kontrast dożylny
Kontrast dożylny to substancja podawana do układu naczyniowego w celu poprawy widoczności struktur anatomicznych podczas badań obrazowych. Środki cieniujące zawierają zazwyczaj jod, gadolin lub inne pierwiastki o wysokiej liczbie atomowej, które pochłaniają promieniowanie rentgenowskie lub modyfikują właściwości magnetyczne tkanek.
W diagnostyce najczęściej stosuje się kontrast dożylny podczas tomografii komputerowej (TK), rezonansu magnetycznego (MR) oraz angiografii. Dzięki niemu możliwe jest precyzyjne uwidocznienie naczyń krwionośnych, ocena ukrwienia narządów oraz wykrywanie zmian patologicznych, które ulegają wzmocnieniu kontrastowemu.
Przed podaniem kontrastu dożylnego konieczna jest ocena funkcji nerek pacjenta (poziom kreatyniny, GFR), gdyż większość środków kontrastowych jest wydalana przez nerki. Należy również zebrać wywiad dotyczący wcześniejszych reakcji alergicznych. Przeciwwskazania względne obejmują niewydolność nerek, nadczynność tarczycy oraz ciążę.
Stosowanie kontrastu dożylnego wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, od łagodnych reakcji alergicznych (pokrzywka, nudności) po ciężkie powikłania (wstrząs anafilaktyczny, nefropatia pokontrastowa). Z tego powodu podczas badania z kontrastem niezbędny jest nadzór medyczny oraz możliwość szybkiej interwencji w przypadku wystąpienia powikłań.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Tętniak – Diagnostyka i diagnoza
Tętniak definiowany jest jako miejscowe uwypuklenie ściany tętnicy, najczęściej lokalizujące się w aorcie brzusznej (średnica ≥3 cm), aorcie piersiowej oraz tętnicach mózgowych. Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych: USG (czułość ~95%, specyficzność bliska 100% dla tętniaków aorty brzusznej), TK z angiografią (CTA) – złoty standard przedoperacyjny, MR/MRA jako alternatywa dla pacjentów z przeciwwskazaniami do CTA oraz angiografii cyfrowej (DSA) – złoty standard w diagnostyce tętniaków mózgowych. W przypadku podejrzenia pęknięcia tętniaka mózgu, gdy TK jest negatywne, wskazane jest nakłucie lędźwiowe w celu wykrycia krwawienia podpajęczynówkowego. Diagnostyka laboratoryjna obejmuje morfologię, badania układu krzepnięcia oraz biochemię, a także monitorowanie zmian w EKG po pęknięciu tętniaka mózgu. Badania przesiewowe USG aorty brzusznej rekomendowane są u mężczyzn 65-75 lat z historią palenia tytoniu lub innymi czynnikami ryzyka, a także u kobiet z historią palenia i krewnych pacjentów z tętniakiem.
angiografia, angiografia cyfrowa z odejmowaniem, angiografia rezonansu magnetycznego, angiografia TK, badanie biochemiczne krwi, badanie fizykalne, badanie obrazowe, badanie palpacyjne, badanie układu krzepnięcia, badanie ultrasonograficzne, deficyt neurologiczny, elektrokardiogram, koagulopatia, kontrast dożylny, krwawienie podpajęczynówkowe, krwawienie wewnętrzne, ksantochromia, morfologia krwi, nakłucie lędźwiowe, płyn mózgowo-rdzeniowy, rezonans magnetyczny, tętniak aorty brzusznej, tętniak aorty piersiowej, tętniak mózgowy, tętniak rzekomy, tętnica mózgowa, tętnica nerkowa, tomografia komputerowa, ultrasonografia duplex, wielotorbielowatość nerek