zakażenie mątwikiem
Zakażenie mątwikiem (łac. enterobioza, ang. enterobiasis) jest powszechną pasożytniczą chorobą jelitową wywoływaną przez nicienia Enterobius vermicularis. Jest to jedno z najczęstszych zakażeń pasożytniczych na świecie, szczególnie rozpowszechnione wśród dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym.
Mątwik ludzki (Enterobius vermicularis) to mały, białawy nicień o długości 8-13 mm (samica) i 2-5 mm (samiec). Cykl życiowy pasożyta rozpoczyna się, gdy jaja dostają się do przewodu pokarmowego, gdzie wylęgają się larwy, które dojrzewają w jelicie cienkim. Dorosłe samice migrują do odbytnicy i okolice odbytu, gdzie składają jaja, co wywołuje charakterystyczny świąd okolicy odbytu, szczególnie w nocy.
Diagnostyka zakażenia mątwikiem opiera się głównie na teście taśmy celofanowej (test Grahama), który polega na przyklejeniu przezroczystej taśmy do okolicy odbytu rano przed defekacją i badaniu mikroskopowym w kierunku obecności jaj pasożyta. Leczenie obejmuje podawanie leków przeciwpasożytniczych, takich jak mebendazol, albendazol czy pyrantel, często z powtórzeniem terapii po 2 tygodniach.
Profilaktyka zakażeń mątwikiem obejmuje odpowiednią higienę rąk, częstą zmianę bielizny osobistej i pościeli, pranie w wysokich temperaturach oraz jednoczesne leczenie wszystkich domowników, nawet przy braku objawów. W środowiskach zamkniętych, jak przedszkola czy szkoły, zaleca się systematyczne działania profilaktyczne i edukacyjne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dexamethasone Krka
Produkt leczniczy Dexamethasone Krka, zawierający deksametazon, wymaga stosowania z dużą ostrożnością ze względu na liczne potencjalne powikłania związane z terapią glikokortykosteroidami. Niedoczynność kory nadnerczy może utrzymywać się nawet ponad rok po zakończeniu leczenia, co wymaga monitorowania poziomu kortyzolu, zwłaszcza w sytuacjach stresu fizycznego, gdzie może być konieczne zwiększenie dawki. Leczenie powinno być ograniczone do poważnych wskazań, a w przypadku infekcji wirusowych (Herpes zoster, Herpes simplex, Varicella), przewlekłego zapalenia wątroby z antygenem HBsAg, gruźlicy (z osłoną leków przeciwgruźliczych) oraz innych wymienionych stanów, konieczne jest stosowanie terapii przeciwinfekcyjnej. Deksametazon może powodować poważne działania niepożądane, takie jak reakcje anafilaktyczne, zapalenie i zerwanie ścięgien (zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonów), zaostrzenie miastenii gravis, zaburzenia widzenia (zaćma, jaskra, CSCR), a także ryzyko perforacji jelita w określonych stanach chorobowych. Dawkowanie powinno być stopniowo zmniejszane, aby uniknąć zespołu odstawienia i ostrej niewydolności nadnerczy.
antygen HBsAg, atrofia skóry, bradykardia, brak laktazy, chemioterapeutyk, choroba Heinego-Medina, COVID-19, fluorochinolon, glikokortykosteroid, gruźlica, guz chromochłonny, herpes simplex, herpes zoster, hipokaliemia, indeks proliferacyjny, infekcja oportunistyczna, jaskra otwartego kąta, jaskra zamkniętego kąta, kortyzol, miastenia gravis, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność kory nadnerczy, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, nowotwór układu krwiotwórczego, opryszczkowe zapalenie rogówki, osteoporoza, ostra niewydolność nadnerczy, owrzodzenie rogówki, pęknięcie serca, perforacja rogówki, perforacja żołądkowo-jelitowa, podrażnienie otrzewnej, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe aktywne zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, szczepionka żywa, układowa mykoza, węgorczyca, wrzód żołądka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaćma podtorebkowa tylna, zakażenie mątwikiem, zapalenie ścięgna, zapalenie uchyłków, zapalenie węzłów chłonnych, zawał serca, zespół rozpadu guza, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zespolenie jelitowo-jelitowe