ginekomastia pokwitaniowa
Ginekomastia pokwitaniowa (fizjologiczna) to łagodny przerost tkanki gruczołowej piersi u chłopców w okresie dojrzewania płciowego. Występuje u około 50-70% chłopców, najczęściej między 13 a 15 rokiem życia, jako efekt przejściowego zaburzenia równowagi między stężeniem estrogenów i androgenów.
Z punktu widzenia patofizjologii, przerost tkanki gruczołowej jest spowodowany wzrostem poziomu estrogenów, który wyprzedza wzrost stężenia testosteronu. Klinicznie objawia się symetrycznym, miękkim, dyskowatym powiększeniem gruczołów sutkowych, często z towarzyszącą bolesnością uciskową.
Diagnostyka różnicowa obejmuje odróżnienie ginekomastii fizjologicznej od pseudoginekomastii (nagromadzenie tkanki tłuszczowej), ginekomastii patologicznej (związanej z zaburzeniami hormonalnymi lub przyjmowaniem leków) oraz rzadkich przypadków raka sutka u mężczyzn. Badanie fizykalne, wywiad oraz ewentualnie badanie USG pozwalają na rozpoznanie.
Ginekomastia pokwitaniowa zazwyczaj ustępuje samoistnie w ciągu 1-2 lat od wystąpienia i nie wymaga leczenia. Wskazane jest obserwowanie jej przebiegu oraz psychologiczne wsparcie pacjenta. Interwencja medyczna (farmakoterapia lub chirurgia) rozważana jest tylko w przypadkach utrzymywania się zmian powyżej 2 lat, znacznego przerostu lub istotnego dyskomfortu psychicznego pacjenta.