acyklowir sodowy
Acyklowir sodowy to syntetyczny analog nukleozydowy stosowany jako lek przeciwwirusowy, szczególnie skuteczny w zwalczaniu wirusów z rodziny Herpesviridae, w tym wirusa opryszczki (HSV-1, HSV-2), wirusa ospy wietrznej i półpaśca (VZV) oraz wirusa cytomegalii (CMV).
Mechanizm działania acyklowiru sodowego polega na hamowaniu replikacji DNA wirusowego. Po wniknięciu do zakażonej komórki acyklowir jest fosforylowany przez kinazę tymidynową wirusa do acyklowiru monofosforanu, a następnie przez enzymy komórkowe do acyklowiru trifosforanu, który konkurencyjnie hamuje wirusową polimerazę DNA oraz wbudowuje się do powstającego DNA wirusa, prowadząc do przerwania jego syntezy.
Acyklowir sodowy występuje najczęściej w postaci dożylnej, stosowanej w ciężkich zakażeniach wirusowych, szczególnie u pacjentów z obniżoną odpornością, w ciężkich przypadkach zakażeń HSV i VZV, zapaleniu mózgu wywołanym przez HSV oraz w zakażeniach narządów wewnętrznych. Forma dożylna zapewnia szybkie osiągnięcie wysokiego stężenia leku w osoczu i tkankach.
Profil bezpieczeństwa acyklowiru sodowego jest względnie korzystny, jednak podczas stosowania dożylnego mogą wystąpić działania niepożądane, takie jak zaburzenia czynności nerek (szczególnie przy szybkim podaniu lub niewystarczającym nawodnieniu), reakcje w miejscu podania, zaburzenia neurologiczne oraz rzadziej reakcje alergiczne. U pacjentów z niewydolnością nerek konieczna jest modyfikacja dawkowania.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Aciclovir Jelfa 250 mg
Aciclovir Jelfa w postaci liofilizowanego proszku do sporządzania roztworu do infuzji zawiera 250 mg acyklowiru (w formie acyklowiru sodowego) na fiolkę. Roztwór przygotowuje się w warunkach jałowych, rozpuszczając liofilizat w 10 ml wody do wstrzykiwań lub 0,9% roztworu chlorku sodu, co daje stężenie 25 mg/ml. Stężenie acyklowiru w roztworze do infuzji nie powinno przekraczać 7 mg/ml. Ze względu na silnie alkaliczne pH roztworu (10,5-12), lek nie może być podawany miejscowo, domięśniowo, podskórnie, doustnie ani do oczu, a kontakt ze skórą lub błonami śluzowymi wymaga natychmiastowego przemycia wodą z mydłem. Należy unikać stosowania rozpuszczalników zawierających alkohol benzylowy lub parahydroksybenzoesany, które mogą powodować wytrącanie osadu.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Aciclovir Jelfa 250 mg
Aciclovir Jelfa (250 mg, proszek do sporządzania roztworu do infuzji) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na acyklowir lub walacyklowir, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, w tym wysypki, pokrzywki, świądu, obrzęku naczynioruchowego, duszności oraz anafilaksji. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergicznego, a w przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości infuzję należy natychmiast przerwać i wdrożyć odpowiednie leczenie. Walacyklowir, jako prolek acyklowiru, wykazuje nadwrażliwość krzyżową, co wymaga szczególnej uwagi przy kwalifikacji pacjentów do terapii.
acyklowir dożylny, acyklowir sodowy, duszność, modyfikacja dawkowania, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na acyklowir, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, postać farmaceutyczna, prolek acyklowiru, reakcja anafilaktyczna, roztwór do infuzji, świąd, wysypka skórna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie neurologiczne, zakażenie wirusowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aciclovir Jelfa 250 mg
Aciclovir Jelfa, zawierający 250 mg acyklowiru w postaci acyklowiru sodowego, podawany dożylnie jako roztwór do infuzji, wiąże się z szeregiem działań niepożądanych o różnej częstości występowania. Niezbyt często obserwuje się obniżenie parametrów hematologicznych, takich jak niedokrwistość, małopłytkowość i leukopenia, co może zwiększać ryzyko infekcji. Bardzo rzadko występują reakcje anafilaktyczne, wymagające natychmiastowej interwencji. Wśród działań neurologicznych, również bardzo rzadkich, wymienia się bóle głowy, zawroty głowy, pobudzenie, dezorientację, drżenia, niezborność ruchową, zaburzenia mowy, omamy, objawy psychotyczne, drgawki, senność, encefalopatię oraz śpiączkę, najczęściej u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek. Często obserwuje się zapalenie żył w miejscu podania, a także nudności i wymioty jako najczęstsze objawy ze strony przewodu pokarmowego. Przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych występuje często, natomiast bardzo rzadko obserwuje się żółtaczkę i zapalenie wątroby.
acyklowir sodowy, ataksja, bilirubina, ból głowy, drgawki, duszność, dysfazja, encefalopatia, enzymy wątrobowe, fotodermatoza, leukopenia, małopłytkowość, mocznik, nawodnienie, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ostra niewydolność nerek, pokrzywka, psychoza, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, roztwór do infuzji, układ immunologiczny, wynaczynienie, zapalenie wątroby, zapalenie żył, zawroty głowy, żółtaczka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Aciclovir Jelfa 250 mg
Aciclovir Jelfa w dawce 250 mg (w postaci acyklowiru sodowego) w formie proszku do sporządzania roztworu do infuzji jest wskazany do leczenia ciężkich zakażeń wirusowych wywołanych przez wirusy Herpes simplex typu I i II oraz Varicella zoster, szczególnie u pacjentów z niedoborami immunologicznymi. Preparat znajduje zastosowanie w terapii zakażeń skóry i błon śluzowych, nawrotów u osób immunokomprymowanych, ciężkich postaci opryszczkowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych u pacjentów powyżej 6. miesiąca życia oraz w początkowej fazie ciężkiego zakażenia narządów płciowych (Herpes genitalis). Dożylna droga podania umożliwia szybkie osiągnięcie terapeutycznych stężeń leku w osoczu i płynie mózgowo-rdzeniowym, co jest kluczowe w leczeniu powikłań i ciężkich przebiegów chorób wirusowych.
acyklowir sodowy, chemioterapia, Herpes genitalis, herpes simplex, HIV, liofilizat, niedobór immunologiczny, opryszczka narządów płciowych, opryszczkowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ospa wietrzna i półpasiec, płyn mózgowo-rdzeniowy, przeszczep narządu, terapia immunosupresyjna, terapia parenteralna, Varicella-zoster, wrodzony niedobór odporności, zakażenie ośrodkowego układu nerwowego, zakażenie wirusowe