działanie rakotwórcze
Działanie rakotwórcze (kancerogenne) to zdolność substancji, czynnika fizycznego lub biologicznego do indukowania procesu nowotworowego. Substancje o takim działaniu nazywane są kancerogenami lub karcynogenami. Mogą one inicjować mutacje w DNA, promować proliferację komórek nowotworowych lub działać jako kofaktory w procesie kancerogenezy.
Mechanizm działania rakotwórczego obejmuje najczęściej uszkodzenie materiału genetycznego komórki, zaburzenia w procesach naprawy DNA, indukcję stresu oksydacyjnego, aktywację onkogenów lub inaktywację genów supresorowych nowotworów. Kancerogeny mogą działać bezpośrednio lub po metabolicznej aktywacji w organizmie.
Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) klasyfikuje substancje rakotwórcze w pięciu grupach, od udowodnionego działania rakotwórczego u ludzi (grupa 1), przez prawdopodobne (grupa 2A) i możliwe (grupa 2B), do niesklasyfikowanych pod względem rakotwórczości (grupa 3) oraz prawdopodobnie nierakotwórczych (grupa 4). Do znanych kancerogenów należą m.in. azbest, niektóre wirusy (np. HPV), promieniowanie jonizujące, aflatoksyny czy związki zawarte w dymie tytoniowym.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Progesteron – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Progesteron, jako endogenny hormon steroidowy, odgrywa kluczową rolę w procesach reprodukcyjnych, a badania przedkliniczne potwierdzają jego dobrą tolerancję przy stosowaniu terapeutycznym. W badaniach na modelach zwierzęcych preparaty dopochwowe zawierające 100 mg progesteronu podawane dwa razy na dobę przez 28 dni nie wykazywały działania drażniącego. Podawanie podskórne dawką 6,7 mg/kg/dobę przez 7 dni nie powodowało istotnych zmian histopatologicznych, natomiast domięśniowe wstrzyknięcia wiązały się z miejscową martwicą i reakcją zapalną, choć zmiany te były ograniczone i nieklinicznie istotne. Dłuższe podawanie progesteronu w dawkach 1 mg/kg (s.c.) i 4 mg/kg (i.m.) nie wywołało znaczących objawów klinicznych ani istotnych zmian histopatologicznych po 28 dniach leczenia i 14-dniowej obserwacji.
badanie farmakologiczne, badanie histopatologiczne, badanie toksyczności, działanie drażniące, działanie genotoksyczne, działanie karcinogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie uczulające, hormon płciowy, hormon steroidowy, martwica tkanki, mięsak zrębu endometrium, mutacja punktowa, nowotwór z komórek ziarnistych, podanie domięśniowe, podanie pozajelitowe, preparat dopochwowy, progresja guza, rak sutka, reakcja makrofagów, rozrost nowotworowy, supresja spermatogenezy, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja pochwowa, uszkodzenie chromosomalne, wstrzyknięcie podskórne, zahamowanie owulacji, żel dopochwowy, zwłóknienie wątroby - Leksykon substancji czynnych
Mepartrycyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Mepartrycyna, substancja czynna preparatu Ipertrofan 40, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony szerokim zakresem badań przedklinicznych. W badaniach toksyczności ostrej doustnej u myszy i szczurów wartość LD50 przekracza 4000 mg/kg masy ciała, co wskazuje na bardzo niską toksyczność. Badania toksyczności podostrej i przewlekłej (6 miesięcy) u szczurów i psów nie wykazały zmian patologicznych, potwierdzając dobrą tolerancję substancji przy długotrwałym stosowaniu. Ponadto, mepartrycyna nie wykazuje działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność i śmiertelność okołoporodową u zwierząt laboratoryjnych (szczury, króliki). Badania genotoksyczności, przeprowadzone zarówno in vitro, jak i in vivo, nie wykazały działania mutagennego, co eliminuje ryzyko uszkodzeń DNA i potencjalnego działania rakotwórczego. Kompleksowa ocena bezpieczeństwa mepartrycyny wskazuje, że substancja nie stanowi szczególnego zagrożenia dla ludzi przy stosowaniu w dawkach terapeutycznych. Brak toksycznych efektów w badaniach wielokrotnych dawek, brak teratogenności oraz brak mutagenności potwierdzają jej bezpieczeństwo kliniczne i uzasadniają dalsze stosowanie w terapii.
badania farmakologiczne, badania przedkliniczne, badania reprodukcyjne, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, LD50, mepartrycyna, mutacja genetyczna, płodność, proces nowotworowy, profil bezpieczeństwa, śmiertelność okołoporodowa, substancja czynna, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie DNA, wady rozwojowe, zmiany patologiczne - Leksykon substancji czynnych
Talidomid – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Talidomid, substancja czynna leku Thalidomide Accord, wykazuje w badaniach przedklinicznych potencjalne ryzyko hepatotoksyczności przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek (1,9-krotność dawki ludzkiej) u psów płci męskiej, manifestujące się nawracającymi czopami żółciowymi. U psów płci żeńskiej zaobserwowano zmiany w gruczołach mlekowych oraz wydłużony okres rui przy dawkach 1,8- i 3,6-krotnie wyższych niż u ludzi, choć ich znaczenie kliniczne pozostaje niejasne. W modelach gryzoni stwierdzono trombocytopenię przy dawce 2,4-krotnej dawce ludzkiej, przebiegającą bez objawów klinicznych, co wskazuje na subkliniczny charakter hematologicznego działania talidomidu. Wpływ na funkcję tarczycy wykazał różnice międzygatunkowe – brak istotnych zmian u psów, natomiast u szczurów obserwowano dawkozależne obniżenie całkowitego i wolnego T4, szczególnie u samic. Testy genotoksyczności i kancerogenności nie wykazały działania mutagennego ani rakotwórczego, nawet przy ekspozycji wielokrotnie przekraczającej dawki kliniczne (do 39-krotności AUC u szczurów samic). Najpoważniejszym ograniczeniem stosowania talidomidu pozostaje jego udokumentowane działanie teratogenne u ludzi, wymagające ścisłych środków ostrożności.
badanie przedkliniczne, czop żółciowy, dawka terapeutyczna, długoterminowe stosowanie leku, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcja tarczycy, hepatotoksyczność, hormon T4, parametr hematologiczny, płytki krwi, potencjał kancerogenny, substancja czynna, toksyczność postnatalna, toksyczność prenatalna, toksyczność przedkliniczna, trombocytopenia, zwyrodnienie jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amlonor 10 mg
Przedkliniczne badania amlodypiny wykazały istotny wpływ na procesy rozrodcze u zwierząt, zwłaszcza przy dawkach około 50-krotnie przekraczających maksymalną zalecaną dawkę dla ludzi (10 mg, przeliczone na mg/kg masy ciała). U szczurów i myszy zaobserwowano opóźnienie porodu, wydłużenie jego czasu oraz obniżoną przeżywalność potomstwa. W badaniach płodności wyniki były zróżnicowane: podawanie amlodypiny w dawce 10 mg/kg/dobę (8-krotność dawki ludzkiej wg mg/m²) nie wpływało na płodność, natomiast w innym protokole, przy dawce porównywalnej do ludzkiej (mg/kg) przez 30 dni u samców szczurów, stwierdzono obniżenie stężenia FSH i testosteronu, zmniejszenie gęstości nasienia oraz redukcję liczby spermatyd i komórek Sertoliego, co wskazuje na potencjalne zaburzenia spermatogenezy.
amlodypina, badanie mutagenności, badanie płodności, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, gęstość nasienia, hormon folikulotropowy, komórka Sertoliego, maksymalna zalecana dawka, opóźnienie porodu, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, przeżywalność potomstwa, spermatogeneza, spermatyda, testosteron, właściwość mutagenna - Leksykon substancji czynnych
Nadroparyna wapniowa – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania nad nadroparyną wapniową, zawartą w preparatach Fraxiparine, Fraxiparine Multi oraz Fraxodi, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. Konwencjonalne testy farmakologiczne nie ujawniły istotnych działań niepożądanych na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy. Wielokrotne podawanie leku w różnych dawkach i drogach podania nie spowodowało toksyczności narządowej ani innych efektów toksycznych, które mogłyby stanowić przeciwwskazanie do stosowania w dawkach terapeutycznych. Badania genotoksyczności nie wykazały potencjału mutagennego ani uszkodzeń DNA, a długoterminowe testy kancerogenności nie potwierdziły zwiększonego ryzyka nowotworów u zwierząt doświadczalnych.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, Fraxiparine, Fraxiparine Multi, Fraxodi, heparyna drobnocząsteczkowa, nadroparyna wapniowa, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, profil bezpieczeństwa, rozwój postnatalny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA, wpływ na rozród - Leksykon substancji czynnych
Albumina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Albumina, będąca kluczowym białkiem osocza, pełni istotną rolę w utrzymaniu ciśnienia onkotycznego oraz transporcie licznych substancji. W badaniach przedklinicznych preparatów albuminowych napotykamy na istotne ograniczenia metodologiczne, wynikające z immunogenności ludzkiej albuminy u zwierząt laboratoryjnych, co uniemożliwia rzetelną ocenę toksyczności przewlekłej oraz wpływu na rozwój zarodkowo-płodowy. Badania toksyczności ostrej, mimo podawania wysokich dawek (np. 800 mg u myszy, 950 mg u szczurów), wykazały brak zgonów i zmian patomorfologicznych, jednak ich interpretacja jest utrudniona ze względu na przeciążenie układu krążenia. Specjalistyczne formy albuminy, takie jak nanokoloidalna albumina ludzka, nie wykazały toksyczności nawet przy dawkach około 3500-krotnie przekraczających maksymalne dawki terapeutyczne stosowane u ludzi (1 g/kg masy ciała podskórnie). Nie przeprowadzano standardowych badań mutagenności i rakotwórczości, co jest uzasadnione brakiem klinicznych przesłanek oraz naturalnym pochodzeniem białka.
albumina jaja kurzego, badanie sekcyjne, badanie toksykologiczne, białko osocza ludzkiego, ciśnienie onkotyczne krwi, diagnostyka obrazowa, działanie rakotwórcze, funkcja transportowa, immunoglobulina, interferencja immunologiczna, nanokoloidalna albumina, podanie podskórne, potencjał mutagenny, przeciążenie układu krążenia, przeciwciała przeciwko albuminie, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowo-płodowa, tolerancja miejscowa, układ immunologiczny noworodka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tetracyclinum 30 mg/g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa maści Tetracyclinum zawierającej 30 mg/g tetracykliny chlorowodorku nie wykazały istotnych zagrożeń dla pacjentów przy stosowaniu miejscowym. Standardowe testy farmakologiczne potwierdziły brak negatywnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Wielokrotne podawanie leku nie wywołało objawów toksyczności ani zmian w narządach docelowych, parametrach biochemicznych i hematologicznych. Ponadto, badania genotoksyczności nie wykazały mutagennego ani klastogennego potencjału tetracykliny chlorowodorku.
aberracja chromosomowa, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, model zwierzęcy, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne, płodność, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, ryzyko karcynogenne, test mikrojądrowy, tetracyklina, tetracykliny chlorowodorek, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vitamin D3 Krka 500 IU
Badania przedkliniczne dotyczące cholekalcyferolu, substancji czynnej produktu Vitamin D3 Krka, wykazały zależność między dawką a toksycznością. Wielokrotne podawanie wysokich dawek (do 100 000 IU/kg masy ciała) u szczurów prowadziło do hiperkalcemii, hiperfosfatemii oraz hiperlipoproteinemii, natomiast dawki rzędu 500 000 IU/kg indukowały zmiany w układzie sercowo-naczyniowym. W badaniach teratogenności u myszy, szczurów i królików stwierdzono wady rozwojowe, takie jak małogłowie, wady serca oraz zaburzenia rozwoju szkieletu, przy dawkach znacznie przekraczających te stosowane u ludzi. Badania genotoksyczności i karcynogenności nie wykazały mutagennego ani rakotwórczego potencjału cholekalcyferolu.
cholekalcyferol, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hiperlipoproteinemia, karcynogenność, małogłowie, podawanie wielokrotne, teratogenność, wada serca, witamina D3, właściwości mutagenne, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej, zaburzenie rozwoju szkieletu, zmiany kardiologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Flonidan 1 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa loratadyny, obejmujące ocenę farmakologiczną, toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność oraz potencjał rakotwórczy, potwierdzają korzystny profil bezpieczeństwa substancji przy stosowaniu terapeutycznym. Loratadyna, jako selektywny antagonista obwodowych receptorów histaminowych H₁, nie wykazuje istotnych działań niepożądanych w układzie sercowo-naczyniowym ani ośrodkowym układzie nerwowym. Badania toksyczności wielokrotnego podania nie ujawniły patologicznych zmian w narządach zwierząt doświadczalnych, a parametry biochemiczne, hematologiczne i histopatologiczne pozostawały w normie. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności ani uszkodzeń DNA, a długoterminowe badania karcynogenności na gryzoniach nie potwierdziły zwiększonego ryzyka nowotworów, nawet przy dawkach wielokrotnie przekraczających terapeutyczne.
aberracje chromosomowe, antagonista receptorów histaminowych H1, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, loratadyna, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne i hematologiczne, potencjał mutagenny, stężenie w osoczu, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA, wady rozwojowe płodu, wydłużony poród, zmiany histopatologiczne, zmiany nowotworowe - Leksykon substancji czynnych
Chlorek metylorozanilinowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Chlorek metylorozanilinowy, stosowany miejscowo w preparatach takich jak Gencjana 0,5% (5 mg/g) oraz Gencjana 1% (10 mg/g), wykazuje w badaniach przedklinicznych potencjał mutagenny i rakotwórczy. Dane in vitro oraz na modelach zwierzęcych wskazują na możliwość indukcji zmian genetycznych i transformacji nowotworowej przy długotrwałej ekspozycji. Dodatkowo, obserwuje się miejscową cytotoksyczność oraz zaburzenia mikrokrążenia na błonach śluzowych, co podkreśla ryzyko uszkodzenia tkanek przy przewlekłym stosowaniu. Mimo to, dane kliniczne nie wykazały negatywnego wpływu na potomstwo kobiet stosujących substancję miejscowo w ciąży, co jest istotne dla oceny bezpieczeństwa w tej grupie pacjentek.
badanie in vitro, błona śluzowa, chlorek metylorozanilinowy, cytotoksyczność, działanie rakotwórcze, gencjana roztwór spirytusowy, gencjana roztwór wodny, Methylrosanilinii chloridum, mikrokrążenie, model zwierzęcy, mutagenność, podanie miejscowe, potencjał mutagenny, rozrodczość, rozwój płodu, transformacja nowotworowa - Leksykon substancji czynnych
Flutykazon – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Flutykazon propionian, stosowany w różnych formach farmaceutycznych (aerozole inhalacyjne, donosowe, krople, preparaty miejscowe), wykazuje działania typowe dla silnych kortykosteroidów, jednak efekty toksyczne obserwowane były głównie przy dawkach znacznie przekraczających zalecane u ludzi. Badania toksykologiczne nie wykazały działania genotoksycznego ani rakotwórczego, co potwierdzają długoterminowe badania inhalacyjne u myszy i szczurów. W badaniach rozrodczości na zwierzętach flutykazon propionian indukował wady rozwojowe, takie jak rozszczep podniebienia, zniekształcenia szkieletu oraz zahamowanie rozwoju wewnątrzmacicznego, jednak eksperci podkreślają, że wyniki te nie przekładają się bezpośrednio na ryzyko u ludzi stosujących zalecane dawki, zwłaszcza przy podaniu donosowym, gdzie ekspozycja ogólnoustrojowa jest minimalna.
aerozol donosowy, aerozol inhalacyjny, azelastyna, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, działanie drażniące, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, ekspozycja ogólnoustrojowa, flutykazon propionian, flutykazon wziewny, gaz nośny, genotoksyczność, glikokortykosteroid, kortykosteroid, kość potyliczna, krople do nosa, norfluran, podanie donosowe, preparat do stosowania miejscowego, reakcja nadwrażliwości, rozszczep podniebienia, ryzyko środowiskowe, salmeterol ksynafonian, środowisko wodne, tętnica pępkowa, toksyczność, wpływ na rozrodczość, zahamowanie rozwoju wewnątrzmacicznego, zniekształcenie szkieletu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Eprocliv 1000 mg + 50 mg
Ocena bezpieczeństwa leku Eprocliv, zawierającego sytagliptynę (50 mg) i metforminę (850 mg lub 1000 mg), opiera się na danych przedklinicznych zarówno dla terapii skojarzonej, jak i dla poszczególnych substancji czynnych. W 16-tygodniowych badaniach na psach nie stwierdzono dodatkowej toksyczności terapii skojarzonej w porównaniu do monoterapii metforminą, przy poziomach narażenia na sytagliptynę około 6-krotnie, a na metforminę około 2,5-krotnie wyższych niż u ludzi (NOEL). Toksyczność sytagliptyny obejmowała uszkodzenia wątroby i nerek u gryzoni przy narażeniu >58-krotnym, zmiany w uzębieniu przy narażeniu 67-krotnym oraz przemijające objawy neurologiczne i mięśniowe u psów przy narażeniu 23-krotnym. Nie wykazano genotoksyczności, a potencjał rakotwórczy był ograniczony do gruczolaków i raków wątroby u szczurów przy narażeniu >58-krotnym, co jest uznawane za wtórne do hepatotoksyczności i nieistotne klinicznie ze względu na szeroki margines bezpieczeństwa (19-krotność narażenia klinicznego).
Badania reprodukcyjne wykazały brak wpływu na płodność i rozwój przed- i pourodzeniowy u szczurów, z niewielkim wzrostem zniekształceń żeber u płodów przy narażeniu >29-krotnym oraz toksyczność u matek królików przy podobnym poziomie narażenia. Sytagliptyna przenika do mleka karmiących samic szczurów w stosunku 4:1 (mleko/osocze). Metformina, szeroko przebadana pod kątem toksyczności, genotoksyczności i rakotwórczości, nie wykazała istotnych zagrożeń dla człowieka. Podsumowując, dane przedkliniczne potwierdzają korzystny profil bezpieczeństwa leku Eprocliv z szerokim marginesem bezpieczeństwa, bez dodatkowej toksyczności terapii skojarzonej w porównaniu do monoterapii, co wskazuje na ograniczone ryzyko kliniczne przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami.
badanie farmakologiczne, badanie toksykologiczne, działanie hepatotoksyczne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, margines bezpieczeństwa, metformina, monoterapia metforminą, potencjał rakotwórczy, poziom bez obserwowanego działania, rak wątroby, rozrodczość, sytagliptyna, terapia skojarzona, teratogenność, toksyczność matczyna, toksyczność narządowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność wątrobowa i nerkowa, toksyczny wpływ na rozród, uszkodzenie nerwów, zniekształcenie żeber - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Carboplatin Pfizer 10 mg/ml
Przedkliniczne badania toksyczności karboplatyny wykazały, że LD50 dla myszy wynosi od 131 do 170 mg/kg masy ciała (podanie dożylne lub dootrzewnowe), natomiast u szczurów jest niższe i wynosi od 61 do 85 mg/kg masy ciała (podanie dożylne), co wskazuje na większą wrażliwość szczurów na toksyczność tego leku. Karboplatyna wykazuje wyraźne działanie mutagenne, związane z tworzeniem wiązań krzyżowych z DNA, co prowadzi do zaburzeń replikacji i transkrypcji materiału genetycznego. Ponadto, badania na modelach zwierzęcych potwierdziły działanie teratogenne karboplatyny, co podkreśla konieczność przeciwwskazań do stosowania u kobiet w ciąży oraz wymóg stosowania skutecznej antykoncepcji u pacjentów w wieku rozrodczym podczas terapii.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Eferox 112 mcg
Przedkliniczne badania toksykologiczne lewotyroksyny sodowej (Levothyroxinum natricum), substancji czynnej produktu Eferox, wykazały niską toksyczność ostrą, nawet przy jednorazowym podaniu wysokich dawek przekraczających dawki terapeutyczne. W badaniach przewlekłych na szczurach zaobserwowano hepatotoksyczność, zwiększoną śmiertelność kłębuszków nerkowych oraz zmiany masy narządów wewnętrznych przy dużych dawkach, natomiast u psów nie stwierdzono istotnych działań niepożądanych, co sugeruje różnice międzygatunkowe. Testy mutagenności, w tym test mikrojądrowy na szczurach, nie wykazały działania mutagennego, a dane dotyczące potencjału karcynogennego są niewystarczające z powodu braku długoterminowych badań.
działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, hepatotoksyczność, hormon tarczycy, kłębuszki nerkowe, Levothyroxinum natricum, lewotyroksyna sodowa, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, przenikanie przez łożysko, rozwój ośrodkowego układu nerwowego, śmierć płodu, teratogenność, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie wątroby, wada wrodzona, wpływ na rozrodczość, zachowanie rozrodcze - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Propranolol WZF 1 mg/ml
Propranolol chlorowodorek, substancja czynna preparatu Propranolol WZF w stężeniu 1 mg/ml, jest dobrze poznanym nieselektywnym beta-adrenolitykiem o ugruntowanym profilu bezpieczeństwa, potwierdzonym zarówno przez liczne badania przedkliniczne, jak i wieloletnie doświadczenie kliniczne. Dokumentacja przedkliniczna obejmuje szczegółowe dane dotyczące farmakologicznej toksyczności, genotoksyczności, potencjalnego działania rakotwórczego oraz wpływu na reprodukcję, które są integralną częścią Charakterystyki Produktu Leczniczego. Kompleksowa ocena bezpieczeństwa leku opiera się na analizie zarówno danych przedklinicznych, jak i klinicznych, co umożliwia właściwą ocenę stosunku korzyści do ryzyka w różnych wskazaniach terapeutycznych.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Itokin 50 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa itoprydu chlorowodorku obejmowała badania toksyczności ostrej i przewlekłej, wpływu na rozrodczość oraz potencjału mutagennego i rakotwórczego. Dawka śmiertelna (LD50) wyniosła 2000 mg/kg mc. u myszy i szczurów oraz około 600 mg/kg mc. u psów. W badaniach przewlekłych dawka 30 mg/kg mc./dobę indukowała hiperprolaktynemię i odwracalny rozrost błony śluzowej macicy u szczurów, natomiast u psów i małp nie zaobserwowano tych efektów przy dawkach odpowiednio do 100 i 300 mg/kg mc./dobę. U psów podawanie 30 mg/kg mc./dobę przez 3 miesiące powodowało zanik gruczołu krokowego, efekt nieobserwowany u szczurów i małp przy wyższych dawkach i dłuższym czasie podawania. Badania wpływu na płodność wykazały, że dawki ≥30 mg/kg mc./dobę u samic szczurów powodowały hiperprolaktynemię i wydłużenie fazy estrogenowej, jednak nie stwierdzono negatywnego wpływu na kopulację i płodność.
badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, faza estrogenowa cyklu, hiperprolaktynemia, itopryd chlorowodorek, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, rozrost błony śluzowej macicy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wpływ na rozrodczość, zanik gruczołu krokowego - Leksykon substancji czynnych
Kalcyfediol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kalcyfediolu wykazały, że toksyczność tej substancji jest stosunkowo niska przy stosowaniu dawek terapeutycznych zalecanych u ludzi. W badaniach na zwierzętach zaobserwowano działanie rakotwórcze oraz teratogenne przy dawkach 4-15 razy (rakotwórczość) oraz 6-12 razy (teratogenność) przekraczających dawki kliniczne. Szczególnie istotne jest ryzyko hiperkalcemii u kobiet w ciąży, która może prowadzić do poważnych zaburzeń rozwojowych u płodu, takich jak nadzastawkowe zwężenie aorty, retinopatia czy niepełnosprawność intelektualna noworodków. Przedawkowanie kalcyfediolu w preparatach takich jak Calfos (0,266 mg) i Devisol-25 (150 µg/ml) wiąże się z ryzykiem toksyczności, co podkreśla konieczność zachowania ostrożności w dawkowaniu, zwłaszcza u kobiet ciężarnych.
dawka terapeutyczna, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hiperkalcemia, hiperkalcemia ciążowa, kalcyfediol, margines bezpieczeństwa, nadzastawkowe zwężenie aorty, niepełnosprawność intelektualna, objawy toksyczności, potencjał rakotwórczy, przedawkowanie kalcyfediolu, przedawkowanie witaminy D, retinopatia, toksyczność rozwojowa - Leksykon substancji czynnych
Tlen – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Analiza danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tlenu medycznego wskazuje na istotne różnice w zależności od stężenia i formy podania. Dla tlenu w wysokim stężeniu (≥99,5% V/V) dostępność danych jest ograniczona, a dokumentacja większości produktów nie wykazuje szczególnych zagrożeń toksykologicznych. Produkty takie jak Tlen medyczny skroplony SIAD oraz Tlen medyczny sprężony SIAD nie wykazują istotnych działań niepożądanych w badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym. Natomiast dla mieszanin tlenu z podtlenkiem azotu (Entonox, Kalinox, 50% + 50%) dostępne są bardziej szczegółowe dane, które wskazują na potencjalne działania niepożądane podtlenku azotu, zwłaszcza przy długotrwałej ekspozycji, w tym neuropatię i teratogenność u zwierząt przy stężeniach ≥50% oraz przewlekłym narażeniu. W badaniach genotoksyczności i rakotwórczości nie stwierdzono istotnych zagrożeń dla ludzi przy stosowaniu tych produktów w warunkach klinicznych.
badanie farmakologiczne, badanie niekliniczne, badanie przedkliniczne, dane niekliniczne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, narząd rozrodczy, neuropatia, ocena ryzyka, podtlenek azotu, powietrze atmosferyczne, resorpcja, tlen medyczny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wada wrodzona, wpływ na płodność - Leksykon substancji czynnych
Oksybutynina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące oksybutyniny wskazują na brak istotnych zagrożeń toksycznych przy stosowaniu terapeutycznym, potwierdzone przez badania toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności oraz potencjału rakotwórczego. Standardowe testy genotoksyczności nie wykazały mutagenności, a badania kancerogenności nie potwierdziły zwiększonego ryzyka nowotworów. W badaniach toksyczności reprodukcyjnej na ciężarnych szczurach zaobserwowano wady wrodzone serca, dodatkowe żebra w odcinku piersiowo-lędźwiowym oraz toksyczny wpływ na noworodki przy wyższych dawkach, zwłaszcza przy dawce 0,4 mg/kg mc./dobę podawanej podskórnie, gdzie anomalie rozwojowe korelowały z toksycznością u matek. Wpływ na płodność był zróżnicowany – brak efektów u samców, natomiast u samic stwierdzono zaburzenia, z NOAEL ustaloną na poziomie 5 mg/kg mc. Badania miejscowego działania toksycznego preparatu Vesoxx (dopęcherzowo) nie wykazały istotnych zagrożeń.
anomalia rozwojowa, badanie toksykologiczne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, NOAEL, pęcherz moczowy, podanie dopęcherzowe, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, stosowanie oksybutyniny, toksyczność dla organizmu matki, toksyczność miejscowa, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wada wrodzona serca, wpływ na płodność, zaburzenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xanax 2 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa alprazolamu wykazały brak działania mutagennego w teście Amesa oraz braku aberracji chromosomowych w teście mikrojąder przy dawce 100 mg/kg m.c. (500-krotność maksymalnej dawki terapeutycznej u ludzi 10 mg/dobę). Dwuletnie badania rakotwórczości na szczurach (do 30 mg/kg m.c./dobę, 150× dawka ludzka) i myszach (do 10 mg/kg m.c./dobę, 50× dawka ludzka) nie wykazały działania karcynogennego. Wpływ na płodność szczurów był nieistotny klinicznie do dawki 5 mg/kg m.c./dobę (25× dawka ludzka). Długotrwałe podawanie alprazolamu u szczurów (3-30 mg/kg m.c./dobę, 15-150× dawka ludzka) indukowało zmiany w narządzie wzroku, takie jak zaćma u samic oraz wrastanie naczyń w rogówkę u samców, pojawiające się po 11 miesiącach terapii.
aberracja chromosomowa, alprazolam, badanie biologiczne, dawka terapeutyczna, dawka terapeutyczna maksymalna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, karcinogeneza, napad drgawkowy, narząd wzroku, płodność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rogówka, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność przewlekła, zaćma, zdolność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nivalin 5 mg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne bromowodorku galantaminy, substancji czynnej leku Nivalin, obejmowały ocenę toksyczności jednorazowej i przewlekłej, genotoksyczności oraz potencjalnego działania rakotwórczego. W 6-miesięcznym badaniu na dojrzałych szczurach Wistar podawano galantaminę doustnie w dawkach 0,25 mg/kg, 0,5 mg/kg oraz 1,0 mg/kg masy ciała oraz podskórnie w dawkach 0,125 mg/kg i 0,5 mg/kg. Nie zaobserwowano istotnych klinicznie zmian w parametrach biometrycznych, biochemicznych, hematologicznych ani morfologicznych, co wskazuje na dobry profil bezpieczeństwa przy długotrwałym stosowaniu. Testy genotoksyczności potwierdziły brak działania mutagennego, a badania rakotwórczości nie wykazały zwiększonego ryzyka rozwoju nowotworów.
badania genotoksyczności, badania kancerogenności, badania przedkliniczne, badania toksykologiczne, bromowodorek galantaminy, dane przedkliniczne, dawka toksyczna, działanie rakotwórcze, galantamina, Nivalin, parametry biochemiczne, parametry biometryczne, parametry hematologiczne, parametry morfologiczne, podanie doustne, podanie podskórne, potencjał mutagenny, toksyczność ciążowa, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na reprodukcję, właściwości mutagenne - Leksykon substancji czynnych
Glin fosforan żel – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Substancja czynna glinu fosforan żel (Aluminii phosphatis liquamen) występująca w produkcie Gelatum Aluminii Phosphorici Aflofarm w stężeniu 45 mg/g (co odpowiada 4,5 g na 100 g produktu oraz 828 mg w 15 ml zawiesiny doustnej) nie posiada dostępnych szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania. Brak jest informacji o badaniach toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności, potencjalnym działaniu rakotwórczym oraz wpływie na rozród i rozwój potomstwa. W związku z tym, lekarz przepisujący preparat powinien opierać się przede wszystkim na danych klinicznych, doświadczeniu z podobnymi związkami glinu oraz uwzględniać interakcje i profil substancji pomocniczych, takich jak sacharoza (7350 mg/15 ml), benzoesan sodu (73,5 mg/15 ml) oraz sód (17,474 mg/15 ml).
Aluminii phosphatis liquamen, benzoesan sodu, dane przedkliniczne, działanie rakotwórcze, Gelatum Aluminii Phosphorici, genotoksyczność, glinu fosforan żel, postać farmaceutyczna, sacharoza, sedymentacja, substancja czynna, substancja pomocnicza, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na rozród, toksyczny wpływ na rozwój potomstwa, zawiesina doustna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Roswera 30 mg
Dane przedkliniczne dotyczące rozuwastatyny wskazują na brak istotnego zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu leku Roswera, mimo że nie przeprowadzono szczegółowych badań wpływu na kanał potasowy hERG, kluczowy w ocenie ryzyka arytmii. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnych dawek u zwierząt laboratoryjnych (myszy, szczury, psy) zaobserwowano zmiany histopatologiczne w wątrobie oraz, w przypadku psów, także w pęcherzyku żółciowym. U małp nie stwierdzono takich zmian. Efekty te pojawiały się przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej, co wskazuje na potencjalne działanie farmakologiczne rozuwastatyny na wątrobę.
badanie farmakologiczne, dawka lecznicza, dawka terapeutyczna, dawka toksyczna, działanie farmakologiczne, działanie rakotwórcze, ekspozycja ustrojowa, gen HERG, genotoksyczność, kanał potasowy hERG, pęcherzyk żółciowy, profil bezpieczeństwa, rozuwastatyna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnych dawek, uszkodzenie jąder, wskaźnik przeżycia, zaburzenie rytmu serca, zmiana histopatologiczna wątroby - Leksykon substancji czynnych
Izokonazol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Izokonazol azotan, stosowany miejscowo w preparatach dermatologicznych i ginekologicznych, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi. Nie stwierdzono działania toksycznego ani ogólnoustrojowego przy stosowaniu dawek terapeutycznych, a badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności ani teratogenności. Również badania reprodukcyjne nie wskazały na negatywny wpływ na cykl rozrodczy ani na rozwój płodu. Miejscowe stosowanie izokonazolu nie powoduje podrażnień skóry i błon śluzowych, choć kontakt z oczami może wywołać podrażnienie spojówki, co potwierdzają badania na królikach. Brak jest danych wskazujących na potencjał kancerogenny, a długotrwałe stosowanie nie powoduje zmian proliferacyjnych.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, diflukortolonu walerianian, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, glikokortykosteroid, izokonazol azotan, komponent steroidowy, mutacja chromosomalna, mutacja chromosomowa, mutacja genetyczna, mutacja genomowa, mutacja genowa, opatrunek okluzyjny, podrażnienie miejscowe, podrażnienie spojówki, potencjał kancerogenny, potencjał teratogenny, preparat dermatologiczny, preparat ginekologiczny, ryzyko onkogenne, śmierć zarodkowa, substancja przeciwgrzybicza, toksyczność dawki wielokrotnej, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Kastel 10 mg + 5 mg
Lek Kastel zawiera rozuwastatynę i ramipryl, których bezpieczeństwo przedkliniczne oceniono oddzielnie. Rozuwastatyna nie wykazała genotoksyczności ani rakotwórczości, jednak w badaniach toksyczności wielokrotnej dawki wywołały zmiany histopatologiczne w wątrobie u myszy i szczurów przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej, z mniejszym nasileniem u psów i brakiem zmian u małp. Dodatkowo, wysokie dawki rozuwastatyny indukowały toksyczność jąder u małp i psów oraz negatywnie wpływały na rozwój potomstwa szczurów przy ekspozycji wielokrotnie przekraczającej dawki terapeutyczne u ludzi.
aktywność farmakodynamiczna, aparat przykłębuszkowy, badanie farmakologiczne, badanie mutagenności, bezpieczeństwo kardiologiczne, bezpieczeństwo przedkliniczne, działanie rakotwórcze, ekspozycja terapeutyczna, gen HERG, inhibitor ACE, morfologia krwi, pęcherzyk żółciowy, poszerzenie miedniczki nerkowej, rozuwastatyna i ramipryl, toksyczność jąder, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu dawek wielokrotnych, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, układ nerkowy, układ nerkowy płodu, uszkodzenie nerek, właściwość genotoksyczna, właściwość mutagenna, właściwość teratogenna, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zmiana histopatologiczna wątroby - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Erythromycinum TZF 200 mg
Przeprowadzone dwuletnie badania przedkliniczne na szczurach, którym podawano doustnie erytromycynę, nie wykazały działania rakotwórczego, co wskazuje na niskie ryzyko karcynogenności tego makrolidowego antybiotyku. W zakresie bezpieczeństwa reprodukcyjnego, podawanie erytromycyny w stężeniu 0,25% w diecie szczurów nie wpłynęło negatywnie na funkcje rozrodcze ani płodność, co sugeruje brak toksycznego wpływu na procesy rozrodcze w badanym modelu zwierzęcym.
aberracja chromosomowa, antybiotyk makrolidowy, badanie karcynogenności, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo reprodukcyjne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, erytromycyna, mutacja genetyczna, substancja aktywna, tabletka powlekana, test in vitro, test in vivo, uszkodzenie DNA, wpływ na funkcje rozrodcze - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Finaran 5 mg
Przedkliniczne badania finasterydu, substancji czynnej leku Finaran, przeprowadzone na modelach zwierzęcych, wykazały brak istotnych zagrożeń toksykologicznych, genotoksycznych i karcynogennych przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz potencjału rakotwórczego nie ujawniły ryzyka dla człowieka. W badaniach reprodukcyjnych na samcach szczurów zaobserwowano zmniejszenie masy gruczołu krokowego i pęcherzyków nasiennych oraz obniżenie płodności, co jest zgodne z farmakologicznym działaniem inhibitora 5-alfa-reduktazy. U ciężarnych samic szczurów podawanie finasterydu wywołało feminizację płodów męskich, co wskazuje na potencjalne ryzyko teratogenne.
badania toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, ekspozycja ogólnoustrojowa, feminizacja płodów męskich, finasteryd, genotoksyczność, gruczoł krokowy, inhibitor 5-alfa-reduktazy, małpy Rhesus, ocena farmakologiczna, pęcherzyki nasienne, potencjał karcynogenny, substancja czynna, teratogenność, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zypsila 40 mg
Zyprazydon, substancja czynna leku Zypsila dostępnego w dawkach 20 mg, 40 mg, 60 mg i 80 mg w formie kapsułek twardych, został poddany szerokim badaniom przedklinicznym oceniającym bezpieczeństwo farmakologiczne, genotoksyczność, potencjał rakotwórczy oraz wpływ na reprodukcję. Badania nie wykazały działania mutagennego, genotoksycznego ani rakotwórczego, co wskazuje na niskie ryzyko tych działań przy stosowaniu klinicznym. Ponadto, nie stwierdzono teratogenności, co sugeruje niskie ryzyko wad wrodzonych. Jednakże, w badaniach na modelach zwierzęcych (szczury i króliki) zaobserwowano negatywny wpływ na płodność, zmniejszenie masy ciała potomstwa, zwiększoną śmiertelność okołourodzeniową oraz opóźniony rozwój czynnościowy potomstwa, szczególnie przy dawkach wywołujących toksyczność matczyną.
bezpieczeństwo farmakologiczne, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, kapsułka twarda, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, potencjał rakotwórczy, rozwój czynnościowy, śmiertelność okołourodzeniowa, stężenie w osoczu, stosunek korzyści do ryzyka, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, układ nerwowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie materiału genetycznego, wady wrodzone, zyprazydon - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Convival Chrono 300 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sodu walproinianu, substancji czynnej leku Convival Chrono, wykazały brak mutagenności w testach bakteryjnych i in vitro na komórkach chłoniaka myszy oraz brak indukcji naprawy DNA w hepatocytach szczura. Wyniki badań in vivo były zależne od drogi podania: po podaniu doustnym nie stwierdzono aberracji chromosomowych ani cech dominujących letalnych, natomiast po podaniu dootrzewnowym zaobserwowano uszkodzenia DNA u gryzoni. W badaniach klinicznych u pacjentów z padaczką leczonych sodu walproinianem odnotowano zwiększoną wymianę chromatyd siostrzanych, jednak znaczenie kliniczne tych zmian pozostaje nieustalone. Badania rakotwórczości nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka.
aberracja chromosomowa, badanie in vivo, badanie mutagenności, chłoniak myszy, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, hepatocyt szczura, naprawa DNA, niepłodność męska, nieprawidłowa spermatogeneza, padaczka, pękanie nici DNA, potencjał mutagenny, sód walproinianu, szpik kostny, test bakteryjny, układ słuchowy, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, wpływ transgeneracyjny, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenie zachowania, zanik jąder, zmiana behawioralna, zmiana morfologiczna, zwyrodnienie jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cipropol 500 mg
Badania przedkliniczne cyprofloksacyny, substancji czynnej leku Cipropol, wykazały brak istotnego ryzyka toksycznego przy stosowaniu dawek terapeutycznych, zarówno po pojedynczym, jak i wielokrotnym podaniu. Standardowe testy nie potwierdziły działania rakotwórczego ani negatywnego wpływu na reprodukcję. Jednakże, podobnie jak inne chinolony, cyprofloksacyna wykazuje działanie fototoksyczne w obecności promieniowania UV, co potwierdzają badania in vitro i na zwierzętach, wskazując na możliwe fotomutagenne i fotorakotwórcze właściwości, typowe dla inhibitorów gyrazy.
Kluczowym aspektem bezpieczeństwa jest wpływ cyprofloksacyny na chrząstkę stawową u niedojrzałych zwierząt, zwłaszcza młodych psów rasy beagle, gdzie po 2 tygodniach stosowania dawek terapeutycznych obserwowano ciężkie zmiany stawowe utrzymujące się do 5 miesięcy po zakończeniu terapii. Uszkodzenia te zależały od wieku, gatunku, dawki oraz obciążenia stawów i miały charakter mechaniczno-farmakologiczny, co potwierdza częściowa redukcja uszkodzeń po odciążeniu stawów. W badaniach na dojrzałych zwierzętach (szczury, psy) nie stwierdzono toksyczności stawowej, co wskazuje na istotne różnice wiekowe w podatności na ten efekt niepożądany.
badanie przedkliniczne, chinolon, chrząstka stawowa, cyprofloksacyna, dawka terapeutyczna, dysfagia, działanie fotorakotwórcze, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, efekt toksyczny, fotomutagenność, fotorakotwórczość, fototoksyczność, inhibitor gyrazy, profil bezpieczeństwa, promieniowanie UV, test in vitro, toksyczność po podaniu, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie stawów, zmiana stawowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tifay 14 mg
Przedkliniczne badania teriflunomidu, substancji czynnej leku Tifay (14 mg), wykazały toksyczność wielonarządową, obejmującą szpik kostny (hematopoeza), narządy limfatyczne (układ odpornościowy), błonę śluzową przewodu pokarmowego, narządy rozrodcze oraz trzustkę. Obserwowano hematologiczne skutki, takie jak niedokrwistość, trombocytopenia, leukopenia i limfopenia, co wiązano z hamowaniem proliferacji komórek. Zwierzęta laboratoryjne (myszy, szczury, psy) wykazywały większą wrażliwość na toksyczność teriflunomidu niż ludzie, przy dawkach odpowiadających lub niższych niż terapeutyczne. Badania genotoksyczności nie potwierdziły mutagenności ani klastogenności in vivo, a długoterminowe testy na szczurach i myszach nie wykazały działania rakotwórczego. Metabolit 4-trifluorometyloanilina (TFMA) wykazywał mutagenność in vitro, lecz nie potwierdzono jej in vivo.
4-trifluorometyloanilina, dehydrogenaza dihydroorotanowa, działanie embriotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hematopoeza, leukopenia, limfocyt B, limfocyt T, limfopenia, małopłytkowość, narząd limfatyczny, niedokrwistość, odpowiedź limfoidalna, potencjał genotoksyczny, przeciwciało IgG, przeciwciało IgM, szpik kostny, teriflunomid, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ odpornościowy, zakażenie wtórne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Anapran 550 mg
Dane przedkliniczne dotyczące naproksenu sodowego, substancji czynnej Anapran, nie wykazały działania rakotwórczego u szczurów, co jest istotne w kontekście długotrwałego stosowania tego NLPZ. Badania na trzech gatunkach gryzoni (szczury, króliki, myszy) wykazały brak negatywnego wpływu na funkcje rozrodcze i płodność przy dawkach do 6-krotnie wyższych niż standardowe dawki terapeutyczne u ludzi. Te wyniki potwierdzają korzystny profil bezpieczeństwa naproksenu w zakresie potencjalnej kancerogenności oraz wpływu na reprodukcję.
Anapran, badania przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, działanie kancerogenne, działanie rakotwórcze, funkcje rozrodcze, naproksen sodowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, okres okołoporodowy, opóźnienie porodu, profil bezpieczeństwa leku, przebieg porodu, trzeci trymestr ciąży, wiek reprodukcyjny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Etform 1000 mg
Metformina, substancja czynna leku Etform 1000 mg w formie tabletek powlekanych, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym obejmującym standardowe testy farmakologiczne bezpieczeństwa, toksyczność po wielokrotnym podaniu, genotoksyczność, kancerogenność oraz wpływ na funkcje reprodukcyjne. Badania te nie wykazały istotnych efektów toksycznych na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy przy dawkach terapeutycznych. Analizy biochemiczne, hematologiczne oraz histopatologiczne potwierdziły dobry profil bezpieczeństwa metforminy przy długotrwałym stosowaniu. Testy genotoksyczności (m.in. test Amesa, testy aberracji chromosomowych i mikrojądrowe in vivo) nie wykazały potencjału uszkodzenia materiału genetycznego, a badania kancerogenności na modelach zwierzęcych nie potwierdziły działania rakotwórczego.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie kancerogenności, badanie toksyczności, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcja reprodukcyjna, metformina chlorowodorek, ośrodkowy układ nerwowy, parametr biochemiczny, parametr rozrodczy, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, test Amesa, test mikrojądrowy, układ sercowo-naczyniowy, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Contractubex (50 IU + 100 mg + 10 mg)/g
Produkt leczniczy Contractubex w postaci żelu zawiera heparynę sodową (50 IU/g), wyciąg płynny z cebuli (100 mg/g) oraz alantoinę (10 mg/g). Badania przedkliniczne nie wykazały działania mutagennego, teratogennego ani rakotwórczego tego preparatu, co wskazuje na brak indukcji mutacji genetycznych, wad rozwojowych płodu oraz procesów karcynogenezy w modelach doświadczalnych. Składniki aktywne produktu wykazują korzystny profil bezpieczeństwa w kontekście potencjalnych zagrożeń genotoksycznych i rozwojowych.
alantoina, badanie farmakologiczne, Contractubex, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, heparyna sodowa, karcynogeneza, leczenie blizn, mutacja genetyczna, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, uszkodzenie materiału genetycznego, wada rozwojowa płodu, wyciąg z cebuli - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fervex Junior 280 mg + 100 mg + 10 mg
W dokumentacji produktu leczniczego Fervex Junior (280 mg paracetamolu, 100 mg kwasu askorbinowego, 10 mg maleinianu feniraminy) w postaci granulatu do sporządzania roztworu doustnego nie zamieszczono danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania. Brak informacji obejmuje badania toksyczności ostrej, przewlekłej, genotoksyczności, potencjalnego działania rakotwórczego oraz wpływu na reprodukcję i rozwój potomstwa. Nie przedstawiono również szczegółowych badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa. Taki stan dokumentacji może wynikać z długotrwałego stosowania poszczególnych substancji czynnych oraz ustalonego, dobrze poznanego profilu bezpieczeństwa tych składników w praktyce klinicznej.
badania farmakologiczne, badania przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, dokumentacja rejestracyjna, działanie rakotwórcze, Fervex Junior, genotoksyczność, kwas askorbowy, maleinian feniraminy, paracetamol, profil bezpieczeństwa, substancja czynna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność subchroniczna, właściwości toksykologiczne, wpływ na reprodukcję - Leksykon substancji czynnych
Retinol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Retinol (witamina A) wykazuje niską toksyczność ogólną oraz brak działania mutagennego, genotoksycznego i rakotwórczego w badaniach przedklinicznych. Toksyczność obserwowano jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej dawki stosowane klinicznie. Szczególną uwagę zwraca potencjalne działanie teratogenne witaminy A, potwierdzone w modelach zwierzęcych, jednak efekt ten jest zależny od dawki i drogi podania. W przypadku miejscowego stosowania, np. Maści ochronnej z witaminą A o stężeniu 800 j.m./g, brakuje szczegółowych danych dotyczących bezpieczeństwa po krótkotrwałym użyciu. W preparatach złożonych, takich jak Viantan, nie przeprowadzono kompleksowych badań embriotoksyczności całego produktu, jednak składniki podłoża (mieszane micele kwasu glikocholowego i lecytyny) nie wykazały teratogenności przy dawkach terapeutycznych.
dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja kliniczna, embriotoksyczność, genotoksyczność, kwas glikocholowy, lecytyna, maść z witaminą A, mieszane micele, podanie miejscowe, podanie ogólnoustrojowe, poronienie spontaniczne, retinol, śmiertelność potomstwa, toksyczność retinolu, witamina E, zaburzenia rozwoju płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nifuroksazyd Aflofarm 100 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne wykazały, że nifuroksazyd charakteryzuje się bardzo korzystnym profilem bezpieczeństwa. Toksyczność ostra jest wyjątkowo niska, z wartością LD50 po podaniu doustnym u myszy przekraczającą 4000 mg/kg mc., co stanowi ponad 350-krotną dawkę terapeutyczną stosowaną u ludzi. U szczurów LD50 po podaniu doustnym przekracza 8 g/kg mc., a po podaniu dootrzewnowym u myszy wynosi 7 g/kg mc. W badaniach toksyczności przewlekłej, trwających 6 miesięcy, podawano nifuroksazyd doustnie małpom i szczurzym w dawkach 10 mg/kg (dawka terapeutyczna), 250 mg/kg oraz 1000 mg/kg mc. Nie zaobserwowano żadnych objawów toksyczności klinicznej, odchyleń biochemicznych ani zmian histologicznych, nawet przy dawkach przekraczających 100-krotnie dawkę terapeutyczną.
badanie długoterminowe, badanie histologiczne, badanie toksyczności, bezpieczeństwo przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, LD50, model zwierzęcy, narażenie na substancję, nifuroksazyd, parametr kliniczny, podanie dootrzewnowe, podanie doustne, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wskaźnik biochemiczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Finahit 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa finasterydu, obejmujące toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność oraz działanie rakotwórcze, nie wykazały istotnego ryzyka dla ludzi. W badaniach na samcach szczurów zaobserwowano zmniejszenie masy gruczołu krokowego i pęcherzyków nasiennych, obniżone wydzielanie z dodatkowych gruczołów płciowych oraz spadek wskaźnika płodności, co jest zgodne z farmakologicznym działaniem inhibitora 5α-reduktazy. Jednak kliniczne znaczenie tych zmian pozostaje nieokreślone.
dodatkowy gruczoł płciowy, działanie rakotwórcze, feminizacja płodu, finasteryd, funkcja reprodukcyjna, genotoksyczność, gruczoł krokowy, inhibitor 5α-reduktazy, narażenie na lek, nieprawidłowy rozwój narządów płciowych, pęcherzyk nasienny, rozwój płodowy, rozwój zarodkowy, toksyczność wielokrotna, wskaźnik płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Soligamma 20 000 IU
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cholekalcyferolu, substancji czynnej preparatu Soligamma dostępnego w dawkach 5 000 IU, 10 000 IU oraz 20 000 IU, wykazały, że substancja ta posiada akceptowalny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu w zalecanych dawkach terapeutycznych. W modelach zwierzęcych zaobserwowano działanie teratogenne jedynie przy dawkach znacznie przekraczających zakres kliniczny, co wskazuje na minimalne ryzyko teratogenności przy standardowej terapii. Ponadto, test Amesa potwierdził brak aktywności mutagennej cholekalcyferolu, co eliminuje obawy dotyczące genotoksyczności w warunkach badania. Szczegółowe zalecenia dotyczące stosowania w ciąży oraz postępowania w przypadku przedawkowania znajdują się w punktach 4.6 i 4.9 Charakterystyki Produktu Leczniczego.
Brak jest natomiast danych przedklinicznych dotyczących potencjału rakotwórczego cholekalcyferolu, gdyż nie przeprowadzono standardowych testów karcynogenności. W związku z tym nie można jednoznacznie ocenić ryzyka związanego z długotrwałym stosowaniem pod kątem aktywności rakotwórczej. Podsumowując, cholekalcyferol wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w dawkach terapeutycznych, z minimalnym ryzykiem teratogenności i brakiem mutagenności, jednak konieczne jest dalsze monitorowanie i badania w zakresie potencjalnej karcynogenności.
aktywność genotoksyczna, aktywność karcynogenna, charakterystyka produktu leczniczego, cholekalcyferol, dawka ponadterapeutyczna, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, mutacja genetyczna, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, potencjalne zagrożenie, profil bezpieczeństwa leku, przedawkowanie leku, substancja czynna, teratogenność, test Amesa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Prestozek Combi 8 mg + 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa składników preparatu Prestozek Combi, zawierającego peryndopryl z tert-butyloaminą oraz amlodypinę, wykazały, że peryndopryl po podaniu doustnym u szczurów i małp wykazuje odwracalne uszkodzenia nerek, bez trwałego wpływu na funkcję tego narządu. Badania mutagenności (in vitro i in vivo) nie wykazały działania mutagennego peryndoprylu, a badania reprodukcyjne na różnych gatunkach zwierząt nie potwierdziły działania embriotoksycznego ani teratogennego. Niemniej, jako inhibitor ACE, peryndopryl może wywoływać działania niepożądane związane z rozwojem płodu, typowe dla całej grupy leków ACE, takie jak uszkodzenia nerek płodu czy wady wrodzone. Długoterminowe badania na szczurach i myszach nie wykazały działania rakotwórczego peryndoprylu.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie mutagenności, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcja nerek, genotoksyczność, gęstość nasienia, hormon folikulotropowy, inhibitor ACE, kancerogenność, komórka Sertoliego, peryndopryl, potencjał mutagenny, przeżywalność potomstwa, śmiertelność okołoporodowa, śmiertelność poporodowa, spermatyda, testosteron, toksyczność przewlekła, uszkodzenie nerek, wada wrodzona - Leksykon substancji czynnych
Budezonid – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksyczności budezonidu, glikokortykosteroidu, wykazały, że jego działanie ogólnoustrojowe, takie jak zmniejszenie przyrostu masy ciała, zanik kory nadnerczy i tkanki limfoidalnej, jest porównywalne lub łagodniejsze niż innych kortykosteroidów. W badaniach na psach i szczurach stosowano dawki inhalacyjne 10-40-krotnie wyższe niż terapeutyczne bez toksyczności miejscowej dróg oddechowych. Długotrwałe podawanie doustne u szczurów (do 104 tygodni) skutkowało zmniejszeniem hematokrytu, hemoglobiny, erytrocytów oraz immunosupresją (istotne zmniejszenie limfocytów). U psów obserwowano dodatkowo hepatomegalię, wzrost aktywności enzymów wątrobowych i zanik nadnerczy. Budezonid nie wykazywał działania mutagennego in vitro i in vivo, a obserwowane zmiany nowotworowe u szczurów (glejaki, nowotwory wątrobowokomórkowe) były związane z mechanizmem receptorowym glikokortykosteroidów i nie potwierdzono ich klinicznego znaczenia u ludzi. W badaniach reprodukcyjnych u zwierząt kortykosteroidy, w tym budezonid, indukowały wady rozwojowe (rozszczep podniebienia, deformacje szkieletu), jednak przy dawkach terapeutycznych u ludzi nie wykazano takiego ryzyka. Działania teratogenne obserwowano jedynie przy podskórnym podawaniu dawek ≥100 µg/kg mc./dobę u szczurów i ≥5 µg/kg mc./dobę u królików, co przekracza kliniczne dawki wziewne (400 µg/dobę).
aminotransferaza alaninowa, badanie toksykokinetyczne, budezonid, czas protrombinowy, działanie immunosupresyjne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, formoterol, fosfataza zasadowa, gaz nośny HFA 134a, genotoksyczność, glejak mózgu, glikokortykosteroid, gwiaździak, hepatomegalia, nowotwór wątrobowokomórkowy, rozszczep podniebienia, tkanka limfoidalna, toksyczność przewlekła, wakuolizacja hepatocytów, wpływ na reprodukcję, zaburzenie rozwoju kości, zanik kory nadnerczy, zmniejszenie hematokrytu, zmniejszenie liczby limfocytów, zniekształcenie układu kostnego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Envil gardło 1,5 mg + 1 mg + 17,42 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne składników produktu leczniczego Envil gardło, zawierającego chlorek cetylopirydyniowy (CPC), chlorowodorek lidokainy jednowodny oraz glukonian cynku, wykazały zróżnicowany profil bezpieczeństwa zależny od drogi podania i gatunku zwierząt. Parenteralne podanie CPC u szczurów, królików i psów wywołało przejściowy paraliż kończyn oraz w niektórych przypadkach porażenie mięśni oddechowych, prowadzące do śmierci. Doustna toksyczność CPC potwierdzona została dawką śmiertelną 400 mg/kg u królików. Roztwory wodne CPC w stężeniach 0,1–1% powodowały podrażnienia i uszkodzenia oczu u królików. Chlorowodorek lidokainy jednowodny charakteryzuje się LD50 wynoszącym 317 mg/kg (doustnie) oraz 335 mg/kg (podskórnie) u szczurów. Glukonian cynku wykazuje niską toksyczność, z LD50 po podaniu doustnym u szczurów na poziomie 5000 mg/kg, a większość związków cynku nie wykazuje działania rakotwórczego, z wyjątkiem chlorku cynku, który indukował guzy u kurcząt po iniekcji.
chlorek cetylopirydyniowy, chlorek cynku, chlorowodorek lidokainy, czwartorzędowa sól amoniowa, działanie miejscowe, działanie rakotwórcze, glukonian cynku, guz, LD50, paraliż kończyn, podanie dożylne, podanie parenteralne, podanie podskórne, podrażnienie oczu, porażenie mięśni oddechowych, profil toksykologiczny, substancja powierzchniowo czynna, tabletka do ssania, toksyczność doustna, toksyczność ostra, zaćma, związek cynku - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Symtrend 25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa karwedylolu, substancji czynnej leku Symtrend, wykazały brak działania teratogennego w modelach zwierzęcych (szczury, króliki), co wskazuje na niskie ryzyko wywoływania wad rozwojowych u płodów. Testy mutagenności przeprowadzone in vitro i in vivo nie potwierdziły potencjału mutagennego, a badania karcynogenności nie wykazały istotnego ryzyka indukcji nowotworów. Te wyniki uzupełniają profil bezpieczeństwa beta-adrenolityku, potwierdzając brak działania teratogennego, mutagennego i rakotwórczego karwedylolu.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, beta-adrenolityk, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, indukcja nowotworu, karcynogeneza, karwedylol, model zwierzęcy, mutacja genetyczna, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, toksyczność u samic, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Endovelle 2 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa dienogestu, substancji czynnej produktu leczniczego Endovelle, wykazały akceptowalny profil toksykologiczny przy podawaniu wielokrotnym, bez istotnych efektów toksycznych. Analizy genotoksyczności nie potwierdziły potencjału uszkadzania materiału genetycznego, a badania karcynogenności nie wykazały specyficznego ryzyka rozwoju nowotworów związanych z dienogestem. Ponadto, ocena wpływu na funkcje reprodukcyjne nie wskazała na szczególne zagrożenia, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania Endovelle w kontekście jego działania hormonalnego.
badania przedkliniczne, bezpieczeństwo leku, dienogest, działanie hormonalne, działanie rakotwórcze, Endovelle, funkcja reprodukcyjna, monitorowanie terapii, nowotwór hormonozależny, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, ryzyko karcynogenne, steroid płciowy, toksyczność dawki wielokrotnej, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie genetyczne