jadłowstręt
Jadłowstręt (anorexia nervosa) to poważne zaburzenie odżywiania charakteryzujące się patologicznym lękiem przed przybraniem na wadze, zaburzonym postrzeganiem własnego ciała oraz obsesyjnym dążeniem do utraty masy ciała. Pacjenci z jadłowstrętem psychicznym drastycznie ograniczają spożycie pokarmów, często wykonują intensywne ćwiczenia fizyczne, mogą także stosować środki przeczyszczające lub prowokować wymioty.
W obrazie klinicznym jadłowstrętu obserwuje się znaczną utratę masy ciała (BMI poniżej 18,5 kg/m², a w ciężkich przypadkach poniżej 15 kg/m²), zaburzenia hormonalne (u kobiet manifestujące się najczęściej zanikiem miesiączkowania), bradykardię, hipotonię, zaburzenia elektrolitowe, niedokrwistość, osteoporozę oraz zaburzenia termoregulacji. Często współwystępują zaburzenia psychiczne, takie jak depresja i zaburzenia lękowe.
Leczenie jadłowstrętu wymaga kompleksowego podejścia obejmującego odżywianie, psychoterapię (głównie poznawczo-behawioralną) oraz farmakoterapię współistniejących zaburzeń. W ciężkich przypadkach konieczna może być hospitalizacja w celu zapobieżenia powikłaniom zagrażającym życiu. Wczesne rozpoznanie i rozpoczęcie terapii istotnie poprawia rokowanie, jednak jadłowstręt pozostaje zaburzeniem o wysokim wskaźniku śmiertelności wśród chorób psychicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Capecitabinum Glenmark 150 mg
Profil bezpieczeństwa kapecytabiny, oparty na danych klinicznych od ponad 3000 pacjentów, wykazuje spójność w monoterapii raka piersi z przerzutami, raka jelita grubego z przerzutami oraz w leczeniu uzupełniającym raka okrężnicy. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥10%) obejmują zaburzenia przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty, zapalenie jamy ustnej), zespół ręka-stopa (erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa), zmęczenie, osłabienie oraz jadłowstręt. Często (1-10%) występują kardiotoksyczność manifestująca się zaburzeniami funkcji mięśnia sercowego, nasilenie zaburzeń czynności nerek, neutropenia i trombocytopenia. Rzadziej (0,1-1%) obserwuje się powikłania zakrzepowo-zatorowe, a reakcje nadwrażliwości zdarzają się bardzo rzadko (0,01-0,1%). Szczegółowa analiza danych z trzech dużych badań klinicznych (M66001, SO14695, SO14796) potwierdza te częstości i charakterystykę działań niepożądanych.
anemia, biegunka, ból w klatce piersiowej, choroba niedokrwienna serca, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, jadłowstręt, kapecytabina, kardiotoksyczność, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność serca, nudności, odwodnienie i zaburzenie elektrolitowe, ostra niewydolność nerek, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, rak jelita grubego z przerzutami, rak okrężnicy, rak piersi z przerzutami, reakcja nadwrażliwości, trombocytopenia, udar niedokrwienny, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie rytmu serca, zakrzepica i zatorowość, zakrzepica żył głębokich, zapalenie jamy ustnej, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół ręka-stopa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cinacalcet Aurovitas 90 mg
Cynakalcet wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w różnych populacjach, w tym u pacjentów z wtórną i pierwotną nadczynnością przytarczyc oraz rakiem przytarczyc. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są nudności i wymioty, zwykle o łagodnym do umiarkowanego nasileniu i przemijającym charakterze, które jednak stanowią główną przyczynę przerwania terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hipokalcemii, występującej u 24,1% dzieci i młodzieży z wtórną nadczynnością przytarczyc poddawanych dializom, co może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu serca. U pacjentów z chorobami serca odnotowano również przypadki niedociśnienia i nasilenia niewydolności serca. Reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy i pokrzywka, zostały zgłoszone po wprowadzeniu leku do obrotu, choć ich częstość nie jest dokładnie znana.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, cynakalcet, drgawki, duszność, hiperkalemia, hipokalcemia, jadłowstręt, komorowe zaburzenia rytmu serca, niedobór testosteronu, niedociśnienie, niestrawność, niewydolność serca, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, pacjent pediatryczny, parestezja, pierwotna nadczynność przytarczyc, pokrzywka, rak przytarczyc, reakcja nadwrażliwości, schyłkowa niewydolność nerek, skurcz mięśni, wtórna nadczynność przytarczyc, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności serca, zakażenie górnych dróg oddechowych, zaparcie - Leksykon substancji czynnych
Eletryptan – Działania niepożądane
Profil bezpieczeństwa eletryptanu, oceniany na podstawie badań klinicznych u ponad 5000 pacjentów, wykazuje zależność dawka-efekt w zakresie działań niepożądanych przy dawkach 20 mg, 40 mg i 80 mg. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to astenia, senność, nudności oraz zawroty głowy, typowe dla agonistów receptorów 5-HT1. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowano jako częste (≥1/100 do <1/10), niezbyt częste (≥1/1000 do <1/100) oraz rzadkie (≥1/10 000 do <1/1000). Do najczęstszych należą zaburzenia układu nerwowego (senność, ból głowy, zawroty głowy), serca (kołatanie, częstoskurcz), naczyniowe (zaczerwienienie twarzy), żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności), a także objawy ogólne (uczucie ciepła, osłabienie). Niezbyt często obserwowano m.in. zaburzenia psychiczne (depresja, euforia), neurologiczne (drżenie, ataksja), a rzadko poważne powikłania, takie jak zapalenie spojówek, rzadkoskurcz czy hiperbilirubinemia.
agonista receptora 5-HT1, astenia, ataksja, choroba naczyń obwodowych, częstomocz, częstoskurcz, depersonalizacja, eletryptan, fascykulacje, hiperbilirubinemia, hipokineza, jadłowstręt, kołatanie serca, labilność emocjonalna, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedoczulica, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, rzadkoskurcz, skurcz tętnicy wieńcowej, stupor, światłowstręt, szum uszny, udar naczyniowy mózgu, wielomocz, zapalenie przełyku, zapalenie spojówek, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy błędnikowe, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Flumycon
Flukonazol w postaci kapsułek twardych Flumycon wymaga szczególnej ostrożności w terapii, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek i wątroby, gdzie konieczna może być modyfikacja dawkowania. Flukonazol nie jest zalecany do leczenia grzybicy skóry owłosionej głowy ze względu na niską skuteczność (<20% wyleczeń u dzieci) oraz ograniczone dane dotyczące skuteczności w kryptokokozie i głębokich grzybicach endemicznych (parakokcydioidomykoza, sporotrychoza limfatyczno-skórna, histoplazmoza). Istotne jest monitorowanie czynności wątroby podczas terapii, gdyż flukonazol może wywołać ciężkie hepatotoksyczne uszkodzenia, niezależnie od dawki czy czasu leczenia. Objawy takie jak znaczna astenia, jadłowstręt, nudności, wymioty i żółtaczka wymagają natychmiastowego przerwania leczenia i konsultacji lekarskiej.
astenia, flukonazol, gryzeofulwina, grzybica endemiczna, grzybica skóry owłosionej głowy, halofantryna, hipokaliemia, histoplazmoza, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, jadłowstręt, kandydoza, komorowe zaburzenia rytmu serca, kryptokokoza, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność serca, nudność, parakokcydioidomykoza, reakcja anafilaktyczna, sporotrychoza limfatyczno-skórna, terfenadyna, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczne uszkodzenie wątroby, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie funkcji nerek, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złuszczająca reakcja skórna, żółtaczka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ranofren 10 mg
Olanzapina, substancja czynna leku Ranofren, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym oceniającym jej profil bezpieczeństwa. W badaniach toksyczności ostrej u myszy i szczurów LD50 wynosiła odpowiednio około 210 mg/kg i 175 mg/kg masy ciała, a u psów i małp tolerowano dawki do 100 mg/kg bez śmiertelnych skutków. Objawy toksyczności obejmowały sedację, ataksję, drżenia, drgawki oraz zahamowanie przyrostu masy ciała. W badaniach wielokrotnego podawania (do 3 miesięcy u myszy i do roku u szczurów i psów) zaobserwowano hamowanie aktywności OUN, działanie przeciwcholinergiczne oraz obwodowe zaburzenia hematologiczne, w tym odwracalną neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, odpowiadających AUC 12-15-krotnie wyższemu niż u ludzi przy dawce 12 mg. Zmiany hormonalne u szczurów obejmowały wzrost prolaktyny i zmiany w narządach rozrodczych, a u potomstwa obserwowano opóźnienie rozwoju przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawki terapeutyczne u ludzi.
cykl płciowy, cytopenia, dawka śmiertelna, drgawki kloniczne, duszność, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie teratogenne, jadłowstręt, komórki progenitorowe, leukocyt, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, parametry hematologiczne, profil bezpieczeństwa, prolaktyna, prostracja, szpik kostny, tachykardia, zaburzenia hematologiczne, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sorafenib Sandoz 400 mg
Sorafenib Sandoz w dawce 400 mg w postaci tabletek powlekanych wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, w tym poważne zdarzenia takie jak zawał mięśnia sercowego, perforacja przewodu pokarmowego, polekowe zapalenie wątroby, krwotoki oraz nadciśnienie tętnicze z możliwością przełomu nadciśnieniowego. Często obserwowane działania niepożądane obejmują biegunkę, zmęczenie, łysienie, zakażenia, zespół ręka-stopa oraz wysypki skórne. W badaniach klinicznych częstość występowania działań niepożądanych została sklasyfikowana według standardowych kategorii: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz częstość nieznana. Szczególną uwagę należy zwrócić na zastoinową niewydolność serca, która wystąpiła u 1,9% pacjentów w badaniach klinicznych (1,7% w RCC i 0,99% w HCC). U pacjentów z rakiem tarczycy zaobserwowano wyższą częstość występowania zespołu ręka-stopa, biegunki, łysienia, hipokalcemii oraz rogowiaka kolczystokomórkowego skóry.
białkomocz, biegunka, choroba refluksowa przełyku, dysfagia, dyspepsja, encefalopatia, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, ginekomastia, hiperbilirubinemia, hipofosfatemia, hipoglikemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hiponatremia, jadłowstręt, krwotok, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, limfopenia, łysienie, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obwodowa neuropatia czuciowa, odwodnienie, odwracalna tylna leukoencefalopatia, perforacja przewodu pokarmowego, polekowe zapalenie wątroby, przełom nadciśnieniowy, rabdomioliza, rak kolczystokomórkowy skóry, rak nerkowokomórkowy, rak wątrobowokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rogowiak kolczystokomórkowy, rumień wielopostaciowy, sorafenib, śródmiąższowa choroba płuc, szum uszny, tabletka powlekana, tętniak, toksyczna nekroliza naskórka, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, zaburzenie erekcji, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zakażenie, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zaparcie, zastoinowa niewydolność serca, zawał serca, zespół nerczycowy, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zmęczenie, żółtaczka, zróżnicowany rak tarczycy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sertralina Krka 50 mg
Sertralina Krka, stosowana w leczeniu zaburzeń takich jak zespół lęku społecznego, zespół obsesyjno-kompulsyjny, zespół lęku napadowego oraz PTSD, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęściej występują nudności oraz zaburzenia seksualne (np. niezdolność do ejakulacji u 14% mężczyzn z lękiem społecznym). Profil działań niepożądanych jest zbliżony do obserwowanego u pacjentów z depresją i jest w dużej mierze zależny od dawki, często ustępując podczas kontynuacji terapii. Objawy odstawienia, takie jak zawroty głowy, parestezje, bezsenność i nudności, mogą wystąpić przy nagłym przerwaniu leczenia, dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hiponatremii u osób starszych oraz zwiększone ryzyko złamań kości u pacjentów powyżej 50. roku życia. W populacji pediatrycznej najczęściej obserwowano bóle głowy (22%), bezsenność (21%), nudności (15%) i biegunkę (11%).
anizokoria, bradykardia, częstoskurcz komorowy, drżenie mięśni, dysfonia, ginekomastia, hiperkineza, hiperprolaktynemia, hiperwentylacja, hiponatremia, jadłowstręt, jaskra, krwotok poporodowy, leukopenia, makulopatia, małopłytkowość, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nekroliza naskórka, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego, nietrzymanie moczu, niezdolność do ejakulacji, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, plamica, priapizm, rabdomioliza, reakcja anafilaktoidalna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SNRI, śródmiąższowa choroba płuc, SSRI, tachykardia, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie seksualne, zanikowe zapalenie sromu i pochwy, zapalenie uchyłków jelita, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka i jelit, zespół lęku napadowego, zespół lęku społecznego, zespół obsesyjno-kompulsyjny, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół stresu pourazowego, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon substancji czynnych
Idarubicyna – Działania niepożądane
Idarubicyna, antracyklinowy lek przeciwnowotworowy stosowany głównie w terapii ostrej białaczki szpikowej, charakteryzuje się istotną mielosupresją manifestującą się bardzo często małopłytkowością, ciężką leukopenią, neutropenią oraz niedokrwistością, co wymaga ścisłego monitorowania hematologicznego i może wiązać się z koniecznością transfuzji oraz leczenia zakażeń oportunistycznych. Kardiotoksyczność, zależna od dawki kumulacyjnej, obejmuje często zastoinową niewydolność serca, bradykardię, tachykardię zatokową i tachyarytmię, a rzadziej zawał mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia czy zaburzenia przewodnictwa, co wymaga regularnej oceny funkcji serca, zwłaszcza u dzieci i młodzieży, u których ryzyko uszkodzenia mięśnia sercowego jest zwiększone. Toksyczność układu pokarmowego obejmuje bardzo często nudności, wymioty, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej i żołądka oraz często biegunkę i ból brzucha, a także niezbyt często krwawienia i zapalenia przewodu pokarmowego, co wymaga odpowiedniego wsparcia żywieniowego i leczenia objawowego.
allopurynol, anafilaksja, antracyklina, biegunka, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, frakcja wyrzutowa, hiperpigmentacja skóry, hiperurykemia, idarubicyna, immunosupresja, jadłowstręt, kardiomiopatia, kardiotoksyczność antracyklin, komórka białaczkowa, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok, krwotok mózgowy, lek przeciwnowotworowy, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, martwica tkanek, mielosupresja, neutropenia, neutropeniczne zapalenie jelit, niedokrwistość, nudności i wymioty, odwodnienie, ostra białaczka szpikowa, pancytopenia, pokrzywka, posocznica, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, rumień, świąd, tachyarytmia, tachykardia zatokowa, wstrząs, wtórna białaczka, wynaczynienie, wysypka, zaburzenie rytmu serca, zakażenie oportunistyczne, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie okrężnicy, zapalenie osierdzia, zapalenie przełyku, zapalenie żył, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół lizy guza, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bufar Easyhaler
BUFAR Easyhaler, zawierający 320 µg budezonidu i 9 µg formoterolu na dawkę inhalacyjną, wymaga ostrożnego stosowania ze względu na potencjalne działania niepożądane zarówno kortykosteroidu, jak i długo działającego β2-mimetyku. Terapia powinna być stopniowo redukowana, unikając nagłego przerwania, a pacjenci powinni być monitorowani pod kątem skuteczności i objawów zaostrzenia astmy, które mogą wymagać zwiększenia dawki kortykosteroidów lub interwencji antybiotykowej. Paradoksalny skurcz oskrzeli, choć rzadki, wymaga natychmiastowego przerwania terapii i zastosowania szybko działającego leku rozszerzającego oskrzela. Wpływ układowy kortykosteroidów, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek, może manifestować się zespołem Cushinga, supresją nadnerczy, zahamowaniem wzrostu u dzieci, zmniejszeniem gęstości mineralnej kości, zaćmą, jaskrą oraz zaburzeniami psychologicznymi. Zaleca się regularne monitorowanie funkcji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza (HPA) u pacjentów przechodzących z terapii doustnej na wziewną oraz ostrożność w okresach stresu fizjologicznego.
ból głowy, centralna chorioretinopatia surowicza, choroba niedokrwienna serca, drożdżyca jamy ustnej, dusznica bolesna, duszność, gęstość mineralna kości, gruźlica płuc, guz chromochłonny, hipoglikemia, hipokaliemia, jadłowstręt, jaskra, kardiomiopatia przerostowa, kortykosteroid, nadaktywność psychoruchowa, niedociśnienie, nieżyt nosa, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ostry kryzys nadnerczy, paradoksalny skurcz oskrzeli, przewlekła obturacyjna choroba płuc, pulmonolog dziecięcy, supresja nadnerczy, tachyarytmia, tyreotoksykoza, wskaźnik masy ciała, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie snu, zahamowanie wzrostu, zakażenie dróg oddechowych, zapalenie płuc, zespół Cushinga, zwężenie podzastawkowe aorty - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dopamar 200 mg + 50 mg
Lewodopa z karbidopą wywołuje działania niepożądane głównie poprzez ośrodkowe działanie dopaminy, z najczęstszymi objawami takimi jak dyskinezy (ruchy pląsawicze, dystoniczne i inne mimowolne), nudności oraz skurcze mięśni i kurcz powiek, które mogą wskazywać na konieczność redukcji dawki. U pacjentów stosujących preparaty o przedłużonym uwalnianiu częściej obserwuje się dyskinezy oraz epizody „on-off” (bradykinezja), co wymaga dostosowania schematu dawkowania. Ponadto, leczenie może prowadzić do zaburzeń kontroli impulsów, takich jak patologiczna skłonność do hazardu, nadmierna aktywność seksualna czy kompulsywne zachowania, związanych z zespołem dysregulacji dopaminowej (DDS). Rzadkie, ale poważne powikłania obejmują złośliwy zespół neuroleptyczny oraz zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, agranulocytoza i trombocytopenia.
agranulocytoza, ataksja, bradykinezja, bruksizm, czerniak złośliwy, dyskineza, dystonia, hipotonia ortostatyczna, jadłowstręt, kurcz powiek, leukopenia, lewodopa z karbidopą, niedokrwistość hemolityczna, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, omamy, parestezje, plamica Schönleina-Henocha, pokrzywka, priapizm, ruchy pląsawicze, skurcz mięśni, splątanie, trombocytopenia, zaburzenia kontroli impulsów, zaburzenia pozapiramidowe, zespół dysregulacji dopaminowej, zespół Hornera, zjawisko on-off, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Candesartan cilexetil + Amlodipine + HCT Sandoz 16 mg + 10 mg + 12,5 mg
Produkt leczniczy Candesartan cilexetil + Amlodipine + HCT Sandoz (16 mg + 10 mg + 12,5 mg) jest złożonym lekiem przeciwnadciśnieniowym, łączącym trzy substancje czynne, co skutkuje szerokim spektrum działań niepożądanych. Wśród najważniejszych zagrożeń należy wymienić ryzyko rozwoju nieczerniakowych nowotworów złośliwych skóry (częstość nieznana) związane z długotrwałym stosowaniem hydrochlorotiazydu. Ponadto, lek może indukować poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza (rzadko, hydrochlorotiazyd), neutropenia (bardzo rzadko, amlodypina), leukopenia (bardzo rzadko/rzadko, amlodypina/hydrochlorotiazyd) oraz małopłytkowość (bardzo rzadko/rzadko, kandesartan/amlodypina/hydrochlorotiazyd). Zaburzenia elektrolitowe i metaboliczne obejmują hiperkaliemię (niezbyt często, kandesartan), hiponatremię (niezbyt często/nieznana, kandesartan/hydrochlorotiazyd), hiperglikemię (bardzo rzadko/nieznana, amlodypina/hydrochlorotiazyd) oraz hipokaliemię (częstość nieznana, hydrochlorotiazyd). Wśród działań niepożądanych układu nerwowego dominują ból głowy i zawroty głowy (często, kandesartan/amlodypina), a także senność i drżenie (niezbyt często, amlodypina).
agranulocytoza, enzymy wątrobowe, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jadłowstręt, jaskra z zamkniętym kątem, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, neutropenia, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, nieprawidłowa czynność wątroby, obrzęk Quinckego, ostra niewydolność nerek, przerost dziąseł, rak kolczystokomórkowy skóry, rumień wielopostaciowy, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia rytmu serca, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zasadowica hipochloremiczna, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Przedawkowanie – OlVit D3 14 400 IU/ml
Przedawkowanie witaminy D3 zawartej w produkcie OlVit D3 (14 400 IU/ml, krople doustne) prowadzi do rozwoju hiperwitaminozy D oraz hiperkalcemii, które manifestują się początkowo niespecyficznymi objawami takimi jak ból głowy, anoreksja, osłabienie, utrata masy ciała oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, zaparcia). Utrzymująca się hiperkalcemia wywołuje poważniejsze powikłania, w tym wielomocz, polidypsję, osłabienie mięśniowe, niedowład, zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie tętnicze oraz zwapnienia tkanek miękkich i narządów, wykrywalne w badaniach obrazowych. W ciężkich przypadkach obserwuje się odwapnienie kości, patologiczne wapnienie tkanek miękkich, a także zaburzenia psychiczne, włącznie z psychozą.
anoreksja, białkomocz, cholekalcyferol, glikokortykosteroidy, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hipercholesterolemia, hiperkalcemia, hiperwitaminoza D, jadłowstręt, kalcytonina, kamica nerkowa, nadciśnienie tętnicze, niedowład, osłabienie mięśniowe, podwyższone transaminazy wątrobowe, polidypsja, wielomocz, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zwapnienie tkanek miękkich - Leksykon leków
Przedawkowanie – Soligamma 5 000 IU
Przedawkowanie cholekalcyferolu, substancji czynnej preparatu Soligamma dostępnego w dawkach 5 000 IU, 10 000 IU i 20 000 IU, prowadzi do hiperkalcemii o zmiennym przebiegu klinicznym. Początkowo dominują objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty i biegunka, które z czasem przechodzą w zaparcia i jadłowstręt. Występują także objawy ogólnoustrojowe: zmęczenie, bóle głowy, dolegliwości mięśniowo-stawowe oraz objawy ze strony układu moczowego (wielomocz, kamica nerkowa, niewydolność nerek), nerwowego (osłabienie, ból głowy), sercowo-naczyniowego (zaburzenia rytmu, zmiany w EKG) oraz metaboliczne (podwyższone stężenie wapnia w surowicy i moczu, zwiększone 25-hydroksykalcyferolu). W ciężkich przypadkach obserwuje się zwapnienia tkanek miękkich i zapalenie trzustki, a także ryzyko zgonu mimo leczenia.
25-hydroksykalcyferol, anuria, arytmia, ból głowy, cholekalcyferol, dializat, dolegliwości mięśniowo-stawowe, furosemid, hemodializa, hiperkalcemia, jadłowstręt, kalcytonina, kamica nerkowa, kolka nerkowa, kortykosteroid, lek moczopędny, niewydolność nerek, objawy gastroenterologiczne, osłabienie mięśniowe, przedawkowanie witaminy D, stężenie wapnia, wapnica nerek, wielomocz, zapalenie trzustki, zatrucie witaminą D, zwapnienie tkanek miękkich - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sumamed 250 mg
Sumamed (azytromycyna) w dawce 250 mg wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania. Najczęstsze objawy obejmują bardzo często biegunkę, często wymioty, ból brzucha i nudności. Niezbyt często obserwuje się zakażenia oportunistyczne, leukopenię, neutropenię, eozynofilię, obrzęk naczynioruchowy, reakcje nadwrażliwości, jadłowstręt, nerwowość, bezsenność, zawroty głowy, zaburzenia widzenia, kołatania serca, uderzenia gorąca, duszność oraz różnorodne objawy ze strony przewodu pokarmowego i skóry. Z częstością nieznaną mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, reakcja anafilaktyczna, ciężkie zaburzenia psychiczne (agresja, lęk, majaczenie, omamy), zaburzenia rytmu serca (torsade de pointes, częstoskurcz komorowy, wydłużenie QT), niewydolność wątroby, ciężkie reakcje skórne (SJS, TEN, DRESS) oraz poważne powikłania nerkowe (ostra niewydolność, śródmiąższowe zapalenie nerek).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, azytromycyna, częstoskurcz komorowy, drgawki, dysfagia, dyzuria, eozynofilia, fosfataza zasadowa, hematokryt, jadłowstręt, leukopenia, małopłytkowość, martwica wątroby, miastenia, Mycobacterium avium, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, piorunujące zapalenie wątroby, polekowa wysypka z eozynofilią, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zapalenie trzustki, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Micafungin Viatris 100 mg
Micafungin Viatris, zawierający mykafunginę sodową, wykazuje działania niepożądane u około 32,2% pacjentów, z najczęstszymi objawami takimi jak nudności (2,8%), podwyższenie fosfatazy zasadowej (2,7%), zapalenie żył (2,5%), wymioty (2,5%) oraz wzrost aminotransferazy asparaginianowej (2,3%). Szczególną uwagę należy zwrócić na hepatotoksyczność, występującą u 8,6% pacjentów, z podwyższeniem AlAT (2,0%), AspAT (2,3%), bilirubiny (1,6%) oraz fosfatazy zasadowej (2,7%). Ciężkie uszkodzenia wątroby stanowiły 0,4%, a przerwanie terapii z powodu działań hepatotoksycznych dotyczyło 1,1% leczonych. Reakcje alergiczne, w tym anafilaktoidalne, występowały rzadko (0,2%), głównie u pacjentów z ciężkimi chorobami podstawowymi. Reakcje miejscowe, takie jak zakrzep i zapalenie w miejscu podania, nie ograniczały kontynuacji leczenia.
AIDS, AlAT, aminotransferaza asparaginianowa, AspAT, badania czynnościowe wątroby, bilirubina, cholestaza, dehydrogenaza mleczanowa, eozynofilia, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hepatomegalia, hiperbilirubinemia, hiperkaliemia, hipoalbuminemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jadłowstręt, leukopenia, mocznik, mykafungina sodowa, nadciśnienie, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, nowotwór krwi, nowotwór złośliwy, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, powiększenie wątroby, przeszczepienie komórek krwiotwórczych, reakcja anafilaktoidalna, rumień wielopostaciowy, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, wykwit skórny, zakrzep, zapalenie, zapalenie wątroby, zapalenie żył, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ranofren 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa olanzapiny (Ranofren) obejmowały szeroki zakres testów toksyczności ostrej i przewlekłej, wpływu na układ krwiotwórczy, reprodukcję, mutagenność oraz karcynogenność. W toksyczności ostrej u myszy i szczurów LD50 wynosiła odpowiednio około 210 mg/kg i 175 mg/kg masy ciała, a u psów tolerowano dawki do 100 mg/kg bez zgonów. Objawy obejmowały sedację, drżenia, drgawki i zahamowanie przyrostu masy ciała. W badaniach przewlekłych obserwowano hamowanie OUN, działania przeciwcholinergiczne oraz obwodowe zaburzenia hematologiczne, w tym odwracalną neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawce 8-10 mg/kg/dobę. U szczurów stwierdzono odwracalne zmiany związane ze zwiększonym stężeniem prolaktyny, takie jak zmniejszenie masy jajników i macicy oraz zmiany morfologiczne w nabłonku pochwy i gruczole sutkowym.
aberracja chromosomowa, ataksja, cytopenia, dawka śmiertelna, drgawki kloniczne, działanie mielotoksyczne, działanie mutagenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, jadłowstręt, komórki progenitorowe szpiku kostnego, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał karcynogenny, prolaktyna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenia świadomości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Depralin ODT 20 mg
Escytalopram w postaci tabletek Depralin ODT wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach terapii i zwykle ulegają zmniejszeniu z czasem. Najczęstsze objawy to ból głowy oraz nudności (≥1/10 pacjentów). Zaburzenia psychiczne, takie jak lęk, niepokój psychoruchowy, nieprawidłowe marzenia senne oraz zmniejszenie popędu płciowego, występują często (≥1/100 do <1/10), a u kobiet często obserwuje się brak orgazmu. Rzadziej pojawiają się agresja, depersonalizacja, omamy, a także potencjalnie poważne stany, takie jak mania, myśli i zachowania samobójcze, które wymagają ścisłego monitorowania. Ze strony układu nerwowego często występują bezsenność, senność, zawroty głowy, parestezje i drżenie, a rzadko zespół serotoninowy. W zakresie układu sercowo-naczyniowego obserwuje się tachykardię, bradykardię oraz potencjalnie zagrażające życiu wydłużenie odstępu QT i arytmie komorowe, w tym Torsade de Pointes, szczególnie u kobiet, osób z hipokaliemią i chorobami serca.
arytmia komorowa, bezsenność, biegunka, ból głowy, bradykardia, bruksizm, chwiejność emocjonalna, drgawki, dyskineza, escytalopram, hipokaliemia, hiponatremia, impotencja, jadłowstręt, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok maciczny, krwotok poporodowy, lęk, mlekotok, myśli samobójcze, nadmierne pocenie, napad panicznego lęku, niedociśnienie ortostatyczne, niepokój psychoruchowy, nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego, nudności, parestezja, priapizm, reakcja anafilaktyczna, SSRI, stan splątania, suchość jamy ustnej, tachykardia, TLPD, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenie czucia, zaburzenie ruchowe, zaburzenie widzenia, zaburzenie wytrysku, zapalenie wątroby, zaparcie, zawroty głowy, zespół serotoninowy, zmniejszenie popędu płciowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Neurontin 400 400 mg
Gabapentyna (Neurontin w dawkach 100 mg, 300 mg, 400 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania na podstawie badań klinicznych u pacjentów z padaczką oraz bólem neuropatycznym. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/10) to senność, zawroty głowy, ataksja, zakażenia wirusowe, uczucie zmęczenia oraz gorączka. Często (≥1/100 do <1/10) występują zakażenia układu oddechowego, zapalenie płuc, leukopenia, zaburzenia psychiczne (wrogość, splątanie, depresja, lęk), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, ból brzucha), obrzęki twarzy i obwodowe, bóle mięśni i stawów, a także kołatanie serca i nadciśnienie tętnicze. Rzadziej obserwuje się hipoglikemię, depresję oddechową, utratę przytomności oraz objawy odstawienia, które mogą pojawić się w ciągu 48 godzin po przerwaniu leczenia i obejmują m.in. niepokój, bezsenność, nudności, drżenia i depresję.
ataksja, ból neuropatyczny, depresja oddechowa, drgawka, duszność, dysfagia, dyzartria, fosfokinaza kreatynowa, gabapentyna, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkineza, hipoglikemia, hiponatremia, impotencja, jadłowstręt, kinaza kreatynowa, kołatanie serca, leukopenia, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niepamięć, objaw abstynencyjny, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, padaczka, rabdomioliza, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, schyłkowa niewydolność nerek, senność, splątanie, szum uszny, trombocytopenia, uzależnienie lekowe, zaburzenie widzenia, zakażenie dróg moczowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wątroby, zawrót głowy, zespół nadwrażliwości, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fluxazol
Flukonazol, substancja czynna produktu Fluxazol, nie jest zalecany do leczenia grzybicy skóry owłosionej głowy ze względu na niską skuteczność (<20% wyzdrowień) w porównaniu z gryzeofulwiną. Skuteczność flukonazolu w kryptokokozie pozauśrodkowonerkowej oraz głębokich grzybicach endemicznych (parakokcydioidomikoza, sporotrychoza limfatyczno-skórna, histoplazmoza) jest ograniczona, co uniemożliwia precyzyjne ustalenie dawkowania. Wzrost zakażeń Candida innych niż C. albicans, zwłaszcza gatunków naturalnie opornych (C. krusei, C. auris) lub o zmniejszonej wrażliwości (C. glabrata), wymaga uwzględnienia lokalnej epidemiologii i rozważenia alternatywnej terapii. U pacjentów z niewydolnością nerek konieczna jest modyfikacja dawkowania zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego. Flukonazol może powodować rzadkie, ale ciężkie hepatotoksyczne uszkodzenia wątroby, które ustępują po odstawieniu leku; w trakcie terapii należy monitorować funkcje wątroby i edukować pacjentów o objawach takich jak astenia, jadłowstręt, nudności, wymioty i żółtaczka.
astenia, azol przeciwgrzybiczny, Candida albicans, Candida auris, Candida glabrata, Candida krusei, flukonazol, grzybica endemiczna, grzybica powierzchowna, grzybica skóry owłosionej głowy, halofantryna, histoplazmoza, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, jadłowstręt, kryptokokoza, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, nudności, parakokcydioidomikoza, reakcja anafilaktyczna, sporotrychoza limfatyczno-skórna, toksyczne uszkodzenie wątroby, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie elektrolitowe, zakażenie grzybicze, zakażenie grzybicze układowe, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Elicea 20 mg
Escytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach terapii i zwykle ulegają zmniejszeniu z czasem. Do najczęstszych należą bóle głowy (≥1/10), nudności (≥1/10), zaburzenia snu, zawroty głowy, lęk, zmiany apetytu oraz zaburzenia seksualne. Rzadziej obserwuje się reakcje anafilaktyczne, małopłytkowość, hiponatremię, zespół serotoninowy, wydłużenie odstępu QT, arytmie komorowe, w tym torsade de pointes, a także zaburzenia krzepnięcia i krwawienia z przewodu pokarmowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wydłużenia QT u pacjentów z hipokaliemią, chorobami serca oraz u kobiet. Ponadto, u osób powyżej 50. roku życia odnotowano zwiększone ryzyko złamań kości podczas stosowania SSRI.
akatyzja, arytmia komorowa, bradykardia, bruksizm, chwiejność emocjonalna, depersonalizacja, dyskineza, Elicea, escytalopram, hipokaliemia, hiponatremia, jadłowstręt, krwawienie z odbytu, krwotok maciczny, krwotok miesiączkowy, krwotok poporodowy, małopłytkowość, mlekotok, napad lęku panicznego, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, priapizm, reakcja anafilaktyczna, SNRI, SSRI, stan splątania, tachykardia, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wydłużenie odstępu QT, zapalenie wątroby, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Flurhinal
Flutykazon propionian jest wziewnym kortykosteroidem stosowanym w długotrwałym leczeniu kontrolującym astmę oskrzelową, nie zaś do przerywania ostrych napadów. Terapia powinna być prowadzona według stopniowanego schematu z regularnym monitorowaniem klinicznym i czynnościowym płuc, a wzrost częstości stosowania krótko działających β2-mimetyków wskazuje na pogorszenie kontroli choroby i konieczność rewizji leczenia. U pacjentów z grup ryzyka zaleca się codzienne pomiary szczytowego przepływu wydechowego (PEF). Należy zwrócić uwagę na możliwość paradoksalnego skurczu oskrzeli po inhalacji flutykazonu, co wymaga natychmiastowego zastosowania leku rozszerzającego oskrzela i przerwania terapii. W przypadku braku odpowiedzi lub ciężkiego zaostrzenia astmy wskazane jest zwiększenie dawki flutykazonu oraz ewentualne włączenie kortykosteroidów ogólnoustrojowych i antybiotyków, jeśli zaostrzenie jest związane z infekcją.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, astma oskrzelowa, cechy cushingoidalne, centralna chorioretinopatia surowicza, drgawki, flutykazon propionian, gęstość mineralna kości, gruźlica płuc, hipoglikemia, jadłowstręt, jaskra, kortykosteroid wziewny, nadaktywność psychoruchowa, niewydolność kory nadnerczy, ostry przełom nadnerczowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rytonawir, szczytowy przepływ wydechowy, wyprysk, wziewny kortykosteroid, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie płuc, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cyclophosphamide Accord 1000 mg
Cyklofosfamid, lek cytotoksyczny z grupy oksazafosforyn, stosowany w onkologii i reumatologii, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które wymagają ściswego monitorowania. Najpoważniejsze z nich to mielosupresja, manifestująca się leukopenią, neutropenią (bardzo rzadko), gorączką neutropeniczną (często), małopłytkowością i niedokrwistością (niezbyt często). Immunosupresja zwiększa ryzyko infekcji, w tym zapalenia płuc i posocznicy (niezbyt często). Długoterminowo obserwuje się ryzyko nowotworów wtórnych, takich jak ostra białaczka, zespół mielodysplastyczny (rzadko), rak pęcherza moczowego i inne nowotwory lite (częstość nieznana). Charakterystyczne są także reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja (niezbyt często) i wstrząs anafilaktyczny (bardzo rzadko).
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, arytmia komorowa, azoospermia, brak miesiączki, chłoniak nieziarniczy, cholestatyczne zapalenie wątroby, choroba wenookluzyjna wątroby, choroba zakrzepowo-zatorowa, choroba zarostowa żył płucnych, cyklofosfamid, drgawki, działanie teratogenne, encefalopatia, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, gorączka neutropeniczna, hepatotoksyczność, hiponatremia, jadłowstręt, kardiomiopatia, krwotoczne zapalenie jelit, krwotoczne zapalenie pęcherza, leukopenia, limfopenia, łysienie, makrohematuria, małopłytkowość, martwica kanalików nerkowych, mielosupresja, migotanie komór, migotanie przedsionków, mikrohematuria, moczówka prosta nerkopochodna, neuralgia, neuropatia obwodowa, neurotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość, niepłodność, niewydolność jajników, niewydolność serca, nowotwór wtórny, obrzęk płuc, oksazafosforyna, oligospermia, osłabienie spermatogenezy, ostra białaczka, ostre zapalenie trzustki, parestezja, polineuropatia, posocznica, rak pęcherza moczowego, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs kardiogenny, wysięk opłucnowy, zaburzenia owulacji, zahamowanie szpiku kostnego, zakrzepica żył, zapalenie błon śluzowych, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie osierdzia, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie wątroby, zarostowe zapalenie oskrzelików, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół mielodysplastyczny, zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zespół wykrzepiania wewnątrznaczyniowego, żółtaczka, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Przedawkowanie – Calperos 1000 400 mg Ca2+
Przedawkowanie preparatów wapnia, takich jak Calperos 500 (200 mg jonów wapnia) i Calperos 1000 (400 mg jonów wapnia), może prowadzić do hiperkalcemii, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu witaminy D lub jej pochodnych, które nasilają wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego. Klinicznie objawia się to szerokim spektrum symptomów, m.in. jadłowstrętem, nudnościami, zaparciami, osłabieniem mięśniowym, zaburzeniami świadomości, wielomoczem, bólami kostnymi, a także poważnymi powikłaniami jak wapnica nerek, kamica nerkowa i zaburzenia rytmu serca (bradykardia, bloki przewodzenia, skrócenie QT). Długotrwałe przedawkowanie może skutkować zespołem mleczno-alkalicznym z wapnieniem przerzutowym tkanek miękkich oraz trwałymi uszkodzeniami nerek i niewydolnością narządową.
arytmia, bisfosfonian, Calperos, chemoreceptorowa strefa wyzwalająca, diuretyk pętlowy, diuretyk tiazydowy, filtracja kłębuszkowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperkalcemia, hiperkalciuria, jadłowstręt, kalcytonina, kamica nerkowa, kortykosteroid, osłabienie mięśniowe, ośrodkowe ciśnienie żylne, osteoklast, polidypsja, preparat wapnia, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, resorpcja kostna, śpiączka hiperkalcemiczna, wapnica nerek, wapnienie przerzutowe, wielomocz, witamina D, zespół mleczno-alkaliczny, złogi wapnia, zwapnienie tkanek miękkich - Leksykon leków
Działania niepożądane – Depralin ODT 5 mg
Depralin ODT zawiera escytalopram w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg, będący selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Profil działań niepożądanych obejmuje głównie zaburzenia układu nerwowego (ból głowy ≥1/10, bezsenność, senność, zawroty głowy ≥1/100 do <1/10), psychiczne (lęk, niepokój, zmniejszenie popędu płciowego), żołądkowo-jelitowe (nudności ≥1/10, biegunka, zaparcia, wymioty), oraz sercowo-naczyniowe (wydłużenie QT, arytmie komorowe, w tym Torsade de Pointes). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zespołu serotoninowego, hiponatremii, myśli i zachowań samobójczych oraz zaburzeń seksualnych (u mężczyzn zaburzenia wytrysku i impotencja, u kobiet zaburzenia orgazmu i krwotoki). Działania niepożądane najczęściej pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach terapii i zwykle ustępują przy kontynuacji leczenia.
akatyzja, arytmia komorowa, ból głowy, bruksizm, depersonalizacja, dyskineza, escytalopram, hiponatremia, jadłowstręt, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok maciczny, krwotok miesięczny, krwotok poporodowy, mania, mlekotok, myśli samobójcze, napad paniki, nudności, osteoporoza, parestezje, priapizm, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, tachykardia, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia smaku, zaburzenia wytrysku, zapalenie wątroby, zespół odstawienia, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vinpoton 5 mg
Winpocetyna, substancja czynna leku Vinpoton 5 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych o różnej częstości występowania, z dominacją zdarzeń rzadkich i bardzo rzadkich. W układzie krwiotwórczym obserwuje się leukopenię (≥1/1000 do <1/100), trombocytopenię (≥1/10000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko niedokrwistość i aglutynację erytrocytów (<1/10000). Reakcje nadwrażliwości, w tym na laktozę jednowodną, klasyfikowane są jako rzadkie. W zakresie metabolizmu notuje się hipercholesterolemię (≥1/1000 do <1/100), zmniejszenie łaknienia, a bardzo rzadko jadłowstręt i cukrzycę. Objawy neuropsychiatryczne obejmują bezsenność, zaburzenia snu, pobudzenie, niepokój, a także bardzo rzadko euforię i depresję. W układzie nerwowym dominują bóle i zawroty głowy, zaburzenia smaku, stupor, niedowład połowiczy, a także bardzo rzadko senność, zaburzenia pamięci, drżenie i drgawki. Działania niepożądane dotyczące narządu wzroku i ucha obejmują obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, przekrwienie spojówki, zawroty głowy błędnikowe, przeczulicę słuchową, niedosłuch i szum w uszach.
aglutynacja erytrocytów, arytmia, astenia, bezsenność, biegunka, bradykardia, cukrzyca, czas protrombinowy, dławica piersiowa, drgawki, dysfagia, dyskomfort brzuszny, enzymy wątrobowe, hipercholesterolemia, hipotermia, jadłowstręt, kołatanie serca, leukopenia, migotanie przedsionków, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie, nadwrażliwość, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niedosłuch, niedowład połowiczy, niestrawność, nudności, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, pokrzywka, przeczulica słuchowa, rumień, skurcze dodatkowe, suchość jamy ustnej, świąd, szumy uszne, tachykardia, triglicerydy, trombocytopenia, winpocetyna, wymioty, wysypka, zaburzenia snu, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie jamy ustnej, zapalenie skóry, zaparcia, zawroty błędnikowe, zmniejszone łaknienie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Orizon 4 mg
Rysperydon (Orizon) charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze (≥10%) to parkinsonizm, sedacja, ból głowy oraz bezsenność. Działania te wykazują często zależność od dawki, szczególnie parkinsonizm i ataksja. Infekcje, takie jak zapalenie płuc, oskrzeli czy zakażenia dróg moczowych, występują bardzo często (≥1/10), co wymaga interwencji terapeutycznej. Zaburzenia hematologiczne, w tym neutropenia, leukopenia i trombocytopenia, pojawiają się rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) i wymagają monitorowania morfologii krwi. Hiperprolaktynemia, zwiększenie masy ciała i apetytu występują często (≥1/100 do <1/10), a poważne zaburzenia metaboliczne, takie jak cukrzyca i hiperglikemia, są bardzo rzadkie (<1/10 000), lecz wymagają szczególnej uwagi klinicznej.
ataksja, bezsenność, ból głowy, cukrzyca, eozynofilia, ginekomastia, grzybica paznokci, hiperglikemia, hiperinsulinemia, hiperprolaktynemia, hiponatremia, jadłowstręt, kwasica ketonowa, leukopenia, mlekotok, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość, parkinsonizm, polidypsja, reakcja anafilaktyczna, receptory dopaminergiczne D₂, receptory histaminowe, receptory serotoninergiczne, rysperydon, sedacja, trombocytopenia, zaburzenie wydzielania hormonu antydiuretycznego, zakażenie dróg moczowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zatrucie wodne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ramicor 5 mg
Ramipryl, substancja czynna leku Ramicor, charakteryzuje się profilem działań niepożądanych obejmującym zarówno łagodne, jak i potencjalnie zagrażające życiu reakcje. Najczęściej obserwowanymi objawami są uporczywy, nieproduktywny kaszel oraz obniżenie ciśnienia tętniczego (niedociśnienie, hipotonia). Do poważnych działań niepożądanych należą obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemia, zaburzenia czynności nerek (w tym ostra niewydolność nerek z podwyższonym stężeniem azotu mocznikowego i kreatyniny), zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia, agranulocytoza, aplazja szpiku, pancytopenia), uszkodzenia wątroby (podwyższone transaminazy, bilirubina sprzężona, żółtaczka cholestatyczna) oraz ciężkie reakcje skórne. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), co pozwala na precyzyjne monitorowanie ryzyka u pacjentów.
agranulocytoza, aplazja szpiku, arytmia, dławica piersiowa, duszność, dyspepsja, eozynofilia, ginekomastia, hiperkaliemia, hipotonia, jadłowstręt, leukopenia, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość hemolityczna, nieproduktywny kaszel, objaw Raynauda, obniżenie ciśnienia tętniczego, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, parestezja, przekrwienie błony śluzowej nosa, Ramicor, ramipryl, reakcja anafilaktyczna, SIADH, splątanie, suchy kaszel, szum uszny, tachykardia, uszkodzenie hepatocytów, zaburzenie czucia smaku, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie lękowe, zapalenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, zapalenie oskrzeli, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie zatok przynosowych, zawał mięśnia sercowego, zespół niewłaściwego wydzielania wazopresyny, zmniejszenie liczby erytrocytów, zmniejszona liczba płytek krwi, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nakom 250 mg + 25 mg
Produkt leczniczy Nakom, zawierający 250 mg lewodopy i 25 mg karbidopy jednowodnej, wykazuje liczne działania niepożądane, głównie związane z ośrodkowym działaniem dopaminy. Najczęściej obserwuje się dyskinezy (w tym pląsawicę, dystonie), nudności oraz zakażenia układu moczowego (≥1/10). Zaburzenia psychiczne, takie jak omamy, splątanie, depresja i zaburzenia psychotyczne, występują często (≥1/100 do <1/10), a rzadziej pojawiają się lęk, pobudzenie i dezorientacja (≥1/10 000 do <1/1000). W zakresie układu nerwowego często notuje się efekt "on-off", ataksję i drżenie rąk (≥1/1000 do <1/100), a rzadko złośliwy zespół neuroleptyczny i drgawki (≥1/10 000 do <1/1000). Działania sercowo-naczyniowe obejmują kołatanie serca, nieregularną czynność serca oraz niedociśnienie ortostatyczne (≥1/100 do <1/10). Występują także zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty i suchość jamy ustnej (≥1/100 do <1/10), a także zaparcia i biegunki (≥1/1000 do <1/100).
agranulocytoza, ataksja, bruksizm, czerniak złośliwy, drgawka, dysfagia, dyskineza, dystonia, efekt on-off, jadłowstręt, kołatanie serca, kurcz powiek, leukopenia, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość hemolityczna, nietrzymanie moczu, nudność, obrzęk naczynioruchowy, omam, parestezja, pląsawica, pokrzywka, priapizm, purpura Schönleina-Henocha, ruch mimowolny, senność, skurcz mięśni, ślinotok, splątanie, trombocytopenia, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie psychotyczne, zakażenie układu moczowego, zapalenie żył, zatrzymanie moczu, zespół dysregulacji dopaminowej, zespół Hornera, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Flukofemin One
Flukofemin One (150 mg flukonazolu) wymaga szczególnej ostrożności w terapii ze względu na rosnącą częstość zakażeń Candida opornych na flukonazol, zwłaszcza C. krusei, C. auris i C. glabrata, co może wymagać alternatywnego leczenia. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek konieczna jest modyfikacja dawkowania zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego. Flukonazol może wywoływać rzadkie, ale poważne działania niepożądane, takie jak niewydolność kory nadnerczy (szczególnie w skojarzeniu z prednizonem), ciężkie hepatotoksyczności oraz wydłużenie odstępu QT prowadzące do torsade de pointes, zwłaszcza u pacjentów z chorobami mięśnia sercowego, hipokaliemią lub stosujących inne leki wydłużające QT. W przypadku nieprawidłowych wyników czynności wątroby lub objawów takich jak astenia, żółtaczka czy nudności, należy przerwać terapię i monitorować pacjenta.
amiodaron, astenia, azole przeciwgrzybicze, Candida albicans, Candida auris, Candida glabrata, Candida krusei, dysfagia, eozynofilia, flukonazol, halofantryna, hepatotoksyczność, hipokaliemia, jadłowstręt, kandydoza, ketokonazol, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność serca, prednizon, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, toksyczne uszkodzenie wątroby, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Tianeptyna – Działania niepożądane
Tianeptyna, stosowana w leczeniu zaburzeń depresyjnych, wykazuje profil działań niepożądanych o przeważnie łagodnym nasileniu, obejmujących głównie dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (nudności, zaparcia, ból brzucha), ośrodkowego układu nerwowego (senność, bóle głowy, zawroty głowy) oraz suchość błony śluzowej jamy ustnej. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Do istotnych działań niepożądanych należą: koszmary senne, nadużywanie i uzależnienie (szczególnie u osób <50 r.ż. z historią uzależnień), myśli i zachowania samobójcze, zaburzenia pozapiramidowe, tachykardia, skurcze dodatkowe, duszność, bóle mięśni i pleców oraz potencjalne uszkodzenia wątroby manifestujące się podwyższoną aktywnością enzymów wątrobowych i rzadko zapaleniem wątroby. Monitorowanie funkcji wątroby oraz stanu psychicznego pacjenta jest kluczowe podczas terapii.
bezsenność, drgawka, dyskineza, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, hiponatremia, jadłowstręt, monitoring bezpieczeństwa, myśli samobójcze, niewydolność oddechowa, omam, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, pokrzywka, przewód pokarmowy, skurcz dodatkowy, splątanie, suchość błony śluzowej, tachykardia, tianeptyna, trądzik, uderzenie gorąca, uzależnienie od leku, węgiel aktywny, wysypka grudkowo-plamista, zaburzenie depresyjne, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie snu, zapalenie pęcherzowe skóry, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Przedawkowanie – Calperos Vita-D3 500 mg + 2000 IU
Przedawkowanie preparatu Calperos Vita-D3, zawierającego 500 mg wapnia oraz 2000 IU witaminy D3, prowadzi do rozwoju hiperwitaminozy D i hiperkalcemii, które manifestują się objawami ze strony układu pokarmowego (jadłowstręt, nudności, wymioty, zaparcia, ból brzucha), układu moczowego (wielomocz, kamica nerkowa, wapnica nerek), mięśniowego (osłabienie mięśni), nerwowego (zaburzenia myślenia, śpiączka) oraz sercowo-naczyniowego (zaburzenia rytmu serca). Diagnostyka opiera się na ocenie klinicznej i oznaczeniu stężenia wapnia w surowicy, a ciężka hiperkalcemia stanowi stan zagrożenia życia, mogący prowadzić do śpiączki i zgonu. Długotrwała hiperkalcemia niesie ryzyko nieodwracalnego uszkodzenia nerek i zwapnienia tkanek miękkich.
bisfosfonian, ból brzucha, ból kości, diuretyk pętlowy, glikozyd naparstnicy, gospodarka wapniowa, hiperkalcemia, hiperwitaminoza, jadłowstręt, kalcytonina, kamica nerkowa, kortykosteroid, nudności i wymioty, osłabienie mięśni, ośrodkowe ciśnienie żylne, polidypsja, preparat litu, śpiączka, stężenie elektrolitów w surowicy, stężenie wapnia w surowicy, tiazydowy lek moczopędny, wapnica nerek, wielomocz, zaburzenia myślenia, zaburzenia rytmu serca, zaparcie, zapis EKG, zwapnienie tkanek miękkich - Leksykon substancji czynnych
Flukonazol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Flukonazol nie jest rekomendowany w leczeniu grzybicy skóry owłosionej głowy, zwłaszcza u dzieci, gdzie skuteczność jest niższa niż 20% i nie przewyższa gryzeofulwiny. Dane dotyczące jego zastosowania w kryptokokozie pozauśrodkowounerwowej oraz innych grzybicach endemicznych (parakokcydioidomikoza, sporotrychoza limfatyczno-skórna, histoplazmoza) są ograniczone, co uniemożliwia ustalenie precyzyjnych schematów dawkowania. Wzrasta częstość zakażeń Candida innych niż C. albicans, z naturalną opornością (np. C. krusei, C. auris) lub zmniejszoną wrażliwością (C. glabrata) na flukonazol, co wymaga rozważenia alternatywnej terapii. Należy uwzględniać lokalne dane epidemiologiczne dotyczące oporności na flukonazol. U pacjentów z niewydolnością nerek konieczna jest modyfikacja dawkowania zgodnie z wytycznymi.
anafilaksja, astenia, brak laktazy, Candida, Candida albicans, Candida auris, Candida glabrata, Candida krusei, CYP2C19, CYP2C9, CYP3A4, cytochrom P450, DRESS, działanie hepatotoksyczne, elektrokardiogram, flukonazol, gryzeofulwina, grzybica endemiczna, grzybica skóry owłosionej głowy, halofantryna, hipokaliemia, histoplazmoza, inwazyjne zakażenie grzybicze, jadłowstręt, kanał potasowy, kandydoza, ketokonazol, komorowe zaburzenia rytmu, kryptokokoza, kryptokokoza płuc, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność nerek, niewydolność serca, ośrodkowy układ nerwowy, parakokcydioidomikoza, prednizon, reakcja anafilaktyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, sporotrychoza limfatyczno-skórna, terapia przeciwgrzybicza, terfenadyna, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczne uszkodzenie wątroby, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Przedawkowanie – Devikap 50 000 IU
Przedawkowanie cholekalcyferolu (witamina D3), głównego składnika Devikapu, może wystąpić zarówno po jednorazowym spożyciu dużej dawki, jak i w wyniku długotrwałego stosowania dawek przekraczających zalecenia. Patofizjologicznie prowadzi to do hiperkalcemii i hiperkalciurii, które są podstawą większości objawów klinicznych. Objawy te są niespecyficzne i obejmują m.in. nudności, wymioty, biegunkę, zaparcia, bóle głowy, osłabienie mięśni, polidypsję, wielomocz oraz poważne powikłania takie jak zapalenie trzustki, kamica nerkowa, nefrokalcynoza, niewydolność nerek, zaburzenia rytmu serca (arytmie, bloki przedsionkowo-komorowe) oraz zmiany w EKG (skrócenie QT, wydłużenie PR). Ciężka hiperkalcemia może prowadzić do zgonu.
arytmia, blok przedsionkowo-komorowy, cholekalcyferol, EKG, furosemid, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, hiperkalciuria, homeostaza wapniowa, jadłowstręt, kalcytonina, kamica nerkowa, kolka nerkowa, kortykosteroid, nefrokalcynoza, niewydolność nerek, odstęp PR, odstęp QT, polidypsja, wapnienie tkanek miękkich, wielomocz, witamina D3, zaburzenie rytmu serca, zapalenie trzustki, zwapnienie przerzutowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Dexak SL 25 mg
Przedawkowanie deksketoprofenu, substancji czynnej preparatu Dexak SL (25 mg, granulat do sporządzania roztworu doustnego), może prowadzić do objawów ze strony układu pokarmowego (wymioty, jadłowstręt, ból brzucha) oraz ośrodkowego układu nerwowego (senność, zawroty głowy, dezorientacja, bóle głowy). Dokładne dawki wywołujące te objawy nie są znane, jednak w przypadku przyjęcia dawki przekraczającej 5 mg/kg masy ciała u dorosłych i dzieci zaleca się podanie węgla aktywowanego w ciągu godziny od zażycia leku, aby ograniczyć wchłanianie substancji czynnej.
ból brzucha, ból głowy, charakterystyka produktu leczniczego, Dexak SL, dezorientacja, dializa, jadłowstręt, mechanizm działania, objawy przedawkowania, ośrodkowy układ nerwowy, przedawkowanie deksketoprofenu, roztwór doustny, senność, stan kliniczny, układ pokarmowy, węgiel aktywowany, wymioty, zabieg dializacyjny, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia orientacji, zaburzenia percepcji, zaburzenia świadomości, zawroty głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Trazodone Neuraxpharm
Trazodon chlorowodorek, stosowany w dawkach 50 mg, 100 mg i 150 mg, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko nasilenia myśli samobójczych, zwłaszcza u pacjentów poniżej 25. roku życia oraz osób z historią zachowań samobójczych. Wczesna faza leczenia i zmiany dawkowania są krytyczne pod kątem obserwacji klinicznej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z padaczką, niewydolnością wątroby lub nerek, chorobami sercowo-naczyniowymi (w tym zaburzeniami rytmu i wydłużonym odstępem QT), zaburzeniami elektrolitowymi, nadczynnością tarczycy oraz jaskrą ostrą. W przypadku wystąpienia objawów ciężkich zaburzeń wątroby (astenia, żółtaczka, nudności) konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii. Ponadto, trazodon może indukować przejście epizodu depresyjnego w maniakalny u pacjentów z zaburzeniami psychotycznymi, co wymaga zaprzestania leczenia.
agranulocytoza, astenia, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroby sercowo-naczyniowe, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dusznica bolesna, dysfunkcja seksualna, faza maniakalna, hipokaliemia, IMAO, interwencja chirurgiczna, jadłowstręt, jaskra ostra, myśli samobójcze, nadczynność tarczycy, niedociśnienie ortostatyczne, niestabilność autonomiczna, niewydolność sercowo-naczyniowa, niewydolność wątroby, padaczka, priapizm, remisja, rozrost gruczołu krokowego, schizofrenia, SNRI, SSRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia nerwowo-mięśniowe, zaburzenia przewodzenia, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia wątroby, zachowania samobójcze, zawał mięśnia sercowego, zespół serotoninowy, zespół wydłużonego odstępu QT, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cinacalcet Reddy 90 mg
Cynakalcet, substancja czynna leku Cinacalcet Reddy, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z najczęstszymi objawami obejmującymi nudności i wymioty, które występują bardzo często (≥1/10) i mogą prowadzić do przerwania terapii. Inne często obserwowane działania niepożądane to reakcje nadwrażliwości (np. obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka), jadłowstręt, drgawki, zawroty głowy, parestezje, niedociśnienie, zakażenia górnych dróg oddechowych, wysypka, bóle mięśni i osłabienie. Hipokalcemia, występująca często, jest szczególnie istotna klinicznie, gdyż może prowadzić do poważnych powikłań kardiologicznych (wydłużenie odstępu QT, komorowe zaburzenia rytmu serca) i neurologicznych (drgawki). Zaleca się regularne monitorowanie stężenia wapnia w surowicy, zwłaszcza na początku leczenia i po zmianie dawki, oraz ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności serca.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból pleców, cynakalcet, drgawki, duszność, hiperkalemia, hipokalcemia, jadłowstręt, komorowe zaburzenia rytmu serca, niedociśnienie, niestrawność, niewydolność serca, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie, parestezje, pierwotna nadczynność przytarczyc, pokrzywka, rak przytarczyc, reakcja nadwrażliwości, schyłkowa choroba nerek, skurcze mięśni, wtórna nadczynność przytarczyc, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zakażenie górnych dróg oddechowych, zaparcia, zawroty głowy, zmniejszone stężenie testosteronu, zmniejszony apetyt - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cefazolin Sandoz 1 g
Cefazolina, będąca antybiotykiem beta-laktamowym, może wywoływać szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do najczęstszych należą reakcje skórne (wysypka, rumień, pokrzywka) oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, biegunka i jadłowstręt. Istotne są również reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy i gorączka polekowa, a w bardzo rzadkich przypadkach wstrząs anafilaktyczny, stanowiący zagrożenie życia. Zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, neutropenia, małopłytkowość czy agranulocytoza, występują niezbyt często i wymagają monitorowania parametrów krwi, zwłaszcza przy długotrwałej terapii. Poważnym powikłaniem jest rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, które wymaga natychmiastowego odstawienia leku i wdrożenia leczenia przeciw Clostridioides difficile.
agranulocytoza, AlAT, AspAT, biegunka, bilirubina, cefazolina, eozynofilia, fosfataza zasadowa, gamma-GT, hiperglikemia, hipoglikemia, jadłowstręt, kandydoza, LDH, leukopenia, małopłytkowość, nadkażenie, napady drgawek, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, reakcja alergiczna skórna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie wątroby, zapalenie żył, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cogiton ODT 10 mg
Donepezyl w preparacie Cogiton ODT 10 mg wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować szczególnie na początku terapii oraz po zwiększeniu dawki. Najczęściej obserwowane objawy to biegunka, kurcze mięśni, ból głowy, zmęczenie, nudności, wymioty oraz bezsenność. Wśród działań niepożądanych o częstości ≥1/100 do <1/10 znajdują się także zaburzenia rytmu serca (bradykardia, blok zatokowo-przedsionkowy i przedsionkowo-komorowy), omamy, pobudzenie, agresywne zachowanie, omdlenia i zawroty głowy. Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) występują drgawki, objawy pozapiramidowe oraz poważne powikłania, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny. Warto zwrócić uwagę na ryzyko rabdomiolizy, która pojawia się często i jest związana z rozpoczęciem leczenia lub zwiększeniem dawki donepezilu.
agresja, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, chlorowodorek donepezylu, choroba wrzodowa dwunastnicy, drgawki, jadłowstręt, kinaza kreatynowa, krwotok żołądkowo-jelitowy, kurcz mięśni, nietrzymanie moczu, nudność, objawy pozapiramidowe, omamy, omdlenie, pobudzenie, rabdomioliza, świąd, wymioty, wysypka, zapalenie wątroby, zawrót głowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rivastigmine Mylan 9,5 mg/24 h
Rywastygmina w postaci plastrów transdermalnych (Rivastigmine Mylan) wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych, potwierdzony badaniami klinicznymi na 1670 pacjentach z otępieniem typu alzheimerowskiego, trwającymi 24-48 tygodni. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to reakcje skórne w miejscu aplikacji plastra, głównie łagodne do umiarkowanych zaczerwienienia, z częstością przerwania leczenia ≤2,3%, przy wyższej częstości w populacjach azjatyckich (4,9% w Chinach, 8,4% w Japonii). Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności i wymioty, również występują często. Działania niepożądane zależą od dawki – dawki >13,3 mg/24 h wiązały się z częstszym występowaniem bezsenności i niewydolności serca, jednak dawka 13,3 mg/24 h nie różniła się pod tym względem od placebo. Warto podkreślić, że niektóre działania niepożądane, takie jak splątanie, nasilone pocenie się czy krwotok żołądkowo-jelitowy, występowały wyłącznie po podaniu rywastygminy doustnej, a nie w formie transdermalnej.
alergiczne zapalenie skóry, badanie podwójnie zaślepione, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba Parkinsona, dławica piersiowa, jadłowstręt, krwotok żołądkowo-jelitowy, majaczenie, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, napad padaczkowy, nietrzymanie moczu, niewydolność serca, objawy pozapiramidowe, odwodnienie, otępienie alzheimerowskie, pęknięcie przełyku, podrażnienie skóry, pokrzywka, reakcje skórne miejscowe, rumień, rywastygmina transdermalna, system przezskórny, tachykardia, wrzód dwunastnicy, wrzód żołądka, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zakażenie układu moczowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Escitalopram Aurovitas 15 mg
Escitalopram Aurovitas, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), jest stosowany w leczeniu zaburzeń depresyjnych i lękowych, jednak jego stosowanie wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach terapii i zwykle ulegają zmniejszeniu w trakcie dalszego leczenia. Do najczęstszych działań należą zaburzenia układu nerwowego (np. bóle głowy, bezsenność, zawroty głowy) oraz żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka, zaparcia). Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne kardiologiczne działania niepożądane, takie jak wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu serca, w tym torsade de pointes, zwłaszcza u kobiet, pacjentów z hipokaliemią lub wcześniejszymi chorobami serca. Ponadto, istotne jest monitorowanie objawów psychicznych, w tym lęku, niepokoju, zmniejszenia popędu płciowego oraz ryzyka myśli i zachowań samobójczych, szczególnie w początkowym okresie leczenia i po zmianie dawki.
akatyzja, bradykardia, bruksizm, depersonalizacja, dyskineza, hiperrefleksja, hipertermia, hipokaliemia, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, jadłowstręt, komorowe zaburzenia rytmu serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok maciczny, krwotok poporodowy, małopłytkowość, mania, myśli samobójcze, napad paniki, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, rozszerzenie źrenic, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, szumy uszne, tachykardia, torsade de pointes, wrodzony zespół długiego QT, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie depresyjne, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zatrzymanie moczu, zespół odstawienny, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aciprex 10 mg
Escytalopram (Aciprex) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach terapii, a następnie ulegają zmniejszeniu. Do najczęstszych należą zaburzenia psychiczne (lęk, niepokój, nieprawidłowe marzenia senne), neurologiczne (ból głowy, bezsenność, zawroty głowy), żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka, zaparcia) oraz zaburzenia sercowo-naczyniowe, w tym tachykardia i bradykardia. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wydłużenia odstępu QT oraz arytmii komorowych, w tym torsade de pointes, zwłaszcza u kobiet, pacjentów z hipokaliemią oraz z istniejącymi chorobami serca. U osób powyżej 50. roku życia stosowanie SSRI, w tym escytalopramu, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem złamań kości. Ponadto, nagłe odstawienie leku może wywołać objawy odstawienne, takie jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, pobudzenie i nudności, co wskazuje na konieczność stopniowego zmniejszania dawki.
akatyzja, arytmia komorowa, badanie kliniczne, bruksizm, chwiejność emocjonalna, depersonalizacja, drgawka, dyskineza, działanie niepożądane, escytalopram, hipokaliemia, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, jadłowstręt, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok maciczny, krwotok miesiączkowy, krwotok poporodowy, mlekotok, napad panicznego lęku, niedociśnienie ortostatyczne, niemiarowość komorowa, objaw odstawienia, obrzęk naczynioruchowy, omam, parestezja, priapizm, profil bezpieczeństwa, reakcja anafilaktyczna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SSRI, stan splątania, TLPD, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, trombocytopenia, wazopresyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie ruchowe, zaburzenie snu, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zatrzymanie moczu, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Levetiracetam Aurovitas 250 mg
Lewetyracetam, stosowany w terapii padaczki, wykazuje profil bezpieczeństwa podobny we wszystkich grupach wiekowych, od niemowląt po dorosłych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zapalenie błony śluzowej nosa i gardła (≥1/10), senność (≥1/10), ból głowy (≥1/10), zmęczenie (≥1/10) oraz zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia (≥1/100 do <1/10). Inne istotne działania niepożądane obejmują zaburzenia hematologiczne, takie jak małopłytkowość i leukopenia (≥1/1 000 do <1/100), oraz rzadkie przypadki pancytopenii, neutropenii i agranulocytozy (≥1/10 000 do <1/1 000). Wśród zaburzeń psychicznych często występują depresja, lęk, agresja i bezsenność (≥1/100 do <1/10), a rzadziej próby samobójcze i myśli samobójcze (≥1/1 000 do <1/100). U dzieci i młodzieży (4-16 lat) częściej niż u dorosłych obserwuje się wymioty (11,2%), pobudzenie (3,4%), agresję (8,2%) oraz zaburzenia zachowania (5,6%). W populacji niemowląt (1 miesiąc do <4 lat) częstym działaniem niepożądanym jest drażliwość (11,7%) oraz zaburzenia koordynacji ruchów (3,3%).
agranulocytoza, anafilaksja, ataksja, choreoatetoza, diplopia, dysfagia, dyskineza, encefalopatia, hiperkinezja, hiponatremia, jadłowstręt, lek przeciwpadaczkowy, leukopenia, lewetyracetam, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, napad częściowy, neutropenia, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie psychotyczne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy błędnikowe, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Matrifen 100 mikrogramów/godzinę system transdermalny 100 mcg/h
Systemy transdermalne z fentanylem (Matrifen) są stosowane w leczeniu przewlekłego bólu nowotworowego i nienowotworowego, a ich bezpieczeństwo oceniono w 11 badaniach klinicznych obejmujących 1565 dorosłych i 289 dzieci. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥10%) to nudności (35,7%), wymioty (23,2%), zaparcia (23,1%), senność (15,0%), zawroty głowy (13,1%) oraz ból głowy (11,8%). Profil działań niepożądanych u dzieci jest podobny do dorosłych, z najczęstszymi objawami: wymiotami (33,9%), nudnościami (23,5%), bólem głowy (16,3%), zaparciami (13,5%), biegunką (12,8%) i świądem (12,8%). Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania, od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), obejmując m.in. zaburzenia układu nerwowego, serca, układu oddechowego, skóry oraz układu mięśniowo-szkieletowego.
alergiczne zapalenie skóry, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból nadbrzusza, ból nienowotworowy, ból nowotworowy, bradykardia, depresja, depresja oddechowa, duszność, gorączka, jadłowstręt, kołatanie serca, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie, nadwrażliwość, napad drgawkowy, nastrój euforyczny, niedobór androgenów, niedoczulica, niestrawność, niewyraźne widzenie, nudności, objawy grypopodobne, obrzęk obwodowy, omamy, reakcja anafilaktyczna, rumień, senność, sinica, skurcz mięśnia, stan splątania, suchość w ustach, świąd, system transdermalny fentanylu, tachykardia, terapia opioidowa, tolerancja lekowa, uzależnienie lekowe, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wyprysk, wysypka, zaburzenie erekcji, zaburzenie funkcji seksualnej, zapalenie skóry, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawrót głowy, zespół odstawienia, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Azycyna 500 mg
Azycyna, zawierająca 500 mg azytromycyny dwuwodnej, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych o zróżnicowanej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym jest biegunka (≥1/10), a często występują również zaburzenia żołądkowo-jelitowe takie jak wymioty, ból brzucha i nudności, oraz ból głowy. W badaniach laboratoryjnych notowano zmniejszenie liczby limfocytów, zwiększenie granulocytów kwasochłonnych, bazofilów, monocytów i neutrofilów, a także zmniejszenie stężenia wodorowęglanów we krwi. Rzadziej obserwowano leukopenię, neutropenię, eozynofilię, małopłytkowość i niedokrwistość hemolityczną. Wśród poważnych działań niepożądanych wymienia się rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, reakcje anafilaktyczne, torsade de pointes oraz ciężkie reakcje skórne jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, azytromycyna, azytromycyna dwuwodna, bazofilia, biegunka, ból brzucha, częstoskurcz komorowy, drożdżyca, dysfagia, eozynofilia, fosfataza zasadowa, granulocyty kwasochłonne, jadłowstręt, kompleks Mycobacterium avium, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, martwica wątroby, miastenia, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezje, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zakażenie grzybicze, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapine Bluefish 10 mg
Badania przedkliniczne olanzapiny wykazały typowy dla neuroleptyków profil toksyczności, obejmujący zarówno toksyczność ostrą, jak i przewlekłą. W toksyczności ostrej u myszy i szczurów LD50 wynosiło odpowiednio około 210 mg/kg i 175 mg/kg masy ciała, z objawami takimi jak zmniejszenie aktywności, śpiączka, drżenia i drgawki kloniczne. Psy tolerowały dawki do 100 mg/kg bez śmiertelności, jednak obserwowano sedację, ataksję, tachykardię i zaburzenia oddechowe. W toksyczności przewlekłej (do 3 miesięcy u myszy i do roku u szczurów i psów) dominowały objawy hamowania OUN, działanie antycholinergiczne oraz odwracalne zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia, trombocytopenia i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, odpowiadających AUC 12-15-krotnie wyższemu niż u ludzi przy dawce 12 mg. U szczurów odnotowano również odwracalne zmiany endokrynologiczne, w tym hiperprolaktynemię i zmniejszenie masy narządów rozrodczych.
ataksja, badanie przedkliniczne, dawka śmiertelna, drgawki kloniczne, działanie antycholinergiczne, działanie cytotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, jadłowstręt, leukopenia, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, parametry hematologiczne, prolaktyna, sedacja, szpik kostny, toksyczność hematologiczna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, trombocytopenia, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia świadomości - Leksykon substancji czynnych
Nalewka z dziurawca – Wskazania do stosowania
Nalewka z dziurawca (Hyperici tinctura) w preparacie Krople żołądkowe z papaweryną występuje w stężeniu 24,9 g/100 g produktu, pozyskiwana jest z surowca przy użyciu 70% etanolu w stosunku 1:5. Produkt ten jest wskazany u dorosłych pacjentów z dyspepsją czynnościową, objawiającą się uczuciem pełności poposiłkowej, wzdęciami oraz brakiem łaknienia. Działanie nalewki z dziurawca jest synergistyczne z innymi składnikami preparatu, takimi jak nalewka kozłkowa, miętowa i gorzka, które również występują w stężeniu 24,9 g/100 g, co wspiera motorykę przewodu pokarmowego i procesy trawienne. Preparat podawany jest w formie kropli doustnych, co umożliwia łatwe dawkowanie i szybkie wchłanianie substancji czynnych. Należy jednak uwzględnić wysoką zawartość etanolu (67-74% obj.), co jest istotne przy stosowaniu u pacjentów z chorobami wątroby lub uzależnieniem od alkoholu.
brak łaknienia, dyspepsja czynnościowa, jadłowstręt, krople żołądkowe z papaweryną, nalewka gorzka, nalewka kozłkowa, nalewka miętowa, nalewka z dziurawca, niestrawność, odbijanie, uczucie pełności poposiłkowej, utrata apetytu, utrata łaknienia, wzdęcia, zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego, zaburzenia trawienia