fiołek gencjanowy

Fiołek gencjanowy (violet gentian, crystal violet, gentian violet) to organiczny związek chemiczny stosowany jako barwnik i środek antyseptyczny w medycynie. Substancja ta charakteryzuje się intensywnym fioletowym zabarwieniem i należy do grupy barwników trifenylometanowych.

W diagnostyce mikrobiologicznej fiołek gencjanowy jest składnikiem metody barwienia Grama, kluczowej techniki różnicującej bakterie na Gram-dodatnie (G+) i Gram-ujemne (G-). Barwnik ten wiąże się z peptydoglikanem ściany komórkowej bakterii Gram-dodatnich, nadając im charakterystyczne fioletowe zabarwienie.

W praktyce klinicznej fiołek gencjanowy znajduje zastosowanie jako środek przeciwgrzybiczy w leczeniu powierzchniowych zakażeń grzybiczych, szczególnie wywołanych przez Candida albicans. Jest również stosowany miejscowo w terapii niektórych infekcji skórnych, pleśniawek jamy ustnej u niemowląt oraz zakażeń ran. Wykazuje aktywność przeciwbakteryjną wobec wielu szczepów bakterii Gram-dodatnich.

Należy pamiętać o potencjalnych działaniach niepożądanych fiołku gencjanowego, takich jak miejscowe podrażnienia, przebarwienia skóry i błon śluzowych. Ze względu na właściwości mutagenne i potencjalnie kancerogenne, jego zastosowanie kliniczne zostało ograniczone, choć w niektórych krajach rozwijających się nadal pozostaje tanim i dostępnym środkiem przeciwgrzybiczym.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl