leczenie pozajelitowe

Leczenie pozajelitowe (żywienie pozajelitowe, parenteral nutrition – PN) to metoda dostarczania pacjentowi niezbędnych składników odżywczych drogą dożylną, z pominięciem przewodu pokarmowego. Stosowana jest u pacjentów, u których niemożliwe jest adekwatne odżywianie drogą przewodu pokarmowego, np. w przypadku niewydolności jelit, niedrożności przewodu pokarmowego, zespołu krótkiego jelita czy ciężkiego zapalenia trzustki.

Wyróżniamy żywienie pozajelitowe całkowite (TPN – total parenteral nutrition), gdy wszystkie składniki odżywcze dostarczane są dożylnie, oraz częściowe, uzupełniające żywienie dojelitowe. Mieszanina żywieniowa zawiera aminokwasy, glukozę, emulsje tłuszczowe, elektrolity, pierwiastki śladowe, witaminy i wodę w proporcjach dostosowanych indywidualnie do potrzeb pacjenta.

Leczenie pozajelitowe może być prowadzone przez żyły obwodowe (krótkoterminowo) lub centralne (długoterminowo). Wymaga ścisłego monitorowania parametrów klinicznych i biochemicznych pacjenta oraz nadzoru nad dostępem naczyniowym, gdyż wiąże się z ryzykiem powikłań metabolicznych (np. hiperglikemia, zaburzenia elektrolitowe) oraz infekcyjnych (zakażenia cewników naczyniowych). Nowoczesne protokoły żywienia pozajelitowego umożliwiają prowadzenie tej formy terapii zarówno w warunkach szpitalnych, jak i domowych (HPN – home parenteral nutrition).

Powiązane wpisy

  1. 20.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl