wymioty okołooperacyjne
Wymioty okołooperacyjne (ang. postoperative nausea and vomiting, PONV) to częste powikłanie występujące po zabiegach chirurgicznych, dotykające od 20% do nawet 80% pacjentów, w zależności od czynników ryzyka. Stanowią one istotny problem kliniczny, gdyż mogą prowadzić do odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych, opóźnienia gojenia ran pooperacyjnych oraz przedłużenia hospitalizacji.
Patogeneza wymiotów okołooperacyjnych jest złożona i obejmuje aktywację różnych mechanizmów neurofizjologicznych, w tym drogi dopaminergiczne, serotoninergiczne, cholinergiczne i histaminergiczne. Czynniki ryzyka PONV obejmują płeć żeńską, niepalenie tytoniu, wcześniejsze epizody PONV lub chorobę lokomocyjną, młodszy wiek, rodzaj operacji (szczególnie zabiegi ginekologiczne, okulistyczne, otolaryngologiczne), stosowanie opioidów w znieczuleniu oraz dłuższy czas trwania znieczulenia.
W zapobieganiu wymiotom okołooperacyjnym stosuje się strategie multimodalne, obejmujące profilaktyczne podawanie leków przeciwwymiotnych (antagonistów receptora 5-HT3, takich jak ondansetron, deksametazon, droperidol, aprepitant), odpowiednie nawodnienie, unikanie hipotensji śródoperacyjnej, minimalizację stosowania opioidów oraz techniki znieczulenia regionalnego zamiast ogólnego, gdy jest to możliwe. Skale oceny ryzyka PONV, jak skala Apfela, pomagają w identyfikacji pacjentów wymagających intensywnej profilaktyki.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Atossa 8 mg
Ondansetron, substancja czynna leku ATOSSA, jest silnym, wybiórczym antagonistą receptorów serotoninowych 5-HT3, stosowanym w profilaktyce i leczeniu nudności oraz wymiotów indukowanych chemioterapią, radioterapią oraz w okresie okołooperacyjnym. Mechanizm działania polega na blokowaniu receptorów 5-HT3 zarówno w obwodowym układzie nerwowym (na dośrodkowych włóknach nerwu błędnego w jelicie cienkim), jak i w ośrodkowym układzie nerwowym (area postrema), co hamuje inicjację odruchu wymiotnego wywołanego uwalnianiem serotoniny. Jedna tabletka ATOSSA zawiera 8 mg ondansetronu w postaci dwuwodnego chlorowodorku. Lek nie wpływa na stężenie prolaktyny w osoczu, a jego rola w hamowaniu wymiotów indukowanych opioidami pozostaje nieustalona i wymaga dalszych badań.
antagonista receptora serotoninowego 5-HT3, antagonista receptorów serotoninowych, area postrema, chlorowodorek ondansetronu, cytostatyk, infuzja dożylna, komora mózgu, lek przeciwwymiotny, nerw błędny, nudności i wymioty, odruch wymiotny, odstęp PR, odstęp QTc, odstęp QTcF, profil endokrynologiczny, prolaktyna, promieniowanie jonizujące, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, QTcF, repolaryzacja mięśnia sercowego, substancja czynna, terapia przeciwnowotworowa, układ nerwowy, uwalnianie serotoniny, wymioty okołooperacyjne, zespół QRS - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zofran 8 mg
Ondansetron, aktywny składnik leku Zofran, jest selektywnym antagonistą receptorów serotoninowych 5-HT3, stosowanym w profilaktyce i leczeniu nudności oraz wymiotów, zwłaszcza indukowanych chemioterapią, radioterapią oraz w okresie okołooperacyjnym (kod ATC: A04AA01). Mechanizm działania opiera się na blokowaniu receptorów 5-HT3 zarówno w obwodowym, jak i ośrodkowym układzie nerwowym, co hamuje inicjację odruchu wymiotnego wywołanego uwalnianiem serotoniny w jelicie cienkim oraz w area postrema. W przeciwieństwie do innych leków przeciwwymiotnych, ondansetron nie wpływa na stężenie prolaktyny w osoczu, a jego rola w hamowaniu wymiotów indukowanych opioidami pozostaje niejednoznaczna i wymaga dalszych badań.
antagonista receptora serotoninowego 5-HT3, antagonista receptorów serotoninowych, area postrema, dysfagia, infuzja dożylna, IV komora mózgu, lek cytostatyczny, lek przeciwwymiotny, nerw błędny, nudności, odruch wymiotny, odstęp PR, odstęp QT, odstęp QTc, parametr elektrokardiograficzny, promieniowanie jonizujące, QTcF, stężenie prolaktyny, uwalnianie serotoniny, wydłużenie odstępu QT, wymioty indukowane chemioterapią, wymioty indukowane radioterapią, wymioty okołooperacyjne, zespół QRS