jednostronne porażenie nerwu twarzowego
Jednostronne porażenie nerwu twarzowego, znane również jako porażenie Bella, to stan neurologiczny charakteryzujący się osłabieniem lub paraliżem mięśni twarzy po jednej stronie. Jest to wynik dysfunkcji VII nerwu czaszkowego (nerwu twarzowego), który odpowiada za unerwianie mięśni mimicznych twarzy.
Etiologia porażenia może być różnorodna. Najczęstszą przyczyną jest idiopatyczne zapalenie nerwu (porażenie Bella), stanowiące około 70% przypadków. Inne przyczyny obejmują: infekcje wirusowe (szczególnie wirus opryszczki typu 1 i 2, wirus półpaśca), urazy czaszki, nowotwory podstawy czaszki, zapalenie ucha środkowego, zespół Guillaina-Barrégo, sarkoidozę czy chorobę z Lyme.
Objawy kliniczne jednostronnego porażenia nerwu twarzowego to asymetria twarzy, opadnięcie kącika ust, niemożność marszczenia czoła, niekompletne zamykanie oka (lagoftalmus), suchość oka, zaburzenia smaku, nadwrażliwość na dźwięki oraz trudności w mówieniu i jedzeniu. Diagnostyka obejmuje dokładny wywiad, badanie neurologiczne, a w wybranych przypadkach badania obrazowe (MRI, CT) i elektromiografię.
Leczenie zależy od przyczyny. W porażeniu Bella stosuje się kortykosteroidy (prednizon), które są najskuteczniejsze, gdy podane w ciągu 72 godzin od wystąpienia objawów. Leki przeciwwirusowe mogą być rozważone przy podejrzeniu etiologii wirusowej. Ochrona rogówki jest kluczowa – zaleca się stosowanie sztucznych łez i zabezpieczanie oka na noc. Fizjoterapia, ćwiczenia mimiczne i masaż twarzy wspierają regenerację nerwu.
Rokowanie w jednostronnym porażeniu nerwu twarzowego jest zazwyczaj dobre, z całkowitym powrotem funkcji u około 70-85% pacjentów w ciągu 3-6 miesięcy. Czynniki negatywne prognostycznie to: wiek powyżej 60 lat, całkowite porażenie, ból za uchem, brak poprawy po 3 tygodniach oraz cukrzyca.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Porażenie bella – Epidemiologia
Porażenie Bella stanowi 60-75% przypadków ostrego jednostronnego niedowładu nerwu twarzowego typu obwodowego, z roczną zapadalnością wahającą się od 11,5 do 53,3 na 100 000 osób, zależnie od regionu. Najczęściej dotyka osoby w wieku 15-45 lat, z bimodalnym szczytem zachorowań między 20-30 a 60-70 rokiem życia. Ryzyko zachorowania w ciągu życia wynosi 1 na 60 osób, a nawroty występują u 4-14% pacjentów. Czynniki ryzyka obejmują cukrzycę (29% wzrost ryzyka), ciążę (3,3-krotnie wyższe ryzyko, zwłaszcza w III trymestrze), stan przedrzucawkowy, otyłość, zabiegi stomatologiczne, infekcje górnych dróg oddechowych oraz immunosupresję. Epidemiologia porażenia Bella wykazuje zmienność sezonową, z przewagą przypadków zimą lub jesienią w różnych badaniach. W okresie pandemii COVID-19 zaobserwowano wzrost zapadalności, zwłaszcza u starszych pacjentów z cukrzycą, oraz potencjalny związek z szczepieniami mRNA przeciw COVID-19, choć dane są niejednoznaczne.
badanie epidemiologiczne, badanie kohortowe, cukrzyca, idiopatyczne porażenie nerwu twarzowego, immunosupresja, infekcja górnych dróg oddechowych, jednostronne porażenie nerwu twarzowego, kortykosteroid, lek przeciwwirusowy, mięśnie mimiczne twarzy, nadciśnienie tętnicze, nawrót choroby, niedowład nerwu twarzowego, otyłość, porażenie Bella, prednizolon, rozkład bimodalny, skala House-Brackmanna, stan przedrzucawkowy, szczepienie przeciwko SARS-CoV-2, szczepionka mRNA, trzeci trymestr ciąży, zakażenie COVID-19, zapadalność roczna, zmienność sezonowa