gruźliczak
Gruźliczak (tuberculoma) to charakterystyczna zmiana patologiczna będąca manifestacją przewlekłej gruźlicy. Stanowi zlokalizowaną, dobrze odgraniczoną masę tkankową powstałą w wyniku reakcji organizmu na prątki gruźlicy (Mycobacterium tuberculosis). Histologicznie jest to skupisko komórek nabłonkowatych i komórek olbrzymich Langhansa otoczonych naciekiem limfocytarnym, wykazujące centralną martwicę serowatą.
Gruźliczaki najczęściej występują w płucach, ale mogą rozwijać się również w ośrodkowym układzie nerwowym, węzłach chłonnych, kościach, nerkach i innych narządach. W obrazie radiologicznym płuc prezentują się jako dobrze odgraniczone, owalne lub okrągłe cienie o różnej wielkości, niekiedy z obecnością zwapnień. W obrazie tomografii komputerowej widoczne są jako guzki o niskiej gęstości z obwodowym wzmocnieniem kontrastowym.
Gruźliczaki mózgu stanowią 10-30% wszystkich wewnątrzczaszkowych zmian gruźliczych i mogą powodować objawy neurologiczne podobne do innych guzów mózgu. Diagnostyka różnicowa gruźliczaków obejmuje nowotwory pierwotne i przerzutowe, ropnie oraz inne zmiany zapalne. Potwierdzenie rozpoznania często wymaga biopsji lub oceny odpowiedzi na empiryczne leczenie przeciwgruźlicze.
Leczenie gruźliczaków opiera się na standardowej terapii przeciwgruźliczej, zazwyczaj trwającej 9-12 miesięcy. W przypadku dużych zmian lub przy braku odpowiedzi na farmakoterapię może być konieczne leczenie chirurgiczne. Rokowanie jest zazwyczaj dobre przy odpowiednim i wczesnym leczeniu, choć gruźliczaki OUN mogą pozostawiać trwałe następstwa neurologiczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Cavernoma – Diagnostyka i diagnoza
Cavernoma, czyli jamiste malformacje naczyniowe (CM), to skupiska nieprawidłowych naczyń krwionośnych najczęściej lokalizujące się w mózgu lub rdzeniu kręgowym. Diagnostyka opiera się przede wszystkim na rezonansie magnetycznym (MRI), który jest złotym standardem z prawie 100% czułością. Kluczowe sekwencje MRI to T1-, T2-zależne, gradient echo (GRE) oraz susceptibility-weighted imaging (SWI), umożliwiające wykrycie charakterystycznego pierścienia hemosyderyny wokół zmian. Zaawansowane techniki, takie jak fMRI, traktografia, Quantitative Susceptibility Mapping (QSM) oraz Dynamic Contrast-Enhanced Quantitative Permeability Imaging (DCEQP), pozwalają na ocenę ryzyka krwawienia i planowanie leczenia operacyjnego. Tomografia komputerowa ma ograniczoną rolę, głównie w diagnostyce ostrego krwawienia do 7 dni od wystąpienia objawów, natomiast angiografia jest rzadko stosowana ze względu na „angiograficznie niemy” charakter cavernoma. Diagnostyka różnicowa obejmuje guzy niskiego stopnia, krwiaki, ziarniniaki, stany zapalne oraz oponiaki, zwłaszcza w przypadku zwapniałych zmian.
angiografia, cavernoma rdzenia kręgowego, CT, fMRI, funkcjonalny rezonans magnetyczny, gruźliczak, krwawienie śródmózgowe, malformacja tętniczo-żylna, MRI, mutacja genu, naczyniak jamisty, neurocysticerkoza, oponiak, patologia naczyniowa, rezonans magnetyczny, sarkoidoza, sekwencja gradient echo, tomografia komputerowa, traktografia, wstrząśnienie mózgu - Leksykon chorób i schorzeń
Malformacje jamiste – Diagnostyka i diagnoza
Malformacje jamiste (kawerniaki) to naczyniowe zmiany o charakterystycznej morfologii, występujące w OUN, z częstością około 0,5% populacji. Diagnostyka opiera się głównie na MRI, które wykazuje niemal 100% czułość, szczególnie przy użyciu aparatów 3T i sekwencji SWI, GRE/T2*, T1- i T2-zależnych oraz po podaniu kontrastu. Charakterystyczne cechy w MRI to obraz „popcorn” z pierścieniem hemosyderyny i heterogenicznym sygnałem. Zaawansowane techniki, takie jak DTI, fMRI, QSM i DCEQP, umożliwiają lepszą ocenę lokalizacji, zawartości żelaza i przepuszczalności naczyń, co jest istotne w monitorowaniu progresji i planowaniu leczenia. CT ma ograniczoną rolę, głównie w wykrywaniu świeżych krwawień, a angiografia jest rzadko używana ze względu na wolny przepływ krwi w zmianach.
angiografia konwencjonalna, dziedziczenie autosomalne dominujące, funkcjonalny rezonans magnetyczny, gruźliczak, hemosyderyna, kawerniak, krwawienie śródczaszkowe, krwiak, malformacja jamista, malformacja tętniczo-żylna, naczyniak jamisty, naczyniak krwionośny, napad padaczkowy, obrazowanie tensora dyfuzji, obrazowanie zależne od podatności magnetycznej, ognisko padaczkorodne, ogniskowy deficyt neurologiczny, padaczka lekooporna, radiochirurgia stereotaktyczna, rezonans magnetyczny, sarkoidoza, sekwencja gradient echo, stwardnienie rozsiane, tomografia komputerowa