górna bruzda skroniowa
Górna bruzda skroniowa (łac. sulcus temporalis superior, ang. superior temporal sulcus, STS) to istotna struktura anatomiczna w obrębie płata skroniowego mózgu. Stanowi ona granicę między górnym i środkowym zakrętem skroniowym i biegnie równolegle do bruzdy bocznej (szczeliny Sylwiusza).
Pod względem funkcjonalnym górna bruzda skroniowa odgrywa kluczową rolę w wielu procesach poznawczych, w tym w przetwarzaniu bodźców słuchowych, percepcji mowy, rozpoznawaniu twarzy oraz w poznaniu społecznym. Badania z wykorzystaniem funkcjonalnego rezonansu magnetycznego (fMRI) wykazały, że różne odcinki STS aktywują się podczas zadań związanych z interpretacją intencji innych osób, rozpoznawaniem emocji oraz percepcją ruchu biologicznego.
Uszkodzenia w obrębie górnej bruzdy skroniowej mogą prowadzić do zaburzeń w komunikacji społecznej, deficytów w rozpoznawaniu emocji oraz trudności w przetwarzaniu informacji słuchowych. Nieprawidłowości w strukturze i funkcji STS opisywano również w kontekście zaburzeń ze spektrum autyzmu, schizofrenii oraz niektórych form afazji.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Halucynacje i słyszenie głosów – Patofizjologia i mechanizm
Halucynacje słuchowe, często kojarzone ze schizofrenią, wynikają z zaburzeń funkcji mózgu, zwłaszcza w lewym płacie skroniowym, obejmującym obszary takie jak górna bruzda skroniowa, zakręty Heschla, obszar Wernickego i Broki. Neuroobrazowanie (PET, fMRI) wykazuje zwiększoną aktywność w jądrach podkorowych prążkowia, wzgórza i regionach paralimbicznych. Patogeneza obejmuje dysfunkcje receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5HT2a, a także zaburzenia przekaźnictwa glutaminergicznego. Modele neurokognitywne, takie jak VOICE i „feed-forward”, wskazują na nieprawidłową aktywację układu limbicznego i defekty w mechanizmach hamujących, co prowadzi do spontanicznej aktywności neuronalnej. Teoria uszkodzonego wyładowania przesunięcia (CD) i hałaśliwej kopii efektywnej (EC) tłumaczy niemożność rozróżnienia wewnętrznej mowy od dźwięków zewnętrznych u pacjentów ze schizofrenią. Halucynacje słuchowe występują także w innych stanach, takich jak otępienie z ciałami Lewy’ego, choroby neurodegeneracyjne, uszkodzenia OUN oraz u osób zdrowych, gdzie mechanizmy mogą się różnić.
aktywność noradrenergiczna, choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, funkcjonalny rezonans magnetyczny, górna bruzda skroniowa, halucynacja słuchowa, klozapina, kora słuchowa, lek neuroleptyczny, model neurokognitywny, obszar Broki, obszar Wernickego, otępienie z ciałami Lewy’ego, pozytonowa tomografia emisyjna, przekaźnictwo glutaminergiczne, przezczaszkowa stymulacja magnetyczna, przezczaszkowa stymulacja prądem stałym, receptor dopaminowy, słyszenie głosów, szlak mezolimbiczny, wnioskowanie bayesowskie, zaburzenie psychotyczne - Leksykon chorób i schorzeń
Prosopagnozja (ślepota twarzy) – Patofizjologia i mechanizm
Prosopagnozja to specyficzne zaburzenie neurologiczne charakteryzujące się niezdolnością do rozpoznawania twarzy, w tym własnej, bez upośledzenia pamięci czy wzroku. Dotyka około 2,5% populacji i dzieli się na rozwojową (wrodzoną) oraz nabytą formę, z różnymi mechanizmami patofizjologicznymi. Kluczowe struktury mózgowe zaangażowane w rozpoznawanie twarzy to zakręt wrzecionowaty (FFA), potyliczny obszar twarzy (OFA), górna bruzda skroniowa, ciało migdałowate oraz przednia kora skroniowa. Uszkodzenia, zwłaszcza prawego FFA, prowadzą do deficytów w integracji percepcyjnej i pamięciowej twarzy, manifestujących się jako prosopagnozja apercepcyjna lub asocjacyjna. Zaburzenie to często współwystępuje z innymi schorzeniami neurologicznymi, takimi jak ASD, zespół Aspergera, czy otępienia neurodegeneracyjne, co wskazuje na złożoność i szerokie spektrum dysfunkcji neuronalnych w sieci rozpoznawania twarzy.
agnozja obiektów, cerebralna achromatopsja, ciało migdałowate, deficyt rozpoznawania twarzy, górna bruzda skroniowa, krwotok wewnątrzczaszkowy, otępienie alzheimerowskie, otępienie semantyczne, plastyczność neuronalna, prosopagnozja, prosopagnozja nabyta, prosopagnozja rozwojowa, topografagnozja, udar mózgu, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie ze spektrum autyzmu, zakręt wrzecionowaty, zanik korowy tylny, zespół Aspergera, zespół Turnera, zespół Williamsa