metabolizm imatynibu
Metabolizm imatynibu, leku z grupy inhibitorów kinaz tyrozynowych, zachodzi głównie w wątrobie przy udziale enzymu cytochromu P450, zwłaszcza izoformy CYP3A4. Proces ten prowadzi do powstania aktywnego metabolitu N-desmetyloimatynibu (CGP74588), który wykazuje podobną aktywność farmakologiczną do związku macierzystego.
Imatynib jest w znacznym stopniu metabolizowany, a jedynie około 25% dawki jest wydalane w postaci niezmienionej. Metabolity leku są wydalane głównie z kałem (68%) oraz w mniejszym stopniu z moczem (13%). Średni okres półtrwania imatynibu w osoczu wynosi około 18-22 godziny, co pozwala na stosowanie go w schemacie dawkowania raz na dobę.
Istotnym aspektem metabolizmu imatynibu są interakcje lekowe. Substancje indukujące CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina) mogą znacząco zmniejszać stężenie imatynibu w osoczu. Z kolei inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, erytromycyna, klarytromycyna) mogą prowadzić do zwiększenia stężenia leku i nasilenia działań niepożądanych. Monitoring stężenia leku i odpowiednia modyfikacja dawki mogą być konieczne u pacjentów przyjmujących jednocześnie induktory lub inhibitory CYP3A4.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Imatinib Fresenius Kabi
Imatinib Fresenius Kabi wymaga szczególnej ostrożności ze względu na liczne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z inhibitorami i induktorami CYP3A4, co może wpływać na stężenie leku i skuteczność terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hepatotoksyczności, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, nosicieli wirusa HBV oraz podczas leczenia skojarzonego z chemioterapią. Monitorowanie morfologii krwi, enzymów wątrobowych oraz funkcji nerek jest obligatoryjne, a u pacjentów po tyreoidektomii konieczne jest ścisłe kontrolowanie poziomu TSH. U około 2,5% pacjentów z CML obserwowano zatrzymanie płynów manifestujące się wysiękiem opłucnowym, obrzękami i wodobrzuszem, co wymaga regularnej kontroli masy ciała i szczególnej ostrożności u osób z chorobami serca i nerek.
alfa-kwaśna glikoproteina, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczy, CYP3A4, cytopenia, enzym CYP3A4, faza akceleracji, fototoksyczność, hepatotoksyczność, hormon tyreotropowy, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor proteazy, krwawienie z przewodu pokarmowego, martwica wątroby, metabolizm imatynibu, mikroangiopatia zakrzepowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niewydolność wątroby, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk płuc, ostra białaczka limfoblastyczna, piorunujące zapalenie wątroby, pochodna kumaryny, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodobrzusze, wstrząs kardiogenny, wysięk opłucnowy, zaburzenie krzepnięcia, zakażenie wirusem HBV, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza, żołądek arbuzowaty - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Meaxin
Imatynib, zawarty w leku Meaxin, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na liczne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z inhibitorami i induktorami CYP3A4, co może wpływać na jego stężenie i skuteczność terapeutyczną. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko nasilenia działań niepożądanych przy jednoczesnym stosowaniu cyklosporyny, pimozydu, takrolimusu, fentanylu czy warfaryny. U pacjentów po tyreoidektomii konieczne jest monitorowanie TSH z uwagi na ryzyko niedoczynności tarczycy. Metabolizm imatynibu odbywa się głównie w wątrobie (87%), dlatego u chorych z zaburzeniami czynności wątroby wskazane jest regularne monitorowanie enzymów wątrobowych i obrazu krwi. Szczególne ryzyko hepatotoksyczności występuje przy skojarzeniu z chemioterapią w dużych dawkach. U około 2,5% pacjentów z CML obserwuje się zatrzymanie płynów manifestujące się wysiękiem opłucnowym, obrzękami i wodobrzuszem, co wymaga kontroli masy ciała i ostrożności u osób z chorobami serca.
ADAMTS13, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, ciężkie zaburzenie czynności nerek, CML, dysfunkcja nerek, faza akceleracji choroby, fototoksyczność, GIST, hepatotoksyczność, hormon tyreotropowy, imatynib, induktor CYP3A4, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, inhibitor proteazy, kwaśna alfa-glikoproteina, martwica wątroby, MDS/MPD, metabolizm imatynibu, mezylan, mikroangiopatia zakrzepowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niewydolność wątroby, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, poszerzenie naczyń okolicy przedodźwiernikowej żołądka, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, reaktywacja zapalenia wątroby, substrat CYP3A4, TMA, toksyczność wątrobowa, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodobrzusze, wstrząs kardiogenny, wysięk opłucnowy, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny, zespół rozpadu guza, żołądek arbuzowaty - Leksykon leków
Interakcje leku – Imatinib LEK-AM 400 mg
Imatynib jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteaz HIV czy makrolidy (erytromycyna, klarytromycyna), zwiększają stężenie imatynibu w osoczu (Cmax o 26%, AUC o 40%), co wymaga ostrożności i ewentualnej redukcji dawki. Z kolei induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, fenobarbital czy dziurawiec, znacząco obniżają ekspozycję na imatynib (Cmax ↓ 54%, AUC ↓ 74%), co może prowadzić do niepowodzenia terapii i wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub zwiększenia dawki imatynibu. Imatynib jako inhibitor CYP3A4 podwyższa stężenia leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez ten enzym, np. cyklosporyny, takrolimusu, pimozydu, ergotaminy czy symwastatyny (Cmax 2x, AUC 3,5x), co wymaga monitorowania toksyczności. Ponadto, imatynib hamuje CYP2D6, zwiększając stężenia metoprololu o około 23%, co wskazuje na konieczność monitorowania klinicznego przy stosowaniu leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez CYP2D6.
alkaloid sporyszu, antybiotyk makrolidowy, azol przeciwgrzybiczny, benzodiazepina, bloker kanału wapniowego, dysfagia, dziurawiec, glejak złośliwy, glikokortykosteroid, heparyna niskocząsteczkowa, hepatotoksyczność, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, izoenzym CYP3A4, L-asparaginaza, lek antyarytmiczny, lek immunosupresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lewotyroksyna, metabolizm imatynibu, mielosupresja, opioid, Ph+ ALL, pochodna dihydropirydyny, pochodna kumaryny, powikłanie krwotocze, statyna, substrat CYP2D6, terapia imatynibem, toksyczność leku, tyreoidektomia - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Meaxin 400 mg
Imatynib charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną na poziomie 98% oraz okresem półtrwania około 18 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Lek wykazuje znaczną międzyosobniczą zmienność farmakokinetyczną, a jego wiązanie z białkami osocza (głównie albuminą i kwaśną alfa-glikoproteiną) wynosi około 95%. Metabolizm imatynibu odbywa się głównie przez enzym CYP3A4, a jego główny metabolit N-demetylowany wykazuje podobną aktywność farmakologiczną, stanowiąc około 16% AUC leku macierzystego. Wydalanie leku następuje głównie z kałem (68% dawki) oraz w mniejszym stopniu z moczem (13% dawki), z czego 25% dawki jest wydalane w postaci niezmienionej. Kumulacja leku w stanie stacjonarnym wynosi 1,5-2,5-krotnie przy podawaniu raz na dobę, a ekspozycja u pacjentów z GIST jest około 1,5-krotnie wyższa niż u pacjentów z CML przy tej samej dawce 400 mg/dobę.
5-fluorouracyl, albumina, bilirubina, biodostępność po podaniu doustnym, biotransformacja imatynibu, CYP3A4, cytochrom P450, erytromycyna, flukonazol, inhibitor konkurencyjny, klirens imatynibu, krwinki białe, kwaśna alfa-glikoproteina, metabolizm imatynibu, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, paklitaksel, pochodna N-demetylowa piperazyny, przewlekła białaczka szpikowa, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby