jest trzecią główną przyczyną zgonów nowotworowych na świecie, z prognozowanym wzrostem zachorowań z 905 700 w 2020 do 1,4 miliona w 2040 roku. Kluczową strategią profilaktyki jest zapobieganie zakażeniom HBV i HCV, które odpowiadają za do 80% przypadków HCC. Szczepionka przeciw HBV, skuteczna u ponad 90% zdrowych osób, znacząco redukuje ryzyko HCC, co potwierdza spadek zachorowań o 70% na Tajwanie. W przypadku HCV brak szczepionki rekompensuje skuteczne leczenie przeciwwirusowe (DAA), które zmniejsza ryzyko rozwoju HCC i marskości wątroby. Profilaktyka obejmuje także unikanie czynników ryzyka, takich jak nadmierne spożycie alkoholu (zwiększające ryzyko o około 10% na drinka dziennie), palenie tytoniu (zwiększające ryzyko o około 50%), otyłość, cukrzyca oraz ekspozycja na aflatoksyny i inne toksyny. Regularne badania przesiewowe (USG, AFP) u osób z grup wysokiego ryzyka umożliwiają wczesne wykrycie i poprawę rokowania.
aflatoksyna B1, alfa-fetoproteina, analogi nukleozydów, antygen rakowo-zarodkowy, bezpośrednio działające leki przeciwwirusowe, chemoprewencja, choroba spichrzania glikogenu, choroba Wilsona, hemochromatoza, marskość wątroby, metformina, niedobór alfa-1-antytrypsyny, nowotwór wątroby, porfiria skórna, przeciążenie żelazem, przerzuty do wątroby, przewlekłe zakażenie HBV, rak wątrobowokomórkowy, statyny, stłuszczenie wątroby, terapia adjuwantowa, trwała odpowiedź wirusologiczna, ultrasonografia, ultrasonografia wątroby, wirus zapalenia wątroby typu B, wirus zapalenia wątroby typu C, wirusowe zapalenie wątroby, zapalenie wątroby typu B, zwłóknienie wątroby - Leksykon substancji czynnych
Fludeoksyglukoza – Wskazania do stosowania
Fludeoksyglukoza znakowana izotopem fluoru-18 (18F-FDG) jest kluczowym radiofarmaceutykiem stosowanym w pozytonowej tomografii emisyjnej (PET) do obrazowania metabolicznego, szczególnie w diagnostyce onkologicznej. Izotop 18F charakteryzuje się okresem półtrwania około 110 minut i emituje promieniowanie pozytonowe o energii maksymalnej 634 keV, co umożliwia detekcję anihilacyjnych fotonów gamma o energii 511 keV. 18F-FDG pozwala na ocenę zwiększonego wychwytu glukozy w komórkach nowotworowych, co jest wykorzystywane do charakterystyki zmian ogniskowych w płucach, wykrywania nowotworów o nieznanym pochodzeniu, oceny stopnia zaawansowania nowotworów głowy i szyi, płuc, piersi, przełyku, trzustki, okrężnicy, chłoniaków oraz czerniaka złośliwego. Ponadto, badanie PET z 18F-FDG jest stosowane w monitorowaniu skuteczności terapii oraz wykrywaniu wznowy choroby nowotworowej. Preparaty dostępne na rynku mają aktywność od 250 MBq/mL do 1 GBq/mL, z całkowitą aktywnością fiolki sięgającą do 40 GBq.
anihilacja pozytonu, bakteriemia, chłoniak złośliwy, choroby nowotworowe, czerniak złośliwy, fludeoksyglukoza, glejak wysokiego stopnia, gorączka nieznanego pochodzenia, izotop fluoru-18, neuroartropatia Charcota, nowotwór głowy i szyi, padaczka skroniowa, pozytonowa tomografia emisyjna, promieniowanie pozytonowe, przerzuty do wątroby, rak jajnika, rak okrężnicy, rak piersi, rak płuca, rak przełyku, rak tarczycy, rak trzustki, sarkoidoza, scyntygrafia perfuzyjna, skala Breslowa, tasiemiec bąblowcowy, wychwyt glukozy, zabieg rewaskularyzacji, zapalenie kości i szpiku, zapalenie krążków międzykręgowych, zapalenie kręgów, zapalenie naczyń, zapalenie wsierdzia, zapalne choroby jelit, żywotność mięśnia sercowego - Leksykon chorób i schorzeń
Rak jelita cienkiego – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w raku jelita cienkiego jest wieloczynnikowe i zależy przede wszystkim od stadium zaawansowania nowotworu, typu histologicznego, lokalizacji guza, możliwości całkowitego usunięcia chirurgicznego oraz obecności przerzutów, zwłaszcza do wątroby. 5-letnia przeżywalność netto wynosi około 54% (dane kanadyjskie) i 53% (dane angielskie), przy czym wczesne stadia (I-III) cechują się przeżywalnością odpowiednio 79%, 58% i 38%. Typy histologiczne różnią się rokowaniem: guzy neuroendokrynne (NETs) mają najlepsze prognozy (5-letnie przeżycie do 95% w stadium wczesnym), a gruczolakoraki najgorsze (5-letnie przeżycie spada do 4% w zaawansowanych stadiach). Usunięcie ≥8 węzłów chłonnych podczas resekcji wiąże się z lepszym rokowaniem, natomiast obecność przerzutów do wątroby znacząco pogarsza przeżycie. Czynniki molekularne, takie jak wysoki tumor mutational burden (TMB ≥10 mutacji/Mb) korelują z lepszym przeżyciem, natomiast mutacje SMAD4 i sprawna naprawa niesparowanych zasad (pMMR) są związane z gorszym rokowaniem i wyższym ryzykiem nawrotów.
chłoniak grudkowy, czynnik prognostyczny, GIST, gruczolakorak, guz karcinoidalny, guz neuroendokrynny, inwazja naczyń limfatycznych, inwazja okołonerwowa, lek ukierunkowany molekularnie, lokalizacja guza, mięsak tkanek miękkich, mutacja SMAD4, nawrót otrzewnowy, niedobór naprawy niesparowanych zasad, obciążenie mutacyjne guza, przerzuty do wątroby, przerzuty do węzłów chłonnych, przerzuty odległe, przeżycie całkowite, przeżycie swoiste dla choroby, przeżycie wolne od nawrotu, przeżywalność, przeżywalność 5-letnia, rak jelita cienkiego, resekcja guza, stadium zaawansowania, stopień histologiczny, typ histologiczny, zróżnicowanie histologiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Guzy neuroendokrynne trzustki – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Guzy neuroendokrynne trzustki (pNET) cechują się zróżnicowanym przebiegiem klinicznym i rokowaniem, które w dużej mierze zależy od stadium zaawansowania choroby, wielkości guza, indeksu proliferacyjnego Ki-67 oraz obecności przerzutów. Całkowity 5-letni wskaźnik przeżycia wynosi około 53%, z wyraźnym zróżnicowaniem: 95% dla choroby miejscowej, 72% dla regionalnej i 23% dla przerzutowej (dane SEER). Czynniki negatywnie wpływające na rokowanie to m.in. podwyższone poziomy LDH i AST ≥2 ULN, podwyższony poziom chromograniny A (>200 pmol/L), naciekanie nerwów i węzłów chłonnych oraz wysoki indeks Ki-67. Modele stratyfikacji ryzyka oparte na poziomach LDH i AST pozwalają na podział pacjentów na grupy o różnym ryzyku przeżycia całkowitego (OS: 20, 13 i 8 miesięcy odpowiednio dla niskiego, średniego i wysokiego ryzyka). Analiza tekstur PET SSTR przed terapią PRRT wykazała, że wyższa entropia (≥6,7) koreluje z dłuższym przeżyciem (OS 2,5 roku vs 1,9 roku).
aminotransferaza asparaginianowa, analog somatostatyny, choroba przerzutowa, chromogranina A, dehydrogenaza mleczanowa, guz neuroendokrynny trzustki, guz nieczynny hormonalnie, guz słabo zróżnicowany, hazard względny, heterogenność wewnątrzguzowa, indeks Ki-67, inwazja okołonerwowa, leczenie zachowawcze, przerzuty do wątroby, przeżycie wolne od nawrotu, przeżycie wolne od progresji, rak neuroendokrynny, resekcja chirurgiczna, stadium zaawansowania, stratyfikacja ryzyka, wskaźnik przeżycia, zajęcie węzłów chłonnych, zespół MEN1, zróżnicowanie guza