herpes zoster

Herpes zoster, znany również jako półpasiec, jest chorobą zakaźną wywołaną przez reaktywację wirusa varicella-zoster (VZV), tego samego wirusa, który powoduje ospę wietrzną. Po pierwotnym zakażeniu wirus pozostaje w stanie uśpienia w zwojach nerwowych i może ulec reaktywacji po latach, zwłaszcza w okresach obniżonej odporności.

Klinicznie półpasiec charakteryzuje się jednostronną, bolesną wysypką pęcherzykową, która zwykle ogranicza się do obszaru unerwionego przez pojedynczy nerw rdzeniowy lub czaszkowy (dermatom). Najczęściej zajmuje okolice tułowia, choć może wystąpić w każdej części ciała. Wysypce często towarzyszy ból neuropatyczny, który może utrzymywać się przez tygodnie, a nawet miesiące po ustąpieniu zmian skórnych jako neuralgia popółpaścowa.

Diagnoza opiera się głównie na obrazie klinicznym, choć w przypadkach wątpliwych pomocne mogą być badania wirusologiczne. Leczenie obejmuje stosowanie leków przeciwwirusowych (acyklowir, walacyklowir, famcyklowir), które są najskuteczniejsze, gdy zostaną podane w ciągu 72 godzin od pojawienia się wysypki. W terapii bólu stosuje się różnorodne środki przeciwbólowe, od niesteroidowych leków przeciwzapalnych po opioidy i leki przeciwdepresyjne w przypadku neuralgii.

Profilaktyka półpaśca możliwa jest poprzez szczepienia. Dostępne są szczepionki rekombinowane o wysokiej skuteczności, zalecane szczególnie osobom po 50. roku życia oraz pacjentom z obniżoną odpornością. Powikłania półpaśca mogą obejmować zapalenie rogówki przy zajęciu nerwu trójdzielnego, porażenie nerwu twarzowego, a w rzadkich przypadkach zapalenie mózgu czy rozsiane zakażenie.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl