astma indukowana salicylanami
Astma indukowana salicylanami (ASA) to specyficzna postać astmy oskrzelowej, która występuje u pacjentów z nadwrażliwością na kwas acetylosalicylowy (aspirynę) i inne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ). Reakcja ta jest częścią szerszego zespołu klinicznego znanego jako choroba dróg oddechowych zaostrzana przez niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ-ERD) lub dawniej jako triada aspirynowa (astma, polipy nosa, nadwrażliwość na aspirynę).
Mechanizm rozwoju ASA wiąże się z zaburzeniami metabolizmu kwasu arachidonowego. U pacjentów z tą postacią astmy, aspiryna i inne NLPZ hamują aktywność enzymu cyklooksygenazy (COX), co prowadzi do zmniejszenia produkcji prostaglandyn i zwiększenia syntezy leukotrienów, które są silnymi mediatorami stanu zapalnego i skurczu oskrzeli. Klinicznie objawia się to napadem duszności, świszczącym oddechem i kaszlem w ciągu kilkudziesięciu minut do kilku godzin po przyjęciu leku.
Diagnostyka ASA opiera się na dokładnym wywiadzie, próbach prowokacyjnych z aspiryną (doustnych, wziewnych lub donosowych) oraz badaniach laboratoryjnych. Leczenie obejmuje unikanie salicylanów i NLPZ, standardową terapię przeciwastmatyczną, a w niektórych przypadkach desensytyzację na aspirynę. U pacjentów z ASA szczególnie skuteczne mogą być leki antyleukotrienowe (np. montelukast), które blokują działanie zwiększonej ilości leukotrienów.
Astma indukowana salicylanami dotyczy około 5-10% dorosłych pacjentów z astmą i częściej występuje u kobiet. Choroba ma zwykle cięższy przebieg niż inne postacie astmy i często współistnieje z przewlekłym zapaleniem zatok i polipami nosa. Ważne jest, aby pacjenci z ASA byli świadomi konieczności unikania wszystkich leków zawierających aspirynę i większość NLPZ, z wyjątkiem selektywnych inhibitorów COX-2, które są zwykle dobrze tolerowane.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Aspirin Complex Zatoki 500 mg + 30 mg
Produkt leczniczy Aspirin Complex Zatoki zawiera 500 mg kwasu acetylosalicylowego oraz 30 mg chlorowodorku pseudoefedryny i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu, astmą indukowaną salicylanami, ostrym owrzodzeniem przewodu pokarmowego, skazą krwotoczną, ciężką niewydolnością wątroby, nerek lub serca, ciężkim lub niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, ciężką chorobą wieńcową, a także u osób stosujących metotreksat w dawkach ≥15 mg/tydzień oraz inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) w ciągu ostatnich dwóch tygodni. Dodatkowo lek jest przeciwwskazany u pacjentów z jaskrą z zamkniętym kątem przesączania, zatrzymaniem moczu, a także u kobiet w ciąży i karmiących piersią ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych i toksycznych efektów dla płodu i noworodka.
astma indukowana salicylanami, chlorowodorek pseudoefedryny, choroba wieńcowa, cukrzyca, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra zamkniętego kąta, kwas acetylosalicylowy, metotreksat, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie przewodu pokarmowego, przełom nadciśnieniowy, przerost gruczołu krokowego, przewlekła choroba nerek, schorzenie tarczycy, skaza krwotoczna, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Alepton 100 mg
Lek Alepton, zawierający 100 mg kwasu acetylosalicylowego w postaci tabletek dojelitowych, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ASA, inne NLPZ lub składniki preparatu, w tym laktozę jednowodną (60 mg/tabletkę). Bezwzględne przeciwwskazania obejmują astmę indukowaną salicylanami lub NLPZ, ostrą chorobę wrzodową przewodu pokarmowego, aktywne lub nawracające krwawienia z przewodu pokarmowego, skazy krwotoczne, zaburzenia krzepnięcia (np. hemofilia, trombocytopenia), ciężką niewydolność wątroby, nerek i serca oraz stosowanie metotreksatu w dawce >15 mg/tydzień. W trzecim trymestrze ciąży stosowanie dawki >100 mg/dobę jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko powikłań u matki i płodu, w tym przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego Botalla.
astma indukowana salicylanami, astma oskrzelowa, białko osocza, choroba wrzodowa, hemofilia, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok mózgowo-naczyniowy, krwotok z dwunastnicy, krwotok z żołądka, kwas acetylosalicylowy, laktoza jednowodna, lek przeciwzakrzepowy, metotreksat, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, NLPZ, ostra choroba wrzodowa przewodu pokarmowego, perforacja, przewód tętniczy Botalla, skaza krwotoczna, tabletka dojelitowa, trombocytopenia, trzeci trymestr ciąży, wrzód trawienny, wydalanie nerkowe, zaburzenie krzepnięcia - Leksykon substancji czynnych
Salicyna – Działania niepożądane
Salicyna, główny składnik aktywny kory wierzby (Salicis cortex) obecny w preparatach takich jak Salicortex (1 tabletka zawiera 330 mg kory wierzby, co odpowiada ≥20 mg glikozydów fenolowych w przeliczeniu na salicynę), może wywoływać działania niepożądane głównie ze strony układu immunologicznego i pokarmowego. Do najczęstszych reakcji nadwrażliwości należą wysypka, świąd, pokrzywka, wykwity skórne oraz astma oskrzelowa manifestująca się dusznością i świszczącym oddechem. Ze strony przewodu pokarmowego obserwuje się nudności, wymioty, bóle brzucha, niestrawność, zgagę oraz biegunkę. Częstość występowania tych działań niepożądanych jest nieznana, co wynika z ograniczonej liczby badań klinicznych z randomizacją. Szczególnie narażone na powikłania są osoby z astmą, chorobą wrzodową, zaburzeniami czynności wątroby i nerek oraz pacjenci z nadwrażliwością na salicylany.
adrenalina, astma, astma indukowana salicylanami, astma oskrzelowa, biegunka, ból brzucha, choroba wrzodowa żołądka, glikokortykosteroid, glikozydy fenolowe, inhibitor pompy protonowej, kora wierzby, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwwymiotny, lek zobojętniający, niestrawność, nudności, owrzodzenie błony śluzowej, płynoterapia, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowo-przełykowy, salicyna, świąd, tlenoterapia, wstrząs anafilaktyczny, wykwit skórny, wymioty, wysypka skórna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zgaga