VIII czynnik krzepnięcia

Czynnik VIII (FVIII) jest białkiem osoczowym odgrywającym kluczową rolę w kaskadzie krzepnięcia krwi. Funkcjonuje jako kofaktor dla czynnika IX, znacząco przyspieszając aktywację czynnika X, co prowadzi do wytworzenia trombiny i ostatecznie do powstania skrzepu fibrynowego. FVIII jest syntetyzowany głównie w hepatocytach, a w krwiobiegu krąży w kompleksie z czynnikiem von Willebranda (vWF), który chroni go przed przedwczesną degradacją.

Niedobór czynnika VIII jest przyczyną hemofilii A, dziedziczonej w sposób recesywny, sprzężony z chromosomem X. Hemofilia A dotyka głównie mężczyzn i charakteryzuje się skłonnością do przedłużonych krwawień i samoistnych wylewów dostawowych. Klasyfikacja ciężkości choroby opiera się na poziomie aktywności FVIII: ciężka (<1%), umiarkowana (1-5%) i łagodna (5-40%). Najczęstszą mutacją prowadzącą do ciężkiej hemofilii A jest inwersja intronu 22 genu F8.

Leczenie hemofilii A obejmuje suplementację brakującego czynnika VIII poprzez podawanie koncentratów osoczopochodnych lub rekombinowanych. Nowoczesne terapie obejmują również preparaty o przedłużonym czasie działania, terapię genową oraz emicizumab – bispecyficzne przeciwciało monoklonalne naśladujące funkcję FVIII. U około 30% pacjentów z ciężką hemofilią A rozwijają się inhibitory FVIII (alloprzeciwciała), co znacząco komplikuje leczenie.

Diagnostyka laboratoryjna niedoboru czynnika VIII obejmuje oznaczanie aktywności FVIII (metodą koagulometryczną lub chromogenną), czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji (APTT), który jest wydłużony w hemofilii A, oraz badania genetyczne. W monitorowaniu leczenia kluczowe znaczenie ma ocena poziomu aktywności FVIII oraz miana inhibitora.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl