ektopowa trzustka
Ektopowa trzustka (trzustka dodatkowa, heterotopowa trzustka) to rzadka wrodzona anomalia rozwojowa polegająca na obecności prawidłowej tkanki trzustkowej poza jej anatomiczną lokalizacją, bez naczyniowego lub anatomicznego połączenia z głównym narządem. Najczęściej występuje w górnym odcinku przewodu pokarmowego, zwłaszcza w żołądku (25-60%), dwunastnicy (25-35%) i jelicie czczym (16%), rzadziej w przełyku, drogach żółciowych, pęcherzyku żółciowym, śledzionie czy uchyłku Meckela.
Histologicznie ektopowa trzustka zawiera wszystkie elementy prawidłowej tkanki trzustkowej, w tym komórki wysp, przewody i zraziki. Klasyfikację histologiczną opracował Heinrich, wyróżniając trzy typy: typ I zawierający wszystkie elementy prawidłowej trzustki, typ II z przewodami bez wysp Langerhansa oraz typ III składający się wyłącznie z zrazików trzustkowych.
Klinicznie ektopowa trzustka najczęściej pozostaje bezobjawowa i jest wykrywana przypadkowo podczas badań endoskopowych lub operacji. Może jednak powodować objawy zależne od lokalizacji, takie jak ból brzucha, nudności, wymioty czy krwawienie z przewodu pokarmowego. W rzadkich przypadkach może być źródłem powikłań typowych dla trzustki właściwej, w tym ostrego zapalenia, torbieli czy transformacji nowotworowej.
Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (endoskopię, endoskopową ultrasonografię, tomografię komputerową) oraz badanie histopatologiczne. Leczenie jest wskazane tylko w przypadku występowania objawów klinicznych i polega najczęściej na resekcji endoskopowej lub chirurgicznej zmiany.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wgłobienie jelita – Patofizjologia i mechanizm
Wgłobienie jelita (intussusceptio) to wpuklenie się segmentu jelita (intussusceptum) do światła odcinka dystalnego (intussuscipiens), prowadzące do niedrożności przewodu pokarmowego. U dzieci, zwłaszcza poniżej 2. roku życia, stanowi najczęstszą przyczynę ostrego brzucha i niedrożności jelit, z dominującym typem krętniczo-kątniczym (>80%). Etiologia u dzieci jest w 75-90% idiopatyczna, związaną z przerostem tkanki limfatycznej w kępkach Peyera, często po infekcjach wirusowych (adenowirusy, rotawirusy), co potwierdza sezonowość zachorowań i związek z niektórymi szczepieniami przeciw rotawirusom. U dorosłych wgłobienie jest rzadsze (1-5% niedrożności jelit) i zwykle ma punkt wiodący, najczęściej nowotwory (30-35%) lub zmiany zapalne. Patofizjologia obejmuje zaburzenie równowagi sił podłużnych i poprzecznych w ścianie jelita, prowadzące do upośledzenia drenażu limfatycznego, zastojów żylnych, niedokrwienia, martwicy i potencjalnej perforacji. Charakterystycznym objawem jest stolce typu „galaretki porzeczkowej”.
adenowirus jelitowy, chłoniak, choroba Crohna, choroba trzewna, ektopowa trzustka, kępki Peyera, martwica jelita, mukowiscydoza, naczyniak, niedrożność jelit, niedrożność przewodu pokarmowego, nowotwór łagodny, nowotwór złośliwy, ostry brzuch, perystaltyka, posocznica, przerost tkanki limfatycznej, punkt wiodący, szczepionka przeciw rotawirusom, tlenek azotu, torbiel duplikacyjna, uchyłek Meckela, upośledzenie drenażu limfatycznego, wgłobienie jelita, wgłobienie krętniczo-kątnicze, wirusowe zapalenie żołądka i jelit, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie naczyń związane z IgA, zapalenie otrzewnej, zapalenie ucha środkowego, zastawka krętniczo-kątnicza, zrosty pooperacyjne