endogenny aminokwas

Endogenny aminokwas to związek organiczny syntetyzowany wewnątrz organizmu ludzkiego bez konieczności dostarczania go z zewnątrz w diecie. W przeciwieństwie do aminokwasów egzogennych, które muszą być dostarczane z pożywieniem, organizm człowieka posiada zdolność do samodzielnej produkcji aminokwasów endogennych.

Do endogennych aminokwasów zalicza się: alaninę, asparaginę, kwas asparaginowy, cysteinę, kwas glutaminowy, glutaminę, glicynę, prolinę, serynę i tyrozynę. Synteza tych związków zachodzi głównie w wątrobie poprzez procesy transaminacji i deaminacji innych aminokwasów lub przy wykorzystaniu metabolitów pośrednich z cyklu Krebsa.

Aminokwasy endogenne pełnią kluczowe funkcje w organizmie – służą jako budulec białek, biorą udział w procesach metabolicznych, uczestniczą w syntezie neuroprzekaźników oraz regulują równowagę kwasowo-zasadową. W stanach patologicznych, takich jak niewydolność wątroby, niektóre aminokwasy endogenne mogą stać się warunkowo niezbędne, co oznacza konieczność ich suplementacji.

Badanie profilu aminokwasów endogennych ma istotne znaczenie diagnostyczne w ocenie zaburzeń metabolicznych, chorób wątroby, nerek oraz wrodzonych błędów metabolizmu. Interpretacja stężeń aminokwasów endogennych musi uwzględniać ich dynamiczne zmiany zależne od stanu fizjologicznego pacjenta, w tym wpływ takich czynników jak głodzenie, stres czy infekcje.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
L-alanina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

L-alanina, jako endogenny aminokwas powszechnie występujący i metabolizowany przez ssaki, jest istotnym składnikiem białek i procesów metabolicznych. W preparatach leczniczych jej stężenia wahają się od 4,64 g/1000 ml (Aminosteril N-Hepa 8%) do 19,38 g/1000 ml (Aminomel 12,5E). Przedkliniczne badania bezpieczeństwa preparatów zawierających L-alaninę, takich jak Vamin 18 Electrolyte-Free i Vaminolact, potwierdziły ich dobrą tolerancję, a konwencjonalne testy bezpieczeństwa dla samej L-alaniny nie są wymagane ze względu na jej naturalny charakter. Brak jest pełnych danych przedklinicznych dla mieszanin aminokwasów, jednak badania porównywalnych roztworów nie wykazały toksyczności.
aminokwas, badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, działanie rakotwórcze, endogenny aminokwas, kłębuszek nerkowy, kompleks polipeptydowy, kwas L-glutaminowy, L-alanina, L-lizyna, L-tyrozyna, mieszanina aminokwasów, octan glatirameru, preparat leczniczy, proces metaboliczny, reakcja anafilaktyczna, syntetyczny polipeptyd, toksyczny wpływ na rozrodczość, złogi kompleksów odpornościowych
Leksykon substancji czynnych
Sery – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Seryna, jako endogenny aminokwas stosowany w preparatach do żywienia pozajelitowego (np. Aminoplasmal Paed 10%, Olimel Peri N4E, SmofKabiven extra Nitrogen, Multimel N6-900E), nie wykazuje istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Charakterystyki produktów leczniczych (ChPL) wskazują na brak lub nieistotność takiego wpływu, co wynika z faktu, że preparaty te są podawane głównie w warunkach szpitalnych pacjentom w stanie ciężkim, którzy z uwagi na stan kliniczny rzadko podejmują aktywności wymagające pełnej sprawności psychomotorycznej. Seryna nie wywołuje zaburzeń funkcji poznawczych ani psychomotorycznych, a ewentualne ograniczenia w prowadzeniu pojazdów wynikają raczej z choroby podstawowej, stanu odżywienia, zaburzeń elektrolitowych czy powikłań związanych z dostępem naczyniowym (np. cewnik centralny).
aminokwas, cewnik centralny, cewnik obwodowy, charakterystyka produktu leczniczego, ChPL, dostęp naczyniowy, endogenny aminokwas, funkcja psychomotoryczna, lek o działaniu ośrodkowym, metabolizm składników odżywczych, niedożywienie, niewydolność przewodu pokarmowego, ośrodkowy układ nerwowy, pompa infuzyjna, seryna, wydolność układu sercowo-naczyniowego, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie równowagi elektrolitowej, żywienie enteralne, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Sery – Działania niepożądane

Seryna, jako endogenny aminokwas obecny w preparatach do żywienia pozajelitowego, jest zazwyczaj dobrze tolerowana w dawkach fizjologicznych. Niemniej jednak, podawanie jej dożylnie może wiązać się z szeregiem działań niepożądanych, które wynikają zarówno z przedawkowania, zbyt szybkiej infuzji, jak i indywidualnych zaburzeń metabolizmu u pacjenta. Do najczęstszych objawów należą reakcje nadwrażliwości (wysypka, pokrzywka, duszność, reakcje anafilaktyczne), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha), a także zaburzenia sercowo-naczyniowe (tachykardia, nadciśnienie lub niedociśnienie tętnicze). Ponadto obserwuje się objawy ogólnoustrojowe, takie jak gorączka, dreszcze, ból głowy, oraz reakcje w miejscu podania, w tym ból, obrzęk, zapalenie żyły czy martwicę. W rzadkich przypadkach może wystąpić zespół przedawkowania tłuszczu, charakteryzujący się hiperlipidemią, stłuszczeniem wątroby, zaburzeniami hematologicznymi i neurologicznymi, co wymaga natychmiastowego przerwania infuzji tłuszczów.
endogenny aminokwas, hiperlipidemia, infuzja dożylna, kurcz mięśni, martwica, metabolit azotowy, metabolizm aminokwasów, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, obrzęk, owrzodzenie, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, stłuszczenie wątroby, tachykardia, wybroczyny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie krzepliwości krwi, zaburzenie mięśniowo-szkieletowe, zaburzenie ogólnoustrojowe, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie żołądka i jelit, zapalenie żyły, zespół przedawkowania tłuszczu, zmniejszona liczba płytek krwi, żywienie pozajelitowe

endogenny aminokwas

Powiązane wpisy

L-alanina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Sery – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Sery – Działania niepożądane