gruczolak żołądka

Gruczolak żołądka to łagodny nowotwór wywodzący się z nabłonka gruczołowego błony śluzowej żołądka. Charakteryzuje się proliferacją komórek nabłonkowych tworzących struktury gruczołowe z różnym stopniem atypii komórkowej, jednak bez naciekania podścieliska.

Zmiany te najczęściej występują w postaci polipów gruczołowych żołądka, które mogą być pojedyncze lub mnogie. Gruczolaki stanowią około 10% wszystkich polipów żołądka, częściej występując u osób starszych, zwłaszcza po 50. roku życia. Wyróżnia się kilka typów histologicznych gruczolaka: cewkowy, kosmkowy i cewkowo-kosmkowy.

Klinicznie istotne jest to, że gruczolaki żołądka posiadają potencjał transformacji nowotworowej w raka gruczołowego (sekwencja gruczolak-rak). Ryzyko malignizacji wzrasta wraz z wielkością zmiany (powyżej 2 cm), obecnością komponentu kosmkowego oraz stopniem dysplazji nabłonka. Dlatego wszystkie gruczolaki żołądka powinny być usuwane endoskopowo i poddane ocenie histopatologicznej.

Diagnostyka opiera się na badaniu endoskopowym górnego odcinka przewodu pokarmowego z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego. Leczenie polega na całkowitym endoskopowym usunięciu zmiany, najczęściej metodą polipektomii endoskopowej lub dyssekcji podśluzówkowej (ESD). Pacjenci po usunięciu gruczolaka wymagają regularnych kontroli endoskopowych ze względu na możliwość wystąpienia zmian metachronicznych.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Polipy żołądka – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Polipy żołądka wykazują zróżnicowany potencjał złośliwości, z ogólnym wskaźnikiem malignizacji poniżej 2%. Czynniki ryzyka obejmują rozmiar polipa powyżej 20 mm, zaawansowany wiek pacjenta oraz obecność licznych gruczolaków, zwłaszcza w kontekście zespołów genetycznych takich jak Rodzinna Polipowatość Gruczolakowata (FAP). Polipy gruczołów fundusowych, często związane z długotrwałym stosowaniem inhibitorów pompy protonowej, są zwykle małe i o niskim ryzyku transformacji nowotworowej, choć polipy >1 cm oraz te powiązane z FAP/MAP wykazują dysplazję w 54% przypadków. Polipy hiperplastyczne, szczególnie >5 mm, wymagają endoskopowego usunięcia i eradykacji Helicobacter pylori ze względu na ryzyko progresji zgodnie z sekwencją gruczolak-rak. Gruczolaki, choć rzadkie, mają najwyższe ryzyko złośliwości i powinny być usuwane en-bloc, zwłaszcza większe i płaskie zmiany, ze względu na powiązanie z metaplazją jelitową i gruczolakorakiem żołądka.
autoimmunologiczne zapalenie żołądka, badanie kolonoskopowe, dysplazja, ektopowa trzustka, eradykacja zakażenia, gruczolak żołądka, gruczolakorak, infekcja Helicobacter pylori, inhibitor pompy protonowej, klasyfikacja paryska, metaplazja jelitowa, polip hiperplastyczny, polip neuroendokrynny, polip żołądka, polipowatość młodzieńcza, potencjał złośliwości, przerzut do węzłów chłonnych, rodzinna polipowatość gruczolakowata, sekwencja gruczolak-rak, transformacja złośliwa, wczesny rak żołądka, zespół Cowdena, zespół Peutza-Jeghersa
Leksykon chorób i schorzeń
Polipy żołądka – Diagnostyka i diagnoza

Polipy żołądka to patologiczne narośla błony śluzowej lub podśluzowej, wykrywane najczęściej przypadkowo (>90%) podczas ezofagogastroduodenoskopii (EGD). Diagnostyka opiera się na dokładnej ocenie endoskopowej z klasyfikacją morfologiczną według klasyfikacji paryskiej, dokumentacji liczby, lokalizacji i rozmiaru (szczególnie polipów ≥1 cm). Biopsja i ocena histopatologiczna są kluczowe, zwłaszcza dla polipów innych niż typowe polipy gruczołów dna żołądka (FGP). Polipektomia jest wskazana dla polipów nowotworowych oraz wszystkich o średnicy ≥1 cm, ze względu na ryzyko dysplazji wysokiego stopnia lub wczesnego raka. W diagnostyce pomocne są techniki zaawansowanego obrazowania endoskopowego (NBI, chromoendoskopia elektroniczna) oraz endoskopowa ultrasonografia (EUS), szczególnie przy podejrzeniu polipów podśluzówkowych lub większych zmian. Ocena otaczającej błony śluzowej pod kątem zapalenia, metaplazji jelitowej i zakażenia Helicobacter pylori jest niezbędna, a eradykacja H. pylori może prowadzić do regresji polipów hiperplastycznych.
błona śluzowa i podśluzowa, błona śluzowa żołądka, chromoendoskopia, dysplazja, endoskopowa resekcja błony śluzowej, endoskopowa ultrasonografia, eradykacja H. pylori, ezofagogastroduodenoskopia, górny odcinek przewodu pokarmowego, gruczolak żołądka, guz neuroendokrynny, inhibitor pompy protonowej, klasyfikacja paryska, metaplazja jelitowa, obrazowanie wąskopasmowe, ocena histopatologiczna, polip gruczolakowy, polip gruczołu dna żołądka, polip hiperplastyczny, polip żołądka, polipektomia, przerzut do węzła chłonnego, rezonans magnetyczny, rodzinna polipowatość gruczolakowa, rodzinna polipowatość gruczolakowata, tomografia komputerowa, transformacja złośliwa, wczesny rak żołądka, zakażenie Helicobacter pylori, zanikowe zapalenie żołądka, zespół Cowdena, zespół Peutza-Jeghersa
Leksykon chorób i schorzeń
Polipy żołądka – Patofizjologia i mechanizm

Polipy żołądka to nieprawidłowe rozrosty błony śluzowej, wykrywane w 6-6,3% endoskopii górnego odcinka przewodu pokarmowego. Ich patogeneza jest zróżnicowana i zależy od typu histologicznego: polipy hiperplastyczne powstają w wyniku przewlekłego zapalenia błony śluzowej, często związanego z zakażeniem Helicobacter pylori, co prowadzi do nadmiernej odpowiedzi naprawczej i proliferacji komórek. Hipergastrynemia, wywołana m.in. przez H. pylori, długotrwałe stosowanie inhibitorów pompy protonowej (PPI) oraz zanikowe zapalenie żołądka, odgrywa kluczową rolę w rozwoju polipów, zwłaszcza gruczołów dna żołądka (FGP). Polipy te, szczególnie związane z PPI stosowanymi powyżej 1-2 lat, cechują się torbielowatym rozszerzeniem gruczołów i proliferacją komórek okładzinowych, jednak ryzyko ich transformacji złośliwej jest niskie (<1%). Gruczolaki żołądka, stanowiące 6-10% polipów, mają najwyższy potencjał złośliwości i rozwijają się na tle zanikowego zapalenia żołądka i metaplazji jelitowej, z mutacjami w genach p53, KRAS, APC i Ki-67, co przypomina sekwencję gruczolak-rak z jelita grubego.
autoimmunologiczne zapalenie żołądka, białko CagA, błona śluzowa żołądka, cyklooksygenaza-2, dysplazja nabłonka, eradykacja Helicobacter pylori, górny odcinek przewodu pokarmowego, gruczolak żołądka, guz neuroendokrynny, Helicobacter pylori, hipergastrynemia, hiperplazja komórek nabłonkowych, inhibitor pompy protonowej, komórka enterochromafinopodobna, komórka okładzinowa, metaplazja jelitowa, polip gruczołów dna żołądka, polip hiperplastyczny, polip żołądka, rodzinna polipowatość gruczolakowata, sekwencja gruczolak-rak, transformacja nowotworowa, wydzielanie kwasu żołądkowego, zanikowe zapalenie żołądka, zespół Cowden, zespół Peutza-Jeghersa

gruczolak żołądka

Powiązane wpisy

Polipy żołądka – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Polipy żołądka – Diagnostyka i diagnoza

Polipy żołądka – Patofizjologia i mechanizm