hamowanie acetylocholinoesterazy

Hamowanie acetylocholinoesterazy (AChE) to proces polegający na blokowaniu enzymu odpowiedzialnego za rozkład acetylocholiny – neuroprzekaźnika układu nerwowego. W wyniku tego procesu dochodzi do zwiększenia stężenia acetylocholiny w synapsach cholinergicznych, co nasila i przedłuża jej działanie na receptory muskarynowe i nikotynowe.

Inhibitory acetylocholinoesterazy stosowane są w praktyce klinicznej w leczeniu chorób neurodegeneracyjnych, zwłaszcza w chorobie Alzheimera. Leki z tej grupy, takie jak donepezil, rywastygmina czy galantamina, poprawiają funkcje poznawcze pacjentów poprzez zwiększenie przekaźnictwa cholinergicznego w ośrodkowym układzie nerwowym. Hamowanie AChE wykorzystuje się również w myasthenia gravis, gdzie stosuje się pirydostygminę.

Mechanizm hamowania acetylocholinoesterazy jest także podstawą działania niektórych toksyn, w tym pestycydów fosforoorganicznych i gazów bojowych. Nadmierne zahamowanie enzymu może prowadzić do cholinergicznego przełomu z objawami takimi jak: zwężenie źrenic, wzmożone wydzielanie, bradykardia, skurcz oskrzeli, zwiększona perystaltyka jelit oraz osłabienie mięśni, a w ciężkich przypadkach – niewydolność oddechowa.

W diagnostyce laboratoryjnej aktywność acetylocholinoesterazy oraz stopień jej zahamowania może być wykorzystywany jako biomarker ekspozycji na związki fosforoorganiczne lub karbaaminianowe. Oznaczanie aktywności tego enzymu ma także znaczenie w monitorowaniu skuteczności i bezpieczeństwa farmakoterapii inhibitorami AChE.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl