gruczolak podstawnokomórkowy
Gruczolak podstawnokomórkowy (łac. adenoma basocellulare) to łagodny guz wywodzący się z nabłonka gruczołowego, charakteryzujący się obecnością komórek podstawnych. Najczęściej występuje w obrębie gruczołów ślinowych, szczególnie w śliniance przyusznej (około 70% przypadków), rzadziej w śliniance podżuchwowej i małych gruczołach ślinowych jamy ustnej.
Histopatologicznie gruczolak podstawnokomórkowy wykazuje dwa typy komórek: komórki podstawne (bazalne) tworzące zwarty układ oraz komórki nabłonkowe tworzące struktury przewodowe lub pseudotorbielowate. Charakterystyczną cechą jest obecność podwójnej warstwy komórek w strukturach gruczołowych – wewnętrznej warstwy komórek nabłonkowych i zewnętrznej warstwy komórek mioepitelialnych.
Klinicznie gruczolak podstawnokomórkowy prezentuje się jako powoli rosnący, dobrze odgraniczony, niebolesny guz. Dotyka najczęściej osoby w średnim i starszym wieku, z nieznaczną predylekcją do płci żeńskiej. Leczenie polega na chirurgicznym wycięciu zmiany. Rokowanie jest dobre, jednak w około 4% przypadków może dojść do transformacji złośliwej w raka gruczołowo-torbielowatego (carcinoma adenoides cysticum).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Temozolomide Fair-Med 140 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne temozolomidu na modelach zwierzęcych (szczury, psy) wykazały, że głównymi narządami docelowymi toksyczności są szpik kostny (supresja hematopoezy), układ siateczkowo-śródbłonkowy, jądra (zaburzenia funkcji reprodukcyjnych) oraz układ pokarmowy. Dawki wywołujące śmiertelność 60-100% wiązały się z wystąpieniem zwyrodnienia siatkówki, jednak efekt ten nie był obserwowany klinicznie i uznano go za mało istotny. Temozolomid wykazuje silny potencjał embriotoksyczny i teratogenny, co jest związane z jego działaniem alkilującym na szybko dzielące się komórki płodu. W badaniach toksyczność u zwierząt była wyższa niż u ludzi, a dawka kliniczna zbliżona jest do minimalnej dawki śmiertelnej u zwierząt, co wskazuje na wąski indeks terapeutyczny. Kluczowym wskaźnikiem toksyczności jest zależne od dawki zmniejszenie liczby leukocytów i płytek krwi, co ma znaczenie w monitorowaniu terapii.
aberracja chromosomowa, badanie toksykologiczne, embriotoksyczność, genotoksyczność, gruczolak podstawnokomórkowy, indeks terapeutyczny, limfocyt krwi obwodowej, mielotoksyczność, potencjał karcinogenny, rak piersi, rogowiak kolczystokomórkowy skóry, środek alkilujący, supresja szpiku kostnego, szpik kostny, temozolomid, teratogenność, test mutagenności, toksyczność reprodukcyjna, układ siateczkowo-śródbłonkowy, zaburzenie funkcji reprodukcyjnej, zmiana przednowotworowa, zmniejszenie liczby leukocytów, zmniejszenie liczby płytek krwi, zwyrodnienie siatkówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Temozolomide Glenmark 5 mg
Temozolomid, substancja czynna leku Temozolomide Glenmark, wykazuje istotną toksyczność w badaniach przedklinicznych na szczurach i psach, obejmującą głównie mielosupresję z zależnym od dawki zmniejszeniem liczby leukocytów i płytek krwi, co stanowi czuły wskaźnik toksyczności. Inne narządy i układy narażone na toksyczne działanie to układ siateczkowo-śródbłonkowy, jądra (męski układ rozrodczy), układ pokarmowy oraz siatkówka, przy czym zwyrodnienie siatkówki obserwowano jedynie przy dawkach śmiertelnych dla 60-100% zwierząt. Dawka kliniczna u ludzi jest zbliżona do minimalnej dawki śmiertelnej u zwierząt, co wskazuje na węższe okno terapeutyczne w modelach zwierzęcych. Większość działań toksycznych miała charakter przemijający, z wyjątkiem trwałych uszkodzeń układu rozrodczego samców oraz siatkówki, które jednak nie zostały potwierdzone klinicznie.
aberracja chromosomowa, dawka kliniczna, działanie mielotoksyczne, działanie niepożądane, embriotoksyczność, genotoksyczność, gruczolak podstawnokomórkowy, guz nowotworowy, leukocyty, limfocyty krwi obwodowej, minimalna dawka śmiertelna, okno terapeutyczne, okres utajenia, parametry hematologiczne, płytki krwi, potencjał genotoksyczny, potencjał karcinogenny, rak piersi, rogowiak kolczystokomórkowy skóry, szpik kostny, temozolomid, teratogenność, test Amesa, toksyczność ostra i przewlekła, układ siateczkowo-śródbłonkowy, zmiana przednowotworowa, związek alkilujący, zwyrodnienie siatkówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Temozolomide Glenmark 20 mg
Badania przedkliniczne temozolomidu wykazały jego toksyczność przede wszystkim wobec szpiku kostnego, układu siateczkowo-śródbłonkowego, jąder oraz układu pokarmowego, z efektem zależnym od dawki. Schematy dawkowania obejmowały pojedynczy cykl (5 dni podawania, 23 dni przerwy) oraz wielokrotne cykle (3 i 6 cykli) u szczurów i psów. Mielosupresja manifestowała się zmniejszeniem liczby leukocytów i płytek krwi, co stanowi istotne ograniczenie kliniczne terapii. Dawki kliniczne u ludzi są zbliżone do minimalnych dawek śmiertelnych u zwierząt, wskazując na wąski indeks terapeutyczny. Zwyrodnienie siatkówki obserwowano jedynie przy dawkach śmiertelnych u zwierząt, bez potwierdzenia u pacjentów, co sugeruje ograniczone znaczenie kliniczne tego efektu.
aberracja chromosomowa, działanie przeciwnowotworowe, embriotoksyczność, genotoksyczność, gruczolak podstawnokomórkowy, indeks terapeutyczny, leukocyt, limfocyt krwi obwodowej, mielosupresja, mutacja punktowa, płytka krwi, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rak piersi, rogowiak kolczystokomórkowy skóry, szpik kostny, temozolomid, teratogenność, test Amesa, toksyczność hematologiczna, toksyczność reprodukcyjna, układ siateczkowo-śródbłonkowy, związek alkilujący, zwyrodnienie siatkówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Temozolomide Glenmark 250 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne temozolomidu na modelach zwierzęcych (szczury, psy) wykazały, że głównymi narządami docelowymi toksyczności są szpik kostny, układ siateczkowo-śródbłonkowy, jądra oraz układ pokarmowy. Dawki śmiertelne dla 60-100% zwierząt wiązały się ze zwyrodnieniem siatkówki, jednak efekt ten nie został potwierdzony klinicznie u ludzi. Obserwowano silną mielosupresję manifestującą się zależnym od dawki spadkiem leukocytów i płytek krwi. Temozolomid wykazuje działanie embriotoksyczne i teratogenne, co jest charakterystyczne dla związków alkilujących. W długoterminowych badaniach u szczurów po 6 cyklach leczenia zaobserwowano rozwój nowotworów, w tym raka piersi, rogowiaka kolczystokomórkowego skóry oraz gruczolaka podstawnokomórkowego, co wskazuje na gatunkowo specyficzną wrażliwość szczurów na działanie rakotwórcze leku.
aberracja chromosomowa, dawka kliniczna, działanie gonadotoksyczne, embriotoksyczność, gruczolak podstawnokomórkowy, jądro męskie, leukocyt, mielosupresja, minimalna dawka śmiertelna, odpowiedź mutagenna, płytka krwi, rak piersi, rogowiak kolczystokomórkowy skóry, szpik kostny, temozolomid, teratogenność, test Amesa, toksyczność hematologiczna, układ pokarmowy, układ siateczkowo-śródbłonkowy, związek alkilujący, zwyrodnienie siatkówki - Leksykon substancji czynnych
Temozolomid – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne temozolomidu, przeprowadzone na szczurach i psach, wykazały jego toksyczność ukierunkowaną na szpik kostny, układ siateczkowo-śródbłonkowy, jądra oraz układ pokarmowy. Schematy podawania obejmowały pojedynczy 5-dniowy cykl z 23-dniową przerwą, a także 3 i 6 cykli. Dawki wywołujące śmiertelność u 60-100% zwierząt były zbliżone do tych powodujących zwyrodnienie siatkówki, które jednak nie zostało potwierdzone klinicznie u ludzi. Większość działań toksycznych miała charakter przemijający, z wyjątkiem trwałych uszkodzeń układu rozrodczego samców oraz zmian siatkówki przy wysokich dawkach. Temozolomid wykazał embriotoksyczność, teratogenność oraz genotoksyczność, co podkreśla konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji u pacjentów w wieku rozrodczym. Monitorowanie hematologiczne, zwłaszcza liczby leukocytów i płytek krwi, jest kluczowe dla oceny toksyczności podczas terapii.
aberracja chromosomowa, działanie onkogenne, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, genotoksyczność, glejak złośliwy, gruczolak podstawnokomórkowy, leukocyty, limfocyty krwi obwodowej, minimalna dawka śmiertelna, morfologia krwi, parametry hematologiczne, płytki krwi, potencjał karcinogenny, potencjał mutagenny, rogowiak kolczystokomórkowy, środek alkilujący, substancja alkilująca, szpik kostny, temozolomid, terapia przeciwnowotworowa, teratogenność, test genotoksyczności, toksyczność substancji, układ siateczkowo-śródbłonkowy, zmiany przednowotworowe, zwyrodnienie siatkówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Temozolomide Glenmark 140 mg
Przedkliniczne badania toksyczności temozolomidu Glenmark obejmowały ocenę ostrej i przewlekłej toksyczności, genotoksyczności, teratogenności oraz rakotwórczości na modelach zwierzęcych (szczury, psy). Główne narządy docelowe toksyczności to szpik kostny (supresja hematopoezy, zmniejszenie leukocytów i płytek krwi zależne od dawki), układ siateczkowo-śródbłonkowy (zaburzenia odporności), jądra (negatywny wpływ na układ rozrodczy samców) oraz przewód pokarmowy. Większość działań toksycznych miała charakter przemijający, z wyjątkiem trwałych uszkodzeń układu rozrodczego i zwyrodnienia siatkówki, które występowały jedynie przy dawkach śmiertelnych (60-100% śmiertelność). Dawka kliniczna u ludzi jest zbliżona do minimalnej dawki śmiertelnej u zwierząt, co wskazuje na węższy margines bezpieczeństwa u modeli zwierzęcych. Monitorowanie hematologiczne (leukocyty, płytki) jest kluczowe podczas terapii.
działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, gruczolak podstawnokomórkowy, limfocyty krwi obwodowej, odpowiedź mutagenna, parametry hematologiczne, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rak piersi, rogowiak kolczystokomórkowy skóry, supresja hematopoezy, szpik kostny, temozolomid, test aberracji chromosomowych, test Amesa, toksyczność ogólna, układ odpornościowy, układ siateczkowo-śródbłonkowy, uszkodzenie DNA, zmniejszenie liczby leukocytów, związek alkilujący, zwyrodnienie siatkówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Temozolomide Fair-Med 250 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne temozolomidu, przeprowadzone na szczurach i psach, wykazały toksyczność leku wobec szpiku kostnego, układu siateczkowo-śródbłonkowego, jąder oraz układu pokarmowego. Schematy dawkowania obejmowały pojedynczy 5-dniowy cykl z 23-dniową przerwą oraz 3 i 6 cykli terapii, co pozwoliło ocenić zarówno krótkoterminowe, jak i długoterminowe efekty toksyczne. Dawki śmiertelne dla 60-100% zwierząt wiązały się również ze zwyrodnieniem siatkówki, które jednak nie zostało potwierdzone klinicznie u ludzi. Większość efektów toksycznych była przemijająca, z wyjątkiem nieodwracalnych uszkodzeń układu rozrodczego samców oraz wspomnianego zwyrodnienia siatkówki. Temozolomid wykazuje działanie embriotoksyczne, teratogenne i genotoksyczne, co jest zgodne z jego mechanizmem alkilującym i wskazuje na ryzyko wad rozwojowych oraz zaburzeń płodności, szczególnie u mężczyzn.
aberracja chromosomowa, badanie toksykologiczne, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, gruczolak podstawnokomórkowy, leukocyt, limfocyt krwi obwodowej, mutacja punktowa, płytka krwi, potencjał kancerogenny, rak piersi, rogowiak kolczystokomórkowy skóry, środek alkilujący, szpik kostny, temozolomid, test Amesa, toksyczność hematologiczna, układ pokarmowy, układ siateczkowo-śródbłonkowy, zwyrodnienie siatkówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Temozolomide Glenmark 180 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne temozolomidu, przeprowadzone na szczurach i psach, wykazały, że głównymi narządami docelowymi toksyczności są szpik kostny (z istotną supresją hematopoezy), układ siateczkowo-śródbłonkowy, jądra (wpływ na męski układ rozrodczy) oraz przewód pokarmowy. Dawki śmiertelne (60-100% śmiertelności) wiązały się z występowaniem zwyrodnienia siatkówki, jednak zmiany te nie zostały potwierdzone w badaniach klinicznych, co ogranicza ich znaczenie kliniczne. Temozolomid wykazuje działanie embriotoksyczne, teratogenne i genotoksyczne, co jest zgodne z jego mechanizmem alkilującym. W badaniach toksykologicznych za czuły wskaźnik toksyczności uznano zależne od dawki zmniejszenie liczby leukocytów i płytek krwi, co podkreśla konieczność monitorowania parametrów hematologicznych podczas terapii.
aberracja chromosomowa, badanie toksyczności, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, embriotoksyczność, genotoksyczność, gruczolak podstawnokomórkowy, guz nabłonkowy, komórka krwiotwórcza, leukocyt, limfocyt krwi obwodowej, mutacja punktowa, parametr hematologiczny, płytka krwi, potencjał kancerogenny, rak piersi, rogowiak kolczystokomórkowy, substancja lecznicza, szpik kostny, temozolomid, teratogenność, test Amesa, układ pokarmowy, układ rozrodczy, układ siateczkowo-śródbłonkowy, zmiana przednowotworowa, związek alkilujący, zwyrodnienie siatkówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Temozolomide Fair-Med 100 mg
Przedkliniczne badania toksyczności temozolomidu przeprowadzone na szczurach i psach wykazały, że głównymi narządami docelowymi działania toksycznego są szpik kostny, układ siateczkowo-śródbłonkowy, jądra oraz przewód pokarmowy. Wysokie dawki leku, bliskie dawkom śmiertelnym (60-100% śmiertelność), powodowały również zwyrodnienie siatkówki, które jednak nie zostało zaobserwowane u ludzi w badaniach klinicznych. Kluczowym wskaźnikiem toksyczności jest zależne od dawki zmniejszenie liczby leukocytów i płytek krwi, co podkreśla konieczność monitorowania morfologii krwi u pacjentów. Temozolomid wykazuje działanie embriotoksyczne, teratogenne oraz genotoksyczne, co jest charakterystyczne dla leków alkilujących. Dawki stosowane klinicznie są zbliżone do minimalnych dawek śmiertelnych u zwierząt, co sugeruje korzystniejszy profil bezpieczeństwa u ludzi.
aberracja chromosomowa, embriotoksyczność, genotoksyczność, gruczolak podstawnokomórkowy, leukocyt, limfocyt krwi obwodowej, morfologia krwi, mutagenność, płytka krwi, rak piersi, rogowiak kolczystokomórkowy skóry, środek alkilujący, szpik kostny, temozolomid, teratogenność, test Amesa, toksyczność hematologiczna, toksyczność reprodukcyjna, układ siateczkowo-śródbłonkowy, zmiana przednowotworowa, zwyrodnienie siatkówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Temozolomide Fair-Med 5 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne temozolomidu na szczurach i psach wykazały wieloaspektową toksyczność obejmującą mielosupresję (istotne zmniejszenie liczby leukocytów i płytek krwi), zaburzenia hematopoezy, dysfunkcje układu siateczkowo-śródbłonkowego, uszkodzenia jąder oraz zmiany w nabłonku przewodu pokarmowego. Dawki wywołujące toksyczność były zróżnicowane w zależności od schematu dawkowania (pojedynczy cykl 5 dni podawania + 23 dni przerwy, 3 i 6 cykli wielokrotnych). Wysokie dawki powodowały śmiertelność 60-100% oraz zwyrodnienie siatkówki, które jednak uznano za klinicznie nieistotne ze względu na dawki bliskie dawkom śmiertelnym i brak podobnych efektów w badaniach klinicznych. Warto podkreślić, że większość efektów toksycznych była przemijająca, z wyjątkiem nieodwracalnych uszkodzeń męskiego układu rozrodczego oraz zmian siatkówki. Indeks terapeutyczny temozolomidu jest wąski, gdyż dawki stosowane klinicznie u ludzi są zbliżone do minimalnych dawek śmiertelnych u zwierząt.
aberracja chromosomowa, alkilacja DNA, działanie mutagenne, efekt toksyczny, embriotoksyczność, gruczolak podstawnokomórkowy, hematopoeza, indeks terapeutyczny, leukocyt, limfocyt krwi obwodowej, mielosupresja, płytka krwi, potencjał onkogenny, potencjał teratogenny, rak piersi, rogowiak kolczystokomórkowy skóry, środek alkilujący, szpik kostny, temozolomid, toksyczność ogólna, układ siateczkowo-śródbłonkowy, zwyrodnienie siatkówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Temozolomide Fair-Med 180 mg
Przedkliniczne badania toksyczności temozolomidu, przeprowadzone na szczurach i psach, wykazały, że głównymi narządami docelowymi działania toksycznego są szpik kostny (mielosupresja), układ siateczkowo-śródbłonkowy, jądra oraz układ pokarmowy. W badaniach stosowano różne schematy dawkowania, w tym pojedynczy cykl 5-dniowy z 23-dniową przerwą, 3 oraz 6 cykli. Dawki śmiertelne dla 60-100% zwierząt wiązały się z występowaniem zwyrodnienia siatkówki, jednak efekt ten nie był obserwowany w badaniach klinicznych u ludzi, co wskazuje na ograniczone znaczenie kliniczne przy stosowaniu terapeutycznych dawek. Dawka kliniczna u pacjentów jest zbliżona do minimalnej dawki śmiertelnej u zwierząt, co podkreśla węższy margines bezpieczeństwa u modeli zwierzęcych. Jako czuły wskaźnik toksyczności zidentyfikowano zależne od dawki zmniejszenie liczby leukocytów i płytek krwi, co koreluje z mielotoksycznością obserwowaną u pacjentów.
aberracja chromosomowa, działanie kancerogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, gruczolak podstawnokomórkowy, lek cytotoksyczny, leukocyty, limfocyty krwi obwodowej, mielosupresja, mielotoksyczność, morfologia krwi, odpowiedź mutagenna, płytki krwi, rak piersi, rogowiak kolczystokomórkowy skóry, środek alkilujący, szpik kostny, temozolomid, teratogenność, test Amesa, toksyczność leku, układ krwiotwórczy, układ siateczkowo-śródbłonkowy, zmiany przednowotworowe, zwyrodnienie siatkówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Temozolomide Glenmark 100 mg
Przedkliniczne badania toksyczności temozolomidu na szczurach i psach wykazały toksyczne działanie leku na szpik kostny (zmniejszenie liczby leukocytów i płytek krwi), układ siateczkowo-śródbłonkowy, jądra (nieodwracalne uszkodzenia u samców), układ pokarmowy oraz siatkówkę (zwyrodnienie przy dawkach śmiertelnych). Większość działań toksycznych miała charakter przemijający, z wyjątkiem uszkodzeń układu rozrodczego i siatkówki, które jednak nie występowały w badaniach klinicznych. Dawka kliniczna u ludzi jest zbliżona do minimalnej dawki śmiertelnej u zwierząt, co wskazuje na wąski margines bezpieczeństwa w modelach zwierzęcych.
aberracja chromosomowa, badanie przedkliniczne, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, gruczolak podstawnokomórkowy, leukocyt, limfocyt krwi obwodowej, płytka krwi, potencjał teratogenny, rak piersi, rogowiak kolczystokomórkowy skóry, szpik kostny, temozolomid, test Amesa, toksyczność, układ siateczkowo-śródbłonkowy, wada rozwojowa płodu, właściwość genotoksyczna, zmiana przednowotworowa, związek alkilujący, zwyrodnienie siatkówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Temozolomide Fair-Med 20 mg
Badania przedkliniczne temozolomidu wykazały toksyczność zależną od dawki, ze szczególnym wpływem na szpik kostny (mielosupresja), układ siateczkowo-śródbłonkowy, jądra oraz układ pokarmowy. Schematy dawkowania obejmowały pojedynczy 5-dniowy cykl oraz wielokrotne cykle (3 i 6), a dawki kliniczne u ludzi były zbliżone do minimalnych dawek śmiertelnych u szczurów i psów, co wskazuje na wąski indeks terapeutyczny w modelach zwierzęcych. Zaobserwowano przemijające efekty toksyczne z wyjątkiem nieodwracalnych uszkodzeń układu rozrodczego u samców oraz zwyrodnienia siatkówki przy dawkach bliskich śmiertelnym. Monitorowanie hematologiczne, zwłaszcza liczby leukocytów i płytek krwi, jest kluczowe podczas terapii temozolomidem ze względu na jego hematotoksyczność.
aberracje chromosomowe, działanie mutagenne, embriotoksyczność, gruczolak podstawnokomórkowy, indeks terapeutyczny, leukocyt, mielosupresja, parametry hematologiczne, płytki krwi, rak piersi, rogowiak kolczystokomórkowy skóry, środek alkilujący, szpik kostny, temozolomid, teratogenność, test Amesa, układ siateczkowo-śródbłonkowy, zmiany przednowotworowe, zwyrodnienie siatkówki