toksyczna dawka paracetamolu

Toksyczna dawka paracetamolu (acetaminofenu) to ilość leku, która może wywołać poważne uszkodzenie wątroby. Pojedyncza dawka przekraczająca 150 mg/kg masy ciała u dzieci lub 7,5-10 g u dorosłych jest uznawana za potencjalnie hepatotoksyczną.

Mechanizm hepatotoksyczności paracetamolu wiąże się z nasyceniem głównych szlaków metabolicznych (glukuronidacji i sulfonacji), co prowadzi do zwiększonego metabolizmu przez cytochrom P450 do reaktywnego metabolitu N-acetylo-p-benzochinoiminy (NAPQI). Przy dawkach toksycznych zapasy glutationu wątrobowego zostają wyczerpane, co uniemożliwia detoksykację NAPQI, prowadząc do uszkodzenia hepatocytów.

Ocena ryzyka uszkodzenia wątroby po przedawkowaniu paracetamolu opiera się na nomogramie Rumacka-Matthew’a, który koreluje stężenie leku w surowicy z czasem, jaki upłynął od spożycia. Leczenie obejmuje dekontaminację przewodu pokarmowego oraz podanie N-acetylocysteiny (NAC), która uzupełnia zapasy glutationu i zwiększa jego syntezę, zmniejszając tym samym toksyczne działanie NAPQI.

Przewlekłe przyjmowanie paracetamolu w dawkach przekraczających zalecane (>4 g/dobę u dorosłych) również może prowadzić do kumulacyjnego uszkodzenia wątroby. Szczególne ryzyko hepatotoksyczności dotyczy pacjentów z chorobami wątroby, niedożywionych, nadużywających alkoholu lub przyjmujących leki indukujące cytochrom P450.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przedawkowanie – Ibuprofen/Paracetamol Mylan 200 mg + 500 mg

Przedawkowanie leku Ibuprofen/Paracetamol Mylan (200 mg + 500 mg) niesie ryzyko poważnych powikłań toksycznych, w tym uszkodzenia wątroby, nerek oraz układu pokarmowego i nerwowego. Toksyczna dawka paracetamolu u dorosłych wynosi ≥10 g (≥20 tabletek), a u osób z czynnikami ryzyka (induktorzy enzymów wątrobowych, nadużywanie alkoholu, niedobór glutationu) już ≥5 g (≥10 tabletek). Objawy zatrucia paracetamolem pojawiają się w fazach czasowych: w pierwszych 24 godzinach dominują nudności, wymioty, ból brzucha, a w ciągu 12-48 godzin mogą wystąpić nieprawidłowości w badaniach czynności wątroby, kwasica metaboliczna i zaburzenia metabolizmu glukozy. Ciężkie zatrucie może prowadzić do encefalopatii, krwotoków, hipoglikemii, obrzęku mózgu oraz ostrej niewydolności nerek z martwicą kanalików nerkowych. W przypadku ibuprofenu toksyczne dawki u dzieci to >400 mg/kg masy ciała, a u dorosłych objawy są mniej zależne od dawki i obejmują głównie dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, zaburzenia OUN, kwasicę metaboliczną oraz wydłużenie czasu protrombinowego/INR.
białkomocz, czas protrombinowy, diazepam, dziurawiec zwyczajny, encefalopatia, fenobarbital, fenytoina, hepatotoksyczność, hipoglikemia, induktor enzymów wątrobowych, jadłowstręt, karbamazepina, krwiomocz, kwasica metaboliczna, lorazepam, martwica kanalików nerkowych, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, mukowiscydoza, N-acetylocysteina, niedobór glutationu, obrzęk mózgu, okres półtrwania, ostra niewydolność nerek, prymidon, ryfampicyna, toksyczna dawka paracetamolu, uszkodzenie wątroby, węgiel aktywny, zaburzenie rytmu serca, zapalenie trzustki
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Acetylcysteine Sandoz 100 mg/ml

Acetylocysteina w roztworze do infuzji (100 mg/ml) jest standardowym antidotum w ostrym zatruciu paracetamolem, z dawkowaniem 300 mg/kg mc. w ciągu pierwszych 20 godzin leczenia, podawanym dożylnie w trzech etapach: 150 mg/kg w 200 ml roztworu glukozy 5% lub NaCl 0,9% przez 15 minut, następnie 50 mg/kg w 500 ml przez 4 godziny i 100 mg/kg w 1000 ml przez 16 godzin. Terapia powinna rozpocząć się jak najszybciej, najlepiej w ciągu 4-8 godzin od zatrucia, nie później niż 14 godzin. U dzieci stosuje się te same dawki w przeliczeniu na masę ciała, ale objętość roztworu jest zmniejszana proporcjonalnie (np. 150 mg/kg w 100 ml, 50 mg/kg w 250 ml, 100 mg/kg w 500 ml), z indywidualnym dostosowaniem u dzieci <20 kg, aby uniknąć przeciążenia płynem i niewydolności krążenia.
acetylocysteina, AIDS, działanie hepatotoksyczne, działanie niepożądane, fenobarbital, fenytoina, indukcja enzymów, induktor enzymów wątrobowych, karbamazepina, nadzór medyczny, niewydolność krążenia, podanie dożylne, postępowanie odtruwające, przeciążenie płynem, rezerwa glutationu, roztwór chlorku sodu, roztwór do infuzji, roztwór glukozy, ryfampicyna, schemat dawkowania, stężenie paracetamolu w surowicy, toksyczna dawka paracetamolu, wlew dożylny, wlew kroplowy, zaburzenie metabolizmu wątrobowego, zatrucie paracetamolem

toksyczna dawka paracetamolu

Powiązane wpisy

Przedawkowanie – Ibuprofen/Paracetamol Mylan 200 mg + 500 mg

Dawkowanie i sposób podawania – Acetylcysteine Sandoz 100 mg/ml