glikokortykosteroidy doustne
Glikokortykosteroidy doustne to syntetyczne pochodne hormonów kory nadnerczy, stosowane w leczeniu wielu schorzeń o podłożu zapalnym i immunologicznym. Do najczęściej używanych należą prednizon, prednizolon, metyloprednizolon, deksametazon oraz betametazon, różniące się siłą działania przeciwzapalnego oraz profilem farmakokinetycznym.
Mechanizm działania glikokortykosteroidów doustnych polega na wiązaniu się z wewnątrzkomórkowymi receptorami, co prowadzi do modulacji ekspresji genów odpowiedzialnych za syntezę białek prozapalnych. Leki te hamują aktywność limfocytów T, makrofagów i innych komórek układu immunologicznego, zmniejszają wydzielanie cytokin prozapalnych oraz stabilizują błony lizosomalne.
Wskazania do stosowania glikokortykosteroidów doustnych obejmują choroby autoimmunologiczne (toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów), choroby zapalne jelit, astmę oskrzelową, POChP, choroby alergiczne, zespoły hematologiczne oraz stany wymagające immunosupresji po przeszczepach narządów.
Terapia glikokortykosteroidami doustnymi wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu. Najczęstsze z nich to osteoporoza, zespół Cushinga, hiperglikemia, nadciśnienie tętnicze, zwiększona podatność na infekcje, zaćma, jaskra oraz zaburzenia psychiczne. Ryzyko wystąpienia działań niepożądanych wzrasta wraz z dawką i czasem trwania terapii.
W praktyce klinicznej istotne jest stosowanie najniższej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy czas oraz wdrażanie odpowiedniej profilaktyki powikłań. Odstawienie glikokortykosteroidów po długotrwałej terapii powinno odbywać się stopniowo, aby zapobiec wystąpieniu wtórnej niedoczynności kory nadnerczy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Romilast 5 mg
Romilast w postaci tabletek do rozgryzania i żucia 5 mg, zawierający montelukast sodowy, jest wskazany do leczenia astmy u dzieci i młodzieży w wieku 6-14 lat. Standardowa dawka wynosi 5 mg raz na dobę, podawana wieczorem, na czczo (1 godzina przed lub 2 godziny po posiłku). Lek wykazuje działanie terapeutyczne już po pierwszej dobie stosowania i może być stosowany zarówno w okresach kontroli astmy, jak i podczas zaostrzeń. Nie wymaga dostosowania dawki u pacjentów z niewydolnością nerek ani łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby, a dawkowanie jest identyczne dla obu płci. Tabletki do rozgryzania i żucia ułatwiają podawanie leku dzieciom mającym trudności z połykaniem tabletek w całości.
astma, astma przewlekła łagodna, astma przewlekła umiarkowana, czynność płuc, epizod choroby, glikokortykosteroidy doustne, glikokortykosteroidy wziewne, kontrola objawów astmy, leczenie astmy, lek przeciwzapalny, montelukast, napad astmy, niewydolność nerek, tabletka powlekana, tabletki do rozgryzania i żucia, terapia wspomagająca, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Promonta 4 mg 4 mg
Promonta 4 mg, zawierający montelukast sodowy w dawce 4 mg, jest wskazany do leczenia astmy u dzieci w wieku 2-5 lat, podawany raz dziennie wieczorem w formie tabletki do rozgryzania i żucia. Tabletkę należy rozgryźć przed połknięciem, a lek podawać 1 godzinę przed lub 2 godziny po posiłku, co zapewnia optymalną absorpcję. Nie jest konieczne dostosowanie dawki u dzieci z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością nerek i wątroby, jednak brak jest danych dotyczących stosowania u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. Lek nie jest zalecany dla dzieci poniżej 2 lat. W przypadku astmy przewlekłej łagodnej montelukast może być stosowany jako monoterapia jedynie u pacjentów bez ciężkich napadów astmy i u tych, którzy nie tolerują wziewnych glikokortykosteroidów, z koniecznością oceny skuteczności po miesiącu terapii.
absorpcja substancji czynnej, astma przewlekła łagodna, astma przewlekła umiarkowana, astma u dzieci, astma wysiłkowa, czynność płuc, glikokortykosteroidy doustne, glikokortykosteroidy wziewne, kontrola astmy, kortykosteroidy wziewne, leczenie wspomagające, montelukast, montelukast sodowy, napad astmy, niewydolność nerek, skurcz oskrzeli, tabletki do rozgryzania, wywiad medyczny, zaburzenia czynności wątroby, zaostrzenie astmy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Pulmicort Turbuhaler 200 mcg/dawkę inh.
Przedawkowanie budezonidu w formie proszku do inhalacji, stosowanego w preparacie Pulmicort Turbuhaler (dawki 100 µg lub 200 µg na dawkę inhalacyjną), cechuje się niskim ryzykiem klinicznym. Ostre przekroczenie zalecanej dawki terapeutycznej zazwyczaj nie wywołuje specyficznych objawów, co wynika z ograniczonej biodostępności systemowej leku oraz jego miejscowego działania w drogach oddechowych. W przypadku ostrego przedawkowania nie są wymagane specjalne procedury interwencyjne, a jedynie monitorowanie pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych charakterystycznych dla glikokortykosteroidów.
bezpieczeństwo farmakologiczne, biodostępność systemowa, budezonid, dawka inhalacyjna, drogi oddechowe, działania niepożądane glikokortykosteroidów, działanie miejscowe leku, farmakokinetyka, glikokortykosteroidy doustne, podanie inhalacyjne, podanie parenteralne, postać inhalacyjna, proszek do inhalacji, przedawkowanie długotrwałe, Pulmicort Turbuhaler - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Singulair 4 4 mg
Singulair 4, zawierający montelukast sodowy, jest dostępny w formie tabletek do rozgryzania i żucia o dawce 4 mg, przeznaczonych dla dzieci w wieku 2-5 lat, podawanych raz dziennie wieczorem, oraz granulatu dla dzieci od 6 miesięcy do 5 lat. Lek należy przyjmować na czczo, 1 godzinę przed lub 2 godziny po posiłku, a tabletki muszą być rozgryzane przed połknięciem. Dawkowanie nie wymaga modyfikacji u pacjentów z niewydolnością nerek ani łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby, jednak brak jest danych dotyczących ciężkich zaburzeń wątroby. Singulair 4 nie jest wskazany dla dzieci poniżej 2 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. Dawkowanie jest zróżnicowane w zależności od wieku: granulat 4 mg (6 miesięcy–5 lat), tabletki do rozgryzania 4 mg (2–5 lat), tabletki do rozgryzania 5 mg (6–14 lat) oraz tabletki powlekane 10 mg (od 15 lat i starsi).
astma przewlekła łagodna, astma przewlekła umiarkowana, czynność płuc, glikokortykosteroidy doustne, glikokortykosteroidy wziewne, kontrola astmy, monoterapia, montelukast, montelukast sodowy, napad astmy, niewydolność nerek, Singulair, Singulair Mini, skurcz oskrzeli, skurcz oskrzeli wysiłkowy, tabletki do rozgryzania i żucia, terapia wspomagająca, zaburzenia czynności wątroby, zaostrzenie astmy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ondemet
Podczas terapii budezonidem w postaci zawiesiny do nebulizacji (Ondemet 0,25 mg/ml i 0,5 mg/ml) należy pamiętać, że lek nie jest przeznaczony do szybkiego łagodzenia ostrych napadów astmy, gdzie wskazane są krótko działające leki rozszerzające oskrzela. W przypadku utrzymujących się objawów lub zaostrzeń konieczna jest konsultacja lekarska oraz rozważenie krótkotrwałego leczenia doustnymi glikokortykosteroidami. Szczególną ostrożność należy zachować przy przejściu z doustnych steroidów na budezonid ze względu na ryzyko niedoczynności kory nadnerczy, zwłaszcza u pacjentów po doraźnym leczeniu dużymi dawkami steroidów lub długotrwale stosujących maksymalne dawki wziewnych glikokortykosteroidów. W sytuacjach stresowych może być konieczne zwiększenie dawki glikokortykosteroidów doustnych. Objawy takie jak bóle mięśni, zmęczenie, nudności mogą wskazywać na niewystarczającą aktywność glikokortykosteroidową i wymagać dostosowania dawki.
budezonid, centralna chorioretinopatia surowicza, ciśnienie wewnątrzgałkowe, glikokortykosteroidy doustne, glikokortykosteroidy wziewne, gruźlica płuc, grzybicze zakażenie dróg oddechowych, inhibitory CYP 3A4, jaskra, kontrola wzrostu, kortyzol, leczenie przeciwgrzybiczne, niedoczynność kory nadnerczy, niewydolność kory nadnerczy, objawy ogólnoustrojowe, osteoporoza, paradoksalny skurcz oskrzeli, przewlekła obturacyjna choroba płuc, redystrybucja tkanki tłuszczowej, spowolnienie wzrostu, wirusowe zakażenie dróg oddechowych, wskaźnik masy ciała, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia widzenia, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie grzybicze jamy ustnej, zapalenie płuc, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Hydrocortisone Momaja 100 mg
Lek Hydrocortisone Momaja dostępny jest w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, zawierający 100 mg hydrokortyzonu (odpowiadającego 133,7 mg hydrokortyzonu sodu bursztynianu). Po rekonstytucji w 2 ml wody do wstrzykiwań uzyskuje się roztwór o stężeniu 50 mg/ml. Standardowa dawka początkowa wynosi 100 mg podawane dożylnie lub domięśniowo, z możliwością podania dawek dodatkowych 50-100 mg po 1, 3, 6 i 10 godzinach w przypadku braku odpowiedniej reakcji. W leczeniu wstrząsu stosuje się dawki od 250 mg do 1000 mg hydrokortyzonu w powolnym wstrzyknięciu dożylnym, a terapia dużymi dawkami powinna trwać maksymalnie 48-72 godziny do ustabilizowania stanu pacjenta. U pacjentów z chorobą wątroby zaleca się indywidualne dostosowanie dawki ze względu na potencjalnie nasilone działanie leku.
charakterystyka produktu leczniczego, choroba wątroby, glikokortykosteroidy doustne, hydrokortyzon, hydrokortyzon sodu bursztynian, infuzja dożylna, leczenie dożylne, leczenie pozajelitowe, leczenie wstrząsu, powolne wstrzyknięcie dożylne, rekonstytucja proszku, rozpuszczalnik do wstrzykiwań, roztwór do wstrzykiwań, woda do wstrzykiwań, wstrząs, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie dożylne